Sau cuộc đua phá đỉnh lãi suất, ngân hàng gồng mình chịu trận
Minh Dũng -
29/05/2023 00:10 (GMT+7)
(VNF) - Sau cuộc đua 'phá đỉnh' lãi suất huy động trong những tháng cuối năm 2022, các ngân hàng đang phải “gồng mình” trả lãi tiền gửi tăng đột biến. Ngân hàng cũng đang chật vật giảm lãi vay do trót huy động vốn cao.
Chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng tăng đột biến
Báo cáo tài chính quý I/2023 cho thấy chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng vào khoảng 129,5 nghìn tỷ đồng, tăng 83,43% so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, có 27/28 ngân hàng trên sàn chứng khoán có chi phí này tăng trên 50%. Trong đó, có 9 nhà băng ghi nhận chỉ tiêu này tăng trên 100%.
Như tại Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank), Ngân hàng TMCP Hàng hải (MSB), Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) và Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) đều ghi nhận mức trả lãi tiền gửi trong quý I/2023 tăng đột biến so với cùng kỳ năm trước.
Cụ thể, tại Techcombank, chi phí lãi tiền gửi quý I/2023 ở mức gần 5.020 tỷ đồng, tăng 3.264 tỷ đồng (tương đương 186%) so với cùng kỳ năm trước.
Tương tự, ở MSB, chi phí trả lãi tiền gửi quý I/2023 đạt gần 1.850 tỷ đồng, tăng 1.115 tỷ đồng (tương đương 152%) so với cùng kỳ năm trước.
Với TPBank, trong quý I/2023, chi phí lãi tiền gửi ở mức 3.197 tỷ đồng, tăng 1.870 tỷ đồng (tương đương 130%) so với cùng kỳ năm trước.
Tại MB, chi phí lãi tiền gửi trong quý I/2023 là 5.186 tỷ đồng, tăng 2.896 tỷ đồng (tương đương 126%) so với cùng kỳ năm trước. Chi phí này chiếm khoảng 72,5% trong khoản mục chi phí lãi và các chi phí tương tự của MB.
Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận khoản trả lãi tiền gửi tăng trên 100% là VPBank đạt 5.536,7 tỷ đồng (tăng 111,5%); VIB đạt 3.984 tỷ đồng (tăng 101%), HDBank đạt 4.707,06 tỉ đồng (tăng 100,9%)...
Nhóm ngân hàng có mức trả lãi tiền gửi tăng trên 50% trong quý vừa qua gồm: ACB đạt 6.283,8 tỷ đồng (tăng 97,8%); Sacombank đạt 7.461,7 tỷ đồng (tăng 88,2%); Vietcombank đạt 12.909,1 tỷ đồng (tăng 84,7%); SHB đạt 8.939 tỷ đồng (tăng 77,7%); LPBank đạt 3.914,8 tỷ đồng (tăng 77,55 %); NCB đạt 1.436 tỷ đồng (tăng 76%).
Chỉ có duy nhất một ngân hàng ghi nhận chi phí lãi tiền gửi tăng dưới 50% trong quý vừa qua là BacABank (tăng 33%).
Nhiều chuyên gia đánh giá, việc chi phí trả lãi tiền gửi tại các ngân hàng tăng lên chủ yếu là hệ quả của việc huy động với lãi suất cao
Không chỉ chi phí cho lãi tiền gửi tăng lên, nhiều loại chi phí khác như trả lãi tiền vay, trả lãi phát hành giấy tờ có giá, hoạt động tín dụng khác cũng tăng lên ở nhiều ngân hàng.
Điều đáng nói, dù chi trả nhiều hơn nhưng các ngân hàng lại không thực sự thu hút được nhiều nguồn vốn. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, quý I/2023, huy động vốn của các tổ chức tín dụng chỉ tăng 0,77%, trong khi cùng kỳ năm trước, con số này là 2,15%.
Ngân hàng chật vật giảm lãi vay
Tín dụng tăng chậm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tiến hành hạ lãi suất điều hành khiến lãi suất huy động hạ nhanh, tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay.
Sau 3 đợt cắt giảm liên tiếp của NHNN, lãi suất điều hành đã giảm về mức trước Covid-19, trần lãi suất huy động trở về mức trước khi Covid-19 diễn ra. Nhưng lãi suất cho vay bình quân vẫn cao hơn trước dịch khoảng 1%.
Trái ngược với cuộc chạy đua tăng lãi suất huy động cuối năm ngoái, những tháng gần đây, thị trường chứng kiến cuộc đua giảm lãi suất huy động.
Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng tại nhiều ngân hàng đã lùi về mức dưới 8%/năm. Mức lãi suất này so với “đỉnh” cuộc đua lãi suất vào tháng 12/2022 đã giảm 2-4%/năm tùy từng ngân hàng.
Người dân vẫn luôn có tâm lý kỳ vọng lãi suất thực dương. Tuy nhiên, lãi suất giảm sâu, có thể tiền sẽ chảy ra khỏi hệ thống ngân hàng.
