Tổng thống Donald Trump ngày 20/10 tuyên bố sẽ rút Mỹ khỏi Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF), một thỏa thuận ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh với Nga, vì cho rằng Moscow đã “vi phạm” hiệp ước này suốt nhiều năm. INF cấm Nga và Mỹ phát triển hoặc triển khai các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo phóng từ mặt đất, kể cả là tên lửa mang đầu đạn thông thường hay tên lửa hạt nhân, với tầm bắn từ 500-5.500km.
“Chúng tôi sẽ không để họ vi phạm một thỏa thuận hạt nhân, sau đó bước ra ngoài và chế tạo những vũ khí mà chúng tôi không được phép chế tạo”, ông Trump tuyên bố.
Nga bị nghi ngờ bắt đầu tiến hành thử nghiệm một loại tên lửa hành trình nằm trong diện bị cấm từ đầu năm 2008 và đây là cái cớ để Mỹ cáo buộc Moscow liên tiếp vi phạm hiệp ước INF. Mặc dù vậy, mục đích thực sự của Washington khi rút khỏi INF không thực sự nhằm vào Nga, thậm chí cũng không nhắm tới vũ khí hạt nhân.
Theo National Interest, trong kỷ nguyên mới của cạnh tranh chiến lược, động thái của chính quyền Trump tập trung vào cuộc đối đầu với Trung Quốc tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trung Quốc không phải là một bên ký hiệp ước INF, do vậy Bắc Kinh có thể “rảnh tay” phát triển kho vũ khí chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) khổng lồ, bao gồm tên lửa đạn đạo chống hạm hay còn gọi là sát thủ tàu sân bay DF-21 với tầm bắn lên tới 1.500km. Những vũ khí này đều nằm trong danh sách mà Mỹ bị cấm triển khai.
Điều này khiến Mỹ dường như bị gạt ra ngoài lề trong “cuộc đua về tầm bắn” giữa các hệ thống vũ khí quân sự được thiết kế để bảo vệ các vùng biển và vùng trời tại Tây Thái Bình Dương - nơi chứng kiến cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các nước.
Nếu xảy ra xung đột công nghệ cao, các tàu của Hải quân Mỹ sẽ gặp bất lợi khi chỉ có thể trông cậy vào các hệ thống vũ khí phóng từ biển cũ hơn như tên lửa Tomahawk và lực lượng không quân triển khai từ tàu sân bay để đối phó với các vũ khí A2/AD có khả năng sát thương cao được Trung Quốc “giấu” bên trong đất liền.
“Trong bất kỳ cuộc chiến trên không nào, chúng ta (Mỹ) có thể làm tốt trong một vài ngày đầu tiên. Tuy nhiên, sau đó chúng ta buộc phải chuyển tất cả lực lượng về Nhật Bản và không thể tiến hành đủ các cuộc xuất kích để tấn công sâu vào lãnh thổ Trung Quốc”, Christopher Johnson, cựu chuyên gia cấp cao về Trung Quốc tại Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), nhận định.
Trong trường hợp Mỹ không đủ khả năng tấn công các hệ thống vũ khí chống hạm đặt trong lãnh thổ Trung Quốc, các tàu sân bay của Mỹ hoạt động ngoài khơi bờ biển Trung Quốc sẽ rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm.
Các chuyên gia cho rằng việc rút khỏi hiệp ước INF sẽ cho phép Mỹ triển khai các hệ thống tên lửa tầm trung đặt trên mặt đất tại châu Á để đối phó với Trung Quốc. Điều này sẽ giúp Mỹ có thêm có phương án quân sự khả thi trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc.
Sau khi rút khỏi INF, Mỹ có thể triển khai các hệ thống vũ khí mới, có thể bắt đầu từ phiên bản tên lửa hành trình Tomahawk phóng từ mặt đất, sau đó là các tên lửa đạn đạo như DF-21 và DF-26, tới các khu vực khó có thể bị tấn công như bắc Nhật Bản, đảo Guam, nam Philippines hoặc thậm chí bắc Australia.
Những vũ khí trên có tiềm năng trở thành nền tảng trong chiến lược quân sự mới của Mỹ tại Tây Thái Bình Dương. Theo chiến lược này, Mỹ có thể sử dụng các hệ thống A2/AD để phong tỏa các vùng biển gần Trung Quốc, từ đó ngăn chặn và kiềm tỏa các động thái bành trướng quân sự của Bắc Kinh mà không cần triển khai các tàu Mỹ vào khu vực nguy hiểm. Ngoài ra, việc triển khai các tên lửa đặt trên mặt đất sẽ giúp Mỹ tiết kiệm đáng kể chi phí cũng như nhân lực, thay vì trông cậy vào các nhóm tác chiến tàu sân bay như hiện nay.
