Người lao động 'lười' – 'Ác mộng' của nền kinh tế Đức
(VNF) - Trong khi nền kinh tế Đức đang tăng trưởng chậm chạp và rơi vào suy thoái nhẹ suốt hai năm liên tiếp, nhiều chuyên gia chỉ ra rằng văn hóa “làm ít, nghỉ nhiều” đang góp phần kéo lùi đà phục hồi của kinh tế Đức. Giữa lúc dân số già hóa nhanh chóng, lực lượng lao động sụt giảm và nhiều ngành thiết yếu thiếu hụt nhân sự, “cơn ác mộng” mang tên người lao động “lười” đang dần trở thành vấn đề nhức nhối của nền kinh tế số một châu Âu.
- Trung Quốc có 'cứ điểm' sản xuất mới tại châu Âu 12/06/2025 02:09
Ngày 22/5, Hội đồng Chuyên gia kinh tế Đức đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của nước này trong năm 2025 từ 0,4% xuống 0%. Hiện Đức vẫn là nền kinh tế lớn nhất châu Âu, nhưng lại đang mất dần động lực tăng trưởng. Giới chuyên gia cảnh báo kinh tế nước này đang bước vào giai đoạn “suy yếu rõ rệt”.
Khó khăn càng bủa vây nước Đức khi tỷ lệ già hóa dân số đang tăng nhanh, cùng với số giờ làm việc của mỗi lao động xuống thấp kỷ lục. Tính đến năm 2035, sẽ có 4,8 triệu lao động lớn tuổi ở Đức (tương đương 9% lực lượng lao động) đến tuổi nghỉ hưu. Chính phủ Đức sẽ phải khuyến khích thế hệ trẻ hy sinh thêm thời gian rảnh của mình để vực dậy nền kinh tế.
Theo giới phân tích, trong những năm tới, cách nước Đức đối phó với làn sóng nghỉ hưu hàng loạt sẽ là phép thử quan trọng cho các nước phương Tây già hóa khác quan sát và rút ra bài học.

Nghịch lý của nền lao động Đức
Ở tuổi 69, ông Friedrich Merz là thủ tướng cao tuổi thứ 2 trong lịch sử Đức khi bắt đầu nhiệm kỳ. Dù ông có thể là hình mẫu cho việc làm việc lâu dài và chăm chỉ, nhưng việc thuyết phục cả nước làm điều tương tự sẽ không hề dễ dàng.
Theo ông Bernd Fitzenberger, giám đốc Viện Nghiên cứu Thị trường lao động IAB, mặc dù người Đức đang có xu hướng làm việc ít hơn, nhưng quốc gia này không phải là một dân tộc lười biếng.
Trên thực tế, số người có việc làm và tổng số giờ làm việc của toàn nền kinh tế Đức đã tăng lên mức cao nhất mọi thời đại vào năm 2024. Con số này một phần đến từ số lượng lao động nước ngoài tăng gấp đôi trong 10 năm qua, lên 6,3 triệu người. Cứ 5 người Đức trong độ tuổi lao động thì có 4 người đang có việc làm. Đây là tỷ lệ tham gia lao động cao hàng đầu trong số các nước giàu có.
“Tính tổng thể, người Đức đang làm việc nhiều hơn bao giờ hết”, ông Fitzenberger cho biết.
Tuy nhiên, điều nghịch lý là số giờ làm việc trung bình của mỗi nhân viên đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vào năm ngoái, nếu không tính năm 2020 do đại dịch Covid-19.
Theo dữ liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), người Đức hiện có thời gian làm việc trung bình ngắn nhất trong số các nền kinh tế giàu có. Thêm vào đó, nghiên cứu từ Techniker Krankenkasse (TK), quỹ bảo hiểm y tế lớn nhất của Đức, cho thấy người lao động Đức trung bình nghỉ làm 19,4 ngày do ốm đau vào năm 2023, ghi nhận mức cao kỷ lục.
Theo các nhà kinh tế, khi thế hệ baby boomer (sinh từ năm 1946 - 1964) rời khỏi lực lượng lao động trong thập kỷ tới, tuần làm việc ngắn có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu lao động. Đây vốn đã là vấn đề nhức nhối ở một số ngành như y tế, giáo dục và kỹ thuật.
“Triển vọng trong dài hạn khá ảm đạm”, ông Martin Werding, thành viên Hội đồng Chuyên gia kinh tế của chính phủ Đức, cảnh báo. Hội đồng này cũng dự báo lực lượng lao động giảm sút trong các thập kỷ tới có thể làm mất tới 0,6 điểm phần trăm trong tiềm năng tăng trưởng kinh tế hàng năm vốn đã yếu của Đức.

