Từ trước khi thị trường chứng khoán Việt Nam hình thành, loại hình quỹ đầu tư đã manh nha xuất hiện. Đó là vào những năm năm 1990-1991, Tập đoàn Credit Lyonnais của Pháp có trụ sở tại Hồng Kông đã tiếp cận với Ngân hàng Nhà nước, đề xuất thành lập một quỹ đầu tư dành riêng cho Việt Nam.
“Vào thời điểm đó, không mấy người Việt Nam có kiến thức chuyên về quỹ đầu tư dạng này cả”, ông Nguyễn Đoan Hùng, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), kể lại trong cuốn hồi ký của UBCKNN.
Sau một thời gian trao đổi, học hỏi và nghiên cứu, phía Ngân hàng Nhà nước đã xin ý kiến của Chính phủ, tiến hành soạn thảo Bản cáo bạch để chuẩn bị cho chuyển “Road show” vận động các nhà đầu tư nước ngoài.
“Chúng tôi gọi quỹ này là Quỹ đầu tư đầu tiên Việt Nam, tên chính thức của quỹ là Quỹ tăng trưởng Việt Nam (Vietnam Growth Fund). Liên quan đến công việc này, có một kỷ niệm mà tôi nhớ mãi. Đó là vào một buổi sáng năm 1991, anh Thiệu (trợ lý của Thủ tướng khi đó là ông Võ Văn Kiệt – PV) gọi điện thoại cho tôi từ rất sớm và yêu cầu tôi có mặt tại nhà riêng của Thủ tướng đúng 6h sáng. Tôi đã mang toàn bộ hồ sơ để án mà đồng chí Cao Sỹ Kiêm đã phê chuẩn đến nhà Thủ tướng để báo cáo Thủ tướng. Tôi nhớ rất rõ trong buổi sớm hôm đó, đồng chí Sáu Dân (xin được gọi tên thân mật của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt như vậy) đang ngồi trong ngôi nhà nhỏ ở sân vườn thì anh Thiệu ra đón và đưa tối vào. Sau khi nghe tôi trình bày bản Đề án và xin phép được làm Đề án thí điểm, nếu thành công thì có thể nhân rộng ra mô hình này, khi đó Thủ tướng đã quyết định ngay và phê luôn vào tờ trình hai chữ “đồng ý”. Tôi không thể quên được hai chữ bút phê “đồng ý” và chữ ký Sáu Dân ở trên tờ trình”, nguyên Phó Chủ tịch UBCKNN hồi tưởng lại.
Ngay sau đó, phía Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện triển khai chỉnh sửa lại bản cáo bạch, chuẩn bị công tác Road Show, đi vận động các nhà đầu tư để giới thiệu Quỹ đầu tư đầu tiên của Việt Nam. Đoàn làm việc đã phải đi gần như toàn bộ châu Âu để huy động gọi vốn, kêu gọi sự tham gia của các nhà đầu tư châu Âu.
“Chuyến đi khá phức tạp, gian nan và cấp bách. Hành trình của chúng tôi xuyên suốt 6, 7 nước mà ở mỗi quốc gia chỉ dừng chân một ngày, tức là sáng hôm nay đến nước này, buổi trưa tổ chức ăn trưa và giới thiệu, trình bày nền kinh tế Việt Nam cho các nhà đầu tư quốc tế, buổi tối lại bay sang một nước khác để vận động gây quỹ đầu tư cho Việt Nam trị giá 75 triệu USD”, ông Hùng kể.
Tuy nhiên, bối cảnh Việt Nam lúc đó vẫn còn đang bị Chính phủ Mỹ cấm vận nên một số khoản cam kết chuyển tiền để tham gia vào quỹ này bị phong tỏa, từ đó dẫn tới chuyện không thành công trong việc thành lập quỹ.
“Có thể nói, Vietnam Growth Fund là tiền thân của một quỹ đầu tư để chuyên đầu tư cho Việt Nam. Cho đến nay, chúng ta đã có rất nhiều quỹ đầu tư đang hoạt động thành công tại Việt Nam”, ông Hùng nhìn nhận.
Cho đến năm 2003, thị trường chứng khoán vẫn còn rất sơ khai với cơ sở hàng hóa là một vài công ty niêm yết, tổ chức kinh doanh chứng khoán chỉ hiện diện duy nhất loại hình công ty chứng khoán chứ chưa có loại hình khác. Thị trường còn thiếu loại hình tổ chức đầu tư chuyên nghiệp có chức năng huy động, quản lý, điều tiết vốn nhàn rỗi để tái đầu tư cho nền kinh tế.
