Lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga ảnh hưởng thế nào tới kinh tế toàn cầu?
Quỳnh Anh -
09/03/2022 20:33 (GMT+7)
(VNF) - Vào thời điểm giá dầu và xăng vốn đã tăng vọt, bất kỳ sự hạn chế nào đối với xuất khẩu dầu Nga cũng có thể ảnh hưởng mạnh tới người tiêu dùng, doanh nghiệp, thị trường tài chính và nền kinh tế toàn cầu.
Nga chiếm khoảng 12% nguồn cung dầu thô thế giới.
Ngày 8/3, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tuyên bố lệnh cấm nhập khẩu dầu của Nga, theo sau là động thái tương tự từ đồng minh Anh, nhằm gây sức ép buộc Nga phải rút lui trong cuộc chiến tại Ukraine.
Một lệnh cấm vận hoàn toàn sẽ hiệu quả nhất nếu được các đồng minh châu Âu hưởng ứng và làm theo. Tuy nhiên, ngoại trừ Anh, các quốc gia còn lại tại châu Âu vẫn chưa có động thái rõ ràng với năng lượng Nga.
Tác động với kinh tế Mỹ
Mỹ nhập khẩu một phần nhỏ dầu mỏ của Nga và không mua bất kỳ khí tự nhiên nào của nước này, vì vậy, tác động của lệnh cấm đối với Mỹ sẽ ở mức tối thiểu.
Năm 2021, khoảng 8% nhập khẩu dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Mỹ đến từ Nga. Tổng lượng nhập khẩu tương đương 245 triệu thùng vào năm 2021, tương đương khoảng 672.000 thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày.
Do lượng dầu khiêm tốn Mỹ nhập khẩu từ Nga, nên Nga có khả năng bán dầu đó ở những nơi khác, có thể là ở Trung Quốc hoặc Ấn Độ, với mức chiết khấu cao, vì ngày càng ít người mua chấp nhận dầu của Nga.
Tuy nhiên, tin tức về lệnh cấm dầu của Mỹ đã khiến giá xăng tăng vọt, với giá trung bình 4,17 USD/gallon vào ngày 8/3. Chỉ 1 tháng trước, dầu được bán với giá khoảng 90 USD/thùng. Giờ đây, giá đang tăng lên gần 130 USD/thùng.
Các nhà phân tích năng lượng cảnh báo rằng giá dầu có thể lên tới 160 USD hoặc thậm chí 200 USD/ thùng nếu người mua tiếp tục né tránh dầu thô của Nga. Xu hướng đó có thể khiến giá xăng của Mỹ vượt qua mức 5 USD/gallon, một kịch bản mà ông Biden và các nhân vật chính trị khác đều đang muốn tránh.
Morgan Bazilian, Giám đốc Viện Payne tại Trường Mỏ Colorado, cho biết: “Lệnh cấm vận của Mỹ đối với dầu mỏ của Nga hiện đang rất hấp dẫn về mặt chính trị. Tuy nhiên, các chính trị gia vẫn quan ngại rằng lệnh cấm sẽ trở thành “gây ông đập lưng ông” với tổng thống Biden nếu giá xăng Mỹ tăng thêm”.
Không chỉ vậy, Việc Mỹ đưa ra lệnh cấm với năng lượng Nga chắc chắn sẽ tác động xấu tới giá dầu trong nước, như tổng thống Biden thừa nhận, chưa kể tới giá dầu trên thế giới, gián tiếp tạo ra nhiều hệ quả nghiêm trọng khác như lạm phát và cản trở tăng trưởng.
Theo tính toán thông thường, tại Mỹ, cứ giá dầu tăng 10 USD/thùng sẽ làm tăng lạm phát 0,2 điểm phần trăm. Chỉ tính trong tuần qua, giá dầu thô đã tăng hơn 30%, phần nào phản ánh mức lạm phát cao mà quốc gia này đã, đang và sẽ phải đối mặt trong thời gian tới.
Với giá khí đốt tự nhiên đạt mức cao nhất mọi thời đại, chi phí năng lượng tăng cao dự kiến sẽ đẩy lạm phát lên trên 7% ở cả hai bờ Đại Tây Dương trong những tháng tới và ăn sâu vào sức mua của các hộ gia đình.
Đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), tác động lạm phát đã quá lớn, khiến Chủ tịch Jerome Powell khẳng định cần tăng lãi suất trong tháng này, gây áp lực chồng chất lên những người đi vay.
Tác động với kinh tế châu Âu
Không giống như Mỹ, châu Âu phụ thuộc sâu sắc vào năng lượng nhập khẩu từ Nga, nước xuất khẩu dầu thô lớn thứ hai thế giới sau Ả Rập Xê-út. Trong khi Mỹ có thể thay thế lượng nhiên liệu tương đối nhỏ mà họ nhận được từ Moscow, thì châu Âu không thể làm được điều này, ít nhất là không phải ở thời điểm hiện tại.
Theo phát biểu của Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak ngày 7/3, việc từ chối dầu của Nga sẽ dẫn đến hậu quả thảm khốc đối với thị trường toàn cầu, khiến giá dầu có thể tăng lên hơn 300 USD/thùng. Ngoài ra, Nga cũng có thể xem xét cắt nguồn cung khí đốt sang châu Âu – nơi đang nhập khẩu tới 40% khí đốt từ Moscow.
Việc châu Âu phải chịu mức giá năng lượng cao vốn đã không còn là chuyện lạ. Tuy nhiên, việc giảm phụ thuộc vào dầu khí Nga và tìm được nguồn cung thay thế mà không làm ảnh hưởng tới kinh tế khu vực châu Âu gần như bất khả thi.
Theo quy luật thông thường, cứ 10% giá dầu tăng theo quy tắc đồng EUR sẽ làm tăng lạm phát của khu vực châu Âu thêm 0,1 - 0,2 điểm phần trăm, mà từ ngày 1/1, giá dầu thô Brent đã tăng khoảng 80% tính theo đồng EUR.
Tính toán sơ bộ của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), chiến tranh có thể làm giảm mức tăng trưởng của khu vực đồng EUR từ 0,3 - 0,4 điểm phần trăm trong năm nay theo kịch bản cơ bản và 1 điểm phần trăm trong trường hợp xảy ra cú sốc nghiêm trọng.
Mặc dù có thể xuất hiện lạm phát đình trệ trong những tháng tới hoặc tăng trưởng tối thiểu với mức lạm phát cao, nhưng về lâu dài, nhìn chung tăng trưởng của khu vực đồng EUR sẽ vẫn mạnh mẽ.
Tác động với kinh tế Nga
Tương tự với việc Mỹ chịu ít ảnh hưởng từ ngành dầu khí Nga, nên việc Mỹ cấm nhập khẩu dầu từ Nga cũng không gây thiệt hại nặng nề với quốc gia này, nếu xét theo các tiêu chí ngắn hạn. Nga cũng hoàn toàn có thể chuyển qua giao thương với Trung Quốc hay Ấn Độ để bù vào phần của Mỹ, dù sẽ phải tăng chiết khấu.
Sự bế tắc của mối quan hệ Nga - phương Tây có thể củng cố mối quan hệ của Moscow với Bắc Kinh nhưng cơ sở hạ tầng năng lượng giữa hai nước còn rất ít.
Kaho Yu, nhà phân tích chính về châu Á của công ty tư vấn rủi ro Verisk Maplecroft cho biết: “Mặc dù công ty Pivot to the East của Nga đã đẩy mạnh hợp tác khí đốt với Trung Quốc thông qua cơ sở hạ tầng khí đốt, nhưng tất cả những phát triển này vẫn còn sơ khai so với các thị trường trưởng thành ở châu Âu”.
Nhìn chung về triển vọng tăng trưởng của Nga, JPMorgan ước tính thiệt hại với tăng trưởng Nga có thể rất lớn và có hiệu lực trong thời gian ngắn, nền kinh tế của quốc gia này sẽ giảm tăng trưởng tới 12,5%, thậm chí có thể rơi vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế.
Tác động tới kinh tế thế giới
Nga là nước xuất khẩu dầu thô lớn, chiếm khoảng 12% nguồn cung của thế giới. Các chuyên gia cho biết bất kỳ sự gián đoạn nào đối với những mặt hàng xuất khẩu đó đều có thể khiến giá bơm cao hơn đối với người tiêu dùng ở hầu hết mọi nơi.
