Lịch sử 'siêu' dự án King Bay khiến hàng loạt quan chức ngã ngựa

Siêu dự án khiến hàng loạt lãnh đạo vướng lao lý

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (C03) - Bộ Công an vừa khởi tố, bắt tạm giam bà Phan Thị Mỹ Thanh, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai, để điều tra về hành vi nhận hối lộ.

Hai cựu Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai là ông Đinh Quốc Thái và ông Cao Tiến Dũng cùng bị khởi tố do sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Cơ quan công an cũng khởi tố ông Võ Thanh Thuận (nguyên Trưởng phòng Đầu tư UBND tỉnh Đồng Nai) và định giá viên Đỗ Đình Ngoan.

Hành vi vi phạm của các cựu lãnh đạo tỉnh Đồng Nai nói trên liên quan đến những sai phạm tại dự án khu dân cư Long Tân (tên thương mại là King Bay) có quy mô 125 ha, tọa lạc tại xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch (nay là xã Nhơn Trạch), tỉnh Đồng Nai.

Liên quan đến dự án King Bay, trước đó, cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an cũng bắt tạm giam ông Võ Văn Chánh (cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai). Hồi tháng 7/2025, ông Chánh cũng đã bị tuyên án 2 năm tù vì tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai, liên quan đến Dự án khu dân cư Phước Thái (Đồng Nai).

Chủ đầu tư của dự án King Bay là Công ty CP Free Land, tiền thân là Công ty CP Ngũ Long Tân.

Công ty CP Ngũ Long Tân thành lập năm 2014, trụ sở phường Bến Nghé, TP.HCM, liên doanh với Tổng công ty Cửu Long. Đến cuối năm 2016, doanh nghiệp này đổi tên thành Công ty CP Free Land. Bà Vũ Minh Lý nắm giữ 75% cổ phần, giữ cương vị Chủ tịch HĐQT. Tới tháng 4/2017, Tổng công ty Cửu Long đã rút toàn bộ vốn khỏi liên doanh.

Tại lần bố cáo thông tin thay đổi đầu năm 2021, doanh nghiệp này khẳng định, có tổng vốn là 1.500 tỷ đồng, 100% là vốn tư nhân.

Hiện bà Lý cũng bị khởi tố, bắt giam để phục vụ điều tra.

Dính lùm lùm giải phóng mặt bằng, cư dân khiếu nại

Ngày 28/9/2011, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chi tiết tuyến đường Vành đai 3 TP.HCM.

Sau đó, Bộ Giao thông - Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) chấp thuận đầu tư tuyến Tân Vạn - Nhơn Trạch, có chiều dài 8,14km, kết nối tỉnh Đồng Nai với TP.HCM và giao Tổng công ty Đầu tư phát triển và Quản lý hạ tầng giao thông Cửu Long (Tổng công ty Cửu Long) thực hiện. Đây là một dự án thành phần của Vành đai 3. Tổng kinh phí đền bù, giải phóng mặt bằng cho dự án tuyến đường Tân Vạn - Nhơn Trạch là 624 tỷ đồng.

Để có vốn đối ứng dự án đường Vành đai 3, năm 2015, UBND tỉnh Đồng Nai đã cấp phép quy hoạch dự án King Bay, giao cho Công ty CP Ngũ Long Tân làm chủ đầu tư.

Giai đoạn 2016-2017, các thủ tục pháp lý của dự án King Bay như chủ trương đầu tư, quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 và báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.

Theo phê duyệt của Thủ tướng, tổng số lượng căn nhà trong dự án King Bay là 5.339 căn, với tổng diện tích đất khoảng 541.452,69m2, tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 1.174.802,03m2. Trong đó, số lượng nhà ở riêng lẻ, biệt thự là 1.771 căn, nhà ở xã hội (thương mại dịch vụ và chung cư) là 3.568 căn.

Chưa đầy 2 năm sau, ngày 22/2/2019, UBND tỉnh Đồng Nai ra quyết định điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 của dự án King Bay.