Sau những giai đoạn thị trường biến động một chiều, hoặc tăng rất mạnh, hoặc giảm rất sâu, chi phối bởi tâm lý đám đông của nhà đầu tư cá nhân, UBCKNN đã có định hướng về việc cần thiết phải hình thành và phát triển một tổ chức mới trên thị trường: công ty quản lý quỹ.
Định hướng này sau đó đã được hiện thực hóa bởi để xuất thành lập công ty quản lý quỹ của Dragon Capital.
Khái niệm về công ty quản lý quỹ lúc bấy giờ còn rất mới mẻ, không chỉ với công chúng nhà đầu tư mà còn ngay cả với những người làm chính sách. Mặc dù chưa được qua các lớp đào tạo chuyên môn sâu về chứng khoán và thị trường chứng khoán, nhờ sự nỗ lực của lớp cán bộ đầu tiên của UBCKNN, kết hợp với các tổ chức, cá nhân có tâm huyết, công ty quản lý quỹ đầu tiên là Công ty Quản lý quỹ Đầu tư Việt Nam (Viet Fund Management Company - VFM) với vốn ban đầu chỉ 5 tỷ đồng đã được cấp phép thành lập và đi vào hoạt động.
Theo Vụ Quản lý các Công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán (UBCKNN), vào thời điểm ban đầu, hoạt động quản lý quỹ chỉ được thực hiện với các mô hình quỹ đóng, quỹ thành viên. Đây là các mô hình có phương thức hoạt động tương đối đơn giản để các công ty quản lý quỹ mới thành lập dễ tiếp cận và vận hành. Mặc dù vậy, sự xuất hiện của 6 quỹ đầu tư chứng khoán dạng đóng (VFMVF1, VFMVF2, VFMVF4, PruBF1, MAFPF1, ACBGF) đầu tiên niêm yết trên thị trường tại Việt Nam trong giai đoạn 2004-2010 đã được cộng đồng nhà đầu tư quan tâm và tham gia tích cực.
Một trong những kỷ niệm không thể quên đối với những người gây dựng ngành quản lý quỹ tại Việt Nam là ngày tuyên bố dừng đóng góp cho quỹ đầu tư chứng khoán đầu tiên - Quỹ VF1 - vào những ngày đầu năm 2004.
Sự kiện này gây đôi chút ngỡ ngàng bởi chỉ trong vòng 16 ngày, các nhà đầu tư đã đăng ký, đã nộp đủ và nộp vượt số tiền Quỹ VF1 dự kiến huy động là 300 tỷ đồng với thời hạn hoạt động trong 10 năm.
Các nhà đầu tư rất hồ hởi tham gia góp vốn vào quỹ, mong muốn có thêm thời gian để góp thêm tiền vào quỹ, nhưng theo quy định pháp luật vào thời điểm đó, công ty quản lý quỹ chỉ được huy động quỹ đúng bằng quy mô quỹ dự kiến nêu trong Bản cáo bạch và Điều lệ quỹ. Trường hợp số tiền huy động được vượt quá số vốn dự kiến huy động, công ty quản lý quỹ phải hoàn trả tiền cho nhà đầu tư theo tỷ lệ đã nộp tiền vào quý. Như vậy, bước tiếp theo là việc nghiên cứu, xử lý phần vốn hơn 1 tỷ đồng mà nhà đầu tư đã góp vào quỹ vượt quy mô quỹ dự kiến. Nếu làm theo quy định thì phải tính toán lại tỷ lệ đóng góp tiền của từng nhà đầu tư vào quỹ rồi phải trả lại tiền cho nhà đầu tư phần vượt 1 tỷ đồng theo tỷ lệ. Vấn đề sẽ trở nên rất phức tạp vì tâm lý nhà đầu tư vào lúc đó là chỉ muốn nộp tiền vào để mua chứng khoán chứ không muốn phải rút ra.
Vào thời điểm đó, Dragon Capital - một nhà đầu tư lớn vào quỹ - đã đề xuất rút bớt một phần tiền đã góp của mình vào Quỹ VF1 đúng bằng với phần vượt trội để tránh ảnh hưởng đến lợi ích kỳ vọng của các nhà đầu tư. Sau khi họp ban đại diện các nhà đầu tư xin ý kiến và được chấp thuận, phương án này được đệ trình và được lãnh đạo UBCKNN phê duyệt. Và như vậy, giai đoạn huy động Quỹ VF1 đã thành công ngoài mong đợi.
