Tăng trưởng 2 con số: Việt Nam lọt top 10 GDP thế giới sau 10 năm?

Tại Lễ vinh danh FChoice 2025 và Hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và cơ hội đầu tư năm 2026” do CafeF tổ chức sáng 13/1, một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm nhất là con đường hiện thực hoá mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026–2030.

Vấn đề này được đặt ra trong bối cảnh năm 2025 vừa khép lại với một dấu mốc đặc biệt của kinh tế Việt Nam, khi những thay đổi từng được coi là “phi thường” đang dần trở thành trạng thái vận hành “bình thường mới”: nơi bộ máy được sắp xếp, tinh gọn với tốc độ hiếm thấy; những dự án đình trệ nhiều năm được khơi thông; các quyết sách lớn được ban hành và thực thi trong khoảng thời gian ngắn hơn rất nhiều so với trước đây.

Trên nền chuyển động đó, câu hỏi đặt ra không còn đơn thuần là tăng trưởng có thể phục hồi hay không, mà là liệu Việt Nam đã có đủ nền tảng để bước vào chu kỳ tăng trưởng 2 con số ngay từ năm 2026 và duy trì được đà bứt phá trong giai đoạn 2026–2030.

Bình thường ở thế giới, phi thường ở Việt Nam

Trả lời câu hỏi này, PGS. TS Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cho rằng Việt Nam đã biến một điều vốn bình thường với thế giới thành điều phi thường tại Việt Nam: đó là xác định khu vực tư nhân là động lực tăng trưởng mạnh mẽ nhất của nền kinh tế. Trong khi ở nhiều quốc gia trên thế giới, điều này được coi là lẽ đương nhiên, thì Việt Nam đã mất một thời gian rất dài, thậm chí đi kèm những giai đoạn “phân biệt đối xử”, để khu vực tư nhân được đặt đúng vị trí.

“Phải đến năm 2025, chúng ta mới thực sự đặt khu vực tư nhân về đúng vị thế vốn có của nó: là nền tảng, là cốt lõi và là động lực của nền kinh tế”, ông Thiên nói.

Theo vị chuyên gia, chính sự thay đổi này đã tạo nên điều phi thường nhất: khơi dậy niềm tin vào tương lai phát triển của nền kinh tế, với Nghị quyết 68 được xem là điểm tựa then chốt giúp khu vực tư nhân có thể “xoay chuyển toàn bộ nền kinh tế theo hướng phát triển”.

Điểm thứ hai mà PGS. TS. Trần Đình Thiên nhấn mạnh là sự khác biệt đáng kể trong cách tiếp cận chính sách. Nếu như trước đây, nhiều nghị quyết của Đảng về kinh tế tư nhân, công nghệ hay hội nhập dù “rất đúng đắn” về mặt nội dung, nhưng hiệu lực và hiệu quả thực thi còn hạn chế, thì lần này, với sự khác biệt về phương pháp, mọi thứ đã thay đổi.

“Thay vì ban hành từng nghị quyết riêng biệt, độc lập và thiếu tính đồng bộ, chúng ta đang áp dụng cách tiếp cận theo "bộ", theo "khối" – như "bộ tứ", "bộ bát". Đây là tư duy tổng thể và hệ thống, không chỉ giải quyết từng điểm nghẽn riêng lẻ mà nhằm thay đổi toàn bộ cục diện. Tôi tin rằng tiền đề nhất quán này, bắt nguồn từ tư duy tháo gỡ vướng mắc, sẽ đảm bảo thành công và đưa chính sách đi vào cuộc sống một cách nhanh chóng”, ông Thiên đánh giá.

