Tại diễn đàn nghiên cứu Việt Nam- Nhật Bản "Cơ hội Đối tác để Việt Nam tham gia thành công vào Cộng đồng Kinh tế ASEAN" diễn ra vào ngày 13/11 do Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức, các chuyên gia kinh tế cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam còn bị động và có mức độ sẵn sàng hội nhập chưa cao. Doanh nghiệp chưa nhận rõ được cơ hội và thách thức, lo lắng về vấn đề cạnh tranh gia tăng từ thương mại.
Ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho rằng có nhiều nguyên nhân sâu xa khiến doanh nghiệp Việt Nam không quan tâm và thụ động khi hội nhập.
"Chẳng hạn Việt Nam cắt giảm thuế nhập khẩu nhưng lại tăng thuế nội địa, tăng thu. Hay Luật về hiệp hội 10 năm vẫn không xây dựng được", ông Cung nêu dẫn chứng.
Tinh thần kinh doanh là động lực của sự phát triển và tăng trưởng kinh tế nhưng theo ông Cung, với những rào cản đó, tinh thần kinh doanh của kinh tế tư nhân đang thấp hơn nhiều so với 15 năm trước đây. Cải cách hiện nay ở Việt Nam đang cách biệt rất xa so với các nước, Việt Nam vẫn đang bước đi rất chậm chạp.
Tán thành với ý kiến trên, Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng chưa bao giờ tinh thần kinh doanh lại thấp như hiện nay.
Theo bà Lan, có một nghịch lý là Việt Nam sẵn sàng giảm thuế, bỏ hàng rào thuế quan với các nước nhưng lại dựng lên các hàng rào với doanh nghiệp trong nước. Kể cả doanh nghiệp FDI cũng phải hứng chịu điều này.
"Nếu nói Việt Nam đứng thứ 2, thứ 3 về mức độ sẵn sàng trong AEC thì đó là một đánh giá mang tính hình thức nhiều hơn. Cái mà Việt Nam làm như giảm thuế, ban hành luật pháp trong AEC là có nhưng có một điều nghịch lý là Việt Nam tích cực tự do hóa với bên ngoài nhưng lại hạn chế tự do hóa bên trong", bà Lan nói.
Theo bà Lan, rào cản với doanh nghiệp trong nước được thể hiện rõ đối với khu vực doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông dân Việt Nam.
"Năm nào Chính phủ cũng nói tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhưng thực chất không tháo được mấy nút và mà các nút càng tăng, càng chặt hơn. Thể hiện rõ nhất là thủ tục hành chính cực kỳ phức tạp, nhiêu khê, gây khó cho hoạt động của doanh nghiệp.
Thuế phí là rào cản thứ hai. Ở Việt Nam rất nhiều loại thuế phí khác nhau. Như một quả trứng chịu 14 loại phí hay một con lợn cõng 51 thuế phí. Việt Nam chắc là vô địch về thứ đó", vị chuyên gia bày tỏ.
Ngoài ra, bà Lan cho rằng hiện nay môi trường kinh doanh vẫn còn bất bình đẳng giữa các loại hình doanh nghiệp.
Cụ thể, các doanh nghiệp nhà nước vẫn được bảo hộ và nhận đặc quyền do đó không quan tâm nhiều đến hội nhập, vấn đề mà khối doanh nghiệp nhà nước quan tâm là tiếp cận Nhật Bản, EU để có vốn ODA.
Doanh nghiệp FDI đã chủ động kết nối giữa Việt Nam và ASEAN. Còn doanh nghiệp tư nhân chịu sức ép lớn nhưng chưa quan tâm vì có đến 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động nội địa, không tham gia xuất nhập khẩu nên không cảm nhận được sức ép.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa thậm chí siêu nhỏ bị mối lo trước mắt quá lớn, phải đối phó với các vấn đề môi trường kinh doanh và ám ảnh bởi những "kỷ lục" số doanh nghiệp giải thể. Ở Việt Nam còn có rất nhiều loại thuế phí khác nhau. Như một quả trứng chịu 14 loại phí hay một con lợn cõng 51 thuế phí.
"Họ lo về tồn tại hơn là cạnh tranh trong tương lai, chưa bao giờ tinh thần kinh doanh của doanh nghiệp lại thấp như hiện nay. Tôi thật sự rất lo ngại, nhất là lúc Việt Nam đang hội nhập sâu rộng như thế này", bà Lan lo lắng.
