Không chỉ dầu khí, chiến sự Trung Đông đang làm rung chuyển một mặt hàng thiết yếu khác
(VNF) - Gián đoạn tại eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại về lạm phát lương thực và rủi ro nguồn cung toàn cầu.
Nguồn cung toàn cầu chịu cú sốc lớn
Theo CNBC, nông dân ở bán cầu Bắc đang bước vào những tháng mùa xuân quan trọng - thời điểm công việc đồng áng chính bắt đầu. Trong khi đó, nông dân ở bán cầu Nam đang bận rộn thu hoạch mùa màng trước khi mùa đông đến.
Tuy nhiên, công việc của họ hiện diễn ra khi chiến sự tại Iran gây ra những hạn chế nghiêm trọng đối với nguồn cung các sản phẩm phân bón thiết yếu - dẫn đến giá tăng vọt và dấy lên cảnh báo về nguy cơ mất an ninh lương thực.
Theo Liên Hợp Quốc, khoảng 1/3 lượng phân bón vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Tuyến đường thủy này chạy dọc biên giới phía nam Iran và đã bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran ngày 28/2, giá phân bón đã tăng vọt, trong đó phần lớn được sản xuất ở Trung Đông.
Hợp đồng tương lai phân bón có tính thanh khoản thấp hơn so với các mặt hàng khác, khiến giá cả trở nên khó dự đoán hơn. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho biết họ đã chứng kiến giá urê dạng hạt FOB tại Ai Cập - một chỉ báo quan trọng về phân bón nitơ - tăng lên khoảng 700 USD/tấn, so với mức 400-490 USD trước khi chiến tranh bắt đầu.

Trong một báo cáo, ông Alpine Macro của Oxford Economics cho biết giá urê và amoniac đã tăng lần lượt khoảng 50% và 20% kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Giá các loại phân bón khác như kali và lưu huỳnh cũng tăng.
Theo ông Chris Lawson - Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu thị trường và giá cả tại CRU, Trung Đông là khu vực xuất khẩu urê và các sản phẩm chứa nitơ rất lớn.
“Với việc eo biển Hormuz gần như bị cô lập, một phần lớn hoạt động thương mại toàn cầu hiện không thể diễn ra. Chúng tôi ước tính khoảng 30% nguồn cung xuất khẩu hiện không thể tiếp cận thị trường, bao gồm Ả Rập Xê Út, Qatar, Bahrain và cả Iran", ông Lawson cho biết.
Iran là một nhà sản xuất quan trọng các loại phân bón gốc nitơ và là một trong những nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới. Theo ông Lawson, có rất nhiều nguồn cung đang gặp rủi ro - khoảng 30% lượng urê giao dịch toàn cầu đến từ Iran và các quốc gia bị ảnh hưởng bởi eo biển Hormuz.
"Đây là một chuỗi cung ứng dài - nếu nông dân không có đủ urê cần thiết, năng suất cây trồng chắc chắn sẽ giảm. Nitơ là dưỡng chất chính cây trồng cần để phát triển - và lượng dự trữ hiện có rồi cũng sẽ cạn. Vì vậy, tác động đến năng suất và sản lượng có thể chỉ rõ ràng vào cuối năm", ông nói.
Lo ngại về an ninh lương thực
Ông Dawid Heyl - đồng quản lý danh mục đầu tư chiến lược tài nguyên thiên nhiên toàn cầu tại Ninety One - cho biết phân bón nitơ như urê là nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng hiện nay. Không giống như kali hay phốt phát, nitơ là nguyên tố bắt buộc phải bổ sung cho cây trồng mỗi năm. "Bạn có thể bỏ qua một mùa bón kali, bạn có thể bỏ qua một mùa bón phốt phát - nhưng bạn không thể bỏ qua một mùa bón nitơ,” ông Heyl nói.
Urê - một trong những loại phân bón phổ biến nhất thế giới - được dùng cho nhiều loại cây trồng như ngô, lúa mì, cải dầu, cùng nhiều loại trái cây và rau.

Các chuyên gia cho biết họ lo ngại về cuộc khủng hoảng lần này hơn so với cuộc chiến Nga-Ukraine cách đây bốn năm.
Khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào Ukraine đầu năm 2022, hai nước này là những nhà xuất khẩu phân bón lớn - trong đó Nga chiếm tỷ trọng đáng kể ở thị trường kali. Các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu của Nga đã khiến thị trường vốn đã thiếu hụt càng thêm căng thẳng, đẩy giá lên cao.
