Trong bức tranh tài chính doanh nghiệp, nợ vay luôn là chỉ báo thu hút sự tò mò nhất, bởi nó gắn liền với ranh giới mong manh giữa sự bứt phá trong kinh doanh và rủi ro thanh khoản. Chính vì vậy, các doanh nghiệp gánh trên vai khối nợ khổng lồ thường được các nhà đầu tư quan tâm sát sao.
Năm 2025, tổng nợ vay của 20 doanh nghiệp vay nợ nhiều nhất trong nhóm VN100 (loại trừ các doanh nghiệp tài chính như ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán) lên tới hơn 1.048.000 tỷ đồng, tăng 33% so với năm 2024.
Mức độ tập trung thể hiện rất rõ: 6 doanh nghiệp gồm Vingroup (VIC), Vinhomes (VHM), Hòa Phát (HPG), Vietjet Air (VJC), Novaland (NVL) và Masan Group (MSN) đã chiếm hơn gần 3/4 tổng dư nợ của cả Top 20 doanh nghiệp vay nợ nhiều nhất.
Quy mô lớn này gắn liền với đặc thù tài sản của các doanh nghiệp trên. Một đại đô thị, một khu công nghiệp, một tổ hợp luyện thép hay một đội tàu bay thế hệ mới đều đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu rất lớn và thời gian thu hồi kéo dài nhiều năm.
Khi tài sản có vòng đời dài, dòng tiền được tạo ra theo tiến độ khai thác, việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ sẽ làm phát sinh rủi ro lệch pha kỳ hạn. Vì thế, các doanh nghiệp lớn thường có xu hướng tìm đến các nguồn vốn vay có kỳ hạn dài. Xét riêng trong 6 doanh nghiệp có nợ vay lớn nhất, chỉ có HPG là có tỷ trọng nợ vay dài hạn ít hơn nợ vay ngắn hạn.
Mở rộng ra, các nhà phát triển hạ tầng như Đèo Cả (HHV), CII (CII), các doanh nghiệp khu công nghiệp như Kinh Bắc (KBC) hay bất động sản như Khang Điền (KDH) đều có nợ vay lệch về dài hạn.
Thực tế cơ cấu nợ trong Top 20 doanh nghiệp vay nợ nhiều nhất cũng cho thấy xu hướng lệch về phía “vốn dài”. Cụ thể, có tới 15/20 doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay dài hạn trong tổng nợ vay trên 50%. Tính theo giá trị tuyệt đối, nợ vay dài hạn chiếm khoảng 58,7% tổng nợ vay, tương đương trên 615.000 tỷ đồng. Con số này cho thấy “vốn dài” không còn là yếu tố bổ trợ mà đã trở thành trụ cột trong cấu trúc tài chính của nhiều doanh nghiệp quy mô lớn.
Ở phe thiểu số là các doanh nghiệp như Thế Giới Di Động (MWG), Petrolimex (PLX), Lọc hoá dầu Bình Sơn (BSR) hay FPT (FPT) vẫn duy trì tỷ trọng nợ ngắn hạn cao hơn do đặc thù sử dụng nhiều vốn lưu động. Với bán lẻ và phân phối xăng dầu, vòng quay hàng hóa và thu tiền nhìn chung nhanh hơn, giúp doanh nghiệp có thể sử dụng nợ ngắn hạn linh hoạt để tối ưu chi phí vốn. Riêng lọc hoá dầu, dù đầu ra tiêu thụ đều và doanh thu lớn, nhu cầu vốn lưu động vẫn rất cao vì giá trị dầu thô, sản phẩm tồn kho và lượng hàng “trong hệ thống” (đang vận chuyển, lưu bồn, đang chế biến) có quy mô lớn; đồng thời nhu cầu vốn có thể tăng mạnh khi giá dầu tăng. Đối với FPT, dù không thâm dụng hàng tồn kho như các ngành hàng hóa, doanh nghiệp vẫn duy trì nợ ngắn hạn ở mức đáng kể do thời gian thu hồi vốn của dự án không dài và chi phí nhân sự khá cao.
Như đã đề cập, yếu tố khách quan dẫn đến các “ông lớn” khát “vốn dài” là bởi quy mô đầu tư cũng như vòng đời dự án của các doanh nghiệp lớn thường lớn và kéo dài. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố khách quan này, còn có những lý do khác.
