Trong bức tranh tài chính doanh nghiệp, nợ vay luôn là chỉ báo thu hút sự tò mò nhất, bởi nó gắn liền với ranh giới mong manh giữa sự bứt phá trong kinh doanh và rủi ro thanh khoản. Chính vì vậy, các doanh nghiệp gánh trên vai khối nợ khổng lồ thường được các nhà đầu tư quan tâm sát sao.
Năm 2025, tổng nợ vay của 20 doanh nghiệp vay nợ nhiều nhất trong nhóm VN100 (loại trừ các doanh nghiệp tài chính như ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán) lên tới hơn 1.048.000 tỷ đồng, tăng 33% so với năm 2024.
Mức độ tập trung thể hiện rất rõ: 6 doanh nghiệp gồm Vingroup (VIC), Vinhomes (VHM), Hòa Phát (HPG), Vietjet Air (VJC), Novaland (NVL) và Masan Group (MSN) đã chiếm hơn gần 3/4 tổng dư nợ của cả Top 20 doanh nghiệp vay nợ nhiều nhất.
Quy mô lớn này gắn liền với đặc thù tài sản của các doanh nghiệp trên. Một đại đô thị, một khu công nghiệp, một tổ hợp luyện thép hay một đội tàu bay thế hệ mới đều đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu rất lớn và thời gian thu hồi kéo dài nhiều năm.
Khi tài sản có vòng đời dài, dòng tiền được tạo ra theo tiến độ khai thác, việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ sẽ làm phát sinh rủi ro lệch pha kỳ hạn. Vì thế, các doanh nghiệp lớn thường có xu hướng tìm đến các nguồn vốn vay có kỳ hạn dài. Xét riêng trong 6 doanh nghiệp có nợ vay lớn nhất, chỉ có HPG là có tỷ trọng nợ vay dài hạn ít hơn nợ vay ngắn hạn.
Mở rộng ra, các nhà phát triển hạ tầng như Đèo Cả (HHV), CII (CII), các doanh nghiệp khu công nghiệp như Kinh Bắc (KBC) hay bất động sản như Khang Điền (KDH) đều có nợ vay lệch về dài hạn.
Thực tế cơ cấu nợ trong Top 20 doanh nghiệp vay nợ nhiều nhất cũng cho thấy xu hướng lệch về phía “vốn dài”. Cụ thể, có tới 15/20 doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay dài hạn trong tổng nợ vay trên 50%. Tính theo giá trị tuyệt đối, nợ vay dài hạn chiếm khoảng 58,7% tổng nợ vay, tương đương trên 615.000 tỷ đồng. Con số này cho thấy “vốn dài” không còn là yếu tố bổ trợ mà đã trở thành trụ cột trong cấu trúc tài chính của nhiều doanh nghiệp quy mô lớn.
Ở phe thiểu số là các doanh nghiệp như Thế Giới Di Động (MWG), Petrolimex (PLX), Lọc hoá dầu Bình Sơn (BSR) hay FPT (FPT) vẫn duy trì tỷ trọng nợ ngắn hạn cao hơn do đặc thù sử dụng nhiều vốn lưu động. Với bán lẻ và phân phối xăng dầu, vòng quay hàng hóa và thu tiền nhìn chung nhanh hơn, giúp doanh nghiệp có thể sử dụng nợ ngắn hạn linh hoạt để tối ưu chi phí vốn. Riêng lọc hoá dầu, dù đầu ra tiêu thụ đều và doanh thu lớn, nhu cầu vốn lưu động vẫn rất cao vì giá trị dầu thô, sản phẩm tồn kho và lượng hàng “trong hệ thống” (đang vận chuyển, lưu bồn, đang chế biến) có quy mô lớn; đồng thời nhu cầu vốn có thể tăng mạnh khi giá dầu tăng. Đối với FPT, dù không thâm dụng hàng tồn kho như các ngành hàng hóa, doanh nghiệp vẫn duy trì nợ ngắn hạn ở mức đáng kể do thời gian thu hồi vốn của dự án không dài và chi phí nhân sự khá cao.
Như đã đề cập, yếu tố khách quan dẫn đến các “ông lớn” khát “vốn dài” là bởi quy mô đầu tư cũng như vòng đời dự án của các doanh nghiệp lớn thường lớn và kéo dài. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố khách quan này, còn có những lý do khác.
Môi trường lãi suất biến động trong những năm gần đây đã làm nổi bật rủi ro tái cấp vốn. Doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ ngắn hạn sẽ phải đối mặt với khả năng chi phí tài chính tăng lên sau mỗi chu kỳ đáo hạn, hoặc hạn mức tín dụng bị điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn.