Không những thế, theo chuyên gia Phạm Chi Lan, khoảng cách giữa Việt Nam với các nước ASEAN đang càng ngày càng giãn ra. Nhất là các nước Campuchia, Lào đang có cải cách tốt, tốc độ tăng trưởng cao hơn. Khoảng cách giữa Việt Nam với các nước có trình độ phát triển đang rất xa. Sau 20 năm gia nhập ASEAN nhưng Việt Nam vẫn chấp nhận nằm trong nhóm ASEAN4.
Theo đó, bà Lan cho rằng, khi xác định đổi mới tư duy và nhận thức cần định vị lại, 9 nước còn lại trong khối ASEAN có tầm quan trọng như thế nào trong số 57 nước Việt Nam tham gia FTA.
"Việt Nam phải làm thế nào để biến tiềm năng thành năng lực thật sự để phát triển vì thời gian không chờ đợi ai", bà Lan nhấn mạnh.
Phát biểu tại diễn đàn, Giáo sư Toshiro Nishizawa, Trường Chính sách công, Đại học Tokyo cũng cho rằng:Việt Nam đang ở trong bước ngoặt quan trọng và AEC. Bên cạnh đó cũng có nhiều thách thức. Việt Nam có thể vượt qua thách thức, để đạt được mục tiêu có thể mất thời gian từ 2 đến 10 năm nhưng nếu thời gian đó vẫn không có sự thay đổi thì người dân có thể cảm thấy thất vọng, Chính phủ không được tin tưởng nữa và đây sẽ là rủi ro lớn.
"Trong cuộc đua, thà làm một con rùa còn hơn làm một con thỏ. Những nước có thể không phát triển nhanh nhưng ổn định sẽ vượt qua khủng hoảng. Đó là quan điểm của tôi về cách mà Việt Nam có thể tồn tại", ông Toshiro Nishizawa đưa ra lời khuyên.
Tags:
(VNF) - Đây là khoản tiền hỗ trợ nhân đạo đã được Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới thuộc Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) chi trả từ đầu năm 2026 đến nay, nhằm giúp gia đình có người thân bị tai nạn giao thông sớm vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống.
(VNF) - Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 của Thép Nam Kim được UBCKNN xác định tồn tại sai sót trọng yếu. Hai kiểm toán viên của PwC ký chấp nhận toàn phần bị đình chỉ tư cách hành nghề.
(VNF) - Dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu có tổng vốn hơn 93.000 tỷ đồng vừa được UBND TP.HCM trình HĐND thành phố xem xét chủ trương đầu tư. Công trình được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai điểm từ khoảng 2 giờ xuống còn 10 phút.
(VNF) - BAF Việt Nam tiếp tục tăng tốc mở rộng hệ sinh thái chăn nuôi khi quyết định rót 810 tỷ đồng thành lập 4 công ty con, trải dài từ chăn nuôi heo, gia cầm đến chế biến thực phẩm.
(VNF) - TP. HCM, ngày 19/6, dự án cung cấp 802 căn nhà ở xã hội cho người lao động, các gia đình trẻ đã động thổ tại phường Tân Uyên.
(VNF) - Quy chế Bảo vệ bí mật Nhà nước lần đầu đề cập đến việc cấm sử dụng AI hoặc các công nghệ mới để xâm phạm bí mật Nhà nước, trong bối cảnh rủi ro rò rỉ dữ liệu qua các nền tảng số ngày càng gia tăng.
(VNF) - Áp lực điều chỉnh tại nhóm vốn hóa lớn cùng đà bán ròng mạnh của khối ngoại khiến VN-Index không thể giữ được sắc xanh trong phiên cuối tuần.
(VNF) - Kể từ sau đợt IPO phá mọi kỷ lục của SpaceX vào cuối tuần trước, công ty vũ trụ của Elon Musk đã trở thành tâm điểm chú ý của Phố Wall.
(VNF) - Tai nạn bất ngờ trong chuyến du lịch tại Quảng Ninh khiến nữ du khách Hàn Quốc rơi vào tình trạng đa chấn thương nguy kịch, vỡ lách, chảy máu ổ bụng. Sau 7 giờ theo dõi sát và đánh giá liên tục, ê-kíp bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hạ Long (Quảng Ninh) quyết định phẫu thuật nội soi cấp cứu, không chỉ kiểm soát được tình trạng xuất huyết mà còn bảo tồn nguyên vẹn lá lách cho người bệnh.