Ngoài là nhà cung cấp dầu và khí đốt lớn, Nga còn là nhà xuất khẩu ngũ cốc và phân bón lớn nhất thế giới và là nhà sản xuất palladi, niken, than và thép hàng đầu. Nỗ lực loại trừ nền kinh tế của nước này khỏi hệ thống thương mại sẽ ảnh hưởng đến một loạt các ngành công nghiệp và làm tăng thêm lo ngại về an ninh lương thực toàn cầu.
Tất nhiên, lệnh cấm đối với dầu của Nga cũng càng làm chậm quá trình phục hồi toàn cầu từ đại dịch Covid-19.
(VNF) - Chính quyền Hàn Quốc cho biết hơn 200.000 trẻ em Hàn Quốc đã được nhận làm con nuôi ở nước ngoài kể từ những năm 1950, khi đất nước này đang tái thiết sau sự tàn phá của Thế chiến II và Chiến tranh Triều Tiên, tạo ra một “ngành công nghiệp” nhận con nuôi khổng lồ và béo bở.
(VNF) - Với gần 30 năm hoạt động, VSIP đã thu hút hàng nghìn nhà đầu tư quốc tế và đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm và nâng cao chất lượng hạ tầng cho các khu vực.
(VNF) Ít nhất 18 người đã thiệt mạng khi nhiều vụ cháy rừng hoành hành khắp khu vực đông nam Hàn Quốc. Hàng nghìn lính cứu hỏa đã được triển khai nhằm nỗ lực dập tắt một trong những vụ cháy rừng tồi tệ nhất của đất nước trong nhiều thập kỷ.
(VNF) - CEO BYD Wang Chuanfu khẳng định "BYD đã trở thành công ty dẫn đầu ngành trong mọi lĩnh vực, từ pin, thiết bị điện tử đến xe năng lượng mới, phá vỡ sự thống trị của các thương hiệu nước ngoài và định hình lại bối cảnh mới của thị trường toàn cầu".
(VNF) - Nga ngày 25/3 cho biết họ sẵn sàng đạt được một thỏa thuận mới về an toàn vận chuyển ở Biển Đen, một bước đệm có thể hướng tới lệnh ngừng bắn với Ukraine, nhưng chỉ khi Mỹ "ra lệnh" cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tôn trọng thỏa thuận này.
(VNF) - Trong khi mọi sự chú ý đều đang đổ dồn vào giá vàng - đã tăng gần 15% từ đầu năm tới nay, thì giá đồng cũng đang tăng "phi mã" trước lo ngại về cuộc chiến thuế quan.
(VNF) - Công ty của tỷ phú Mỹ Elon Musk hiện không chỉ thua trong cuộc chiến doanh số mà còn thua cả sự thống trị về công nghệ. Đột phá mới về pin của BYD khiến hãng này không chỉ cạnh tranh với Tesla mà còn với sự thống trị kéo dài hàng thập kỷ của các loại xe động cơ đốt trong.
(VNF) - Tập đoàn Hyundai có trụ sở tại Hàn Quốc ngày 24/3 đã công bố khoản đầu tư 20 tỷ USD vào hoạt động sản xuất tại Mỹ, bao gồm một nhà máy thép trị giá 5 tỷ USD tại Louisiana.
(VNF) - Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã ký lệnh thực hiện các quy tắc mới nhằm tăng cường các biện pháp đối phó của Trung Quốc đối với các lệnh trừng phạt của nước ngoài, chính phủ Trung Quốc ra thông báo ngày 24/3.
(VNF) - Bộ trưởng ngoại giao Bỉ Maxime Prévot cho biết việc nhắm mục tiêu vào Big Tech có thể là một trong những lựa chọn của Liên minh châu Âu (EU) để đáp trả các đòn thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Tập đoàn máy bay thương mại Trung Quốc (COMAC), nhà sản xuất máy bay hàng đầu của Trung Quốc, đã công bố kế hoạch đầy tham vọng nhằm tăng năng lực sản xuất C919 lên 75 máy bay mỗi năm, củng cố đáng kể vị thế của mình so với các đối thủ cạnh tranh toàn cầu.
