Rút Mỹ khỏi hiệp ước hạt nhân với Nga, ông Trump 'nắn gân' Trung Quốc
Thành Đạt -
24/10/2018 16:26 (GMT+7)
Việc Mỹ tuyên bố rút khỏi hiệp ước hạt nhân kéo dài hàng chục năm với Nga được cho là không nhắm vào Moscow mà hướng mục tiêu tới Trung Quốc dù Bắc Kinh không phải là một bên tham gia vào thỏa thuận này.
Từ trái qua phải: Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. (Ảnh: Express)
Tổng thống Donald Trump ngày 20/10 tuyên bố sẽ rút Mỹ khỏi Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF), một thỏa thuận ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh với Nga, vì cho rằng Moscow đã “vi phạm” hiệp ước này suốt nhiều năm. INF cấm Nga và Mỹ phát triển hoặc triển khai các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo phóng từ mặt đất, kể cả là tên lửa mang đầu đạn thông thường hay tên lửa hạt nhân, với tầm bắn từ 500-5.500km.
“Chúng tôi sẽ không để họ vi phạm một thỏa thuận hạt nhân, sau đó bước ra ngoài và chế tạo những vũ khí mà chúng tôi không được phép chế tạo”, ông Trump tuyên bố.
Nga bị nghi ngờ bắt đầu tiến hành thử nghiệm một loại tên lửa hành trình nằm trong diện bị cấm từ đầu năm 2008 và đây là cái cớ để Mỹ cáo buộc Moscow liên tiếp vi phạm hiệp ước INF. Mặc dù vậy, mục đích thực sự của Washington khi rút khỏi INF không thực sự nhằm vào Nga, thậm chí cũng không nhắm tới vũ khí hạt nhân.
Theo National Interest, trong kỷ nguyên mới của cạnh tranh chiến lược, động thái của chính quyền Trump tập trung vào cuộc đối đầu với Trung Quốc tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trung Quốc không phải là một bên ký hiệp ước INF, do vậy Bắc Kinh có thể “rảnh tay” phát triển kho vũ khí chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) khổng lồ, bao gồm tên lửa đạn đạo chống hạm hay còn gọi là sát thủ tàu sân bay DF-21 với tầm bắn lên tới 1.500km. Những vũ khí này đều nằm trong danh sách mà Mỹ bị cấm triển khai.
Điều này khiến Mỹ dường như bị gạt ra ngoài lề trong “cuộc đua về tầm bắn” giữa các hệ thống vũ khí quân sự được thiết kế để bảo vệ các vùng biển và vùng trời tại Tây Thái Bình Dương - nơi chứng kiến cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các nước.
Nếu xảy ra xung đột công nghệ cao, các tàu của Hải quân Mỹ sẽ gặp bất lợi khi chỉ có thể trông cậy vào các hệ thống vũ khí phóng từ biển cũ hơn như tên lửa Tomahawk và lực lượng không quân triển khai từ tàu sân bay để đối phó với các vũ khí A2/AD có khả năng sát thương cao được Trung Quốc “giấu” bên trong đất liền.
“Trong bất kỳ cuộc chiến trên không nào, chúng ta (Mỹ) có thể làm tốt trong một vài ngày đầu tiên. Tuy nhiên, sau đó chúng ta buộc phải chuyển tất cả lực lượng về Nhật Bản và không thể tiến hành đủ các cuộc xuất kích để tấn công sâu vào lãnh thổ Trung Quốc”, Christopher Johnson, cựu chuyên gia cấp cao về Trung Quốc tại Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), nhận định.
Trong trường hợp Mỹ không đủ khả năng tấn công các hệ thống vũ khí chống hạm đặt trong lãnh thổ Trung Quốc, các tàu sân bay của Mỹ hoạt động ngoài khơi bờ biển Trung Quốc sẽ rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm.
