Tết 'không nghỉ' của người làm blockchain

Những ca trực lặng lẽ phía sau “mùa xuân số”

Tết Nguyên Đán là kỳ nghỉ thường niên dài nhất tại Việt Nam. Đa số hoạt động sản xuất - kinh doanh tạm lắng, các sàn giao dịch tài chính trong nước đồng loạt tạm ngưng đề nhường chỗ cho không khí sum họp của người dân và nhà đầu tư. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế số ngày càng nở rộ và hòa chung vào dòng chảy toàn cầu, không phải lĩnh vực nào cũng có thể tạm ngưng để nghỉ lễ, trong đó có các lĩnh vực ứng dụng blockchain mạnh mẽ như tài sản số, thanh toán xuyên biên giới, hạ tầng dữ liệu và bảo mật. Điều này buộc đội ngũ nhân sự trong lĩnh vực công nghệ blockchain, tài chính số và vận hành hệ thống phải trải qua những mùa Tết “không nghỉ”.

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, bà Lê Ngọc Mỹ Tiên, Tổng giám đốc và đồng sáng lập BlockchainWork - cộng đồng nhân sự blockchain hàng đầu Việt Nam, việc làm việc 24/7, thậm chí xuyên Tết, không còn là điều đặc biệt mà đã trở thành điều bình thường của ngành nghề này. Bởi blockchain liên quan trực tiếp với tài chính, dữ liệu và niềm tin cộng đồng, do đó hệ thống cần sự ổn định xuyên suốt, kể cả trong những dịp lễ lớn nhất trong năm.

“Vào các ngày lễ, các doanh nghiệp đều phải phân công nhân sự luân phiên trực, đặc biệt là những vị trí trọng yếu liên quan đến bảo mật và vận hành hệ thống,” bà Tiên chia sẻ. Cường độ làm việc có thể giảm nhẹ vào ngày 30 hay mùng 1, mùng 2 Tết, nhưng không bao giờ dừng hẳn. Bởi chỉ một trục trặc nhỏ cũng có thể kéo theo hệ lụy lớn, cả về tài chính lẫn uy tín. Theo bà Tiên, đây là điểm đặc thù mà nhân sự ngành blockchain phải chấp nhận khi tham gia vào ngành.

Ngành nghề này chủ yếu có các đối tác quốc tế, nơi không có khái niệm nghỉ Tết Nguyên đán. Một sự cố xảy ra trong dịp lễ, nếu không được xử lý kịp thời, có thể gây thiệt hại lên tới hàng chục triệu USD. Thậm chí, những dịp lễ còn là thời điểm dễ bị kẻ gian tận dụng để tấn công hệ thống. Do đó, bà Tiên cho rằng nếu không bố trí đủ nhân sự và phương án phòng vệ, thiệt hại sẽ rất lớn. Việc duy trì tiêu chuẩn bảo mật và vận hành liên tục không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là trách nhiệm sống còn của doanh nghiệp

Điểm khác biệt của ngành blockchain so với nhiều lĩnh vực khác nằm ở chính môi trường làm việc. Nếu trực Tết trong các ngành truyền thống thường gắn với việc túc trực tại văn phòng, thì ngành blockchain cho phép nhân sự làm việc từ xa, luân phiên tại nhà. Sự linh hoạt này phần nào giúp người lao động cân bằng hơn giữa công việc và đời sống cá nhân, dù vẫn phải luôn trong trạng thái sẵn sàng.

Theo bà Lê Ngọc Mỹ Tiên, những nhân sự đứng sau các hệ thống blockchain vận hành xuyên Tết gần như đã quen với việc phải hoạt động xuyên suốt, thậm chí trái ngược hoàn toàn với nhịp sinh hoạt xã hội thông thường. Nhân sự trong ngành này chủ yếu thuộc hai nhóm: đội ngũ lập trình viên và nhóm làm kinh doanh, phát triển đối tác quốc tế.

Với các lập trình viên, việc làm việc xuyên suốt, thêm giờ (OT) theo tiến độ dự án hay xử lý sự cố ngoài giờ hành chính đã trở thành thói quen. Trong khi đó, những vị trí như phát triển kinh doanh (business development), bán hàng (sales) hay phát triển đối tác (partnership) thường xuyên phải họp, trao đổi với đối tác nước ngoài, những cuộc họp không vì Tết Nguyên Đán mà dừng lại.