Ngày 8/11/2004, chứng chỉ quỹ VF1 - chứng chỉ đầu tiên trên thị trường chứng khoán Việt Nam - chính thức được nhà đầu tư đón nhận, đưa vào niêm yết và giao dịch trên thị trường.
| Hoạt động quản lý quỹ còn nhiều tiềm năng phát triển Tính đến cuối năm 2020, tổng giá trị tài sản quản lý của các công ty quản lý quỹ chỉ chiếm 5,5% GDP của Việt Nam. Tỷ trọng giá trị tài sản quản lý của các công ty quản lý quỹ trên GDP của Việt Nam nhỏ hơn so với một số nước trong khu vực. Một số nguyên nhân có thể kể đến là do: (i) Nhà đầu tư trong nước có thói quen tự đầu tư, gửi tiết kiệm với lãi suất ổn định thay vì ủy thác qua các quỹ đầu tư được quản lý bởi các chuyên gia tài chính; (ii) Hệ thống đại lý phân phối chứng chỉ quỹ còn hạn chế. (iii) Chất lượng hoạt động của các công ty quản lý quỹ là không đồng đều. Một số công ty quản lý quỹ hoạt động ổn định và phát triển tốt chủ yếu là do có sự hỗ trợ của cổ đông là các định chế tài chính lớn như doanh nghiệp bảo hiểm, tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán. Một số công ty hoạt động chưa hiệu quả, chưa huy động thành lập được quỹ. Vì vậy, trong thời gian sắp tới, để thúc đẩy sự phát triển hoạt động của các công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam, chúng ta cần thực hiện tốt các mục tiêu, giải pháp như sau: (i) Nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty quản lý quỹ, đảm bảo năng lực và an toàn tài chính, tiếp cận và thực hiện việc quản trị công ty, quản trị rủi ro cũng như tuân thủ các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cao nhất theo thông lệ quốc tế. Phấn đấu đến năm 2030 quy mô quản lý tài sản đạt khoảng 6-10% GDP; (ii) Phát triển và đa dạng hóa các loại hình quỹ đầu tư, trong đó cần thúc đẩy quỹ hưu trí, các loại hình quỹ mới; (iv) Nâng cao năng lực của các công ty quản lý quỹ (năng lực tài chính, năng lực cung cấp dịch vụ, năng lực cạnh tranh và quản trị rủi ro); (v) Mở cửa thị trường dịch vụ quản lý tài sản theo lộ trình hội nhập đã cam kết, kết hợp với việc nâng cao sức cạnh tranh của quản lý quỹ tại Việt Nam, nâng cao năng lực và chất lượng dịch vụ quản lý tài sản, năng lực quản trị rủi ro, đạo đức nghề nghiệp và năng lực quản trị doanh nghiệp. Vụ Quản lý các Công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán (UBCKNN) |
Tags:
(VNF) - Tại Dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất 2026. Con số này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm trước.
(VNF) - Hoà Phát đã nâng vốn điều lệ lên mức 84.430 tỷ đồng, vượt mặt nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, MB, VietinBank, VPBank.
(VNF) - Trong lúc giới đầu tư dõi theo các đánh giá sắp tới của MSCI, tiến trình cải cách thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tiếp tục được thúc đẩy. Dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán được kỳ vọng sẽ không chỉ hỗ trợ mục tiêu nâng hạng mà còn mở rộng không gian phát triển cho thị trường vốn, nâng cao tính minh bạch và khả năng thu hút dòng vốn dài hạn.
(VNF) - Đại diện Cục Thuế cho biết, tình hình gian lận hóa đơn hiện nay vẫn có xu hướng gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi. Để chủ động ngăn chặn, nhà chức trách đã nhận diện và công khai 5 thủ đoạn phổ biến.
(VNF) - Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 với nhiều chỉ tiêu đáng chú ý về kết quả kinh doanh tích cực.
(VNF) - Ngày 15/6/2026 tại Hà Nội, Công ty Tài chính TNHH MTV Lotte Việt Nam (LOTTE Finance) và Tập đoàn MISA ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai các giải pháp tài chính số, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân.
(VNF) - Trước băn khoản của cổ đông về việc cổ phiếu CTD vừa trải qua nhịp điều chỉnh mạnh, Chủ tịch Coteccons khẳng định doanh nghiệp không chạy theo biến động ngắn hạn của thị trường mà tập trung vào chất lượng tăng trưởng, hiệu quả dòng tiền và các cơ hội phát triển dài hạn.
(VNF) - Mùa cơ cấu ETF quý II/2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm với nhiều biến động đáng chú ý. Trong khi VNM ETF dự kiến mua mạnh hàng loạt cổ phiếu, nổi bật là MSB và VPL, thì ETF Fubon tiếp tục đối mặt làn sóng rút vốn kéo dài. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh VN-Index vẫn loay hoay dưới mốc 1.800 điểm và chưa thoát khỏi nguy cơ xuất hiện các nhịp “bẫy tăng giá” ngắn hạn.
(VNF) - Nhờ giao dịch quy mô lớn tại cổ phiếu VIC, giá trị mua ròng của khối ngoại lên mức cao nhất trong nhiều tháng.
