Tín dụng tiêu dùng ì ạch
Theo khảo sát của VietnamFinance, tình trạng nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các hộ kinh doanh, tiểu thương tạm thời "cửa đóng then cài" trong tháng 6/2025 đang diễn ra trên nhiều trung tâm kinh doanh lớn.
Ngoài một bộ phận tiểu thương kinh doanh hàng giả, hàng nhái, sợ bị lực lượng chức năng phát hiện, xử lý nên buộc phải đóng cửa thì nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng này là do hiện nay phần lớn tiểu thương kinh doanh hàng hóa không có đủ hóa đơn đầu vào lại chưa nắm rõ quy định thuế mới nên đang tạm thời chững lại, nghe ngóng.
Bên cạnh đó, không ít chủ hộ kinh doanh cũng tạm ngừng hoạt động do lúng túng, chưa kịp thích ứng với việc chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang tính theo doanh thu thực tế, xuất hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan chức năng.
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Trần Mạnh Hoàng Việt, Chủ tịch Tổ chức kết nối doanh nghiệp BNI EXP cho biết, không ít hộ kinh doanh hiện nay đang “đóng băng” kế hoạch mở rộng trong bối cảnh có nhiều khó khăn và chưa bắt kịp được với những quy định mới.
“Một khách hàng của tôi là chủ một xưởng sản xuất bánh kẹo gia đình ở Hưng Yên trước đó đã lên kế hoạch vay 500 triệu đồng để mở rộng nhà xưởng. Tuy nhiên, sau khi áp dụng quy định sử dụng hóa đơn điện tử, anh buộc phải tính toán lại và nhận thấy khoản thuế có thể tăng gấp 2 lần do không còn khấu trừ được nhiều đầu vào. Cuối cùng, anh phải tạm thời gác lại kế hoạch mở rộng để cân đối nguồn vốn và tính lại hoạt động kinh doanh", ông Việt chia sẻ.
Đặc biệt, phải kể đến tình trạng nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ có tâm lý e ngại vay vốn ngân hàng do lo sợ phải chứng minh doanh thu thực tế. Nguyên nhân xuất phát từ việc khi làm hồ sơ vay vốn, ngân hàng thường yêu cầu các giấy tờ chứng minh thu nhập, báo cáo doanh thu, hóa đơn bán hàng hoặc sổ sách kế toán.
Những động thái trên không chỉ diễn ra ở một vài trường hợp đơn lẻ, mà đang trở thành xu hướng trong cộng đồng tiểu thương và hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Sự thay đổi chính sách một cách nhanh chóng, không có đủ lộ trình để các doanh nghiệp thích nghi đã phần nào khiến người kinh doanh chọn cách “co lại” và chờ đợi thay vì tiến lên, ông Việt nói.
Thực tế này đã tác động dây chuyền tới hoạt động tín dụng của các ngân hàng bởi đây là nhóm chiếm tỷ trọng đáng kể trong danh mục.
Chị Nguyễn Chi - Nhân viên tín dụng tại một ngân hàng TMCP lớn, cho biết: “Theo chu kỳ hàng năm, từ tháng 4 - 5 trở đi là thời điểm các chủ hộ bắt đầu có nhu cầu vay vốn trở lại và cao điểm thường rơi vào quý IV để chuẩn bị cho mùa kinh doanh cuối năm. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, lượng hồ sơ vay mới từ nhóm hộ kinh doanh giảm rõ rệt, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ”.
Thậm chí, với những khoản vay cũ đã đến hạn, không ít khách hàng không còn quay vòng vốn như trước mà tất toán luôn. “Trước đây họ vay hết 12 tháng, đến hạn lại vay tiếp để xoay vòng vốn. Giờ nhiều người bán được hàng là đóng luôn khoản nợ, không vay lại nữa. Chưa bao giờ tôi thấy nhu cầu vay của tiểu thương ‘nghèo nàn’ như hiện nay,” chị Chi nói với VietnamFinance.
Không chỉ ảnh hưởng đến dư nợ, tình trạng sụt giảm nhu cầu từ nhóm hộ kinh doanh còn khiến một số ngân hàng buộc phải điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng. Một nhân viên tín dụng của ngân hàng TMCP khác tiết lộ, đơn vị đã bắt đầu tách riêng chỉ tiêu giải ngân đối với khách hàng vay phục vụ mục đích kinh doanh, thay vì gộp chung vào tín dụng tiêu dùng như trước.
“Trước đây, chỉ cần tài sản đảm bảo hợp lệ và hồ sơ vay đủ điều kiện, ngân hàng sẽ giải ngân mà không yêu cầu chi tiết cụ thể về việc số tiền đó sẽ được dùng vào việc gì. Tuy nhiên, thời gian gần đây, ngân hàng đã giao chỉ tiêu phải giải ngân được ít nhất 5 tỷ đồng/tháng cho riêng nhóm khách hàng là chủ hộ kinh doanh vay vốn phục vụ mục đích kinh doanh, chẳng như nhập hàng, mua máy móc,…”, nhân viên này cho biết.
