'Thương mại hóa tài sản trí tuệ: Chất xúc tác cho tăng trưởng của Việt Nam'
Gia Phúc -
26/09/2025 07:30 (GMT+7)
(VNF) - Ông Daren Tang – Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO): Trước đây, sở hữu trí tuệ chủ yếu tập trung vào việc đăng ký và bảo vệ quyền. Điều đó là cần thiết nhưng chưa đủ mà phải làm thế nào để thương mại hóa được các tài sản trí tuệ đó.
Theo công bố mới nhất của Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO), Việt Nam hiện đứng thứ 44 trong bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2025, tăng 32 bậc so với một thập kỷ trước.
Ông Daren Tang, Tổng Giám đốc WIPO nhiều lần nhấn mạnh sự “hiếm hoi” của thành tích Việt Nam trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu. Từ vị trí 76 lên 44 trong vòng một thập kỷ, Việt Nam đã chứng minh năng lực vượt trội và khát vọng phát triển. Nhưng điều quan trọng hơn, chính là việc biến những thành tích này thành nền tảng vững chắc để bước vào một chương mới – chương của một nền kinh tế dựa trên tri thức, nơi sở hữu trí tuệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực trung tâm cho tăng trưởng.
Trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, ông Daren Tang đã có nhiều đánh giá cũng như gợi mở hướng đi cho Việt Nam trong chặng đường phát triển tiếp theo.
Ông Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO)
- Ông đánh giá thế nào về kết quả Việt Nam tiếp tục được ghi nhận là quốc gia “đổi mới vượt kỳ vọng” trong Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025? Việt Nam cần ưu tiên giải pháp gì để cải thiện những trụ cột còn hạn chế nhằm nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo trong những năm tới?
Ông Daren Tang: Trong suốt tám thập kỷ qua, Việt Nam đã thay đổi rất nhiều về xã hội, kinh tế và văn hóa và giờ đây đang bước vào một chương mới trong hành trình phát triển.
Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo chắc chắn sẽ trở thành động lực trung tâm cho sự phát triển đó. Chỉ trong vòng 10 – 15 năm, Việt Nam đã tăng tới 32 bậc trên bảng xếp hạng GII, từ vị trí 76 năm 2013 lên thứ 44 vào năm nay. Đây là thành tích rất hiếm hoi, thể hiện những nỗ lực thực chất của cả hệ thống.
Tuy nhiên, để bước vào chương phát triển mới, tôi cho rằng Việt Nam cần tập trung vào ba vấn đề then chốt. Thứ nhất, tiếp tục củng cố và đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu – phát triển (R&D). Thứ hai, xây dựng và nâng cao năng lực con người để biến ý tưởng thành những kết quả hữu hình: công việc, sản phẩm và dịch vụ cụ thể. Và thứ ba, chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ phụ thuộc vào sản xuất, lắp ráp hay nông nghiệp sang phát triển dựa trên tri thức – tức một nền kinh tế trí tuệ.
Đây là những thay đổi mang tính nền tảng, giúp Việt Nam nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo trong tương lai.
- Việt Nam đang tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ. Theo ông, những điểm nào Việt Nam cần lưu ý trong quá trình sửa đổi Luật?. WIPO có kế hoạch hợp tác, hỗ trợ cụ thể nào dành cho Việt Nam để thúc đẩy thương mại hóa sáng chế, nâng cao năng lực bảo hộ sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực công nghệ mới?
Ông Daren Tang: Trước đây, cách tiếp cận về sở hữu trí tuệ chủ yếu tập trung vào việc đăng ký và bảo vệ quyền. Điều đó là cần thiết nhưng chưa đủ. Hôm nay, Việt Nam và WIPO đang cùng nhau hướng tới một tầm nhìn khác: làm thế nào để thương mại hóa được các tài sản trí tuệ đó.