(VNF) - Trung Quốc cho biết họ đã sẵn sàng cho mọi "cú sốc bất ngờ" trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt mức thuế quan cao hơn lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
(VNF) - Quyết định được chờ đợi nhất tuần qua thuộc về Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, với việc giữ nguyên lãi suất cho vay ở mức 4,25%-4,5% để chờ thêm tín hiệu từ nền kinh tế. Giá vàng tiếp tục tăng nóng cũng trở thành điểm đáng chú ý trong tuần.
(VNF) - Khi được hỏi bà có suy nghĩ gì trước việc tỷ phú Bill Gates cho rằng ly hôn là "sai lầm mà ông hối hận nhất", bà Melinda - vợ cũ của Bill Gates, thẳng thắn chia sẻ rằng đối với bà, cuộc hôn nhân tan vỡ là "một nỗi đau lớn".
(VNF) - Trung Quốc vừa công bố một thiết bị cắt cáp nhỏ gọn, đặt sâu dưới biển, có khả năng cắt đứt các đường dây điện hoặc thông tin liên lạc dưới nước kiên cố nhất thế giới, theo SCMP.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã cam kết đầu tư 1,4 nghìn tỷ USD trong 10 năm vào Mỹ sau khi các quan chức cấp cao của UAE gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này, thông báo ngày 21/3 của Nhà Trắng nêu rõ.
(VNF) - Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cho rằng, rằng việc châu Âu tịch thu gần 200 tỷ euro (216 tỷ USD) tài sản bị đóng băng của Nga sẽ là "một hành động chiến tranh".
(VNF) - Trong bối cảnh chính phủ đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ, đi kèm với việc nguồn cung đất ở thu hẹp, thị trường bất động sản Trung Quốc đang cho thấy một số dấu hiệu nóng lên ngay trong quý đầu năm 2025.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/1 tuyên bố những người bị phát hiện làm hỏng xe Tesla có thể phải ngồi tù tới 20 năm, đồng thời cảnh báo rằng chính phủ đang "truy tìm" họ.
(VNF) - Tập đoàn CK Hutchison Holdings Ltd. của tỷ phú Lý Gia Thành cảnh báo về môi trường kinh doanh toàn cầu đang xấu đi do căng thẳng địa chính trị và thương mại khi kế hoạch bán cảng tại Kênh đào Panama khiến Trung Quốc tức giận.
(VNF) - Tesla đang thu hồi gần như toàn bộ xe Cybertruck tại Mỹ để khắc phục lỗi tấm ốp thép bên ngoài có thể tách ra khi đang lái. Đây là đợt thu hồi thứ 8 đối với mẫu SUV này kể từ tháng 1/2024.
(VNF) - Được sự ủng hộ của sinh viên và các nhà giáo dục, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/3 đã ký một sắc lệnh hành pháp giải thể Bộ Giáo dục liên bang, thực hiện lời hứa trong chiến dịch tranh cử.
(VNF) - Các nhà nghiên cứu từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) dự đoán vị thế thống trị của nước này đối với nguồn cung cấp đất hiếm trên thế giới có thể sắp kết thúc.
(VNF) - Đế chế kinh doanh của ông trùm Hồng Kông Lý Gia Thành đang trở thành tâm điểm chú ý sau khi CK Hutchison Holdings quyết định bán cảng tại Kênh đào Panama cho một liên doanh do công ty Mỹ BlackRock đứng đầu, động thái đã khiến Bắc Kinh tức giận. Cổ phiếu của công ty đã giảm mạnh trong những phiên gần đây.
(VNF) - Tỷ phú công nghệ Elon Musk, cố vấn thân cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cho biết mạng sống của ông đang bị đe dọa vì sự tham gia sâu rộng của ông vào chính quyền, và một số người có thể muốn ông chết vì ông đang "ngăn chặn hành vi gian lận của họ".
(VNF) - Chính quyền Hàn Quốc cho biết hơn 200.000 trẻ em Hàn Quốc đã được nhận làm con nuôi ở nước ngoài kể từ những năm 1950, khi đất nước này đang tái thiết sau sự tàn phá của Thế chiến II và Chiến tranh Triều Tiên, tạo ra một “ngành công nghiệp” nhận con nuôi khổng lồ và béo bở.
(VNF) - Cầu Quảng Đà bắc qua sông Yên, nối 2 địa phương sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 27/3 nhằm chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng Quảng Nam và Đà Nẵng.