(VNF) - Ngày 19/6, tại TP. HCM, Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả (DCG) tổ chức họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội do Phó chủ tịch HĐQT Nguyễn Hữu Hùng điều hành, với sự tham dự của các thành viên Hội đồng cố vấn, Hội đồng quản trị, Ban điều hành và cổ đông.
(VNF) - Chứng khoán An Bình dự kiến phân bổ 1.500 tỷ đồng cho hoạt động đầu tư, tự doanh chứng khoán và 500 tỷ đồng cho hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ (margin).
(VNF) - Chỉ một khoảnh khắc mất cảnh giác, tài khoản ngân hàng một phụ nữ “bốc hơi” hơn 130 triệu đồng (5.000 USD) bởi chiêu lừa “chạm thanh toán ma”.
(VNF) - Tính năng Bảo lãnh Online trên ngân hàng số SeANet cho phép doanh nghiệp thực hiện nhiều loại giao dịch bảo lãnh hoàn toàn trực tuyến, đồng thời được hưởng các chính sách ưu đãi phí đến hết năm 2026.
(VNF) - Cơ cấu cổ đông tại Cấp thoát nước Phú Yên đang có những biến động đáng chú ý khi cổ đông lớn nhất là Aqua One chính thức thoái toàn bộ vốn, trong khi nhóm cổ đông liên quan đến Biwase liên tiếp gia tăng tỷ lệ sở hữu.
(VNF) - Sau khi thống nhất với các đơn vị quản lý cây xanh, chủ đầu tư dự kiến thay thế cây Chiêu Liêu bằng các loại cây tiểu mộc nhằm bảo đảm cảnh quan đồng bộ trên tuyến đường.
(VNF) - Novaland đang xin ý kiến cổ đông về kế hoạch phát hành hơn 1,7 tỷ cổ phiếu trong năm 2026, với tổng số tiền dự kiến huy động gần 17.000 tỷ đồng, chủ yếu để cơ cấu nợ và cải thiện thanh khoản.
(VNF) - Từ những cổ đông trẻ sở hữu tài sản nghìn tỷ, thế hệ GenZ của các gia đình doanh nhân Việt đang từng bước tham gia vào hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Dự án xây dựng Nhà máy sản xuất ô tô tải chạy điện và máy công trình chạy điện với công suất 30.000 xe mỗi năm tại tỉnh Ninh Bình do Công ty cổ phần Ô tô Xuân Thiện làm chủ đầu tư.
(VNF) - Ông Nguyễn Cao Cường, Phó tổng giám đốc phụ trách kinh doanh, được bầu giữ chức Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV).
(VNF) - Nhân sự cấp cao biến động mạnh, lợi nhuận quý đầu năm sụt giảm và kế hoạch huy động hơn 1.000 tỷ đồng là những nội dung đáng chú ý trước thềm ĐHĐCĐ của TCI.
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
(VNF) - Báo cáo của Vietnam Report (VNR) cho biết, tư duy của người Việt dần thay đổi đối với bảo hiểm theo hướng coi đây là một công cụ phòng vệ tài chính, thay vì đơn thuần là một khoản chi.
(VNF) - Trong khi mặt bằng lãi suất huy động “lình xình” trên đỉnh 7 – 8%/năm thì lãi suất cho vay vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội đang làm rõ nghi vấn có người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc hiểu biết pháp luật để tiếp tay cho đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ có giá trị giao dịch ước tính hơn 2.700 tỷ đồng.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội vừa khởi tố vụ án buôn lậu liên quan doanh nghiệp thuộc An Bình Group, bị cáo buộc tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà nhập khẩu trái quy định. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn tấn chân gà tại các kho lạnh, trong đó có nhiều sản phẩm đã hết hạn sử dụng.
(VNF) - Đây là khoản tiền hỗ trợ nhân đạo đã được Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới thuộc Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) chi trả từ đầu năm 2026 đến nay, nhằm giúp gia đình có người thân bị tai nạn giao thông sớm vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green City tại khu đô thị mới Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau hơn một năm thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2026.