Điều này có nghĩa là sau khi một nhà sáng chế có ý tưởng và được cấp bằng sáng chế, cần có cơ chế và công cụ giúp họ đưa sáng chế đó ra thị trường, biến nó thành kết quả kinh tế cụ thể. Chính vì thế, WIPO và Việt Nam đang nỗ lực xây dựng một lộ trình mới: từ ý tưởng – đăng ký – đến thương mại hóa, nhằm tạo ra giá trị gia tăng cho quốc gia.
Với cách tiếp cận này, sở hữu trí tuệ không chỉ dừng lại ở các quy định pháp lý, mà trở thành một hệ sinh thái gắn kết trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp, từ tập đoàn lớn đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, kể cả các startup. Đây cũng là lý do chúng tôi đặc biệt nhấn mạnh vào việc nâng cao kỹ năng và nhận thức về sở hữu trí tuệ cho mọi tầng lớp, để IP thực sự trở thành công cụ đưa ý tưởng ra thị trường.
Văn bản ghi nhớ (MoU) vừa được ký kết giữa WIPO và Bộ Khoa học & Công nghệ Việt Nam chính là bước đi cụ thể hiện thực hóa tầm nhìn đó. Tôi tin rằng MoU này sẽ trở thành chất xúc tác quan trọng, thúc đẩy Việt Nam đi xa hơn trong hành trình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo.
- Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số trong những năm tới. Theo ông, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc trở thành động lực cho mục tiêu này?
Ông Daren Tang: Tôi thường hình dung đổi mới sáng tạo như một dòng sông chảy từ núi ra biển. Đầu nguồn của con sông đó chính là nghiên cứu và phát triển. Việt Nam càng đầu tư nhiều cho R&D thì dòng chảy đổi mới càng mạnh mẽ, càng có khả năng vươn ra biển lớn.
Tuy nhiên, để dòng chảy này hiền hòa và bền vững, chúng ta cần có cơ chế hỗ trợ để ý tưởng của người Việt Nam thực sự trở thành những hình mẫu không chỉ trong nước mà còn trong khu vực và trên thế giới. WIPO sẵn sàng đồng hành trong việc tạo cầu nối, giúp kết nối các nhà sáng chế, các sinh viên công nghệ với doanh nghiệp, từ đó hình thành các công ty spin-off, đưa sản phẩm từ ghế nhà trường ra thị trường.
Chúng tôi có những sáng kiến toàn cầu, chẳng hạn chương trình hỗ trợ các dự án khởi nguồn từ đại học tiếp cận doanh nghiệp. Với sự tham gia của Việt Nam, tôi tin rằng IP sẽ trở thành cây cầu nối, một phần của hệ sinh thái phát triển, và là động lực giúp đất nước đạt được mục tiêu kinh tế.
Đặc biệt, tôi đánh giá cao Nghị quyết 57 của Chính phủ Việt Nam – một tuyên bố mạnh mẽ về việc xây dựng nền kinh tế tri thức. WIPO cam kết sẽ đồng hành cùng Việt Nam để hiện thực hóa tầm nhìn này, tạo dựng một nền kinh tế sáng tạo, đổi mới và bền vững trong tương lai.
Trân trọng cảm ơn ông!
Việt Nam — WIPO hợp tác thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ
Ngày 25/9/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) cùng Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) đã ký thỏa thuận hợp tác, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu và mở ra các cơ hội tiếp cận các giải pháp quốc tế để thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Bộ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, khi Việt Nam chuyển sang giai đoạn phát triển dựa trên tri thức và đổi mới, sở hữu trí tuệ đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Việt Nam đề xuất WIPO hỗ trợ trong việc xây dựng bản đồ sáng chế cho 11 nhóm công nghệ chiến lược mà Chính phủ đã phê duyệt, đồng thời kiến tạo nền tảng số quản lý sở hữu trí tuệ tương thích với tiêu chuẩn quốc tế nhưng phù hợp điều kiện trong nước.
Một sáng kiến khác được Bộ trưởng đề cập là thiết lập hệ thống đo lường tác động của đổi mới sáng tạo đối với tăng trưởng kinh tế — công cụ quan trọng để khuyến khích đầu tư vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn tham gia thử nghiệm các sáng kiến mới do WIPO đề xuất trên quy mô toàn cầu.