Khác biệt thứ ba là mô hình tăng trưởng, đang bắt đầu có động lực mạnh mẽ nhờ những thay đổi vừa qua. Liên quan đến vấn đề này, PGS. TS. Trần Đình Thiên chỉ ra các yếu tố chính. Thứ nhất là khu vực tư nhân lần đầu tiên được nhìn nhận khác biệt và đúng với vai trò thực sự của nó. Thứ hai là khoa học công nghệ thực sự trở thành mục tiêu và công cụ, được xác định là “lực lượng sản xuất nền tảng”, “vừa là đích đến, vừa là phương tiện để đạt mục tiêu”. Thứ ba là cách triển khai hạ tầng nền tảng.

“Dù chưa thể hoàn toàn hài lòng với hiện trạng, nhưng chúng ta đã có sự tiếp cận hệ thống, có ưu tiên và liên kết chặt chẽ trong phát triển hạ tầng. Đây là yếu tố then chốt trong mô hình tăng trưởng mới”, vị chuyên gia nói.

Cũng theo PGS. TS. Trần Đình Thiên, vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay vẫn là nằm ở năng lực thực thi. Dẫu vậy, ông bày tỏ sự lạc quan: “Với tinh thần của các Nghị quyết đã ban hành, tôi tin rằng nếu thành công, đất nước sẽ phát triển không chỉ về số lượng mà còn về hiệu quả và cách sử dụng nguồn lực tối ưu. Tôi rất mong và tin tưởng điều đó sẽ thành hiện thực”.

Không chỉ ở cấp độ vĩ mô, những chuyển động “bình thường mới” còn được ghi nhận rõ nét trong từng khu vực của nền kinh tế, trong đó có hệ thống ngân hàng – kênh dẫn vốn then chốt cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), hệ thống ngân hàng đang vận hành theo một tư duy khác hẳn trước đây, đó là “quyết định nhanh – triển khai nhanh – chịu trách nhiệm rõ ràng”. Nếu như trước đây, một sản phẩm mới có thể mất từ 12–18 tháng để phê duyệt và triển khai, một thay đổi quy trình phải được tiến hành thì nay, hiện nay một trạng thái “bình thường” mới đang hình thành. Đó là sự phân quyền mạnh mẽ cho Ban Điều hành và các hội đồng chuyên trách; áp dụng cơ chế thí điểm nhanh (pilot), đo lường sớm và điều chỉnh linh hoạt. Đó là sự phổ biến của các phương pháp làm việc như Agile hay mô hình Squad team.

“Khi cả đội ngũ được trao quyền để cùng hướng về một mục tiêu, chấp nhận "thử và sai", chúng ta sẽ tạo ra được kết quả nhanh chóng với tính linh hoạt cao”, ông Hải cho hay.

Một thay đổi mang tính bước ngoặt khác trong ngành ngân hàng là tư duy cho vay dựa trên dòng tiền. Điều vốn rất phổ biến trên thế giới, nhưng từng là “ngoại lệ” tại Việt Nam, nay đang mở ra cơ hội tiếp cận vốn cho nhiều startup – những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh tốt nhưng thiếu tài sản đảm bảo. Song song với đó, tín dụng xanh cũng đang được nhìn nhận như một cơ hội kinh doanh dài hạn, đặc biệt trong nông nghiệp xanh và năng lượng tái tạo, giúp ngân hàng tăng trưởng ổn định và an toàn hơn.

“GDP của Việt Nam có thể top 10 quốc gia hàng đầu thế giới trong vòng 10 năm tới”

Chia sẻ quan điểm với PGS. TS Trần Đình Thiên, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc cho rằng, khoảng cách giữa lời nói và hành động của Việt Nam đang “gần nhau hơn bao giờ hết” và chính sự nhất quán đó đã tạo nên khí thế và sức lan toả mạnh mẽ.

“Qua quá trình làm việc trực tiếp với các nhà đầu tư nước ngoài, tôi nhận thấy sự chuyển biến rõ nét trong công cuộc tái cấu trúc nền kinh tế. Chưa bao giờ các quyết định đầu tư tại các bộ, ngành và địa phương lại được thực hiện nhanh chóng đến vậy. Việc đẩy nhanh tiến độ chính là giải pháp giảm thiểu lãng phí hiệu quả nhất. Nếu đầu tư dàn trải, hệ lụy sẽ là lạm phát; ngược lại, đầu tư tập trung, nhanh chóng và hiệu quả sẽ giúp chúng ta vừa kiểm soát lạm phát, vừa thúc đẩy kinh tế tăng trưởng bền vững”, ông Tâm nói.

