Quản lý tài sản nhà nước và cổ phần hóa DNNN: Quốc hội băn khoăn về tính hiệu quả
Minh Tâm -
28/05/2018 08:04 (GMT+7)
(VNF) - Hôm nay (28/5), Quốc hội dành cả ngày để thảo luận tại hội trường về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2011-2016.
Quốc hội băn khoăn về hiệu quả quản lý tài sản nhà nước và cổ phần hóa DNNN
Theo báo cáo giám sát gửi đến các đại biểu quốc hội, hiện cả nước còn 583 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, 273 doanh nghiệp nhà nước có một phần vốn góp.
Năm 2016, tổng tài sản của khối 583 doanh nghiệp là 3.053.547 tỷ đồng, doanh thu 1.515.821 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 139.658 tỷ đồng, số phát sinh phải nộp ngân sách 251.845 tỷ đồng.
Đối với 273 doanh nghiệp cổ phần, tổng tài sản 495.126 tỷ đồng, vốn nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp 65.673 tỷ đồng, doanh thu 423.250 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 31.723 tỷ đồng và số phát sinh phải nộp ngân sách là 62.967 tỷ đồng.
Đến hết năm 2016, sau 5 năm, tổng tài sản của các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước tăng 45,8%; vốn chủ sở hữu tăng 92,2%.
Mặc dù lợi nhuận, số nộp ngân sách nhà nước khá tích cực nhưng theo Đoàn giám sát của Quốc hội, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước còn chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ.
Cụ thể, tổng tài sản tăng 46% và vốn chủ sở hữu tăng 92% nhưng nộp ngân sách nhà nước chỉ tăng 18%. Hiệu suất sinh lời trên vốn kinh doanh của các DNNN đạt 2,1% năm 2015, thấp hơn nhiều so với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (năm 2015 là 5,5%).
Về các DNNN sau cổ phần hóa, Đoàn giám sát đánh giá việc cổ phần hóa chưa đạt mục tiêu đổi mới quản trị và thu hút vốn từ bên ngoài.
Cụ thể, giai đoạn 2011 – 2016, có 426 doanh nghiệp triển khai xong việc bán cổ phần lần đầu. Trong đó, 254 doanh nghiệp bán cổ phần theo phương án được duyệt, đạt 60% tổng số doanh nghiệp đã bán cổ phần; 172 doanh nghiệp không bán được toàn bộ số cổ phần theo phương án cổ phần hoá, chiếm 40% tổng số doanh nghiệp đã bán cổ phần.
Sau khi bán cổ phần lần đầu, tổng giá trị vốn điều lệ của 426 doanh nghiệp là 184.254 tỷ đồng với cơ cấu Nhà nước tiếp tục nắm giữ 149.342 tỷ đồng (chiếm 81,1% vốn điều lệ); nhà đầu tư chiến lược nắm giữ 13.494 tỷ đồng (chiếm 7,3%); người lao động nắm giữ 2.964 tỷ đồng (chiếm 1,6%); tổ chức công đoàn nắm giữ 1.171 tỷ đồng (chiếm 0,6%); các nhà đầu tư khác nắm giữ qua bán đấu giá công khai 17.281 tỷ đồng (chiếm 9,4%).
Đoàn giám sát cho biết có hiện tượng bán bớt phần vốn nhà nước tại các công ty con, công ty liên kết trước khi bàn giao vốn của công ty mẹ về SCIC. Điều này dẫn đến việc thực hiện mục tiêu quản lý, đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước tại doanh nghiệp gắn với quá trình tích tụ, tập trung vốn nhà nước vào các ngành, lĩnh vực quan trọng, chưa đạt hiệu quả như mong muốn.
Chẳng hạn, Tổng công ty cổ phần Thiết bị điện Việt Nam (GELEX) không bàn giao về SCIC mà phát hành thêm cho cổ đông chiến lược là Công ty Chứng khoán Bản Việt để tăng vốn điều lệ từ 1.400 tỷ lên 1.550 tỷ đồng, làm giảm vốn nhà nước từ 87,17% xuống 78,74% vốn điều lệ.
Cũng theo Đoàn giám sát, đến 31/12/2016 có 18 tập đoàn, tổng công ty 100% vốn nhà nước có dự án đầu tư ra nước ngoài, thực hiện đầu tư 110 dự án, với tổng vốn đầu tư đăng ký là 12,6 tỷ USD.
Trong đó, đầu tư lớn nhất là Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) với số vốn đăng ký đầu tư ra nước ngoài là gần 6,7 tỷ USD (chiếm tỷ trọng 53%). Tiếp theo là Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel) với 2,1 tỷ USD (tỷ trọng 17%). Thứ 3 là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) với 1,4 tỷ USD (tỷ trọng 11%).
Lũy kế tính đến 31/12/2016, các DNNN đã đầu tư ra nước ngoài trên 7 tỷ USD, đáng chú ý có 25,5% dự án báo lỗ, 29% dự án lỗ lũy kế. Lợi nhuận được chia cho bên Việt Nam năm 2016 là 145 triệu USD, chỉ bằng 2% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài thực hiện.
