Nửa cuối năm đáng mong chờ trên thị trường chứng khoán

“Nín thở” chờ FTSE Russell “đóng dấu” nâng hạng

Không quá lời khi nói rằng kỳ đánh giá nâng hạng tháng 10 của FTSE Russell là lý do lớn nhất khiến nửa cuối năm 2025 trở nên đặc biệt đáng mong chờ đối với ngành chứng khoán Việt Nam. Sau hơn hai thập kỷ hình thành và phát triển, chưa khi nào viễn cảnh được chính thức công nhận là thị trường mới nổi lại rõ ràng đến thế.

Thông tin tại buổi họp báo thường kỳ diễn ra ngày 6/5, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho hay Việt Nam hiện đã đáp ứng đủ 9 tiêu chí mà FTSE Russell yêu cầu đối với một thị trường mới nổi hạng 2. Đó là thành quả của một quá trình cải cách mạnh mẽ cả về pháp lý và hạ tầng, đặc biệt quyết liệt trong vòng hai năm trở lại đây.

Gần nhất, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 03/2025/TT-NHNN, đơn giản hoá thủ tục mở tài khoản đầu tư gián tiếp cho nhà đầu tư nước ngoài. Trong khi đó, Bộ Tài chính đã thông qua Thông tư 18/2025/TT-BTC nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán và công bố thông tin, cập nhật theo Thông tư số 68/2024/TT-BTC. Những thông tư này đã khai thông toàn bộ điểm nghẽn “prefunding” - một trong những nguyên nhân chính khiến Việt Nam nhiều lần bị “treo” nâng hạng trong các kỳ đánh giá trước.  

Bên cạnh các điều chỉnh về thể chế, hạ tầng công nghệ cũng có bước chuyển mình quan trọng. Hệ thống KRX, sau gần một thập kỷ chờ đợi, đã chính thức đi vào vận hành và ghi nhận hoạt động ổn định. Đây được xem là cơ sở quan trọng để Việt Nam có thể triển khai hàng loạt nghiệp vụ tiên tiến như giao dịch trong ngày (T+0), bán khống có kiểm soát, giao dịch lô lẻ và cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP).

Mặt khác, Bộ Tài chính cũng đã rà soát sửa đổi Nghị định 155, quy định rõ thời hạn công ty đại chúng phải hoàn tất thông báo tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa nhằm minh bạch hóa thông tin sở hữu cho các đối tượng tham gia thị trường; đồng thời triển khai hoạt động bù trừ thanh toán theo CCP.

Song song với đó, các tài khoản giao dịch tổng (omnibus trading account – OTA) đang được nghiên cứu triẻn khai, cho phép các công ty quản lý quỹ nước ngoài có thể thực hiện mua bán đồng thời cho toàn bộ các quỹ mà họ quản lý, thay vì phải đặt lệnh riêng lẻ. Ngoài ra, Bộ Tài chính đã khởi động hàng loạt giải pháp nhằm tăng cung hàng hóa và phát triển sản phẩm mới cho thị trường chứng khoán như rút ngắn quá trình niêm yết cổ phiếu sau khi IPO (phát hành công khai lần đầu); phát triển các bộ chỉ số đầu tư bên cạnh bộ chỉ số thị trường hiện nay làm cơ sở cho hoạt động đầu tư của các quỹ...

Tất cả đang củng cố vững chắc niềm tin rằng thị trường chứng khoán Việt Nam, sau một phần tư thế kỷ, sẽ vươn mình sang “kỷ nguyên mới”. Việc FTSE Russell đặt “dấu phê chuẩn” trong kỳ đánh giá tháng 10 không chỉ là sự ghi nhận về độ trưởng thành và độ minh bạch mà còn “mở toang” cánh cửa cho dòng vốn ngoại lên tới hàng tỷ USD đổ vào thị trường Việt Nam.

Cuộc đua vốn và công nghệ đang bắt đầu

Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi không chỉ là mục tiêu chính sách mà còn trở thành cú hích chiến lược định hình lại cuộc chơi trong ngành chứng khoán. Việc hệ thống giao dịch mới KRX chính thức đi vào vận hành càng tạo thêm động lực thúc đẩy các công ty chứng khoán, đặc biệt là khối tầm trung, bước vào một giai đoạn tái cấu trúc toàn diện – từ năng lực tài chính đến nền tảng công nghệ, sản phẩm.

Trong nỗ lực đón đầu dòng vốn ngoại được kỳ vọng sẽ đổ vào thị trường sau khi nâng hạng, các công ty chứng khoán liên tục công bố kế hoạch tăng vốn điều lệ.

