Sau nhiều năm chờ đợi, việc luật hóa Nghị quyết 42 trong Luật Các TCTD (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 15/10/2025. Đây được xem là bước đi tất yếu nhằm khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả thu hồi nợ. Đồng thời, góp phần đưa hệ thống ngân hàng Việt tiệm cận hơn với thông lệ quốc tế.
Trong báo cáo mới đây, các chuyên gia phân tích của FiinRatings nhận định: “Trong lĩnh vực tài chính, không có nhiều tiền lệ nghị quyết được luật hóa. Từ đó, có thể thấy tầm quan trọng của Nghị quyết 42 khi là một trong số ít các nghị quyết được đưa vào luật hóa. Đây là bước đi chiến lược khéo léo và phù hợp, đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hoàn thiện khung pháp lý về xử lý nợ xấu tại Việt Nam”.
Đánh giá gần đây của Fitch Ratings cũng chỉ ra, luật hóa Nghị quyết 42 sẽ giải quyết được nguy cơ về môi trường pháp lý có thể quay lại giai đoạn trước năm 2017, thời điểm Nghị quyết này chưa được ban hành.
FiinRatings nhận định, Nghị quyết 42 sẽ có tác động mạnh mẽ nhất lên 2 nhóm chính, gồm ngân hàng thương mại Nhà nước và nhóm top 4 ngân hàng TMCP (MB, Techcombank, ACB và VPBank). Đây là những nhóm ngân hàng có quy mô lớn, có bộ đệm vốn và/hoặc năng lực quản trị rủi ro tốt, từ đó, có lợi thế hơn trong việc thích nghi và áp dụng các cơ chế mới về xử lý nợ xấu.
Trong đó, nhóm Big4 sẽ được hỗ trợ trực tiếp trong xử lý nợ xấu quy mô lớn, giảm áp lực vốn và chi phí dự phòng. Nhóm 4 ngân hàng gồm MB, Techcombank, ACB và VPBank được hưởng lợi từ năng lực vốn tốt, khẩu vị rủi ro linh hoạt nên có khả năng điều chỉnh nhanh chóng quy trình nội bộ phù hợp với khung pháp lý mới, từ đó, hỗ trợ giảm chi phí hoạt động và góp phần gia tăng lợi nhuận.
Thực tế, trong giai đoạn Nghị quyết 42 còn hiệu lực (trước năm 2022), tỷ lệ thu hồi nợ xấu của nhóm top 4 ngân hàng TMCP ghi nhận kết quả tốt nhất, với tỷ lệ thu hồi tăng từ 8% năm 2016 lên 45% vào năm 2022. Song, sau khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực, tỷ lệ thu hồi nợ xấu tại các ngân hàng này giảm đáng kể, phản ánh khoảng trống pháp lý trong xử lý nợ xấu.
Đối với nhóm Big4, hiệu quả mang lại từ Nghị quyết 42 cũng ở mức tương tự. Tỷ lệ thu hồi nợ xấu của nhóm ngân hàng này đã tăng từ hơn 10% vào năm 2017 lên gần 40% trong năm 2022.
Trái lại, tác động từ Nghị quyết 42 lên các ngân hàng có quy mô nhỏ hơn lại khá khiêm tốn. Tỷ lệ thu hồi nợ xấu của nhóm ngân hàng này trong giai đoạn 2017 – 2023 không có sự cải thiện rõ rệt và luôn dao động trong khoảng 0 – 10%. Nguyên nhân là do nhóm ngân hàng này hạn chế về quy mô, năng lực triển khai và nguồn lực pháp lý nên chưa tận dụng hết các cơ chế hỗ trợ từ Nghị quyết.
Song, các chuyên gia FiinRatings cũng nhận định rằng hiệu quả của việc luật hóa Nghị quyết 42 sẽ không thể đến ngay lập tức mà cần một “độ trễ chính sách”.