Theo vị doanh nhân, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị thặng dư trong nước, qua đó cải thiện chất lượng dòng vốn FDI. Khi năng lực cạnh tranh được nâng cao, mục tiêu tăng trưởng 2 con số sẽ trở nên khả thi hơn trong trung và dài hạn.

Một yếu tố khác tạo nên sức hấp dẫn của Việt Nam, theo ông Đặng Thành Tâm, là những thành tựu “ngoại giao tựu ngoại giao xuất sắc” của Nhà nước và Chính phủ, cùng sự đóng góp quan trọng của ngoại giao nhân dân: “Việt Nam đã tạo ra sự khác biệt lớn so với phần còn lại của thế giới: duy trì sự ổn định đáng kinh ngạc giữa bối cảnh toàn cầu đầy bất ổn. Việc thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với hầu hết các cường quốc như Nga, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ đã khẳng định sự đúng đắn của chính sách "kết bạn bốn phương". Chúng ta không là kẻ thù của ai, mà là đối tác tin cậy, mang lại lợi ích hài hòa. Chính sự gắn kết dựa trên lợi ích chung này là bệ đỡ bảo đảm sự ổn định cho nền kinh tế”.

Dẫu vậy, ông Tâm cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ, trong đó đáng chú ý là sự phụ thuộc lớn vào thị trường Hoa Kỳ, với kim ngạch xuất khẩu năm 2024 đạt khoảng 140 tỷ USD và vẫn đang tiếp tục tăng. Để phát triển bền vững hơn, Chính phủ đã chủ động ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do nhằm mở rộng thị trường sang châu Âu và các khu vực khác. Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đang vào Việt Nam với khí thế rất lớn, không chỉ nhắm đến thị trường Mỹ mà còn bắt đầu chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu sang châu Âu ngay tại Việt Nam, qua đó tạo sự cân bằng và bền vững hơn cho chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, Việt Nam đang ở thời kỳ “dân số vàng” với lực lượng lao động cần cù. Lượng kiều hối gửi về mỗi năm đạt khoảng 20 tỷ USD, trong khi tiết kiệm thuần trong nước vẫn còn khiêm tốn. Trong bối cảnh nhiều quốc gia có dân số già, đặc biệt tại châu Âu, đang thiếu hụt nghiêm trọng lao động, việc tiếp nhận hàng trăm nghìn lao động Việt Nam với mức thu nhập cao không chỉ mang lại nguồn ngoại tệ, mà còn tạo ra lực lượng lao động chất lượng cao khi họ quay trở về, mang theo kỹ năng và tư duy quốc tế.

Theo ông Đặng Thành Tâm, yếu tố quan trọng nhất lúc này chính là khí thế của năm 2026: “Với tuyên bố của Tổng Bí thư, chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tôi tin rằng trong vòng 10 năm tới, GDP của Việt Nam hoàn toàn có khả năng lọt vào top 10 thế giới”.

Vị doanh nhân chỉ ra rằng, trong khi các quốc gia như Nhật Bản hay Hàn Quốc đang gặp khó khăn về động lực tăng trưởng, thì khí thế tại Việt Nam lại đang lên rất cao. Điều còn lại mang tính quyết định là năng lực hấp thụ vốn, thực thi chính sách và triển khai dự án thông qua một quy hoạch tổng thể thống nhất từ trung ương đến địa phương.

“Tất cả chúng ta cần chung tay hiện thực hóa kế hoạch này bằng tình yêu đất nước và nghị lực phi thường để vững vàng bước vào kỷ nguyên mới”, ông Tâm nhấn mạnh.