VDSC thông qua kế hoạch phát hành tối đa 77 triệu cổ phiếu, đẩy vốn điều lệ lên 3.200 tỷ đồng; củng cố dòng tiền cho margin, tự doanh, bảo lãnh phát hành và trái phiếu. MBS cố gắng bứt lên tốp trên bằng gói phát hành hơn 94,5 triệu cổ phiếu, nâng vốn từ 5.728 tỷ đồng lên 6.673 tỷ đồng; gần 80% nguồn thu dự kiến đổ vào cho vay ký quỹ – mạch lợi nhuận lâu dài, phần còn lại gia cố kho tự doanh và bảo lãnh. BSC chọn cách trả “cổ tức bằng cổ phiếu” để nâng vốn lên 2.453 tỷ đồng, tạo dư địa mở rộng ký quỹ và tự doanh.

Táo bạo nhất là VTGS: chào bán gần 289,8 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với tham vọng nâng vốn điều lên 3.036 tỷ (gấp 22 lần số vốn hiện tại), qua đó bổ sung nguồn vốn cho các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán và đầu tư nâng cấp hạ tầng, cơ sở vật chất của công ty và vươn mình khỏi nhóm “chiếu dưới”.

Thông điệp chung tại mùa ĐHĐCĐ ngành chứng khoán vừa qua rất rõ ràng: tăng vốn không chỉ để mở rộng kinh doanh, mà còn là bước đi mang tính chuẩn bị chiến lược để đáp ứng bộ tiêu chí nâng hạng của MSCI và FTSE – đặc biệt là về quy mô vốn, năng lực quản trị và tiêu chuẩn vận hành.

Song song với đó, cuộc đua công nghệ cũng khởi động: SSI cho biết đã nâng cấp hệ thống từ cuối 2024, tăng gấp ba năng lực xử lý lệnh; MBS thử nghiệm thành công giao dịch đa phiên và lô lẻ. Trong khi đó, hàng nhiều công ty khác âm thầm hoàn thiện hạ tầng công nghệ hậu KRX, nhằm chuẩn bị cho T+0, bán khống kiểm soát và quyền chọn – những sản phẩm hứa hẹn định nghĩa lại tiêu chuẩn cạnh tranh trong kỷ nguyên mới của ngành chứng khoán.

Những kỷ lục kinh doanh sắp được thiết lập

Nửa cuối năm 2025 của ngành chứng khoán càng thêm phần hấp dẫn khi đây là giai đoạn các công ty “dồn lực” hiện thực hoá kế hoạch kinh doanh. Cần biết, năm nay, không ít công ty đặt mục tiêu lập kỷ lục doanh thu và lợi nhuận.

Khởi xướng cuộc đua “phá kỷ lục” là “anh cả” SSI khi đặt mục tiêu doanh thu đạt 9.695 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 4.252 tỷ đồng, tăng lần lượt 15% và 20% so với cùng kỳ. Nếu hoàn thành, đây sẽ là mức lợi nhuận cao nhất trong lịch sử hoạt động.

Không kém phần quyết liệt, “vua thị phần” VPS nhắm mốc doanh thu 8.500 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 3.500 tỷ, một con số hứa hẹn đưa công ty trở lại đỉnh cao tăng trưởng sau bốn năm trầm lắng.

SHS cũng đặt ra tham vọng lớn với mục tiêu doanh thu gần 2.520 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế gần 1.601 tỷ đồng, tăng tương ứng 26% và 29% so với năm 2024. Nếu đạt được, đây sẽ là kết quả kinh doanh cao nhất trong vòng bốn năm của công ty.

Trong khi đó, Viecap đặt mục tiêu doanh thu ở mức 4.325 tỷ đồng, tăng hơn 15% và mục tiêu lợi nhuận trước thuế ở mức 1.420 tỷ đồng, tăng 30% so với thực hiện năm trước. Với kế hoạch này, công ty chứng khoán của bà Nguyễn Thanh Phượng đang hướng tới mức doanh thu kỷ lục, đồng thời ghi nhận lợi nhuận cao nhất trong vòng 4 năm qua và đứng thứ hai trong lịch sử hoạt động.

Một cái tên đáng chú ý khác là ACBS. Công ty chứng khoán này đặt mục tiêu lãi trước thuế 1.350 tỷ đồng – tăng vọt 60% so với kết quả năm 2024. Đây được xem là một trong những mức tăng trưởng ấn tượng nhất toàn ngành trong năm nay.

Không đứng ngoài đường đua, MBS cũng thể hiện quyết tâm khi đặt mục tiêu doanh thu 3.370 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.300 tỷ đồng, lần lượt tăng 8% và 40% so với cùng kỳ năm trước. Nếu hoàn thành, đây sẽ là lần đầu tiên MBS chạm mốc lợi nhuận nghìn tỷ đồng – cột mốc lịch sử với công ty này.