Môi trường lãi suất biến động trong những năm gần đây đã làm nổi bật rủi ro tái cấp vốn. Doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ ngắn hạn sẽ phải đối mặt với khả năng chi phí tài chính tăng lên sau mỗi chu kỳ đáo hạn, hoặc hạn mức tín dụng bị điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn.
Trong bối cảnh đó, việc chuyển sang vay dài hạn một mặt giúp doanh nghiệp ổn định nguồn vốn vay, mặt khác giúp doanh nghiệp “khóa” chi phí vốn trong một khoảng thời gian xác định, nhất là các khoản huy động qua trái phiếu trong nước và quốc tế, dù có thể phải chấp nhận mức lãi suất cao hơn tại thời điểm ký kết. Sự đánh đổi này tạo ra tính ổn định và khả năng dự báo tốt hơn cho dòng tiền, qua đó hỗ trợ các kế hoạch đầu tư trung và dài hạn. “Khát vốn dài” vì thế không chỉ là nhu cầu phục vụ dự án, mà còn là phản ứng phòng thủ trước sự bất định trên thị trường tài chính.
Một yếu tố khác góp phần làm gia tăng quy mô nợ dài hạn là cấu trúc tập đoàn đa ngành. Những doanh nghiệp như VIC hay MSN thường đóng vai trò trung tâm huy động vốn cho toàn bộ hệ sinh thái. Nhờ quy mô tài sản và uy tín tín dụng lớn, công ty mẹ có thể tiếp cận nguồn vốn dài hạn với điều kiện thuận lợi hơn, sau đó "phân bổ lại" cho các công ty con đang trong giai đoạn đầu tư mạnh.
Trong trường hợp này, dư nợ lớn phản ánh vai trò “trung tâm vốn” hơn là rủi ro tập trung ở một dự án cụ thể. Vốn dài hạn giúp tập đoàn chủ động điều tiết nguồn lực giữa các lĩnh vực, đồng thời giảm áp lực đáo hạn ở cấp công ty con trong bối cảnh các công ty này có thể vẫn đang trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư.
Từ thực tế các “ông lớn” khát vốn dài hạn, có thể thấy việc phát triển thị trường vốn tại Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng. Việc phụ thuộc vào tín dụng trung và dài hạn của ngân hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi chức năng chính của ngân hàng vốn dĩ không phải là cấp vốn trung và dài hạn. Trong khi đó, nguồn vốn quốc tế tuy dồi dào nhưng luôn đi kèm biến động lãi suất, tỷ giá và điều kiện thị trường toàn cầu. Một thị trường vốn nội địa minh bạch, hiệu quả sẽ là nền tảng bền vững cho các chiến lược đầu tư dài hạn của các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam.
Tags:
(VNF) - Ngay sau phiên giao dịch “đẫm lửa” của thị trường, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và người có liên quan đã mạnh tay đăng ký mua vào cổ phiếu với quy mô lên tới hàng trăm, thậm chí hơn nghìn tỷ đồng.
(VNF) - CEO Danny Le đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu MSN, dự chi gần 350 tỷ đồng để gia tăng tỷ lệ sở hữu trong bối cảnh thị giá cổ phiếu Masan vừa lùi về vùng đáy 8 tháng.
(VNF) - Năm 2026, cá nhân, hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp tự kê khai, tự nộp, do đó, Cục Thuế đã có những hướng dẫn để người nộp thuế đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật thuế.
(VNF) - VN-Index bật tăng 23 điểm sau phiên giảm sâu kỷ lục, song bức tranh thị trường có sự phân hóa mạnh. Đáng chú ý, nhóm dầu khí chìm trong làn sóng bán tháo.
(VNF) - Tiến gần ngưỡng cửa nâng hạng, mùa ĐHĐCĐ 2026 là thời điểm then chốt để doanh nghiệp chứng minh năng lực quản trị và mức độ minh bạch với cổ đông.
(VNF) - Hàng loạt cổ phiếu nhóm dầu khí đều giảm kịch biên độ trong phiên giao dịch phục hồi của VN-Index sau cú sốc "rơi" hơn trăm điểm.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước kỳ vọng nâng hạng, song triển vọng thu hút dòng vốn mới vẫn đan xen với những rủi ro từ biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Từ những câu chuyện trong giới giải trí, một bài học quen thuộc nhưng luôn mang tính thời sự lại được nhắc đến: đầu tư vào chính mình, đặc biệt là năng lực tài chính, chính là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc lâu dài.
