Toàn cảnh bê bối tham nhũng của đảng cầm quyền Nhật Bản
Quỳnh Anh -
16/12/2023 09:45 (GMT+7)
(VNF) - Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền Nhật Bản đang đối mặt với một trong những vụ bê bối tài chính lớn nhất trong nhiều thập kỷ, khi hàng loạt thành viên nội các bị cáo buộc đã nhận những khoản tiền lại quả lên đến hàng chục Yên thông qua quá trình gây quỹ cho LDP.
Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Hirokazu Matsuno (giữa) đến Văn phòng Thủ tướng nước này ở Tokyo vào ngày 14/12.
Theo cuộc điều tra đang được các công tố viên Nhật Bản tiến hành, một số chính trị gia thuộc đảng cầm quyền - Đảng Dân chủ Tự do (LDP), đã che giấu và tham ô khoảng 500 triệu yên (3,4 triệu USD) tiền gây quỹ tài trợ chính trị trong khoảng thời gian 5 năm.
Vụ việc bị phanh phui khiến nội các Nhật Bản hứng chịu sự chỉ trích nặng nề, trong khi mức độ tín nhiệm của Thủ tướng Kishida giảm xuống mức thấp kỷ lục và khiến ông phải thực hiện "cải tổ" nội các. Tính tới thời điểm hiện tải, khoảng 14 chính trị gia đã bị loại khỏi các vị trí lãnh đạo đảng và chính phủ.
Chuyện gì đã xảy ra?
Cuộc điều tra xoay quanh phe Seiwa-kai lớn nhất và quyền lực nhất của LDP.
Đạo luật kiểm soát quỹ chính trị hiện hành của Nhật Bản cấm các công ty quyên góp cho cá nhân các nhà lập pháp. Nhưng có một lỗ hổng, đó là việc một thực thể chính trị gây quỹ thông qua việc bán vé cho các sự kiện gây quỹ và phân phối lại cho các nhà lập pháp thành viên là hợp pháp, miễn là họ nộp báo cáo tài trợ chính trị.
Điều này nghĩa là, việc thu tiền gây quỹ, sau đó trả tiền quả lại cho các chính trị gia là hợp pháp, nhưng phải được báo cáo cụ thể.
Theo các phương tiện truyền thông và các công tố viên, lợi dụng việc bán vé gây quỹ hợp pháp cho đảng thông qua các buổi gặp mặt, một số nghị sĩ đã bán vé vượt quá số lượng cho phép, sau đó bỏ túi số tiền chênh lệch mà không báo cáo tài trợ chính trị.
Trong khoảng 5 năm qua, số tiền khoảng 500 triệu yên (3,52 triệu USD) đã được chia nhỏ và chuyển cho hàng chục nhà lập pháp thành viên, bao gồm cả các quan chức cấp cao thuộc LDP. Tờ báo Asahi Shimbun đưa tin nhóm này bị nghi ngờ không khai báo hơn 20 triệu yên trong 3 năm tính đến năm 2020.
Về thời hạn 5 năm được đưa ra, do Đạo luật kiểm soát quỹ chính trị của Nhật Bản, các công tố viên không thể buộc tội bất kỳ khoản tài trợ nào không được báo cáo xảy ra trước năm 2018, vì vậy, số tiền tham ô chỉ được tổng hợp trong 5 năm gần nhất.
Những cáo buộc này lần đầu tiên được đưa tin cách đây hơn 1 năm bởi một tờ báo do Đảng Cộng sản Nhật Bản đối lập điều hành. Dựa trên báo cáo đó, một học giả đã nộp nhiều đơn khiếu nại hình sự lên Văn phòng Công tố Quận Tokyo. Truyền thông địa phương bắt đầu đưa tin vào đầu tháng 11 rằng các công tố viên đã bắt đầu xem xét các cáo buộc.
Hơn 50 công tố viên đã được phân công phụ trách vụ án và đã thẩm vấn các nhà lập pháp, nhân viên kế toán và thư ký của các chính trị gia.
Truyền thông đưa tin Chánh văn phòng Nội các Hirokazu Matsuno, Bộ trưởng Thương mại Yasutoshi Nishimura và người đứng đầu hội đồng chính sách của LDP Koichi Hagiuda mỗi người bị cáo buộc đã nhận số tiền thu được từ 1-10 triệu yên. Cả 3 người này đều đã từ chức nhưng chưa bình luận về những cáo buộc cụ thể.
Đây là vụ bê bối chính trị liên quan tới tài chính lớn nhất trong hàng chục năm gần đây tại Nhật Bản.
Hàng loạt Bộ trưởng bị thay thế
Ngày 14/12, 4 Bộ trưởng thuộc nội các Nhật Bản đã từ chức và được Thủ tướng Kishida chấp thuận ngay lập tức.
