VietnamFinance xin giới thiệu bài viết của ông như một góc nhìn rất đáng chú ý của một doanh nhân về một vấn đề còn lớn lao hơn cả câu chuyện cải cách chữ Việt: tính sáng tạo và không gian sáng tạo của người Việt.
"Theo hiểu biết của tôi thì PGS TS Đào Hữu Chí và tôi là là hai người Việt Nam trong nước đầu tiên viết ra phần mềm soạn thảo, in ấn tiếng Việt trên máy tính đặt tên là EDVN (Edit Việt Nam-1984).
Không phải tôi giỏi giang gì, thuần tuý chỉ là may mắn. Tôi may mắn được về bộ Tổng tham mưu, nơi có 6 chiếc máy tính PC đầu tiên của Việt Nam (cùng với 6 chiếc của UBKHKT nhà nước). Vì thế tôi có điều kiện thực hành hơn các đồng nghiệp.
Với công nghệ năm 1984-1985, chúng tôi phải tự vẽ bộ font chữ Việt và nạp vào EPROM. Mỗi một máy tính muốn soạn thảo và in ấn tiếng Việt phải thay thế con EPROM và dùng hệ soạn thảo EDVN.
Một trong những vấn đề nan giải là là gõ tiếng Việt trên bàn phím như thế nào? So với tiếng Anh, tiếng Việt có thêm 31 chữ cái mới, trong khi bàn phím thì hữu hạn.
Thời kỳ đầu chúng tôi chọn phương án dùng hàng "chữ số" kết hợp với các phím SHIFT, ALT để gõ chữ tiếng Việt. Theo thời gian, có thêm nhiều hệ soạn thảo tiếng Việt, mỗi hệ lại qui định cách gõ bàn phím khác nhau. Sau nhiều hội thảo, tất cả đi đến thống nhất chọn cách gõ TELEX để gõ tiếng Việt cho người Việt Nam cả trong nước lẫn nước ngoài (gõ TELEX chính là cách gõ tiếng Việt mà ngày nay tất cả chúng ta đang dùng).
Trước năm 1984, trên máy tính không có tiếng Việt, chỉ có bộ chữ tiếng Anh, người Việt Nam dùng tiếng Việt không dấu. Những nội dung thông thường, chữ Việt không dấu không có vấn đề lớn, nhưng những dữ liệu về họ và tên, địa chỉ dễ gây ra nhầm lẫn.
Để tránh nhầm lẫn người ta qui ước Họ và tên, địa chỉ gõ, hiển thị và lưu chữ bằng chữ TELEX. Ví dụ ĐỖ CAO BẢO sẽ là DDOOX CAO BAOR, HÀ NỘI sẽ là HAF NOOIJ, "Đề xuất cải tiến tiếng Việt" sẽ là "DDEEF XUAATS CAIR TIEENS TIEENGS VIEETJ".
Ngày nay các bạn trẻ đọc chữ Telex này thấy khó đọc, thấy rắc rối, nhưng thế hệ chúng tôi hầu hết đều đọc thành thạo chữ Telex này, bởi nó chính là ngôn ngữ mà ông bà chúng ta gửi điện tín cho nhau, các ngân hàng gửi các lệnh thanh toán tiền (cả nội địa và quốc tế).
Vì đã trải qua giai đoạn trăn trở với tiếng Việt, nên bây giờ nghe đề xuất cải tiến tiếng Việt của PGS.TS. Bùi Hiền, tôi thấy rất bình thường, mặc dù tôi nghĩ rằng rất nhiều cải tiến của PGS.TS Bùi Hiền là chưa phù hợp, chưa tối ưu, chưa thuyết phục và rất khó được thông qua.