(VNF) - Danh sách công khai người nộp thuế nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc NSNN do Thuế TP. HCM công bố đề cập tới Công ty cổ phần Du lịch văn hóa Suối Tiên.
(VNF) - VN-Index tăng gần 40 điểm ngay từ phiên ATO, trong bối cảnh tâm lý thị trường toàn cầu cải thiện khi giá dầu hạ nhiệt và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có dấu hiệu lắng dịu.
(VNF) - Theo Cục Thuế, đơn vị đang lên danh sách các cá nhân, hộ kinh doanh có bất động sản cho thuế nhằm chủ động liên hệ, hướng dẫn cụ thể.
(VNF) - Phiên giao dịch hôm qua không chỉ tái hiện thêm một “thứ Hai đen tối”, mà còn khiến ngày 9/3 dường như trở thành một “lời nguyền” đối với thị trường chứng khoán Việt Nam – ngày của cú sụt trên 6%.
(VNF) - Con trai tỷ phú Trần Đình Long đăng ký mua vào 50 triệu cổ phiếu HPG trong bối cảnh thị trường chứng khoán vừa trải qua phiên giảm điểm kỷ lục (-115 điểm).
(VNF) - Từ thói quen thanh toán đúng hạn, anh Trần Ngọc Anh Toàn và anh Huỳnh Anh Duy bất ngờ trở thành hai khách hàng trúng xe máy Honda Air Blade từ chương trình “Thanh Toán Ngay – Lộc Phát Về Tay”. Câu chuyện của họ cho thấy kỷ luật tài chính không chỉ giúp xây dựng uy tín tín dụng mà còn mang lại những giá trị thiết thực.
(VNF) - Cú sốc giá dầu từ xung đột Trung Đông đã thổi bùng làn sóng bán tháo, khiến VN-Index rơi tự do. Xét theo điểm số tuyệt đối, đây là phiên giảm sâu nhất trong lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam.
(VNF) - Thuế TP. HCM vừa công khai danh sách người nộp thuế nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước. Trong đó có đề cập tới Công ty cổ phần (CTCP) Đầu tư, thương mại dịch vụ Điện lực (mã chứng khoán: EIN).
(VNF) - Trong tuần 9 - 13/3, bốn doanh nghiệp niêm yết chốt quyền chia cổ tức tiền mặt, trong đó Thiên Long dẫn đầu với tỷ lệ 25%.
(VNF) - VN-Index lao dốc với mức giảm kỷ lục tính theo điểm số tuyệt đối khi căng thẳng Trung Đông leo thang. Cú sốc địa chính trị khiến tâm lý nhà đầu tư chao đảo, thậm chí còn dữ dội hơn cả làn sóng lo ngại về thuế đối ứng hồi tháng 4/2025.
(VNF) -Bộ Tài chính đang đề xuất giảm thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với nhiều mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào xuống 0%. Động thái này nhằm chủ động bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước và hạn chế áp lực tăng giá nhiên liệu.
(VNF) - Căng thẳng Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu nóng lên, biến bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam thành “sân chơi” riêng của nhóm dầu khí và than.
(VNF) - Tập đoàn dược phẩm Trung Quốc Livzon vừa tiến thêm một bước trong thương vụ thâu tóm Imexpharm, ngay trước thềm ĐHĐCĐ thường niên 2026 của doanh nghiệp này.
(VNF) - Thị trường chứng khoán nước này vừa trải qua một trong những tuần biến động mạnh nhất lịch sử khi chỉ số KOSPI tăng nóng trong thời gian dài trước khi lao dốc mạnh chỉ trong một phiên giao dịch.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính, đằng sau một con số là những chuyển động tâm lý phức tạp có thể làm thay đổi cách người khác nhìn nhận ta - và cả cách ta nhìn chính mình. Giữ kín tài chính không phải để tạo khoảng cách, mà là để bảo vệ bình yên của bản thân và sự lành mạnh trong các mối quan hệ.
(VNF) - Cổ phiếu FPT ảnh hưởng tiêu cực tới hiệu suất, PYN Elite Fund "thẳng tay" bán ròng gần một nửa số lượng nắm giữ trong tháng 2.
(VNF) - Ngay sau phiên giao dịch “đẫm lửa” của thị trường, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và người có liên quan đã mạnh tay đăng ký mua vào cổ phiếu với quy mô lên tới hàng trăm, thậm chí hơn nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Dự án chống ngập khu đô thị Ciputra hơn 163 tỷ đồng dự kiến hoàn thành thành trước 31/5/2026.
