Theo kết quả nghiên cứu của Trường Đại học Y tế công cộng tại 11 tỉnh, thành, tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới trong nhóm tuổi 13-17 đã tăng đáng kể trong những năm gần đây: từ 2,6% năm 2019 lên 3,5% năm 2022 và đến 7% vào năm 2023. Bên cạnh đó, tỷ lệ người trưởng thành (15 tuổi trở lên) sử dụng thuốc lá điện tử cũng tăng mạnh, từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% năm 2020, tương đương mức tăng 18 lần chỉ trong vòng 5 năm. Những con số này cho thấy sự xâm nhập nhanh chóng của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào đời sống, đặc biệt là trong giới trẻ những đối tượng vốn dễ bị tác động bởi các chiêu trò quảng cáo và ảnh hưởng từ bạn bè.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), nhận định đây là hậu quả của độ trễ pháp lý và sự nhận thức chưa thống nhất trong xã hội. Việt Nam đã có bước tiến quan trọng khi ban hành Nghị quyết 173/2024/QH15, cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Đây được đánh giá là một quyết định mang tính tiến bộ, ưu tiên sức khỏe cộng đồng, thể hiện nỗ lực bảo vệ thế hệ trẻ khỏi những nguy cơ từ nicotine và các hóa chất độc hại khác.
Tuy nhiên, theo TS Nguyên, Nghị quyết mới chỉ mang tính chất khung định hướng: “Để Nghị quyết đi vào thực tế, cần có một văn bản pháp lý dưới luật, cụ thể là Nghị định của Chính phủ để hướng dẫn thi hành. Bộ Y tế và các cơ quan liên quan đã hoàn tất dự thảo Nghị định này, nhưng hiện vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, chưa được ký ban hành”, ông cho biết.
Ngoài vấn đề pháp lý, một rào cản khác là nhận thức chưa đầy đủ của cộng đồng. Nhiều người vẫn nhầm tưởng thuốc lá điện tử “ít hại hơn” hoặc có thể giúp cai nghiện. Trong khi đó, các nghiên cứu uy tín từ châu Âu và châu Mỹ đã chỉ rõ rằng thuốc lá điện tử làm tăng mạnh nguy cơ lệ thuộc nicotine, đồng thời có thể khiến người dùng quay trở lại sử dụng thuốc lá truyền thống. Công tác truyền thông hiện nay chưa đủ mạnh để làm thay đổi hành vi. Dù các cảnh báo đã được in trên bao bì, theo TS Nguyên, điều đó “gần như không còn đủ sức thuyết phục” trước sức hấp dẫn của các sản phẩm này, đặc biệt đối với thanh thiếu niên.
TS Nguyên nhấn mạnh, cần xác lập lại nguyên tắc cơ bản trong chính sách y tế công cộng, đó là lấy sức khỏe và tính mạng người dân làm trung tâm của mọi quyết định. “Việt Nam cần có lập trường dứt khoát giống như nhiều quốc gia khác. Những tập đoàn đa quốc gia như Philip Morris hay các công ty thuốc lá lớn từng tìm cách gây ảnh hưởng tại nhiều nước, trong đó có Úc và Thái Lan. Nhưng các quốc gia này đã giữ vững nguyên tắc. Họ không để lợi ích kinh tế làm lu mờ trách nhiệm bảo vệ sức khỏe cộng đồng”, ông dẫn chứng.
Tuy nhiên, chính sách sẽ không thể thực thi hiệu quả nếu thiếu yếu tố con người. Hiện nay, vẫn còn không ít cán bộ, kể cả lãnh đạo, đang sử dụng thuốc lá. Đây là một nghịch lý khó chấp nhận, bởi những người làm chính sách lại là những người định hình chuẩn mực và hành vi xã hội. TS Nguyên đề xuất: “Cần sớm đưa tiêu chí không hút thuốc lá vào tiêu chuẩn lựa chọn và bổ nhiệm cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu. Không thể nói đến bảo vệ sức khỏe cộng đồng nếu người làm chính sách vẫn tiếp tay cho thói quen gây hại.”
Điều này nhấn mạnh một thực tế quan trọng: luật pháp và nghị quyết chỉ là công cụ; để xã hội thực sự thay đổi, cần có sự dẫn dắt từ những cá nhân tiên phong, đặc biệt là các nhà lãnh đạo. Khi lãnh đạo đi đầu trong việc từ bỏ thuốc lá, cả thuốc lá truyền thống lẫn thuốc lá mới, họ không chỉ bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn tạo tấm gương, truyền cảm hứng cho cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.
TS Nguyên cho rằng một xã hội văn minh không thể xây dựng trên nền tảng thỏa hiệp với chất độc. Muốn đất nước tiến bộ, muốn thế hệ trẻ khỏe mạnh và tự chủ, mọi cơ chế, chính sách và con người trong bộ máy công quyền đều phải đi cùng một hướng. Pháp luật phải rõ ràng, hành động phải dứt khoát và lãnh đạo phải là người tiên phong trong việc từ bỏ thuốc lá. Chỉ khi đó, các nỗ lực phòng chống thuốc lá mới thực sự có hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Việc cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng là bước đi quan trọng, nhưng chưa đủ. Nó đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa pháp luật, truyền thông giáo dục, giám sát thực thi và ý thức của từng cá nhân. Nếu tất cả các yếu tố này cùng đi đúng hướng, Việt Nam mới có thể hạn chế được xu hướng sử dụng thuốc lá mới, bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên – những người sẽ quyết định tương lai của đất nước.