Viễn cảnh có lợi cho Mỹ
Các chuyên gia cho rằng việc rút khỏi hiệp ước INF sẽ cho phép Mỹ triển khai các hệ thống tên lửa tầm trung đặt trên mặt đất tại châu Á để đối phó với Trung Quốc. Điều này sẽ giúp Mỹ có thêm có phương án quân sự khả thi trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc.
Tàu khu trục Mỹ phóng tên lửa trong một cuộc tập trận. (Ảnh: US Navy)
Sau khi rút khỏi INF, Mỹ có thể triển khai các hệ thống vũ khí mới, có thể bắt đầu từ phiên bản tên lửa hành trình Tomahawk phóng từ mặt đất, sau đó là các tên lửa đạn đạo như DF-21 và DF-26, tới các khu vực khó có thể bị tấn công như bắc Nhật Bản, đảo Guam, nam Philippines hoặc thậm chí bắc Australia.
Những vũ khí trên có tiềm năng trở thành nền tảng trong chiến lược quân sự mới của Mỹ tại Tây Thái Bình Dương. Theo chiến lược này, Mỹ có thể sử dụng các hệ thống A2/AD để phong tỏa các vùng biển gần Trung Quốc, từ đó ngăn chặn và kiềm tỏa các động thái bành trướng quân sự của Bắc Kinh mà không cần triển khai các tàu Mỹ vào khu vực nguy hiểm. Ngoài ra, việc triển khai các tên lửa đặt trên mặt đất sẽ giúp Mỹ tiết kiệm đáng kể chi phí cũng như nhân lực, thay vì trông cậy vào các nhóm tác chiến tàu sân bay như hiện nay.
Adam Ni, nhà nghiên cứu về chính sách an ninh và đối ngoại Trung Quốc tại Đại học Quốc gia Australia, cho rằng việc Mỹ rút khỏi INF sẽ có tác động rất lớn tới cân bằng quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh xảy ra xung đột, vì Washington khi đó có thể triển khai các hệ thống tên lửa tầm trung đặt trên mặt đất tại châu Á.
“Mỹ hiện có khả năng tấn công các mục tiêu tại Trung Quốc thông qua các cuộc không kích và các hệ thống tên lửa phóng từ biển. Việc triển khai tên lửa tầm trung đặt trên mặt đất tới những nước như Nhật Bản sẽ bổ sung thêm năng lực của Mỹ trong khu vực và làm xói mòn ưu thế vốn được Trung Quốc gây dựng hàng chục năm nay”, chuyên gia Ni nhận định.
Collin Koh, chuyên gia an ninh hàng hải tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, cho biết việc triển khai tên lửa sẽ tạo cho Mỹ cú hích cần thiết để thực hiện không chỉ các cuộc tấn công hạt nhân mà còn các chiến dịch quân sự thông thường.
Các chiến lược gia Trung Quốc từ lâu đã quan ngại sâu sắc về viễn cảnh các hệ thống phòng thủ của Mỹ và các đồng minh trong khu vực phối hợp với nhau để ngăn hải quân Trung Quốc triển khai lực lượng tới các vùng biển lân cận. Nhiều chuyên gia phân tích cảnh báo việc Mỹ rút khỏi INF có thể khơi mào một cuộc chạy đua tên lửa, thậm chí chính trị gia Nga Aleksey Pushkov tuyên bố động thái này của Washington là đòn giáng mạnh mẽ vào hệ thống ổn định chiến lược toàn cầu.
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
(VNF) - Đồng yên tiếp tục neo ở vùng đáy thấp nhất gần 4 thập kỷ trong phiên giao dịch ngày 18/6, khi thị trường gia tăng theo dõi khả năng giới chức Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Cả thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran lẫn đợt tăng lãi suất mới nhất của Nhật Bản đều chưa đủ sức ngăn chặn đà suy yếu kéo dài của đồng tiền này.