(VNF) - Biến động nhân sự cấp cao chưa làm thay đổi định hướng của PECC2. Doanh nghiệp vẫn đặt kế hoạch tăng trưởng cao trong năm 2026, đồng thời xúc tiến hàng loạt dự án điện hạt nhân, LNG và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch Tập đoàn PC1 không còn đáp ứng điều kiện đảm nhiệm vị trí thành viên HĐQT độc lập tại Nhựa Tiền Phong do vừa bị khởi tố và bắt tạm giam.
(VNF) - Từ ngày 1/7, các doanh nghiệp thực hiện hoàn thuế, chuyển địa điểm kinh doanh, sáp nhập, giải thể hoặc có dấu hiệu rủi ro về thuế sẽ thuộc nhóm có thể bị cơ quan thuế kiểm tra trực tiếp tại trụ sở theo quy định mới của Luật Quản lý thuế 2025.
(VNF) - Giá phát hành chỉ 10.000 đồng/cổ phiếu trong khi thị giá trên sàn cao gấp nhiều lần đang giúp hàng trăm nhân viên tại các doanh nghiệp niêm yết nhận được khoản ưu đãi đáng kể từ các chương trình ESOP.
(VNF) - Sau khi Livzon hoàn tất thương vụ thâu tóm Imexpharm, cổ phiếu IMP đã giảm hơn 20% so với vùng đỉnh gần nhất.
(VNF) - Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến về những “quan ngại” việc cho phép đưa nhóm tài sản số, tài sản ảo vào giao dịch bảo đảm tín dụng cho nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
(VNF) - Theo đại diện Mirae Asset Việt Nam, điều quan trọng lúc này không phải đoán đáy của thị trường chứng khoán, mà là nhận diện những tín hiệu sớm cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển về đâu.
(VNF) - Cơ quan thuế đã có những cảnh báo pháp lý về hành vi lập hệ thống 2 sổ kế toán, đồng thời khuyến cáo các đơn vị tư vấn kế toán, kiểm toán, đại lý thuế tuân thủ.
(VNF) - Diễn biến của nhóm cổ phiếu tăng mạnh tuần qua tiếp tục phản ánh thực tế rằng dòng tiền trên thị trường đang tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa nhỏ và những mã có câu chuyện riêng.
(VNF) - Theo quyết định của Cục thuế, Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Thăng Long có tổng số tiền thuế bị phạt và truy thu là hơn 1,6 tỷ đồng.
(VNF) - Cục Thuế cho biết tình trạng lợi dụng chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng để gian lận, chiếm đoạt ngân sách đang diễn biến ngày càng phức tạp. Nhiều đối tượng thành lập doanh nghiệp "ma", xây dựng các đường dây mua bán hóa đơn khống hoạt động liên tỉnh, phân tầng nhiều lớp nhằm hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế và che giấu dòng tiền bất hợp pháp.
(VNF) - Các chỉ số tài chính cho thấy, Công ty Cổ phần Dược Hà Tĩnh (Hadiphar) vẫn ghi nhận một năm kinh doanh nhiều điểm sáng. Dù doanh thu gần như đi ngang, doanh nghiệp vẫn tạo được mức tăng trưởng lợi nhuận gần 28%, đồng thời duy trì dòng tiền kinh doanh dồi dào và nền tảng tài chính an toàn.
(VNF) - Bởi đặc thù là kinh doanh rủi ro và theo quy định DN bảo hiểm phải đảm bảo giữa hiệu quả đầu tư và khả năng bồi thường khi rủi ro xảy ra, do đó, dòng vốn bảo hiểm có nguyên tắc riêng để đảm bảo điều này.
(VNF) - CTCP Thép Pomina (mã: POM) đang đối mặt nguy cơ bị hủy tư cách công ty đại chúng và phải rời sàn UPCoM khi vốn chủ sở hữu tiếp tục âm hàng trăm tỷ đồng.
(VNF) - Gần 1,9 tỷ cổ phiếu VPX của CTCP Chứng khoán VPBank đã chính thức đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin) sau hơn 6 tháng niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE).
(VNF) - EVN đang lãi lớn hay vẫn còn áp lực tài chính? Câu trả lời không nằm ở riêng khoản lợi nhuận gần 52.000 tỷ đồng hay hơn 152.000 tỷ đồng tiền gửi trên báo cáo tài chính. Muốn hiểu đúng bức tranh tài chính của tập đoàn điện lực lớn nhất Việt Nam, cần nhìn đồng thời vào báo cáo hợp nhất, công ty mẹ, chất lượng dòng tiền và nhu cầu đầu tư khổng lồ của ngành điện trong những năm tới.
(VNF) - Tại Dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất 2026. Con số này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm trước.
(VNF) - Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có quy mô gần 60.000 tỷ đồng, được xây dựng tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An.
