Ngành chip bán dẫn Việt Nam 'vẫn thiếu một mắt xích then chốt'

Nội dung này được Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tại lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam, diễn ra ngày 16/1.

Bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế

Dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ. Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa...

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Theo Thủ tướng, trong thế giới ngày nay, những con chip tuy nhỏ bé, nhưng lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt, mang tầm chiến lược đối với mỗi quốc gia trên nhiều phương diện như năng lực kinh tế, năng lực công nghiệp, năng lực quốc phòng-an ninh và vị thế quốc gia...

Nhiều lĩnh vực của đời sống, từ chiếc nồi cơm điện, tủ lạnh, ti vi, điện thoại thông minh, xe điện, đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp đều gắn chặt chẽ với công nghiệp bán dẫn.

"Quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2,3 nghìn tỷ USD và ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, đồng thời là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước. Thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh-quốc phòng", Thủ tướng nói.

Sau nhiều năm nỗ lực triển khai, Thủ tướng cho biết ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng. Theo đó, đã hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (đã có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước); trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Hoa Kỳ); phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6.000 kỹ sư bán dẫn); từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.

Nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam, từng bước đưa Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu (như Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới ASML).

Mục tiêu có 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030

Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ ngành công nghiệp chip bán dẫn của Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip. Do đó, với việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao, có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp... tập trung hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh, tạo nền tảng hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước và kết nối hiệu quả với khu vực FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu. Mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 1 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử…

Song song với đó, cần phát triển nguồn nhân lực bán dẫn cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm đủ nhân lực cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển. Mục tiêu đến năm 2030, đào tạo trên 50.000 kỹ sư, cử nhân; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn 2030-2050.

Việc phát triển công nghiệp bán dẫn cần gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt trên 25 tỷ USD/năm, giá trị gia tăng tại Việt Nam đạt 10-15%; doanh thu công nghiệp điện tử vượt 225 tỷ USD/năm.

"Quyết tâm, quyết liệt hơn nữa trong kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu sản xuất chip", Thủ tướng nêu.

Đồng thời, từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn. Trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi và đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc.

Đối với Tập đoàn Viettel, Thủ tướng đề nghị hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đúng tiến độ và đáp ứng 3 nhiệm vụ: làm chủ công nghệ chế tạo chip để phục vụ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao; hỗ trợ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thiết kế, khởi nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu có khả năng chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, hình thành và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn, nhất là lĩnh vực thiết kế chip, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030; trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực sản xuất chip bán dẫn, góp phần hoàn thành mục tiêu có 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030.