“Nếu giảm sâu quá thì thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ khó khăn do người dân thấy tiền gửi lãi suất thấp sẽ đầu tư vào các lĩnh vực khác”, TS. Cấn Văn Lực nhận định.
Mặt bằng lãi suất cho vay có xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức cao. Lãi suất cho vay bình quân VNĐ phát sinh mới của các ngân hàng thương mại vẫn ở khoảng 9,3%/năm.
Lãi suất cho vay hiện tại cao một phần là do ngân hàng đã huy động một lượng vốn có chi phí cao từ khoảng nửa cuối năm ngoái. Nhiều ngân hàng đã trót huy động lãi suất cao với kỳ hạn dài hồi cuối năm ngoái nên hiện khá chật vật với mục tiêu giảm lãi suất cho vay.
Huy động vốn tăng, trong khi tín dụng chậm lại, khiến các ngân hàng càng thêm mắc kẹt với lãi suất huy động giá cao, khó giảm lãi suất cho vay.
Lãi suất cho vay dự kiến giảm về mức trước dịch sau vài tháng nữa, khi các ngân hàng thương mại “hấp thụ” hết lượng vốn giá cao trước đây.
Nhiều chuyên gia nhận định, dù lãi suất cho vay có thể giảm thêm thời gian tới nhưng với sức khỏe doanh nghiệp yếu đi, điều kiện giải ngân không được “nới”, nhiều khả năng tín dụng sẽ tiếp tục tăng chậm.
TS. Nguyễn Tú Anh, chuyên gia kinh tế, cho hay, quý I/2023, huy động vốn ngành ngân hàng thấp hơn rất nhiều so với tốc độ bình quân trong 10 năm lại đây. Huy động vốn khu vực tổ chức kinh tế giảm trong khi tín dụng tăng chậm phản ánh tình trạng thanh khoản khó khăn của doanh nghiệp; những doanh nghiệp tốt có dư thừa thanh khoản đã phải rút tiền gửi về để đáp ứng nhu cầu thanh khoản của bản thân. Có thể, tình hình này sẽ còn gia tăng thời gian tới.
"Cuối năm ngoái, đầu năm nay, doanh nghiệp còn liên tục kêu khó tiếp cận vốn vay, giờ thì ngược lại, tiếp cận vốn không khó nhưng doanh nghiệp không biết nên làm gì cho hiệu quả. Họ chưa có nhu cầu vay tiền. Ở chiều ngược lại, ngân hàng cũng rất cần bơm vốn ra nền kinh tế, nếu ôm tiền nhiều sẽ mắc kẹt. Ngân hàng buộc phải hạ lãi suất xuống nữa", đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM cho biết.
Trong bối cảnh đơn hàng giảm 30-40% như hiện nay, nhiều doanh nghiệp mong chờ được cơ cấu nợ, giãn nợ hơn là tiếp cận vốn mới.
Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, lãi suất trong xu hướng hạ, song rủi ro của nền kinh tế đang gia tăng, đồng nghĩa với việc ngân hàng sẽ thận trọng hơn khi cho vay ra, doanh nghiệp vay vốn sẽ không dễ dàng. Về phía doanh nghiệp, ngay cả với doanh nghiệp khỏe thì nhu cầu vay vốn cũng chỉ ở mức “cầm chừng” do đầu ra khó khăn, sức cầu thị trường giảm, hàng hóa bán chậm. Chỉ khi nền kinh tế phục hồi tốt hơn, doanh nghiệp mới mạnh dạn vay vốn.
Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, chỉ giảm lãi suất chưa thể cứu doanh nghiệp mà cần thêm các giải pháp đồng bộ khác như giảm thuế, tăng an sinh xã hội… để kích cầu, tăng tổng cầu cho nền kinh tế, bù đắp phần nào sự sụt giảm nhu cầu bên ngoài.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng hạ nhanh, lãi vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau động thái của Ngân hàng Nhà nước. Chênh lệch giữa tỷ giá USD tự do và ngân hàng được rút ngắn, chỉ còn vài đồng.
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng hôm nay đồng loạt đi lên. Giá USD tự do cũng đảo chiều tăng mạnh sau phiên lao dốc. Giá USD thế giới duy trì đà tăng.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.995 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu. Sau khi hoàn tất phương án, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 26.631 tỷ đồng lên hơn 30.625 tỷ đồng.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng quay đầu giảm nhanh sau khi Ngân hàng Nhà nước triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ. Lãi suất cho vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau 1 phiên.
(VNF) - Các tài khoản có dấu hiệu giao dịch bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, chuyển tiền với tần suất cao hoặc liên quan đến tài khoản cảnh báo có thể bị ngân hàng đưa vào diện giám sát, xác minh để phòng ngừa gian lận và lừa đảo.
(VNF) - Ngày 28/5/2026, tại lễ trao giải thưởng Sao Khuê 2026 do Hiệp hội phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức, “Hành trình vay mua nhà trên kênh số” của VietinBank đã được vinh danh Giải thưởng Sao Khuê 2026 trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và lần đầu được ghi danh trên bản đồ Giải pháp công nghệ số Việt Nam 2026. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho một sản phẩm công nghệ, mà còn là minh chứng cho nỗ lực đổi mới sáng tạo và định hướng khách hàng là trung tâm trong hành trình xây dựng hệ sinh thái tài chính số hiện đại.