Tags:
(VNF) - Sáng 29/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đi kiểm tra thực tế tại Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) và dự án Trường Trung học Phổ thông Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa).
(VNF) - 17 dự án, công trình tiêu biểu được Hà Nội khởi công, khánh thành dịp Quốc khánh 2/9 có tổng mức đầu tư gần 400.000 tỷ đồng, tập trung vào giao thông, đường sắt, chống ngập và phát triển đô thị.
(VNF) - Đánh giá quỹ nhà đất, trụ sở công dôi dư tại các địa phương là rất lớn, Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề về cơ chế ưu tiên bố trí các trụ sở công dôi dư cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).
(VNF) - Chính phủ đề xuất nhiều ưu đãi về thủ tục, thuế và phí để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Các pháp nhân sản xuất điện thoại di động của Samsung tại Bắc Ninh và Thái Nguyên đã đạt kim ngạch xuất khẩu lũy kế 500 tỷ USD sau 17 năm.
(VNF) - Ngân hàng China Eximbank đề xuất sử dụng đồng nhân dân tệ (RMB) làm đồng tiền tài trợ nhằm tận dụng chi phí lãi suất thấp hơn so với USD, giảm rủi ro tỷ giá.
(VNF) - Phó chủ tịch FLC Michael Vũ Nguyễn, cựu CEO Boeing Việt Nam vừa mất hôm 26/8 tại Gia Lai.
(VNF) - Vietjet, Agribank, Geleximco,... là những doanh nghiệp đầu tiên công bố mức thưởng tuyển Việt Nam vô địch Đông Nam Á. Trước đó, ông Nguyễn Đức Thụy cũng chi tiền tỷ thưởng cho đội tuyển.
(VNF) - Với chiến thắng trước Đội tuyển Thái Lan tại trận chung kết lượt về, Đội tuyển Bóng đá nam quốc gia Việt Nam đã bảo vệ thành công ngôi vô địch ASEAN Cup 2026, mang lại niềm vui và niềm tự hào cho hàng triệu người hâm mộ cả nước.
(VNF) - Hà Nội dự kiến khởi công, khánh thành 16 dự án dịp Quốc khánh 2/9, trải rộng từ giao thông, chống ngập đến đường sắt và phát triển đô thị.
Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua, mở thêm cơ hội để TP. HCM huy động nguồn lực, tăng hội nhập quốc tế.
(VNF) - Trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông dịp lễ Quốc khánh 2/9 sẽ có tổng số 28 trạm dừng nghỉ và điểm dừng xe được khai thác, trung bình khoảng 75km có một vị trí phục vụ nhu cầu lưu thông trên cao tốc.
(VNF) - Hà Nội dự kiến trao 2.107 suất quà, với các mức từ 3 triệu đến 27 triệu đồng, dành cho người có công, gia đình tiêu biểu và các cơ sở cách mạng nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh.
(VNF) - Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) đề xuất giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tiêu chí để xác định những dự án có vốn đầu tư lớn nhưng thời gian thu hồi vốn chậm, qua đó có thể được áp dụng thời hạn hoạt động tối đa 70 năm.
(VNF) - Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai khởi tố Vũ Hoàng Hải (thường được biết đến với tên Hải Sapa TV) về tội “Lừa dối khách hàng” đặt ra câu hỏi về mức hình phạt mà bị can có thể đối mặt nếu hành vi vi phạm được chứng minh. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, tội danh này có thể bị phạt tù đến 5 năm, tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.
(VNF) - Yêu cầu phải giảm thực chất chi phí, thời gian tuân thủ của doanh nghiệp, Thủ tướng nhấn mạnh chính sách phải ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện.
(VNF) - Hà Nội sẽ tổ chức lập 81 quy hoạch nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó 34 đồ án được lập mới và khoảng 22 quy hoạch phân khu được ưu tiên hoàn thành trước.
(VNF) - Đô thị Vinh sẽ được quy hoạch trên diện tích hơn 166km2, gồm 6 phường, với quy mô dân số dự báo đạt khoảng 1,12 triệu người vào năm 2050.
(VNF) - Không chỉ những giao dịch tài sản mã hóa có giá trị lớn, các hành vi chia nhỏ giao dịch, chuyển tài sản qua nhiều ví đều có thể trở thành tín hiệu cần được rà soát.
(VNF) - Để các quyết sách của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác tổ chức thực hiện cần được triển khai đồng bộ, khẩn trương, bài bản.
(VNF) - Nhà máy điện hạt Ninh Thuận sẽ được tách thành 3 dự án độc lập, gồm: đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, 2 và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
(VNF) - Chiều 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh với tỉ lệ tán thành 100%.
(VNF) - Ngân hàng thương mại được phép thực hiện là đại lý quản lý tài sản đảm bảo cho trái phiếu doanh nghiệp nhằm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, góp phần phát triển thị trường vốn.
(VNF) - Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua, cá nhân và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% thuế trong năm 2026, 2027.
(VNF) - Luật Dầu khí sửa đổi mở rộng cơ chế cho mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu xa bờ, khai thác tận thu, đồng thời bổ sung hành lang pháp lý cho thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ dầu khí công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi. Theo VDSC, PVD và PVS là hai doanh nghiệp niêm yết có khả năng hưởng lợi rõ nét nhất.
(VNF) - Sáng 29/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đi kiểm tra thực tế tại Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) và dự án Trường Trung học Phổ thông Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa).
(VNF) - Tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên dài gần 66km, nối TP. Huế với TP. Đà Nẵng, đang được hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau khi cơ bản hoàn thành mở rộng lên 4 làn xe.