Trong bối cảnh đó, việc chuyển sang vay dài hạn một mặt giúp doanh nghiệp ổn định nguồn vốn vay, mặt khác giúp doanh nghiệp “khóa” chi phí vốn trong một khoảng thời gian xác định, nhất là các khoản huy động qua trái phiếu trong nước và quốc tế, dù có thể phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn tại thời điểm ký kết. Sự đánh đổi này tạo ra tính ổn định và khả năng dự báo tốt hơn cho dòng tiền, qua đó hỗ trợ các kế hoạch đầu tư trung và dài hạn. “Khát vốn dài” vì thế không chỉ là nhu cầu phục vụ dự án, mà còn là phản ứng phòng thủ trước sự bất định trên thị trường tài chính.
Một yếu tố khác góp phần làm gia tăng quy mô nợ dài hạn là cấu trúc tập đoàn đa ngành. Những doanh nghiệp như VIC hay MSN thường đóng vai trò trung tâm huy động vốn cho toàn bộ hệ sinh thái. Nhờ quy mô tài sản và uy tín tín dụng lớn, công ty mẹ có thể tiếp cận nguồn vốn dài hạn với điều kiện thuận lợi hơn, sau đó "phân bổ lại" cho các công ty con đang trong giai đoạn đầu tư mạnh.
Trong trường hợp này, dư nợ lớn phản ánh vai trò “trung tâm vốn” hơn là rủi ro tập trung ở một dự án cụ thể. Vốn dài hạn giúp tập đoàn chủ động điều tiết nguồn lực giữa các lĩnh vực, đồng thời giảm áp lực đáo hạn ở cấp công ty con trong bối cảnh các công ty này có thể vẫn đang trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư.
Từ thực tế các “ông lớn” khát vốn dài hạn, có thể thấy việc phát triển thị trường vốn tại Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng. Việc phụ thuộc vào tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi chức năng chính của ngân hàng vốn dĩ không phải là cấp vốn trung và dài hạn. Trong khi đó, nguồn vốn quốc tế tuy dồi dào nhưng luôn đi kèm biến động lãi suất, tỷ giá và điều kiện thị trường toàn cầu. Một thị trường vốn nội địa minh bạch, hiệu quả sẽ là nền tảng bền vững cho các chiến lược đầu tư dài hạn của các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam.
Tags:
(VNF) - Novaland đang lấy ý kiến trái chủ về việc sửa đổi một số điều khoản của lô trái phiếu chuyển đổi quốc tế trị giá 300 triệu USD đáo hạn năm 2027, đồng thời đề xuất miễn trừ đối với các khoản thanh toán đã và sẽ không thực hiện được trong quá trình tái cấu trúc nợ.
(VNF) - Sau nhiều năm thâu tóm và tái cấu trúc, KIDO đang lên kế hoạch đưa Dầu Tường An trở lại sàn chứng khoán - câu chuyện quen thuộc từng diễn ra với nhiều cổ phiếu đình đám.
(VNF) - Dù nhóm cổ phiếu họ Vin, đặc biệt là VHM, bật tăng mạnh và nỗ lực nâng đỡ chỉ số, áp lực bán lan rộng vẫn khiến VN-Index "đỏ lửa".
(VNF) - Nhu cầu đầu tư hàng năm của Việt Nam dự kiến tăng từ khoảng 160 tỷ USD hiện nay lên 270 tỷ USD vào năm 2030, đòi hỏi thị trường vốn phải phát triển theo hướng sâu rộng hơn, bởi kênh tín dụng ngân hàng không còn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
(VNF) - Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất đối với ngành quản lý tài sản tại châu Á, khi tốc độ gia tăng tài sản tài chính của tầng lớp giàu có đang vượt xa khả năng đáp ứng của hệ sinh thái dịch vụ tài chính hiện hữu.
(VNF) - Quá trình thoái vốn Nhà nước tại MSB vừa ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi VMSC chính thức bán hết cổ phần sau nhiều tháng giao dịch không thuận lợi. Ngược chiều, dòng tiền tư nhân đang gia tăng hiện diện tại ngân hàng này, trong bối cảnh cổ phiếu bước vào nhịp tăng giá mạnh.
(VNF) - Quyết định hủy tư cách công ty đại chúng của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa qua đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với Công ty cổ phần Khóa Việt - Tiệp. Tuy nhiên, phía sau thay đổi mang tính thủ tục này lại là một bức tranh tài chính khá đặc biệt: doanh thu đi xuống nhưng lợi nhuận của thương hiệu khóa hơn 50 năm tuổi vẫn lập kỷ lục mới.
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Du lịch Xanh Nghệ An - Vneco do hàng loạt vi phạm liên quan đến nghĩa vụ công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
(VNF) - Saigon Cargo Service chốt cổ tức tiền mặt 50% năm 2025, nắm giữ hơn 1.300 tỷ đồng tiền gửi ngắn hạn tại ngân hàng.
(VNF) - Tổng giám đốc Vinhomes khẳng định doanh nghiệp đã chuẩn bị nhiều lớp quản trị từ bảo hiểm giá vàng tới cam kết nguồn cung vàng vật chất. Theo đó, khách hàng tham gia chương trình luôn ở thế “an toàn, chắc thắng”, còn “dù giá vàng có tăng nóng tới đâu, Vinhomes cũng không thể sập”.