Bài toán nan giải cho chính phủ Đức
Tuần làm việc ngắn hiện nay của người Đức bắt nguồn từ phong trào đấu tranh từ nhiều thập kỷ trước. Những năm 1980, các công đoàn đã tổ chức một trong những cuộc đình công dài nhất lịch sử để giảm giờ làm từ 40 xuống còn 35 giờ mỗi tuần đối với lao động toàn thời gian.
Năm 1993, Thủ tướng Đức khi ấy là ông Helmut Kohl gây xôn xao khi tuyên bố nước Đức bắt đầu giống như “một công viên giải trí tập thể” do thời gian làm việc ngắn và tình trạng nghỉ hưu sớm phổ biến. Kể từ đó đến nay, thời gian làm việc trung bình của người lao động đã giảm thêm 13,5%.
Năm 2007, chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel có chính sách nhằm tăng tuổi nghỉ hưu hợp pháp thêm 2 năm, lên 67 tuổi. Tuy nhiên, quyết định này không được lòng cử tri Đức.
Mới đây, chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz mới nhậm chức đã cam kết sẽ đưa ra các biện pháp khuyến khích nhằm giúp người Đức làm việc nhiều giờ hơn và nghỉ hưu muộn hơn. Đa số nhà kinh tế hoan nghênh việc chính phủ mới thừa nhận và quan tâm đến nguồn cung lao động sụt giảm.
Tuy nhiên, “các ý tưởng đưa ra hiện vẫn quá mơ hồ”, ông Andreas Peichl, giáo sư kinh tế tại Đại học Munich cho biết. Ông Peichl cho rằng các biện pháp khuyến khích của chính phủ có thể sẽ “kém hiệu quả, rất tốn kém hoặc trở thành cơn ác mộng thủ tục hành chính”.

Có một vài phương án được đề xuất cho chính quyền tổng thống Friedrich Merz để tăng nguồn cung lao động. Tuy nhiên, không phương án nào có khả năng được người dân Đức ủng hộ.
Ngay cả một ý tưởng đơn giản như bỏ bớt một ngày nghỉ lễ cũng không nhận được nhiều sự đồng tình. Số ngày nghỉ lễ ở Đức hiện nay dao động tùy từng địa phương, nhiều nhất lên tới 13 ngày/năm. Theo ước tính, bỏ bớt một ngày nghỉ lễ có thể giúp nền kinh tế Đức tạo thêm 8 tỷ euro tổng sản phẩm quốc nội (GDP) mỗi năm.
“Tăng thêm tuổi nghỉ hưu hợp pháp và tăng khấu trừ lương hưu đối với người nghỉ sớm cũng là biện pháp hiệu quả. Tuy nhiên, những ý tưởng như vậy chắc chắn sẽ gây tranh cãi kịch liệt”, ông Werding cho biết.
Một trong những tiềm năng lớn nhất để tăng nguồn cung lao động nằm ở đội ngũ lao động bán thời gian đông đảo của Đức. Theo cơ quan thống kê quốc gia, tỷ lệ lao động bán thời gian đã tăng gấp đôi kể từ đầu những năm 1990, lên tới 30% lực lượng lao động. Đa số người lao động bán thời gian là phụ nữ.
Cái khó của người lao động
Theo ông Sebastian Dullien, Giám đốc viện nghiên cứu kinh tế IMK, chính làn sóng lao động bán thời gian đang làm sai lệch các thống kê về số giờ làm việc. Điều này là bởi vì trước đây có ít người lao động bán thời gian hơn. Hiện nay tỷ lệ lao động bán thời gian đã tăng cao. Và với số giờ làm việc ngắn của mình, họ kéo mức trung bình giờ làm việc xuống.
Trung bình mỗi lao động toàn thời gian ở Đức hiện nay làm việc 40,2 giờ/tuần. Nếu tính cả lao động bán thời gian thì trung bình mỗi nhân viên chỉ làm khoảng hơn 34 giờ/tuần - thấp hơn 7% so với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU) và thấp hơn 16% so với Hy Lạp.
Khảo sát cho thấy nhiều lao động bán thời gian ở Đức muốn làm việc nhiều giờ hơn, nhưng lại gặp phải nhiều trở ngại. Trong đó, thiếu hụt dịch vụ chăm sóc trẻ em là vấn đề chính. Đặc biệt ở các thành phố lớn, dịch vụ chăm sóc trẻ em cả ngày rất khan hiếm, thiếu ổn định và đắt đỏ.
Bà Ina Schmidt, một bà mẹ 47 tuổi đang sống tại thành phố Munich, chia sẻ bà muốn làm thêm 10 giờ/tuần nhưng không thể vì không an tâm với dịch vụ gia sư cho con gái bà sau giờ học.