Trong sáng 25/9, Cục Sở hữu Trí tuệ và WIPO đã ký Bản ghi nhớ hợp tác toàn diện trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Thỏa thuận tập trung vào các ưu tiên như hoàn thiện chính sách, thúc đẩy đăng ký quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và khởi nghiệp, tăng cường hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, đẩy mạnh công tác đào tạo, tuyên truyền, ứng dụng số và trí tuệ nhân tạo trong thẩm định, cũng như hỗ trợ giải quyết tranh chấp.
(VNF) - Từ những cổ đông trẻ sở hữu tài sản nghìn tỷ, thế hệ GenZ của các gia đình doanh nhân Việt đang từng bước tham gia vào hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Từ ACB, SHB, Sacombank đến TPBank hay OCB, ngày càng nhiều gương mặt thuộc thế hệ F2 xuất hiện trong bộ máy quản trị và điều hành ngân hàng. Quá trình chuyển giao thế hệ tại các gia tộc tài chính Việt Nam đang diễn ra rõ nét hơn khi lớp lãnh đạo kế cận bắt đầu bước ra khỏi vai trò cổ đông để tham gia trực tiếp vào hoạt động quản trị.
(VNF) - Sự xuất hiện của thế hệ F2 trong các gia đình doanh nhân Việt ngày càng trở nên sôi động trong những năm gần đây, đặc biệt ở một trong những lĩnh vực được xem là “điểm nóng” của nền kinh tế số hiện nay: tài sản số và blockchain.
(VNF) - Ngày 6/6, Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) thông báo bổ nhiệm bà Nguyễn Thị Thu Hiền đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị và bà Trần Thị Thu Trang giữ chức vụ Quyền Tổng Giám đốc Công ty từ ngày 1/7/2026.
(VNF) - Ít người để ý rằng, người đứng sau Vietnam SuperPort™, dự án logistics thông minh vừa được Bộ Công Thương nhắc trực tiếp trong Báo cáo Logistics Việt Nam 2025, lại xuất thân từ lĩnh vực khoa học công nghệ. Từ tư duy “lấy công nghệ làm nền tảng”, Bầu Hiển đang từng bước đưa T&T Group hiện diện trong những cấu phần có giá trị gia tăng cao hơn của chuỗi cung ứng hiện đại: logistics số, AI, tự động hóa và hạ tầng vận hành theo thời gian thực.
(VNF) -Việc trở lại với MV “Come My Way” kết hợp cùng rapper Tyga, cái tên Sơn Tùng M-TP tiếp tục trở thành tâm điểm mạng xã hội. Không chỉ là nghệ sĩ sở hữu hàng loạt kỷ lục YouTube và nhiều MV trăm triệu view nhất Vpop, Sơn Tùng còn xây dựng hệ sinh thái kinh doanh riêng với công ty giải trí, bất động sản, xe sang và cả các khoản đầu tư startup công nghệ.
(VNF) - JVevermind tên thật là Trần Đức Việt, sinh năm 1992, được biết đến là một trong những vlogger đời đầu và cũng là người Việt Nam đầu tiên nhận nút vàng YouTube sau khi vượt mốc 1 triệu lượt theo dõi.
(VNF) - Dù được giới thiệu với vai trò Chủ tịch Tập đoàn FLC nhưng ông Trịnh Văn Quyết lại không xuất hiện trong danh sách ứng viên Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026 - 2031.
(VNF) - Từ một gương mặt kín tiếng hiếm khi xuất hiện trước truyền thông, ông Phạm Nhật Quân Anh đang dần đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong hệ sinh thái Vingroup, mới đây nhất là vai trò Chủ tịch HĐQT tại VinFast.
(VNF) - Ông Đinh Trường Chinh, cựu Chủ tịch HĐQT CTCP Phát triển và Kinh doanh nhà, cùng người thân và đồng phạm bị truy tố vì kê khai thấp giá đất tham ô hơn 141 tỷ đồng và chiếm đoạt 199 tỷ đồng.