“Tác động tích cực dự kiến sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả từ nửa cuối năm 2026, khi khuôn khổ pháp lý mới đã vận hành ổn định và các tổ chức tín dụng đã có đủ thời gian điều chỉnh quy trình thu hồi nợ xấu để phù hợp theo quy định”, phía FiinRatings nhấn mạnh.
Mặc dù nhận định việc luật hóa Nghị quyết 42 là bước đi đúng đắn song các chuyên gia của FiinRatings cũng thừa nhận rằng vẫn còn nhiều thách thức tồn tại trong quá trình triển khai và ứng dụng Nghị quyết.
Đầu tiên là rủi ro pháp lý và tranh chấp. Mặc dù Nghị quyết 42 đã được luật hóa từ công cụ tạm thời thành khuôn khổ dài hạn, nhưng vẫn tồn tại nhiều rủi ro. Các vấn đề nổi bật bao gồm: quyền thu giữ tài sản, định giá tài sản, và thẩm quyền xử lý khi có nhiều chủ nợ cùng liên quan. Ngoài ra, trong thực tiễn, các ngân hàng còn gặp khó khăn khi thu giữ tài sản do phải chờ sự xác minh, hỗ trợ từ công an, UBND hoặc chính quyền địa phương.
Ngân hàng Nhà nước cũng từng chia sẻ không ít trường hợp xử lý nợ bị đình trệ vì chậm trễ trong khâu xác minh thông tin khách hàng.
Tiếp đến là thách thức từ sự thiếu đồng bộ pháp lý. Theo FiinRatings, cơ chế của Nghị quyết 42 nhiều khi mâu thuẫn hoặc chưa được tích hợp đầy đủ với các luật liên quan như Bộ luật Dân sự, Luật Thi hành án... Điều này dẫn đến quy trình thu hồi nợ xấu còn chưa thật sự nhất quán và có thể làm giảm hiệu quả trong quá trình triển khai.
Ở góc độ rộng hơn, các chuyên gia cho rằng, xử lý nợ xấu chỉ là một trong những thách thức hiện nay mà các ngân hàng phải đối mặt. Một thách thức lớn hơn nằm ở khả năng duy trì tỷ lệ an toàn vốn của các ngân hàng, đảm bảo hệ thống có sức chống chịu dài hạn.
Trong năm 2024, bộ đệm vốn cấp 1 còn mỏng và phân hóa rõ rệt. Chỉ một số ít ngân hàng thương mại tư nhân đạt mức vốn cấp 1 cao, trong khi nhiều ngân hàng nhà nước và quy mô nhỏ vẫn đối diện áp lực đáng kể trong việc nâng vốn để đáp ứng Basel III.
Bên cạnh đó, mặc dù trung vị ngành ngân hàng Việt Nam duy trì tỷ lệ an toàn vốn cao hơn đáng kể so với mức tối thiểu 8% theo quy định và có sự cải thiện nhẹ trong năm 2024, đạt khoảng 12%, tuy nhiên khi so với các quốc gia trong khu vực, mức trung vị CAR của các ngân hàng Việt Nam (12%) vẫn thấp hơn rõ rệt so với Campuchia (23%), Hồng Kông (22%), Thái Lan (21%) và Trung Quốc (16%).
Chênh lệch này không chỉ phản ánh mức độ vốn hiện tại còn khiêm tốn, mà còn cho thấy hệ thống ngân hàng Việt Nam vẫn cần tiếp tục củng cố bộ đệm an toàn để sẵn sàng ứng phó với các biến động tài chính, bên cạnh công tác tăng cường, cải thiện xử lý về nợ xấu.
Liên quan đến vấn đề này, đại diện FiinRatings cho rằng, việc luật hóa Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu sẽ gián tiếp giúp các ngân hàng củng cố nền tảng vốn, hướng tới sự ổn định bền vững hơn trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng nhanh để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của nền kinh tế.
Đồng thời, gần đây NHNN đã ban hành và áp dụng Thông tư 14/2025/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đánh dấu sự chuyển đổi dần từ Basel II sang Basel III. Đây sẽ là bước đệm để hệ thống ngân hàng Việt Nam chuyển hóa và nâng cao năng lực vốn và thanh khoản.