Ở nhóm vốn hóa nhỏ hơn, DNSE – “em út” vừa IPO năm ngoái – cũng đặt ra kế hoạch kinh doanh 2025 đầy tham vọng với doanh thu 1.507 tỷ đồng, tăng 85% và lợi nhuận sau thuế 262 tỷ đồng, tăng 44% so với kết quả năm 2024.

Hai đợt công bố báo cáo tài chính còn lại trong năm sẽ là bài kiểm tra thực sự cho sức bền và khả năng bứt tốc của từng doanh nghiệp. Thị trường hoàn toàn có thể chứng kiến những kỷ lục được thiết lập sớm, những cú nước rút ngoạn mục vào phút chót, hoặc cả những kế hoạch buộc phải “đầu hàng” trước thực tế khắc nghiệt. Dù kịch bản nào diễn ra, cuộc đua sáu tháng cuối năm chắc chắn sẽ là một trong những màn "so găng" hấp dẫn và kịch tính nhất của ngành chứng khoán kể từ sau đại dịch.

Sôi động các thương vụ IPO, M&A

Nửa cuối năm 2025 có thể chứng kiến một làn sóng IPO và M&A sôi động của ngành chứng khoán, khi các ngân hàng đang đẩy mạnh thâu tóm hoặc thành lập công ty chứng khoán, chuẩn bị cho những bước đi chiến lược dài hơi trong lĩnh vực ngân hàng đầu tư.

Techcombank, trong khuôn khổ ĐHĐCĐ năm nay, đã hé lộ kế hoạch đưa TCBS lên sàn trong năm 2025. Ngân hàng này cũng đang làm việc với một vài nhà đầu tư chiến lược để xem xét khả năng bán cổ phần trước IPO. Nếu kỳ vọng nâng hạng thị trường trở thành hiện thực, thương vụ IPO của TCBS nhiều khả năng sẽ được triển khai ngay trong quý IV. TCBS hiện đặt mục tiêu doanh thu 9.323 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 5.765 tỷ đồng – mức cao nhất trong toàn ngành.

Mới đây, TCBS cũng đã hoàn tất đợt chào bán riêng lẻ 118,8 triệu cổ phiếu, nâng vốn điều lệ từ 19.613 tỷ đồng lên 20.802 tỷ đồng. Qua đó, vượt qua SSI (19.719 tỷ đồng) để trở thành công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường, đồng thời là công ty đầu tiên trong ngành đạt mốc vốn hóa trên 20.000 tỷ đồng.

Không chỉ Techcombank, nhiều ngân hàng khác cũng đang triển khai những "nước cờ" chiến lược nhằm hiện thực hóa tham vọng thâm nhập sâu vào thị trường vốn. Tại ĐHĐCĐ niên 2024, Sacombank đã thông qua phương án đầu tư tối đa 1.500 tỷ đồng để nắm cổ phần chi phối tại một công ty chứng khoán, qua đó đưa công ty này trở thành công ty con.

Theo bà Nguyễn Đức Thạch Diễm – Tổng giám đốc Sacombank tại thời điểm đó, thương vụ này sẽ giúp ngân hàng mở rộng danh mục sản phẩm tài chính toàn diện, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh, đặc biệt trong phân khúc khách hàng doanh nghiệp và cá nhân cao cấp.

MSB cũng đang khẩn trương triển khai chiến lược mở rộng hệ sinh thái tài chính, với mục tiêu lợi nhuận 8.000 tỷ đồng trong năm 2025. Ngân hàng này dự kiến sẽ mua lại một công ty chứng khoán có bảng cân đối tài sản lành mạnh và vốn điều lệ trong khoảng 300–500 tỷ đồng.

Theo Tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Linh, việc sở hữu một công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ sẽ giúp MSB tham gia sâu hơn vào thị trường vốn – lĩnh vực đang được Chính phủ định hướng phát triển nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng truyền thống.

SeABank cũng không đứng ngoài làn sóng này. Tại ĐHĐCĐ thường niên 2025, Phó chủ tịch Lê Thu Thủy xác nhận kế hoạch mua lại ASEAN Securities - một doanh nghiệp có vốn điều lệ 1.500 tỷ đồng và đang hoạt động đầy đủ các nghiệp vụ môi giới, tự doanh và bảo lãnh phát hành.

Thương vụ dự kiến hoàn tất trong quý III hoặc quý IV/2025, tùy thuộc vào tiến độ kiểm toán và phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước. Sau khi hoàn tất việc củng cố nhân sự, mở rộng nền tảng khách hàng và nâng cấp hạ tầng công nghệ, SeABank dự kiến sẽ đưa công ty chứng khoán này lên sàn và kêu gọi thêm các đối tác chiến lược quốc tế.