“Theo tôi, tình hình lần này có thể còn tồi tệ hơn - vì nó có thể ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp trên nhiều khu vực và với các cây trồng chính như ngô cùng nhiều loại cây quan trọng khác”, ông Heyl nói thêm, đồng thời lưu ý rằng hầu hết hợp đồng tương lai phân bón đã tăng giá hai chữ số trong vài tuần gần đây.
Ông cho biết thị trường bước vào năm 2026 với lượng dự trữ tương đối cao đối với các mặt hàng lương thực cơ bản phụ thuộc vào phân bón tạo ra một “vùng đệm” giúp bù đắp phần nào sự thiếu hụt ngô, lúa mì, đậu nành và gạo.
“Nếu sản lượng nông nghiệp giảm khoảng 5% trong năm nay, tôi không nghĩ sẽ xảy ra nạn đói - nhưng chắc chắn sẽ gây ra lạm phát lương thực. Thật không may, các quốc gia nghèo thường dễ tổn thương hơn trước những cú sốc như vậy. Một số quốc gia châu Phi nhập khẩu nhiều ngũ cốc có thể chịu ảnh hưởng rõ rệt", ông Heyl nói.
Theo ông, Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu phân bón nitơ và khí đốt tự nhiên để sản xuất trong nước - đang đối mặt với rủi ro cao về thiếu hụt. Tuy nhiên, ông lưu ý Mỹ cũng không tránh khỏi tác động của cú sốc giá phân bón. Dù sản xuất nhiều phân bón nitơ, nước này vẫn chưa tự chủ hoàn toàn.
Theo Viện Phân bón Mỹ, khoảng 1/3 lượng phân bón nitơ, phốt phát và kali sử dụng tại Mỹ là nhập khẩu. “Điều này sẽ làm tăng chi phí cho nông dân. Liệu sẽ có những khu vực không đủ khả năng mua phân bón hoặc phải phân phối theo định mức?", ông Heyl nói.
Gần đây, 54 nhóm nông nghiệp đã gửi thư tới Tổng thống Trump để kêu gọi hỗ trợ thị trường cho nông dân khi giá nhiên liệu và phân bón tăng mạnh. Họ cho biết: “Khi mùa gieo trồng bắt đầu trên khắp nước Mỹ, việc đóng cửa eo biển Hormuz đã đẩy giá nhiên liệu và phân bón tăng cao. Sự gián đoạn vận chuyển đường biển do xung đột tại Iran gây ra đang tạo ra những hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh lương thực trong nước và trên toàn cầu".
Không phải xăng dầu, sự thiếu hụt một loại nguyên liệu cảnh báo toàn cầu về nạn đói
- Iran xem xét đề xuất của Mỹ, mong muốn sớm chấm dứt chiến tranh 26/03/2026 08:45
- Chiến sự Trung Đông: Châu Âu đã cố tránh xa nhưng vẫn dính đòn 25/03/2026 01:30
- Iran thu 2 triệu USD phí an toàn tàu đi qua Hormuz, Mỹ điều thêm quân đến Trung Đông 25/03/2026 07:15
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Giá vàng xuống mức thấp nhất trong 4 tuần, toàn cầu lo lắng 1 cú 'sốc' mới
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
Biến động lớn tại liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, giá dầu sẽ đi về đâu?
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
'Vũ khí mới' của Trung Quốc tạo bước ngoặt trong 'cuộc chiến' pin toàn cầu
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
Những cuộc chiến tranh đang 'viết lại' trật tự tiền tệ toàn cầu
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
'Nín thở' chờ quyết định từ Mỹ khiến trạng thái lãi suất toàn cầu thay đổi
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
Giá vàng tiếp tục tăng mạnh, tái chiếm mốc 5.000 USD/ounce?
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
Khi Hormuz dậy sóng: Mỹ - Trung tranh ngôi 'bá chủ' năng lượng toàn cầu
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
Tokyo Kiraboshi: Ngân hàng Nhật và lối đi riêng thâm nhập vào Việt Nam
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
Một loại nguyên liệu khan hiếm và tăng giá, Zara, H&M, Nike... trước nguy cơ 'khủng hoảng'
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
Đổ vỡ tín dụng tư nhân: Nỗi lo bị thổi phồng hay rủi ro được giấu kín?
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
Lãi suất tăng mạnh và dòng vốn hàng chục tỷ USD rút khỏi thị trường
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Bí ẩn 6.000 tấn vàng dưới lòng New York: Kho báu khổng lồ không thuộc về Mỹ
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Không khí thi công xuyên lễ tại loạt dự án cao tốc nghìn tỷ
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.

































