Bà Stephanie Poggemöller, người sáng lập nhóm tư vấn Work & Family có trụ sở tại Munich, cho biết tình trạng thiếu nhân lực chất lượng để chăm sóc trẻ em là “một trong những vấn đề thường xuyên nhất” cản trở các bà mẹ quay trở lại làm việc toàn thời gian.
“Nhiều phụ nữ khó chuyên tâm vào công việc vì phải tự xoay xở giữa công việc và gia đình”, bà Stephanie cho biết thêm.
Lo ngại T.T Trump, người Đức muốn mang 1.200 tấn vàng dự trữ tại Mỹ về nước
CEO Nvidia 'hộ tống' TT Trump tới Trung Quốc sau cuộc gọi bất ngờ
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ mời ông Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, lên chuyên cơ Air Force One vào tối 12/5 khi ông chuẩn bị tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
‘Điểm danh’ dàn CEO quyền lực tháp tùng TT Trump tới Trung Quốc
(VNF) - Một loạt lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ sẽ tháp tùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này, trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh nỗ lực thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Giá bạc tăng tốc áp đảo vàng
(VNF) - Giá bạc thế giới đang trở thành tâm điểm của thị trường kim loại quý khi liên tục tăng mạnh và vượt xa tốc độ tăng của vàng.
Mỹ - Iran trong tình thế 'không thể chấp nhận', trông đợi Trung Quốc ra tay
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất đáp trả của Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 10 tuần ở Trung Đông, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi Tehran tuyên bố sẽ “không bao giờ khuất phục”. Tình trạng bế tắc tiếp tục khiến eo biển Hormuz bị tê liệt và làm xáo trộn thị trường năng lượng toàn cầu.
Dòng tiền chảy mạnh vào tín dụng tư nhân bất chấp cảnh báo 'bóng ma 2008'
(VNF) - Nhà đầu tư tổ chức vẫn tiếp tục đổ tiền vào tín dụng tư nhân, thậm chí trong một số trường hợp còn tăng mạnh tỷ trọng phân bổ, dù ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại về tiêu chuẩn cho vay, sự thiếu minh bạch trong định giá và mức độ tập trung ngành.
Đằng sau đề nghị 'tạm ngừng mua vàng' của Thủ tướng Ấn Độ
(VNF) - Lời kêu gọi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đề nghị người dân tạm hoãn mua vàng cho đám cưới trong vòng một năm, được xem là khá bất thường tại một quốc gia mà vàng từ lâu không chỉ là tài sản tích trữ mà còn gắn sâu với truyền thống văn hóa và các sự kiện trọng đại của mỗi gia đình.
Cựu thủ tướng - tỷ phú Thái Lan Thaksin Shinawatra ra tù
(VNF) - Cựu thủ tướng - tỷ phú Thái Lan Thaksin Shinawatra đã được trả tự do theo diện tạm tha vào sáng nay (11/5), trong sự reo hò chào đón của đám đông, 8 tháng sau khi tòa án buộc ông phải chấp hành án tù mà trước đó ông đã tránh bằng thời gian nằm viện kéo dài.
Những ‘quả bom’ trên bàn đàm phán Mỹ - Trung
(VNF) - 9 năm sau chuyến thăm xa hoa đầu tiên tới Trung Quốc trên cương vị tổng thống Mỹ, ông Donald Trump dự kiến sẽ trở lại Bắc Kinh từ ngày 13-15/5 theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong bối cảnh căng thẳng về thuế quan, Đài Loan và cạnh tranh công nghệ vẫn âm ỉ, hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng ổn định mối quan hệ đầy rạn nứt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Thành tỷ phú USD nhờ cung cấp vật liệu cho ngành chip Trung Quốc
(VNF) - Hai anh em Zhu Shuangquan và Zhu Shunquan đã gia nhập hàng ngũ tỷ phú USD sau khi cổ phiếu công ty vật liệu bán dẫn Hubei Dinglong tăng vọt gần 116% trong 1 năm qua.
Thủ tướng Ấn Độ kêu gọi người dân ngừng mua vàng
(VNF) - Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi 1,4 tỷ người dân nước này làm việc tại nhà, hạn chế đi lại và ngừng mua vàng, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran tiếp tục đẩy chi phí năng lượng leo thang.
Mối nguy từ tín dụng tư nhân: Dấu hiệu báo động cuộc khủng hoảng 3.000 tỷ USD
(VNF) - Căng thẳng trên thị trường tín dụng tư nhân Mỹ đang lan sang lĩnh vực vốn đầu tư tư nhân, đẩy chi phí vay tăng cao, gây áp lực tái cấp vốn và làm suy giảm định giá tài sản trên toàn thị trường.
Quản lý giao dịch bằng blockchain, cho phép mua bán nhà đất bằng tiền số?