Theo đó, ông Kishida thay thế bốn bộ trưởng gồm: Chánh văn phòng Nội các Hirokazu Matsuno; Bộ trưởng Kinh tế và Công nghiệp Yasutoshi Nishimura; Bộ trưởng Nông nghiệp Ichiro Miyashita; và Bộ trưởng Nội vụ Junji Suzuki.
Ngoài ra, 7 thứ trưởng và các trợ lý khác cũng đệ đơn từ chức, trong khi 3 nhà lập pháp từ bỏ các chức vụ hàng đầu tại LDP. Thủ tướng Kishida được cho là đang quyết định thay thế những chính trị gia này trong vài ngày tới thay vì loại bỏ tất cả cùng một lúc để giảm bớt tác động lên nội các.
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio trong cuộc họp báo tại Tokyo.
Ông Kishida cho biết ông đã lên kế hoạch giải quyết “trực tiếp” các cáo buộc: “Tôi sẽ nỗ lực như một 'quả cầu lửa' và lãnh đạo LDP khôi phục niềm tin của công chúng”.
Thủ tướng Kishida bị ảnh hưởng ra sao?
Các cáo buộc xảy ra vào thời điểm tồi tệ nhất đối với ông Kishida, người tuần trước đã từ chức người đứng đầu phe LDP và tỏ ra trung lập khi vụ bê bối tài chính ngày càng "phình" lớn.
Xếp hạng tín nhiệm của ông đang ở mức thấp nhất – 23% – kể từ khi ông nhậm chức vào cuối năm 2021, trong bối cảnh cử tri tức giận về cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt ngày càng sâu sắc và kế hoạch tăng thuế để tài trợ cho chi tiêu quốc phòng kỷ lục.
Một cuộc khảo sát của NHK trong tuần này cho thấy sự ủng hộ dành cho LDP đã giảm xuống dưới 30% lần đầu tiên kể từ năm 2012.
Thủ tướng Kishida cho biết trong tuần này rằng ông dự định thực hiện “các biện pháp thích hợp” để xây dựng lại lòng tin của công chúng đối với chính phủ của mình, nhưng một số nhà phân tích không tin rằng việc giải tán nội các sẽ chấm dứt vụ bê bối.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/4 tuyên bố Mỹ có thể mở lại Eo biển Hormuz và “tận dụng nguồn dầu để thu về khoản lợi nhuận khổng lồ”, qua đó coi việc kiểm soát điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới là cả cơ hội chiến lược lẫn kinh tế.
(VNF) - Iran đang đẩy xung đột sang một cấp độ mới khi “khai hỏa” mặt trận nhằm vào các tập đoàn công nghệ Mỹ, biến hạ tầng dữ liệu và điện toán đám mây thành mục tiêu tiềm tàng. Diễn biến này cho thấy ranh giới giữa chiến tranh quân sự và chiến tranh công nghệ ngày càng bị xóa nhòa trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
(VNF) - Sự sẵn sàng của Trung Quốc đối với một cú sốc năng lượng đã giúp thị trường tài chính nước này có một tháng hoạt động vượt trội so với thế giới và hút các nhà đầu tư toàn cầu tăng cường đầu tư vào nước này khi cuộc chiến với Iran kéo dài.
(VNF) - Theo các nguồn tin thân cận, SpaceX đã nâng mục tiêu định giá trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên trên 2.000 tỷ USD, trong bối cảnh công ty khởi nghiệp giá trị nhất thế giới chuẩn bị cho màn chào sàn có thể lớn nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Nhiều tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu xây dựng các kịch bản giá dầu với những biên độ ngày càng cực đoan. Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là liệu giá dầu có thể chạm 200 USD/thùng hay không, mà là kịch bản nào sẽ đưa thị trường tiến gần nhất tới ngưỡng từng xem là “điên rồ” này.
(VNF) - Bài phát biểu kéo dài 19 phút của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức làm rung chuyển các thị trường tài chính toàn cầu. Chứng khoán đồng loạt đảo chiều giảm, lợi suất trái phiếu tăng vọt trong khi giá dầu bật tăng mạnh, phản ánh tâm lý bất an lan rộng của nhà đầu tư.
(VNF) - Vị thế tài sản trú ẩn an toàn của vàng một lần nữa bị đặt dấu hỏi khi giá kim loại quý này giảm mạnh kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Diễn biến này đi ngược lại quan niệm lâu nay rằng vàng sẽ duy trì sự ổn định, thậm chí tăng giá, trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, bất ổn gia tăng hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang.
(VNF) - Giá dầu bật tăng mạnh trong một phiên giao dịch đầy biến động sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo về khả năng Mỹ sẽ tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran trong vòng 2 đến 3 tuần tới, qua đó làm suy giảm kỳ vọng về một kịch bản hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn.