(VNF) - Từ một kỹ sư nhiệt điện, ông Dương Sơn Bá dần đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại Nhiệt điện Hải Phòng trước khi được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc vào năm 2021. Hiện tại, ông Bá vừa bị khởi tố, bắt tạm giam để phục vụ điều tra.
(VNF) - Ngoài hàng loạt danh hiệu quốc tế trên sân cỏ, Lionel Messi giờ đây cũng vừa chạm tới một cột mốc khác: trở thành một trong số rất ít vận động viên thể thao sở hữu khối tài sản tỷ USD.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký quyết định tiếp nhận, bổ nhiệm Nguyễn Huy Dũng giữ chức Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch từ ngày 21/5/2026.
(VNF) - Ắc quy Tia sáng có Chủ tịch HĐQT mới sau khi ông Đào Hữu Huyền bị khởi tố, người thay thế là ông Lưu Bách Đạt, Tổng giám đốc Hoá chất Đức Giang.
(VNF) - Không chỉ tạo ra những khoảnh khắc viral, Elon Musk còn là một trong số ít doanh nhân có khả năng biến sức hút cá nhân thành tài sản kinh tế. Từ độ phủ truyền thông, niềm tin nhà đầu tư cho tới hàng trăm tỷ USD vốn hóa của Tesla, "hiệu ứng Elon Musk" giờ đây đã trở thành một phần giá trị của doanh nghiệp.
(VNF) - Sau nhiều năm dưới dấu ấn của thế hệ founder, hàng loạt doanh nghiệp gia đình niêm yết như REE, AgriS, Novaland hay Quốc Cường Gia Lai đang bước vào giai đoạn chuyển giao quyền lực cho lớp lãnh đạo F2.
(VNF) - Trong thế giới công nghệ hiện đại, đôi khi một bức ảnh còn có sức mạnh lớn hơn cả một chiến dịch quảng cáo kéo dài nhiều tháng. CEO Xiaomi Lei Jun vừa chứng minh điều đó bằng khoảnh khắc selfie cùng tỷ phú Elon Musk, người đàn ông quyền lực nhất ngành công nghệ toàn cầu.
(VNF) - Tối 14/5 tại Bắc Kinh, một buổi tiệc chiêu đãi trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội. Không phải vì thực đơn hay nghi thức ngoại giao. Mà bởi những người xuất hiện trong căn phòng đó.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp lớn đang bước vào giai đoạn thay đổi thượng tầng lãnh đạo, với loạt quyết định nhân sự cấp cao được công bố tại REE, ACV, GTEL và OCB.
(VNF) - Chủ tịch tập đoàn sản xuất khổng lồ Lens Technology - bà Chu Quần Phi là một trong những phụ nữ tự lập giàu nhất thế giới, vươn lên từ một công nhân làm việc trong nhà máy ở Thâm Quyến.
(VNF) - Hàng loạt quyết định chuyển giao thế hệ vừa được công bố tại Novaland và REE, cho thấy làn sóng trao quyền cho lớp lãnh đạo kế cận đang ngày càng rõ nét tại nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn.
(VNF) - Sau hơn ba thập kỷ gắn liền với quá trình phát triển của REE, bà Nguyễn Thị Mai Thanh rời ghế Chủ tịch HĐQT, mở đường cho quá trình chuyển giao thế hệ lãnh đạo, khi con trai là ông Nguyễn Ngọc Thái Bình được bổ nhiệm vào vị trí Tổng giám đốc.
(VNF) - Từ những cổ đông trẻ sở hữu tài sản nghìn tỷ, thế hệ GenZ của các gia đình doanh nhân Việt đang từng bước tham gia vào hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Mới đây, Tập đoàn Novaland đã chính thức đăng ký tham gia thực hiện các tiêu chí xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030, lấy dự án NovaWorld Phan Thiết làm địa bàn đề xuất triển khai.