Ngân hàng nên làm gì?
Trả lời VietnamFinance, ông Lê Hoài Ân, chuyên gia nghiên cứu chiến lược ngân hàng, người sáng lập IFSS và đồng sáng lập WiResearch cho biết, các hộ kinh doanh nhỏ lẻ chiếm tỷ trọng rất đáng kể trong danh mục tín dụng bán lẻ tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng có định vị phục vụ phân khúc đại chúng như VPBank, TPBank, SHB, HDBank…
Việc nhiều hộ kinh doanh tạm thời đóng cửa hoặc ngừng hoạt động, theo ông Lê Hoài Ân, chắc chắn đang tạo ra một áp lực nhất định lên thị trường tín dụng bán lẻ, đặc biệt là ở khả năng mở rộng tín dụng của nhiều ngân hàng. Đồng thời, ngân hàng cũng phải đối mặt với nguy cơ nợ xấu gia tăng khi các hộ kinh doanh gặp khó khăn về dòng tiền.
Mặc dù gây ra nhiều thách thức trong ngắn hạn nhưng khi xét về dài hạn, ông Lê Hoài Ân cho rằng, các thay đổi trong chính sách thuế, đặc biệt là việc áp dụng hóa đơn điện tử và minh bạch hóa doanh thu, sẽ giúp ngân hàng đánh giá chính xác hơn năng lực tài chính của từng hộ kinh doanh.
"Đặc điểm chung của nhóm khách hàng là thiếu tài sản đảm bảo rõ ràng, dòng tiền kinh doanh mang tính chu kỳ cao và thiếu minh bạch trong báo cáo thu nhập. Chính vì vậy, tín dụng với nhóm này thường là tín chấp, dựa nhiều vào mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ và quan hệ địa phương, thay vì dựa trên hồ sơ tài chính đầy đủ như doanh nghiệp truyền thống.
Do đó, việc áp dụng hóa đơn điện tử và minh bạch hóa doanh thu có thể giúp các hộ kinh doanh minh bạch dễ dàng tiếp cận vốn ngân hàng hơn, với lãi suất ưu đãi và hạn mức cao hơn", ông Lê Hoài Ân nói.
Ngược lại, những hộ chưa sẵn sàng minh bạch sẽ gặp khó khăn trong việc vay vốn, buộc họ phải thay đổi hành vi kinh doanh nếu muốn tiếp tục phát triển. Bởi việc né vay vốn ngân hàng chỉ là giải pháp ngắn hạn và có thể gây bất lợi cho chính hộ kinh doanh về lâu dài. Khi không vay được vốn ngân hàng, họ buộc phải tìm đến các nguồn vốn phi chính thức như vay nóng, tín dụng đen với lãi suất cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Về phía các ngân hàng, theo ông Lê Hoài Ân, việc điều chỉnh chính sách tín dụng bán lẻ là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. “Ngân hàng sẽ cần phải phân khúc rõ ràng hơn giữa các nhóm khách hàng dựa trên mức độ minh bạch tài chính, ưu tiên các hộ kinh doanh có sử dụng hóa đơn điện tử, có lịch sử giao dịch rõ ràng với mức lãi suất và hạn mức vay ưu đãi hơn”, ông nói.
Đồng thời, các ngân hàng cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối dữ liệu với các nền tảng quản lý bán hàng để đánh giá rủi ro và hỗ trợ khách hàng tiếp cận vốn dễ dàng hơn.
Ông Lê Hoài Ân khuyến nghị, việc hợp tác với các cơ quan thuế và các nền tảng công nghệ, phần mềm quản lý bán hàng để hỗ trợ hộ kinh doanh ghi nhận doanh thu tự động, giúp quá trình chứng minh tài chính trở nên thuận tiện hơn sẽ giúp ngân hàng mở rộng thị phần và kiểm soát rủi ro tốt hơn.
Nhìn chung, chính sách tín dụng bán lẻ sẽ ngày càng linh hoạt, minh bạch và dựa nhiều vào dữ liệu số để phù hợp với sự thay đổi của thị trường và hành vi khách hàng, ông nói.
Tags:
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Theo lãnh đạo BIDV, nếu các phương án tăng vốn được triển khai thành công, năm nay, hệ số an toàn vốn của nhà băng này có thể đạt tối thiểu 9,5% và hướng tới 10%.
(VNF) - Ngày 24/6/2026 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025, định hướng phát triển và kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Chia sẻ về lý do đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp dù nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng hướng đến tăng trưởng bền vững chứ không phải tăng trưởng nóng hôm nay rồi ngày mai lại đi xử lý.
(VNF) - Ngày 24/4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (HoSE: VCB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kế hoạch kinh doanh 2026, phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ hơn 10.600 tỷ đồng và chủ trương thành lập ngân hàng tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
(VNF) - Theo tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, hoạt động M&A là “năng lực đặc biệt” của HDBank.