“Chính vì vậy, người làm blockchain thường chủ động chấp nhận một thực tế: thời gian nghỉ lễ cùng gia đình sẽ ngắn hơn so với mặt bằng chung. Họ phải tự sắp xếp lại nhịp sống, phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Các nhân sự trong ngành thường chấp nhận điều này như một phần của công việc”, bà Tiên cho biết.

Theo bà Tiên, phần lớn những người gắn bó lâu dài với blockchain đều xem công việc này không chỉ là nghề, mà còn là một niềm đam mê. Blockchain và tài sản số vẫn là lĩnh vực khá đặc thù, không phải ai cũng hiểu sâu để có thể trò chuyện, chia sẻ. Chính vì vậy, môi trường làm việc, mối quan hệ với đồng nghiệp và cộng đồng chuyên môn mang lại cho họ cảm giác một giá trị khác khi được kết nối, được trao đổi tri thức và sở thích chung.

Áp lực ngày Tết và những thay đổi của một ngành đang trưởng thành

Nếu phải chỉ ra áp lực lớn nhất của người làm blockchain trong dịp Tết, bà Lê Ngọc Mỹ Tiên cho rằng đó không chỉ là rủi ro kỹ thuật hay biến động thị trường toàn cầu mà nằm ở sự lệch pha với các ngành truyền thống trong nước.

Khi các doanh nghiệp blockchain làm việc với đối tác quốc tế, nhịp vận hành đã được “đồng bộ” từ trước. Nhưng ở những khâu cần phối hợp với đối tác hạ tầng, đường truyền hay dịch vụ trong nước, vấn đề bắt đầu nảy sinh. Nhiều đơn vị tại Việt Nam áp dụng lịch nghỉ lễ chính thống, không bố trí đủ nhân sự trực Tết. Khoảng trống này, nếu không được nhận diện và chuẩn bị từ sớm, có thể trở thành rủi ro lớn. Giải pháp thường là phải xây dựng phương án dự phòng: mở rộng đối tác, chủ động nguồn lực thay thế, thậm chí dự trù chi phí phát sinh để xử lý sự cố.

Bên cạnh áp lực chuyên môn, người làm blockchain còn đối mặt với những khó khăn mang tính xã hội. Do đặc thù công việc gắn với thị trường quốc tế và yêu cầu vận hành liên tục, nhiều vị trí không thể nghỉ lễ trọn vẹn theo lịch chung. Điều này đòi hỏi người lao động phải thường xuyên trao đổi, giải thích để gia đình và người thân hiểu rõ tính chất công việc, cũng như đặc thù của một ngành nghề chưa phổ biến trong đời sống xã hội. Sự thấu hiểu từ phía gia đình vì thế trở thành một yếu tố quan trọng giúp nhân sự trong ngành duy trì sự ổn định và gắn bó lâu dài với công việc.

Tuy nhiên, cũng có những thuận lợi nhất định trong dịp Tết này so với những năm trước. Theo Tổng giám đốc BlockchainWork, từ cuối năm 2023, các mô hình AI Agent và quy trình tự động hóa bắt đầu được ứng dụng mạnh mẽ trong vận hành. Đến đầu năm 2025, nhiều tổ chức đã có thể giám sát hệ thống liên tục nhờ AI, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đội ngũ nhân sự túc trực 24/7.

AI không thay thế con người, nhưng giúp giảm tải đáng kể áp lực, cho phép nhân sự tập trung vào những tình huống cần đánh giá và ra quyết định chuyên sâu. Điều này khiến các ca trực Tết trở nên “nhẹ” hơn so với trước đây, dù yêu cầu trách nhiệm vẫn không thay đổi.

Khép lại câu chuyện Tết “không nghỉ”, bà Lê Ngọc Mỹ Tiên gửi một lời chúc giản dị nhưng mang nhiều kỳ vọng tới những người đang trực Tết trong ngành blockchain: tiếp tục vững tin, phát huy thế mạnh cá nhân để tận dụng làn sóng lớn của năm 2026. Những biến động về chính sách, công nghệ và môi trường vĩ mô có thể tạo áp lực trong ngắn hạn, nhưng cũng mở ra một tương lai minh bạch và thuận lợi hơn cho ngành.