(VNF) - Khi blockchain và trí tuệ nhân tạo bắt đầu tiến sâu vào lĩnh vực bất động sản, việc mua bán nhà đất bằng crypto không còn là ý tưởng xa vời. Các công ty công nghệ đang tìm cách thay thế quy trình giấy tờ kéo dài hàng tuần bằng những giao dịch số hóa chỉ diễn ra trong vài giờ, với toàn bộ dữ liệu quyền sở hữu được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.
Trung Quốc âm thầm ‘cắm rễ’ trong ngành ô tô Mỹ
(VNF) - Xe hơi Trung Quốc gần như vắng bóng trên đường phố Mỹ, nhưng phụ tùng ô tô do Trung Quốc sản xuất lại hiện diện ngày càng sâu rộng trong những chiếc xe mang thương hiệu Mỹ.
'Thẻ Vàng' trị giá 1 triệu USD của TT Trump 'ế hàng'
(VNF) - Bộ trưởng Thương mại Mỹ từng dự đoán chính phủ sẽ cấp 80.000 Thẻ Vàng và thu về hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, mới chỉ có 338 người nộp đơn xin Thẻ Vàng, và chỉ 165 người trong số đó đóng khoản phí xử lý thị thực 15.000 USD.
Kho dầu dự trữ toàn cầu suy kiệt, châu Á là 'điểm nóng'
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
Đến Trung Quốc đàm phán thương mại, TT Trump bàn chuyện Iran với Chủ tịch Tập Cận Bình
(VNF) - Cuộc chiến Iran nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm trong hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và , khiến khả năng giải quyết các vấn đề như thuế quan và nguồn cung đất hiếm trở nên khó khăn hơn.
Cơn ‘khát’ vàng của Trung Quốc chưa dừng lại
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
'Tín hiệu báo động' 397 tỷ USD giữa cơn say chứng khoán Mỹ
(VNF) - Lời cảnh báo trị giá 397 tỷ USD của "trùm đầu tư" Warren Buffett và Greg Abel dành cho Phố Wall đang trở nên ngày càng đáng lo ngại, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh mới dù nhiều dấu hiệu rủi ro đã xuất hiện.
Châu Á 'chật vật' vì thiếu nhựa
(VNF) - Xung đột Iran gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung naphtha trên toàn châu Á, đẩy giá bao bì thực phẩm và các sản phẩm y tế tăng cao, khiến châu lục này đối mặt với một cuộc khủng hoảng mới.
PlayStation của Sony liên tục suy giảm, huyền thoại game đã đến 'cuối vòng đời'
(VNF) - Tập đoàn Nhật Bản đồng thời dự báo lợi nhuận mảng game sẽ tăng thêm 30% trong năm nay nhờ doanh thu phần mềm dù doanh số phần cứng tiếp tục suy giảm mạnh.
Đổ vỡ tín dụng tư nhân, 'bóng ma' khủng hoảng tài chính 2008 trở lại
(VNF) - Áp lực rút vốn và rủi ro nợ xấu gia tăng khiến các quỹ tín dụng tư nhân đẩy mạnh chứng khoán hóa và tái cấu trúc khoản vay. Xu hướng này giúp giảm áp lực ngắn hạn nhưng làm tăng lo ngại về rủi ro lan rộng trong hệ thống tài chính.
Sóng gió tại Samsung: 'Cuộc chiến' tiền thưởng có thể ảnh hưởng cả ngành AI
(VNF) - Những căng thẳng xoay quanh cơ chế tiền thưởng tại Samsung Electronics đang làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất, dẫn tới tác động lan tỏa đối với thị trường bán dẫn toàn cầu.
AI đang tạo ra 'mỏ vàng' mới cho châu Á
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
Tòa án Mỹ giáng đòn mới vào chính sách thuế quan của TT Trump
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
Dính bê bối chấn động, ngân hàng Mỹ chi 27 tỷ đồng dàn xếp nhưng bất thành
(VNF) - Một vụ kiện gây chấn động đang đẩy ngân hàng với lịch sử hơn 200 năm vào tâm bão truyền thông toàn cầu.
CEO Nvidia 'hộ tống' TT Trump tới Trung Quốc sau cuộc gọi bất ngờ
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ mời ông Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, lên chuyên cơ Air Force One vào tối 12/5 khi ông chuẩn bị tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Diện mạo đại đô thị phía Tây Thăng Long thay đổi sau 1 năm triển khai
(VNF) - Sau hơn một năm triển khai, dự án Vinhomes Wonder City (xã Ô Diên, Hà Nội) đang từng bước định hình diện mạo của một đại đô thị quy mô lớn ở phía Tây Hà Nội.


































