(VNF) - Nhóm ngân hàng, đặc biệt là các mã midcap nỗ lực nâng đỡ thị trường, nhưng vẫn không đủ sức kéo VN-Index thoát khỏi sắc đỏ trước áp lực điều chỉnh từ bộ đôi VIC – VHM.
(VNF) - Nếu trước kia câu chuyện của Thế Giới Di Động thường được nhìn qua lăng kính của một tập đoàn bán lẻ đa ngành, thì giờ đây, Điện Máy Xanh dường như muốn đứng trên một sân khấu riêng. Không chỉ để IPO, mà như cách CEO Đoàn Văn Hiểu Em nói, là để “giải oan” cho cả ngành bán lẻ điện máy.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán, trong đó đề xuất yêu cầu nhà đầu tư “quét mặt” ở phiên đăng nhập đầu tiên mỗi phiên giao dịch.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường giao dịch khá trầm lắng, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings bất ngờ trở thành tâm điểm với chuỗi tăng giá mạnh hiếm thấy.
(VNF) - Lực kéo từ nhóm ngân hàng, chứng khoán và bất động sản không đủ để “trấn áp” bộ đôi VIC - VHM. Kết quả, VN-Index vẫn đóng cửa trong sắc đỏ.
(VNF) - Theo chuyên gia PSI, thị trường sẽ khó có một mạch đi lên mà tiếp tục phân hóa mạnh. Vì vậy, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn đang ở vùng giá hấp dẫn, ngoại trừ một số nhóm đã tăng mạnh trước đó
(VNF) - Thông tin Phát Đạt ký biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai dự án Thủ Thiêm Eco Smart City đã ngay lập tức kích hoạt làn sóng mua mạnh, đưa cổ phiếu PDR tăng kịch trần.
(VNF) - Tân Cảng Logistics vừa chốt xong danh sách cổ đông để trả cổ tức năm 2025 với tỷ lệ 1 cổ phiếu nhận 2.500 đồng.
(VNF) - Thanh khoản trên thị trường tiếp tục suy giảm trong bối cảnh dòng tiền lớn của khối ngoại từ kỳ vọng nâng hạng thị trường vẫn chưa thực sự nhập cuộc
(VNF) - Các doanh nghiệp ngành bảo hiểm đang đầu tư trở lại nền kinh tế một khoản vốn “khổng lồ”, đến nay vượt 1 triệu tỷ đồng. Vậy, danh mục đầu tư của các “cá mập” bảo hiểm như thế nào và nguyên tắc đầu tư ra sao?
(VNF) - Không chỉ nổi danh trong lĩnh vực phân phối ICT, hai “ông lớn” DGW và PET còn đang gây chú ý khi mạnh tay rót hàng trăm tỷ đồng vào thị trường chứng khoán.
(VNF) - CEO Prudential Việt Nam cho rằng, trong các dòng vốn phục vụ tăng trưởng của Việt Nam, bảo hiểm là một dạng “dòng vốn” khác ít được nhìn thấy hơn, âm thầm, kiên nhẫn và mang tính dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều tháng bị đình chỉ giao dịch do chậm công bố thông tin, Bamboo Capital cho biết đang dồn nguồn lực phối hợp với đơn vị kiểm toán để hoàn tất loạt báo cáo tài chính còn tồn đọng. Doanh nghiệp kỳ vọng sớm khắc phục các vi phạm, qua đó đưa hơn 880 triệu cổ phiếu BCG trở lại giao dịch trên HoSE.
(VNF) - VN-Index liên tục lập vùng giá cao mới trong những tháng gần đây, nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng được hưởng niềm vui từ đà tăng ấy. Theo bà Nguyễn Thị Bình Minh, Tổng giám đốc Money Gain, thị trường hiện nay đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh, nơi lợi thế không còn thuộc về người “đoán đúng chỉ số” mà thuộc về người biết đọc dữ liệu, hiểu ngành, chọn đúng cổ phiếu và giữ kỷ luật với phương pháp của mình.
(VNF) - Sau góp ý từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính đã bỏ quy định yêu cầu các tổ chức tín dụng cung cấp dữ liệu tài khoản thanh toán của người dùng cho cơ quan thuế. Nội dung này từng gây chú ý do liên quan trực tiếp đến vấn đề bảo mật thông tin khách hàng và quản lý giao dịch số.
(VNF) - Novaland đang lấy ý kiến trái chủ về việc sửa đổi một số điều khoản của lô trái phiếu chuyển đổi quốc tế trị giá 300 triệu USD đáo hạn năm 2027, đồng thời đề xuất miễn trừ đối với các khoản thanh toán đã và sẽ không thực hiện được trong quá trình tái cấu trúc nợ.
(VNF) - Hải Phòng đang ghi nhận tiến độ thi công sôi động tại nhiều dự án chung cư, khách sạn và tổ hợp cao tầng tại khu vực trung tâm phía Đông thành phố.