Tuy nhiên tôi nhận thức sâu sắc rằng: một cá nhân, một tổ chức, một quốc gia muốn phát triển, muốn giàu có thì phải có tinh thần sáng tạo. Tinh thần sáng tạo được hiểu là:
1. Khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân sáng tạo
2. Tôn trọng mọi đề xuất cải tiến, sáng tạo
3. Lắng nghe mọi đề xuất cải tiến, sáng tạo
4. Xem xét một cách vừa khoa học, cẩn trọng vừa mở lòng với những đề xuất cải tiến, sáng tạo.
Các bạn thử đối chiếu cá nhân mình, tổ chức mình xem có phải là người, là tổ chức sáng tạo không?
Căn cứ vào dư luận về đề xuất cải tiến chữ Việt của PGS.TS. Bùi Hiền, tôi thấy Việt Nam không phải là một đất nước sáng tạo, bởi có quá ít người có tinh thần sáng tạo; rất nhiều, rất nhiều người đã thiếu mất tố chất tôn trọng, thiếu mất tố chất lắng nghe".
Mới đây, PGS. TS. Bùi Hiền đã đưa ra đề xuất cải cách chữ viết tại một hội thảo ngôn ngữ, theo đó cách viết tiếng Việt sẽ thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải phản ứng rất gay gắt từ cộng đồng.
Tags:
(VNF) - Ở tuổi 31, ông Đỗ Vinh Quang (Phó chủ tịch HĐQT T&T Group) trở thành một trong những đại biểu trẻ nhất của HĐND TP. Hà Nội nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng thời là một trong số ít đại diện đến từ khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Ông Phạm Thanh Hưng (Shark Hưng) nộp đơn xin từ nhiệm vị trí Thành viên Hội đồng quản trị Cen Land.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, ông Nguyễn Duy Chính - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Tân Á Đại Thành, Đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội cho rằng trong vai trò doanh nhân, ông sẽ có điều kiện đóng góp tốt hơn cho công tác xây dựng chính sách của Hội đồng nhân dân thành phố.
Giữa bối cảnh các “ông lớn” Việt Nam đang hợp tác để tạo ra chuỗi giá trị, mối quan hệ giữa tỷ phú Trần Đình Long – Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát và tỷ phú Trần Bá Dương – người đứng đầu THACO đang thu hút sự chú ý.
(VNF) - Ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), Phó chủ tịch Hội doanh nhân trẻ TP. HCM, vừa được bầu vào HĐND TP. HCM. Trả lời VietnamFinance, ông cho rằng vai trò doanh nhân và đại biểu HĐND có thể bổ trợ cho nhau, qua đó bổ sung góc nhìn thực tiễn, giúp quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách sát hơn với yêu cầu phát triển chung.
(VNF) - Tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang sở hữu gần 35 tỷ USD, xếp thứ 65 trong danh sách tỷ phú giàu nhất thế giới, vượt tỷ phú Jack Ma.
(VNF) - Định nghĩa về một “ngày bình thường” vốn dĩ luôn mang tính cá nhân. Nhưng nếu nhìn vào số tiền mà tỷ phú Phạm Nhật Vượng kiếm được trong ngày hôm nay, hay suốt hành trình một năm vừa qua, có lẽ sự “bình thường” ấy lại nằm ngoài khả năng hình dung của số đông.
(VNF) - Tim Cook để lại di sản khổng lồ cho Apple - từ “đế chế phần cứng" đến cỗ máy siêu lợi nhuận, một trong những công ty giá trị nhất thế giới.
(VNF) - Tỷ phú Trần Đình Long cho biết Hòa Phát đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư nhà máy sản xuất thép ray, hướng tới mục tiêu cho ra sản phẩm đầu tiên vào quý II/2027, sẵn sàng tham gia các dự án đường sắt quy mô lớn trong nước.
(VNF) - John Ternus vừa chính thức giữ vị trí CEO Apple. Một “người nhà Apple” lâu năm tiếp quản quyền lực, báo hiệu sự tiếp nối chiến lược mang lại lợi nhuận kỷ lục.