Adam Ni, nhà nghiên cứu về chính sách an ninh và đối ngoại Trung Quốc tại Đại học Quốc gia Australia, cho rằng việc Mỹ rút khỏi INF sẽ có tác động rất lớn tới cân bằng quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh xảy ra xung đột, vì Washington khi đó có thể triển khai các hệ thống tên lửa tầm trung đặt trên mặt đất tại châu Á.
“Mỹ hiện có khả năng tấn công các mục tiêu tại Trung Quốc thông qua các cuộc không kích và các hệ thống tên lửa phóng từ biển. Việc triển khai tên lửa tầm trung đặt trên mặt đất tới những nước như Nhật Bản sẽ bổ sung thêm năng lực của Mỹ trong khu vực và làm xói mòn ưu thế vốn được Trung Quốc gây dựng hàng chục năm nay”, chuyên gia Ni nhận định.
Collin Koh, chuyên gia an ninh hàng hải tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, cho biết việc triển khai tên lửa sẽ tạo cho Mỹ cú hích cần thiết để thực hiện không chỉ các cuộc tấn công hạt nhân mà còn các chiến dịch quân sự thông thường.
Các chiến lược gia Trung Quốc từ lâu đã quan ngại sâu sắc về viễn cảnh các hệ thống phòng thủ của Mỹ và các đồng minh trong khu vực phối hợp với nhau để ngăn hải quân Trung Quốc triển khai lực lượng tới các vùng biển lân cận. Nhiều chuyên gia phân tích cảnh báo việc Mỹ rút khỏi INF có thể khơi mào một cuộc chạy đua tên lửa, thậm chí chính trị gia Nga Aleksey Pushkov tuyên bố động thái này của Washington là đòn giáng mạnh mẽ vào hệ thống ổn định chiến lược toàn cầu.
Xem thêm >> Mỹ: Giải độc đắc 1,6 tỷ USD đã có chủ nhân
Tags:
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
(VNF) - Số phận của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn chưa chắc chắn khi thời hạn kết thúc lệnh ngừng bắn đang đến gần, đẩy giá dầu tiếp tục tăng.
(VNF) - Trong khi người tiêu dùng đang vật lộn với giá cả leo thang và thị trường việc làm bấp bênh, một rủi ro khác đang âm thầm tích tụ trong hệ thống tài chính: tín dụng tư nhân.
(VNF) - CEO của Apple, Tim Cook, sẽ rời vị trí mà ông kế nhiệm từ cố CEO Steve Jobs, khép lại 15 năm lãnh đạo chứng kiến giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm hơn 3,6 nghìn tỷ USD trong kỷ nguyên thịnh vượng nhờ iPhone.
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
(VNF) - Nhập khẩu bạc của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 3, khi nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân và ngành công nghiệp năng lượng mặt trời quy mô lớn của nước này đẩy lượng mua vượt xa mức trung bình theo mùa.
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
(VNF) - Chỉ trong gần 50 ngày, chiến sự Iran đã khiến hơn 500 triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường, tương đương khoảng 50 tỷ USD, đẩy tồn kho toàn cầu sụt giảm mạnh và gây áp lực kéo dài lên giá năng lượng cũng như kinh tế thế giới.
(VNF) - Các bộ trưởng nước này đang soạn thảo kế hoạch dự phòng cho “kịch bản xấu nhất có thể xảy ra” nếu nguồn cung CO2 bị gián đoạn.
(VNF) - Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz sau khi Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa. Trong khi đó, Tổng thống Trump liên tiếp đưa ra cảnh báo cứng rắn, khẳng định sẽ buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bằng “mọi cách cần thiết”.
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
(VNF) - Bảy tuần chiến tranh không thể lật đổ chính quyền thần quyền của Iran hoặc buộc họ phải đáp ứng tất cả các yêu cầu của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, đối với cả đối thủ và đồng minh của Mỹ, cuộc xung đột đã làm nổi bật một trong những điểm yếu cốt lõi của ông: áp lực kinh tế trong nước.
(VNF) - Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đã bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt trong ngày 18/4 khi Tehran cảnh báo có thể tái phong tỏa Eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của nước này.
(VNF) - Cổ phiếu Netflix giảm mạnh sau khi sự ra đi bất ngờ của Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Reed Hastings, M&A thất bại,... làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng.
(VNF) - Giá vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 1 tháng sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại, góp phần xoa dịu lo ngại của nhà đầu tư về một cuộc xung đột kéo dài và áp lực lạm phát toàn cầu.
(VNF) - Việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức khiến giá dầu lao dốc và thị trường toàn cầu “thở phào”, nhưng đằng sau động thái này là một thực tế khác: Tehran vẫn nắm trong tay đòn bẩy chiến lược quan trọng nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