Theo đó, Đồng Nai đã điều chỉnh một phần đất công trình công cộng và đất biệt thự sang đất nhà liền kề, nhà vườn liên kế; điều chỉnh chỉ tiêu tầng cao ô đất thương mại dịch vụ từ 4 - 5 tầng thành 15 - 20 tầng; giảm chiều cao 2 ô đất xây chung cư xã hội từ 9-10 tầng, xuống còn 5-7 tầng...

Tuy nhiên, dự án này dính lùm xùm ngay từ khâu đền bù, giải phóng mặt bằng đối với người dân có đất bị thu hồi.

Hồi tháng 3/2024, TAND tỉnh Đồng Nai ra quyết định buộc Chủ tịch UBND huyện Nhơn Trạch (cũ) ban hành lại các quyết định thu hồi đất, quyết định bồi thường, hỗ trợ và bổ sung giá đất và các quyết định khác có liên quan cho bà N.T.T.P (trú tại TP.HCM). Vụ việc này bắt nguồn từ quá trình thu hồi đất nhiều năm trước, liên quan đến dự án King Bay.

Không chỉ bà N.T.T.P, nhiều người khác như ông P.Q.Dũng (TP.HCM) cũng đi kêu cứu, tố cáo chủ đầu tư chưa đền bù mà tự ý đã xây dựng hạ tầng trên các thửa đất có diện tích khoảng 9.000 m2 của ông.

Ngoài những tranh chấp trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư dự án King Bay còn bị nhiều khách hàng khiếu nại, thậm chí khởi kiện vì bán bất động sản khi chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý.

Cụ thể, dù ngày 6/9/2018, UBND tỉnh Đồng Nai mới giao đất nhưng từ ngày 25/5/2018, Công ty CP Free Land đã tự ý phân lô bán nền, thu tiền của nhiều khách hàng thông qua hình thức ký hợp đồng đặt cọc.

Theo hợp đồng, khách hàng đặt cọc số tiền ban đầu là 50 triệu đồng, khi ký hợp đồng phải thanh toán 30% tổng giá trị hợp đồng. Các đợt thanh toán theo hợp đồng sau đó được thực hiện 2 tháng/lần, với số tiền khách hàng phải đóng là 10-20% giá trị hợp đồng. Hai bên sẽ ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi lô đất đáp ứng điều kiện chuyển nhượng theo quy định, dự kiến ngày 25/8/2019.

Giá một lô đất nhà liền kề diện tích 175 m2 tại dự án King Bay khi đó được rao với giá 2,6 tỷ đồng. Những lô biệt thự ven sông diện tích lớn từ 300-450 m2 được chào với giá từ 5,5-12 tỷ đồng/nền.

Nhưng đến tháng 3/2021, Sở Xây dựng Đồng Nai mới xác nhận khu dân cư A2, có diện tích 19 ha thuộc dự án King Bay đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.

Sau đó, hàng chục khách hàng mua nhà tại dự án King Bay đã gửi đơn khiếu nại đến các cơ quan chức năng cho rằng chủ đầu tư vi phạm các điều cấm của Luật Kinh doanh bất động sản và lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tiền thông qua hợp đồng đặt cọc về việc hứa mua, hứa bán nhà ở hình thành trong tương lai thuộc dự án King Bay; quá thời hạn, nhưng Công ty CP Free Land không thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận trong hợp đồng. Họ cho biết đã thanh toán từ 85-95% giá trị nền đất nhưng Công ty CP Free Land không thực hiện các cam kết như hợp đồng mua bán và bàn giao đất đã ký.

Đến tháng 7/2021, Sở Xây dựng Đồng Nai bất ngờ ra văn bản hủy bỏ xác nhận về điều kiện bán nhà của khu dân cư A2.

Năm 2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đề nghị Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP.HCM phối hợp với các ngân hàng trong hệ thống ngân hàng thương mại hoạt động tại Việt Nam phong tỏa tài khoản của Công ty CP Free Land.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cũng đề nghị các ngân hàng cung cấp thông tin, tài liệu về hồ sơ đăng ký mở tài khoản; cung cấp bản sao kê các giao dịch của các tài khoản, từ thời điểm tháng 6/2016 đến nay và cho biết số dư hiện có của các tài khoản đứng tên của các công ty, cá nhân liên quan.