(VNF) - Sau gần một thập kỷ gần như 'mất tích' khỏi truyền thông, ông Bùi Cao Nhật Quân, chính thức ngồi vào ghế Chủ tịch HĐQT NovaGroup thay thế nhà sáng lập Bùi Thành Nhơn, mở ra một chương mới trong quá trình chuyển giao quyền lực.
(VNF) - Ông Bùi Thành Nhơn đã chuyển giao vị trí Chủ tịch NovaGroup cho con trai là ông Bùi Cao Nhật Quân - người có hơn 20 năm gắn bó với tập đoàn.
(VNF) - Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng được HĐND thành phố bầu giữ chức Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhiệm kỳ 2026–2031.
(VNF) - Nói về việc chuyển giao thế hệ, ông Đỗ Quang Vinh - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB cho rằng, kế thừa không đơn thuần là việc giao lại một vị trí điều hành, mà là trao lại cả một di sản.
(VNF) - Được sự chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), HĐQT Ngân hàng TMCP Nam A (Nam A Bank) đã bổ nhiệm ông Trần Khải Hoàn giữ chức vụ Tổng giám đốc Nam A Bank kể từ ngày 10/4.
(VNF) - Ngày 10/4, tại Hà Nội, ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam trao quyết định bổ nhiệm nhà báo Nguyễn Phong Cầm làm Tổng biên tập Tạp chí Tài chính Bảo hiểm.
(VNF) - Ông Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương được Quốc hội bầu giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031.
(VNF) - Ông Nguyễn Hữu Nghĩa từng giữ chức Bí thư Hưng Yên trước khi được bầu làm Tổng Kiểm toán Nhà nước. Ông Nghĩa là Tiến sĩ Tài chính - Ngân hàng, từng có thời gian dài công tác tại Ngân hàng Nhà nước.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định quyết tâm hành động mạnh mẽ ngay trong bài phát biểu nhậm chức khi nhấn mạnh yêu cầu không để đất nước tụt hậu, không để người dân mất cơ hội phát triển; đồng thời đề ra nhiều định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao đời sống nhân dân trong giai đoạn mới.
Ngày 7/4/2026, ông Tô Lâm chính thức giữ chức Chủ tịch nước tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.
(VNF) - Quốc hội đã thông qua nghị quyết bầu Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa giữ chức Tổng Kiểm toán Nhà nước nhiệm kỳ 2026–2031, với sự tán thành của 100% đại biểu có mặt.
(VNF) - Tại kỳ họp thứ thứ nhất khai mạc ngày 6/4, Quốc hội khóa XVI đã bầu ông Trần Thanh Mẫn giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
(VNF) - Stewart Brand là một huyền thoại công nghệ. Ông từng nói về Elon Musk và Jeff Bezos rằng: “Chúng ta không cần phải thụ động chấp nhận số phận của mình.”
(VNF) - Công ty Cổ phần Tập đoàn GELEX (HoSE: GEX) đã bổ nhiệm ông Lê Tuấn Anh giữ chức tổng giám đốc, sau khi ông Nguyễn Văn Tuấn – tổng giám đốc đương nhiệm, được bầu vào hội đồng quản trị và giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị.
(VNF) - Tại phiên họp đầu tiên của HĐQT GELEX Group (HoSE: GEX) nhiệm kỳ mới diễn ra chiều 1/4, ông Nguyễn Văn Tuấn được tín nhiệm bầu giữ cương vị chủ tịch HĐQT.
(VNF) - Ở tuổi 31, ông Đỗ Vinh Quang (Phó chủ tịch HĐQT T&T Group) trở thành một trong những đại biểu trẻ nhất của HĐND TP. Hà Nội nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng thời là một trong số ít đại diện đến từ khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Sân vận động PVF được khởi công vào tháng 10/2025, với sức chứa lên tới 60.000 chỗ ngồi, nằm trong quần thể tổ hợp thể thao - dịch vụ rộng khoảng 92ha tại Hưng Yên.