Một số dự án đầu tư ra nước ngoài không hiệu quả, trong khi năng lực quản lý và khả năng tài chính còn hạn chế, thiếu kiểm soát chặt chẽ, làm phân tán nguồn lực, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Một trong những thay đổi đáng chú ý trong dự thảo là việc chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR)
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý II/2026.
(VNF) - Một cựu nhân viên công ty tài chính bị tạm giam vì sử dụng thông tin của 60 khách hàng để thiết lập hợp đồng tín dụng trái phép, chiếm đoạt trên 1,86 tỷ đồng để chi tiêu cá nhân.
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực, mở rộng đáng kể các nhóm thu nhập được miễn thuế, từ bất động sản, tiền gửi ngân hàng, kiều hối đến các hoạt động khoa học – công nghệ và an sinh xã hội.
(VNF) - Hà Nội vừa công bố danh sách nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó có Dookki, Golden Gate và Sen Hồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến vệ sinh khu chế biến, hệ thống thoát nước và thu gom rác thải.
(VNF) - Dự án nhà ở tái định cư N01 với gần 299 căn hộ nằm giữa ngã tư Duy Tân - Trần Thái Tông đang được gấp rút hoàn thiện đưa vào sử dụng sau 10 năm "đắp chiếu".
(VNF) - DNP Holding lên kế hoạch doanh thu 10.812 tỷ đồng trong năm 2026, tập trung nâng cao hiệu quả vận hành, phát huy hệ sinh thái và củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn ở các lĩnh vực thiết yếu.
(VNF) - Quốc hội khóa XVI đã chính thức có kỳ họp đầu tiên trong tháng 4/2026 với sự tham dự của 16 đại biểu là doanh nhân. Tiếp sau đây, hội đồng nhân dân các tỉnh thành cũng sẽ họp với sự có mặt của 75 đại biểu doanh nhân khác (có người vừa là đại biểu Quốc hội vừa là đại biểu HĐND). Trong chuyên đề này, Đầu tư Tài chính muốn nhìn lại những đóng góp của các đại biểu doanh nhân tại Quốc hội và HĐND, cũng như giới thiệu những gương mặt mới đang được kỳ vọng sẽ góp tiếng nói của mình vào công tác lập pháp nói chung, vào việc xây dựng các chính sách kinh tế nói riêng. Để có thể làm tốt cả hai vai doanh nhân - đại biểu, các doanh nhân sẽ cần phải nỗ lực nhiều hơn trong thời gian tới...
(VNF) - “Phải có nghị quyết mới xứng tầm với quy mô, phải tìm kiếm mô hình phát triển để đáp ứng kỳ vọng của Trung ương và cả nước đối với siêu đô thị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
(VNF) - Đây được xem là bước đi quan trọng, nhằm thể chế hóa chủ trương “không hình sự hóa các quan hệ kinh tế”, “khuyến khích khắc phục thiệt hại” theo tinh thần của các Nghị quyết số 57, 66, 68 và 79.
(VNF) - Từ 1/7/2026, lương hưu và trợ cấp dự kiến tăng 8% theo đề xuất của Bộ Nội vụ, kèm cơ chế bổ sung cho nhóm hưởng thấp, qua đó thay đổi cách tính mức chi trả cho hàng triệu người.
(VNF) - Theo Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng cho hộ kinh doanh nhỏ, nhưng điều quan trọng là phải đi kèm cơ chế quản lý minh bạch, chặt chẽ để hạn chế tình trạng “lách luật” và bảo đảm công bằng thuế.
(VNF) - Hôm nay, 26/4, trong không khí thiêng liêng của ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, ngay sau Lễ dâng hương tại Đền Thượng, dâng hoa, dâng hương tại Lăng Hùng Vương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp gỡ, nói chuyện thân mật với bà con nhân dân tại đây. Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn nội dung buổi nói chuyện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng Đà Nẵng sẽ trở thành một cực tăng trưởng lớn của cả nước, một đô thị biển hiện đại, thông minh, đáng sống.
(VNF) - Dịp lễ 30/4 – 1/5, 12 dự án thành phần cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ được đưa vào khai thác cùng một số đoạn tuyến quan trọng như Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, góp phần giảm áp lực giao thông và hoàn thiện dần mạng lưới hạ tầng quốc gia.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an khẩn trương hoàn thiện và vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia cùng hệ thống điều phối giải quyết thủ tục hành chính ngay trong tháng 4, nhằm khắc phục tình trạng gián đoạn, bảo đảm dịch vụ công trực tuyến được triển khai đồng bộ, thông suốt trên toàn quốc.
(VNF) - Cách đây tròn 10 năm, sự cố môi trường biển xuất phát từ khu liên hợp gang thép Formosa đã trở thành một sự kiện chấn động. Nhân dịp này, VietnamFinance muốn nhìn lại sự kiện này và cập nhật những thông tin mới nhất về dự án công nghiệp quan trọng này.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, việc vận hành VIFC “cần chuyển sang giai đoạn triển khai nhanh, rốt ráo, quyết liệt, không có lý do để chần chừ”.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