(VNF) - Tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Linh cho biết trong trung hạn, ngân hàng sẽ chưa thực hiện thoái vốn khỏi TNEX, đồng thời kỳ vọng trong vòng 5-7 năm tới có thể định giá công ty tài chính này ở mức 1-2 tỷ USD.
(VNF) - Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng, trong đó nổi bật là phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.
(VNF) - Theo đại diện VietinBank, đặc thù của các tài sản bảo đảm đối với các khoản nợ hiện nay phần lớn là bất động sản. Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp khó, việc xử lý nợ của ngân hàng sẽ có khó khăn và đây cũng là áp lực chung của nhiều ngân hàng khác.
(VNF) - TPBank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 10.300 tỷ trong năm 2026, nếu hoàn thành, ngân hàng này sẽ chính thức bước vào câu lạc bộ của những ngân hàng 'lãi vạn tỷ'.
(VNF) - Ngày 23/4, tại Hà Nội, Bộ Tài chính Việt Nam phối hợp với Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc, thu hút hơn 500 đại biểu cấp cao cùng cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Tham dự Diễn đàn, Agribank đã có cơ hội tăng cường kết nối, mở rộng hợp tác trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
(VNF) - Gần 3.000 cổ đông trực tiếp tham dự Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội không chỉ tạo nên một kỷ lục đáng chú ý trong mùa đại hội ngân hàng năm nay, mà còn phản chiếu khá rõ một thực tế lớn hơn: SHB đang sở hữu sức hút thị trường vượt ra ngoài khuôn khổ của một kỳ họp cổ đông thông thường.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã triển khai nhiều gói tín dụng với mức lãi suất cạnh tranh, phù hợp từng phân khúc khách hàng trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tiền gửi có xu hướng hạ nhiệt, nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh và mua nhà đang dần gia tăng trở lại.
(VNF) - BIDV ghi nhận lợi nhuận trước thuế riêng lẻ trong quý I đạt 8.254 tỷ đồng, tăng 17,6%, dự kiến thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ lên gần 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng. Giá USD tại các ngân hàng cũng đi lên. Giá USD thế giới cũng khởi sắc.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông diễn ra ngày 24/4, MSB thông qua nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là xác định những mục tiêu tăng trưởng gắn liền với tính hiệu quả tính bền vững trong năm 2026.
(VNF) - Ngày 22/4/2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tổ chức thành công đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, thu hút gần 3.000 cổ đông trực tiếp tham dự - mức cao kỷ lục trong mùa đại hội ngân hàng năm nay. Con số ấn tượng này là minh chứng rõ nét cho thấy sức hút mạnh mẽ và niềm tin ngày càng bền chặt của cộng đồng nhà đầu tư đối với SHB.
(VNF) - Cuộc đua lãi suất huy động đang có nhiều thay đổi đáng chú ý khi các ngân hàng lớn tham gia cuộc đua, thậm chí vượt nhóm ngân hàng nhỏ. Diễn biến này không chỉ phản ánh áp lực thanh khoản mà còn đặt ra câu hỏi về cấu trúc cạnh tranh của hệ thống. Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với ông Trương Đắc Nguyên, Giám đốc đầu tư của Blue Horizon Financial để làm rõ hơn về vấn đề này.
(VNF) - Ngày 22/4, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã tổ chức thành công đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026. Đại hội đã thông qua nhiều nội dung quan trọng về hoạt động kinh doanh, chi trả cổ tức, nhân sự ban kiểm soát.
(VNF) - Ngày 23/4, Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank; HOSE: KLB) đã tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 theo hình thức trực tuyến. Tại Đại hội, với tỷ lệ đồng thuận cao, cổ đông KienlongBank đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến chiến lược của Ngân hàng trong thời gian tới.
(VNF) - Sau khoảng 9 năm kể từ lần gần nhất NHNN cấp phép cho Ngân hàng TNHH MTV UOB Việt Nam, IBK mới đây đã được cấp Giấy phép thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam,.
(VNF) - Nhân viên một số nhà băng năm 2025 mang về gần 3 tỷ đồng lợi nhuận trong khi mặt bằng chung quanh mốc 1-2 tỷ đồng. Tuy vậy, hiệu suất lao động cao có thể không đi kèm thu nhập khủng.
(VNF) - Trong chiến lược phát triển những năm gần đây, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số đang trở thành trụ cột trong quá trình tái định hình mô hình kinh doanh của ngành ngân hàng. Trọng tâm không còn dừng ở quản lý dữ liệu, mà đã chuyển sang khai thác dữ liệu như một tài sản có khả năng sinh lợi và tạo khác biệt cạnh tranh trong bối cảnh sản phẩm tài chính ngày càng đồng dạng.
(VNF) - Trong quý I/2026, SHB ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 466 tỷ đồng, tăng trưởng 7% so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Theo Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh, việc tỷ lệ nợ xấu của VPBank cao hơn mặt bằng chung không phải là vấn đề mất kiểm soát mà là sự lựa chọn có chủ đích nằm trong mô hình kinh doanh khác biệt của ngân hàng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.