(VNF) - Vào ngày 30/05/2026, BIZ MBBank tiếp tục khẳng định vị thế ngân hàng số hàng đầu dành cho doanh nghiệp khi được vinh danh tại Lễ Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số (Viet Nam I4 Impact Awards). Giải pháp Mở tài khoản doanh nghiệp “Toàn trình số - Tự động hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp” được trao danh hiệu Dịch vụ số xuất sắc, ghi nhận những nỗ lực đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng của BIZ MBBank. Chương trình được tổ chức tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2.
(VNF) - Giá USD tự do hôm nay giảm mạnh, tới hơn 100 đồng. Tính từ mức đỉnh, giá USD tự do đã hạ gần 1.700 đồng. Trong khi đó, giá USD tại ngân hàng nhích tăng.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm phiên 1/6 tăng lên 11%. Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước chào thầu 46.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ thanh khoản và ổn định mặt bằng lãi suất.
(VNF) - Theo các chuyên gia Yuanta, việc lãi suất giảm không đáng kể sau khi NHNN tăng khối lượng OMO lưu hành lên trên 330 nghìn tỷ đồng cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn và nhu cầu phòng thủ thanh khoản của các ngân hàng vẫn ở mức cao.
(VNF) - SeABank hiện là một trong số ít ngân hàng chưa có nhà đầu tư chiến lược là khối ngoại. Việc ngân hàng này nới room ngoại lên mức 30% làm dấy lên kỳ vọng về một thương vụ trong tương lai gần.
(VNF) - BIDV đã triển khai lại tính năng chuyển tiền nhanh từ 500 triệu đồng, hệ thống sẽ tự động chia thành nhiều giao dịch có giá trị tối đa 499.999.999 đồng/giao dịch và thông báo đầy đủ trước khi thực hiện.
(VNF) - Chứng khoán Mirae Asset nhận định, 25 ngân hàng trong danh sách được mở rộng dư địa tín dụng tại hai phân khúc bất động sản ưu tiên, hỗ trợ tăng trưởng cho vay và thu nhập lãi thuần (NII) trong năm 2026.
(VNF) - Sacombank vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận đổi tên thương mại từ “Sài Gòn Thương Tín” thành “Sài Gòn Tài Lộc” theo Quyết định số 36/QĐ-QLGS4 ngày 1/6/2026.
(VNF) - Từ ngày 1/7, các chi nhánh ngân hàng thương mại sẽ bị thu hồi giấy phép nếu hoạt động thua lỗ 3 năm liền, trừ trường hợp ở khu vực nông thôn hoặc mới thành lập.
(VNF) - Hội nghị AWS Summit Singapore 2026 diễn ra vào ngày 6 tháng 5 năm 2026 tại Sands Expo and Convention Centre đã ghi nhận sự xuất hiện của hàng nghìn chuyên gia công nghệ, nhà lãnh đạo doanh nghiệp và các diễn giả hàng đầu trong lĩnh vực AI và điện toán đám mây. Trong khuôn khổ hội nghị, CEO Techcombank Jens Lottner đã chia sẻ thẳng thắn những thách thức nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt cũng như chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh khó sao chép của ngân hàng trong kỷ nguyên AI tăng trưởng.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 lập kỷ lục, vượt 10,3 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tiền mặt lưu thông tới cuối tháng 1 lên mức cao nhất trong 3 năm.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank thông báo thu giữ tài sản bảo đảm là 507 lô đất tại dự án Viva City tại Đồng Nai của Công ty CP đầu tư LDG để xử lý nợ xấu.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đồng loạt tái cơ cấu đội ngũ lãnh đạo cấp cao nhằm chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn về chuyển đổi số và chuẩn bị cho chiến lược tăng trưởng dài hạn.
(VNF) - Mặc dù nới điều kiện với nhà ở xã hội và khu công nghiệp song NHNN vẫn yêu cầu các ngân hàng vẫn phải kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản, không vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của ngân hàng.
(VNF) - NHNN cam kết công bố số liệu mua ngoại tệ ròng dương (bao gồm giao dịch giao ngay và kỳ hạn) hàng năm, độ trễ 03 tháng cùng số liệu dự trữ ngoại hối và vị thế kỳ hạn từ năm 2027.
(VNF) - Dự thảo nghị định mới đề xuất sửa đổi nhiều quy định mang tính "cởi trói" cho vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó có việc xóa bỏ toàn bộ giấy phép con cho vàng trang sức từ 1/7/2026.
(VNF) - Bằng cách bắt tay với các nền tảng quản lý bán hàng, nhiều ngân hàng số đang đẩy mạnh cho vay hộ kinh doanh trên nền tảng số nhờ lợi thế từ hệ sinh thái dữ liệu lớn.
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng hạ nhanh, lãi vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau động thái của Ngân hàng Nhà nước. Chênh lệch giữa tỷ giá USD tự do và ngân hàng được rút ngắn, chỉ còn vài đồng.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.