Nâng cao nhận thức để thay đổi tư duy sản xuất: Thái Nguyên giảm nghèo bền vững

“Điểm sáng” trong bức tranh phát triển kinh tế

Sau gần 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, tỉnh Thái Nguyên đã đạt được những kết quả nổi bật, góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển bền vững.

Cụ thể, theo số liệu của UBND tỉnh Thái Nguyên, tính đến cuối năm 2024, toàn tỉnh Thái Nguyên đã giảm từ 42.903 hộ nghèo (năm 2022) xuống còn 23.061 hộ, dự kiến đến cuối năm 2025 giảm còn 19.679 hộ, tương đương tỷ lệ giảm từ 10,29% xuống còn khoảng 4,66%.

Báo cáo mới nhất của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND cho thấy, trên cơ sở kết quả rà soát tính đến ngày 20/11/2025, toàn tỉnh còn 19.118 hộ nghèo, chiếm 4,52%, và 14.239 hộ cận nghèo, chiếm 3,37%.

“Công tác giảm nghèo của Thái Nguyên đã được triển khai bài bản, có trọng tâm, trọng điểm và đạt những kết quả đáng ghi nhận”, báo cáo của Ban Văn hoá – Xã hội HĐND tỉnh nêu rõ.

Ông Nguyễn Mỹ Hải - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Thái Nguyên đánh giá, điểm nổi bật trong triển khai chương trình xoá đói giảm nghèo của tỉnh là sự thay đổi trong cách làm, tỉnh không chỉ tập trung vào các khoản trợ cấp mà chú trọng hơn đến việc đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ như giao thông, điện, nước, y tế, trường học, đồng thời triển khai nhiều chương trình hỗ trợ sinh kế.

Đặc biệt, các chương trình chú trọng công tác nâng cao nhận thức về xoá đói giảm nghèo, đào tạo nghề, đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài, phát triển kinh tế hợp tác, ngành nghề nông thôn và xóa nhà tạm, nhà dột nát.

“Nhờ đó, người dân vùng khó khăn không chỉ nhận được sự hỗ trợ tức thời mà còn được tạo điều kiện trong dài hạn tiếp cận các cơ hội việc làm, sinh kế để cải thiện đời sống lâu dài, vươn lên thoát nghèo bền vững”, đại diện Sở NN&MT tỉnh Thái Nguyên nói thêm.

Không chạy theo thành tích, tập trung vào nâng cao nhận thức

Chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, bà Phan Thị Vân – Chuyên viên Phòng Kinh tế, xã Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong thời gian vừa qua, đặc biệt năm 2025, đơn vị đã tổ chức triển khai thực hiện các Tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2015 trên địa bàn xã Phú Bình.

Cụ thể, Tiểu dự án 2: Truyền thông giảm nghèo tập trung vào tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội về mục đích, ý nghĩa của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2025 nhằm tạo sự đồng thuận, ủng hộ của toàn xã hội góp phần huy động nguồn lực thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Song song, truyền thông về các tấm gương điển hình, sáng kiến hay, mô hình giảm nghèo tiêu biểu nhằm tạo sự lan tỏa trong toàn xã hội, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường, nỗ lực vươn lên thoát nghèo của người dân và cộng đồng.

Theo bà Vân, các hình thức tuyên truyền chính gồm: Treo 20 pano truyền thông tại các địa điểm đông dân cư và 1 số xóm trên địa bàn xã Phú Bình với thông điệp như Chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau, Ý chí vươn lên của người nghèo là điều kiện tiên quyết để giảm nghèo bền vững.

Đồng thời, tổ chức các hoạt động hỗ trợ, giúp đỡ người nghèo với sự chung tay của tất cả các ban, ngành, đoàn thể xã như Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân…

“Các thông tin truyền thông về công tác giảm nghèo đã được truyền tải kịp thời, chính xác và được triển khai sâu rộng từ xã, đến từng thôn, xóm, người dân, với nội dung đa dạng, hình thức phong phú, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương”, bà Vân thông tin thêm.

Nói về việc hỗ trợ các hộ nghèo trên địa bàn, bà Dương Thị Hồng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên chia sẻ, Hội thường xuyên bám sát cơ sở, nắm chắc hoàn cảnh của từng hội viên nghèo để lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp từ tín chấp vay vốn, hướng dẫn sản xuất đến tuyên truyền, vận động thay đổi gốc rễ là tư duy làm ăn.

Với quan điểm giảm nghèo là cả quá trình đồng hành lâu dài, thông qua các tổ chức đoàn thể, tổ tiết kiệm và vay vốn, tổ hợp tác sản xuất, người dân được tiếp cận đồng bộ cả nguồn lực kinh tế và kiến thức sản xuất. Qua đó, ý thức sản xuất hàng hóa, trách nhiệm trong sử dụng vốn và sự chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm từng bước được hình thành.

Ở góc độ cung cấp vốn tín dụng, theo ông Trần Hiển Thành, Phó Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Đồng Hỷ, đồng hành cùng với hoạt động cho vay, đơn vị luôn phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở và các đoàn thể trong bình xét đối tượng, giám sát và hướng dẫn người dân sử dụng vốn đúng mục đích, phát huy hiệu quả.

“Từ tuyên truyền, nhiều hộ nghèo hiểu rõ việc sử dụng vốn cần hiệu quả trong lâu dài, đã đầu tư chăn nuôi, trồng chè, cây ăn quả, phát triển dịch vụ buôn bán, từng bước hình thành được nguồn sinh kế ổn định”, ông Thành cho hay.

Ông Diệp Văn Năm, Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh, địa phương không chạy theo thành tích giảm nghèo về số lượng mà tập trung vào chất lượng. Phương châm đặt ra là mỗi hộ sau khi thoát nghèo phải thực sự có sinh kế ổn định, hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Xã Tân Kỳ đã triển khai đa dạng các hình thức tuyên truyền như phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh, tổ chức các hội nghị tuyên truyền, tư vấn trực tiếp; lồng ghép nội dung giảm nghèo trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt khu dân cư; tập huấn, tọa đàm, đối thoại chính sách.

Bên cạnh các hình thức truyền thống, xã Tân Kỳ còn tận dụng hiệu quả Trang thông tin điện tử của xã và các nhóm Zalo thôn để kịp thời chia sẻ thông tin về chính sách mới, mô hình sản xuất hiệu quả, cách làm hay trong phát triển kinh tế.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào chuẩn nghèo đa chiều, tiêu chí thoát nghèo, các chính sách hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề, việc làm, tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản và phòng ngừa tái nghèo.

Việc phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng đã giúp người dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo, từng bước tiếp cận thông tin, dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số, nâng cao kỹ năng số, chủ động tìm hiểu và thực hiện chính sách.

Có thể thấy, giảm nghèo bền vững là quá trình nâng cao nhận thức và dân trí, thay đổi tư duy sản xuất, hướng tới sinh kế bền vững.

Với định hướng đó, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu trong giai đoạn 2026-2030, mỗi năm giảm từ 1-1,5% hộ nghèo, giảm ít nhất 3% hộ nghèo tại các xã khó khăn và từ 3-4% hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số.