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
(VNF) - Sau nhiều năm được giới đầu tư chờ đợi, hồ sơ IPO của SpaceX đã phần nào hé lộ bức tranh tài chính bên trong một trong những doanh nghiệp công nghệ tham vọng nhất thế giới.
(VNF) - Thông điệp cứng rắn đầu tiên của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã khiến giới đầu tư bất ngờ, làm dấy lên lo ngại về khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới.
(VNF) - Thương vụ bán Pizza Hut trị giá 2,7 tỷ USD không chỉ đánh dấu sự đổi chủ của một trong những thương hiệu pizza lớn nhất thế giới, mà còn cho thấy sự dịch chuyển chiến lược của Yum Brands trước những thay đổi trong ngành F&B.
(VNF) - Rolex nhắm tới nhóm khách hàng siêu giàu bằng đợt tăng giá mới đối với các mẫu đồng hồ kim loại quý, trong đó nổi bật là những phiên bản Cosmograph Daytona.
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang đẩy mạnh đưa vàng dự trữ từ các kho lưu trữ tại London và New York về nước, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về những rủi ro khi cất giữ tài sản chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
(VNF) - Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là trụ cột vững chắc nâng đỡ thị trường vàng trong bối cảnh giá kim loại quý này liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử kể từ đầu năm.
(VNF) - Nhật Bản tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng yên, trong khi chỉ số Nikkei 225 vẫn bứt phá nhờ quyết định tăng lãi suất đã được phản ánh vào giá từ trước.
(VNF) - Mỹ và Iran đã hoàn tất việc ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) bằng hình thức điện tử, đánh dấu bước tiến ngoại giao quan trọng trong nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng và khôi phục ổn định tại Trung Đông.
(VNF) - Singapore sẽ triển khai hệ thống thanh toán bù trừ phi tập trung (OTC) dành cho vàng trong năm nay, đồng thời cung cấp dịch vụ kho lưu trữ vàng cho các ngân hàng trung ương, trong nỗ lực đưa quốc đảo này trở thành một trung tâm giao dịch kim loại quý hàng đầu thế giới.
(VNF) - Thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng mạnh trong phiên đầu tuần khi nhà đầu tư đón nhận thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ.
(VNF) - Một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz có thể mang đến sự nhẹ nhõm trong ngắn hạn cho châu Á – khu vực ngoài Trung Đông chịu tác động kinh tế nặng nề nhất từ cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua. Tuy nhiên, ngay cả khi tuyến hàng hải chiến lược này được khôi phục hoạt động, những dư chấn của cuộc khủng hoảng nhiều khả năng vẫn sẽ kéo dài đến cuối năm, thậm chí lâu hơn.
(VNF) - FIFA yêu cầu Levi’s che logo tại sân vận động mang tên mình trong suốt kỳ World Cup 2026. Nhưng thay vì làm thương hiệu này "biến mất", động thái đó lại vô tình biến Levi’s thành một case study lan truyền về sức mạnh nhận diện thương hiệu.
(VNF) - Tổng thống My Donald Trump tuyên bố thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã hoàn tất, với lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ. Thông tin này ngay lập tức tạo ra những biến động đáng kể trên thị trường dầu mỏ, vàng và Bitcoin.
(VNF) - Tuần qua, giá vàng thế giới biến động mạnh dưới tác động của căng thẳng Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ. Kim loại quý có lúc rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2025 trước khi bật tăng trở lại nhờ dòng tiền trú ẩn, khép lại một tuần đầy sóng gió của thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington và Tehran dự kiến ký một thỏa thuận hòa bình quan trọng vào ngày 14/6, động thái có thể chấm dứt nhiều tháng đối đầu quân sự và mở lại eo biển Hormuz.
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
(VNF) - Mới đây, Tập đoàn Novaland đã chính thức đăng ký tham gia thực hiện các tiêu chí xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030, lấy dự án NovaWorld Phan Thiết làm địa bàn đề xuất triển khai.