Tags:
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh thu nợ bất động sản đồng thời siết chặt cho vay với lĩnh vực địa ốc trong bối cảnh khối bất động sản đảm bảo tại các nhà băng ngày càng phình to.
(VNF) - SMBC đang đẩy mạnh tái cấu trúc mảng ngân hàng giao dịch, tập trung nâng cấp dịch vụ quản lý tiền mặt toàn cầu.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank - HDB) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với 6.107 tỷ đồng lợi nhuận, ROE đạt 24,29% và CAR đạt 16,16%, tiếp tục ghi nhận hiệu quả ở nhóm đầu ngành trên nền tảng vốn mạnh và quản trị chặt chẽ.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay từ đầu năm, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố nền tảng tài chính trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
(VNF) - NHNN lấy ý kiến rộng rãi dự thảo thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đồng loạt giảm trong 2 tuần qua nhưng lãi vay vẫn điều chỉnh chậm, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến các doanh nghiệp chịu áp lực từ nhiều phía.
(VNF) - Ngân hàng Kasikornbank (KBank) ghi nhận lợi nhuận ròng tăng mạnh trong quý I/2026 nhờ thu nhập ngoài lãi, dù mảng cho vay truyền thống suy giảm. Tuy nhiên, nhà băng Thái Lan cảnh báo căng thẳng địa chính trị và môi trường kinh tế bất ổn có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh trong thời gian tới.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Techcombank lập kỷ lục về NFI (thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ) khi đạt tăng trưởng hơn 46%, vượt xa mức trung bình ngành và trong bối cảnh nhiều khó khăn thách thức, cạnh tranh.
(VNF) - Sáng 28/4, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, HoSE: LPB) đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ thường niên 2026 tại Ninh Bình, thông qua nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là chiến lược phát triển và phân phối lợi nhuận.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Lợi nhuận trước thuế của NCB trong quý I đạt hơn 216 tỷ đồng, tăng tới 43%. NCB đặt mục tiêu hoàn thành sớm kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.800 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt hơn 1% và huy động vốn tăng 7% so với đầu năm, phản ánh định hướng tăng trưởng có chọn lọc, tập trung vào chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) mới đây đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026. Với các chỉ tiêu tài chính duy trì ổn định theo đúng lộ trình kế hoạch đã đề ra, lợi nhuận trước thuế đạt 1.388 tỷ đồng, đã phản ánh định hướng điều hành thận trọng, bám sát kế hoạch năm và phù hợp với diễn biến thị trường từ phía ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng Shinhan cho biết họ vừa ký kết hàng loạt thỏa thuận với các đối tác chủ chốt của Việt Nam nhằm mở rộng hiện diện tại thị trường này.
(VNF) - Lãnh đạo các ngân hàng đều nhìn nhận bất động sản vẫn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Điều cốt lõi là phải kiểm soát dòng vốn vào đúng phân khúc.
(VNF) - Làn sóng chuẩn hóa dòng tiền và số hóa hoạt động kinh doanh đang mở ra cơ hội lớn để ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiểu thương hộ kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, việc mở rộng nhóm khách hàng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thẩm định và kiểm soát rủi ro cho ngân hàng.
(VNF) - Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Ban đầu chỉ là khoản nợ hơn 11 triệu đồng, nhưng theo thời gian, con số phải trả đã tăng lên gần 188 triệu đồng. Điều gì khiến khoản vay nhỏ trở thành gánh nặng lớn như vậy?
(VNF) - Nhiều ngân hàng lên kế hoạch nâng vốn điều lệ lên xấp xỉ hoặc vượt 100.000 tỷ đồng nhằm củng cố bộ đệm tài chính.
(VNF) - Việt Nam và Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác tài chính, triển khai thanh toán QR xuyên biên giới từ ngày 23/4/2026, kết nối hơn 115 triệu người dùng và mở rộng giao thương.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định, ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào hạn mức tín dụng do NHNN cấp để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