(VNF) - Thị trường năng lượng và kim loại quý phản ức trái chiều trước những tín hiệu mới từ Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ sớm kết thúc chiến dịch quân sự tại Iran, dù vẫn để ngỏ kịch bản can thiệp trở lại nếu cần thiết.
(VNF) - Giá vàng tiếp tục kéo dài chuỗi tăng sang phiên thứ ba liên tiếp, khi những tín hiệu cho thấy cuộc xung đột tại Trung Đông có thể sớm đi đến hồi kết, khiến giới đầu tư chuyển trọng tâm từ lo ngại lạm phát sang rủi ro suy thoái kinh tế dài hạn.
(VNF) - Chứng khoán châu Á tăng mạnh nhất trong gần 1 năm, nối dài đà khởi sắc từ Phố Wall khi tâm lý nhà đầu tư được cải thiện nhờ kỳ vọng cuộc chiến tại Iran có thể sớm đi đến hồi kết.
(VNF) - Lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các tổ chức nước ngoài nắm giữ tại Cục Dự trữ Liên bang New York đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2012, trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh bán ra để hỗ trợ nền kinh tế và đồng nội tệ sau cuộc chiến tại Iran.
(VNF) - Giá bạc vừa ghi nhận tháng giảm mạnh nhất trong 15 năm sau chuỗi tăng kéo dài, khi làn sóng chốt lời và căng thẳng địa chính trị làm rung chuyển thị trường. Diễn biến này khiến giới đầu tư đặt câu hỏi đây chỉ là nhịp điều chỉnh tạm thời hay tín hiệu cho một xu hướng mới của kim loại quý?
(VNF) - Giá vàng tăng trong phiên giao dịch ngày 31/3 nhờ kỳ vọng xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, kim loại quý này vẫn đang đối mặt nguy cơ ghi nhận tháng giảm sâu nhất trong hơn 17 năm, khi giá năng lượng tăng cao làm suy yếu triển vọng Mỹ sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay.
(VNF) - Mất hơn 413.000 thanh sô cô la chắc chắn là một thiệt hại không nhỏ. Tuy nhiên, với Nestlé, vụ trộm KitKat quy mô lớn này lại đang dần biến thành một chiến thắng bất ngờ trên mặt trận truyền thông.
(VNF) - Trong bối cảnh giá dầu leo thang và rủi ro nguồn cung toàn cầu gia tăng, Trung Quốc tỏ ra ít bị tổn thương hơn nhiều nền kinh tế khác. Những khoản đầu tư kéo dài hàng thập kỷ vào xe điện và năng lượng sạch đang giúp nước này hình thành một “lá chắn” trước các cú sốc dầu mỏ.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc chấm dứt chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngay cả khi Eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch của thương mại năng lượng toàn cầu - vẫn chưa được khai thông.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc việc kêu gọi các quốc gia Ả Rập chia sẻ chi phí cho cuộc chiến với Iran, theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt.
(VNF) - Một tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cú sốc địa chính trị này đang làm đảo lộn hàng loạt trụ cột của kinh tế toàn cầu, từ chuỗi cung ứng, thị trường năng lượng cho đến vận tải hàng không.
(VNF) - Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông muốn “lấy dầu mỏ của Iran” và không loại trừ khả năng kiểm soát trung tâm xuất khẩu dầu trên đảo Kharg, trong bối cảnh Mỹ đang điều động hàng nghìn binh sĩ tới Trung Đông.
(VNF) - Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy ngành hàng không toàn cầu vào một cuộc khủng hoảng mới. Giá dầu tăng vọt, các tuyến bay bị kéo dài do đóng cửa không phận và chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh leo thang đang tạo nên “ba cơn bão” cùng lúc, làm gia tăng chi phí vận hành, đảo lộn mạng lưới bay và đẩy giá vé máy bay lên cao trên toàn thế giới.
(VNF) - Giá dầu toàn cầu đang trên đà ghi nhận mức tăng theo tháng lớn nhất trong lịch sử, khi xung đột liên quan đến Iran gây ra những xáo trộn nghiêm trọng trên thị trường năng lượng. Trong khi đó, vàng, vốn được xem là “nơi trú ẩn an toàn”, lại chứng kiến một trong những tháng giảm mạnh nhất trong nửa thế kỷ qua.
(VNF) - Giá dầu tăng mạnh sau khi Iran phát đi cảnh báo về nguy cơ Mỹ tác chiến trên bộ, bất chấp tuyên bố trước đó rằng các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn đang được duy trì nhằm chấm dứt xung đột.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/4 tuyên bố Mỹ có thể mở lại Eo biển Hormuz và “tận dụng nguồn dầu để thu về khoản lợi nhuận khổng lồ”, qua đó coi việc kiểm soát điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới là cả cơ hội chiến lược lẫn kinh tế.
(VNF) - Sau gần 3 tháng khởi công, hạng mục trung tâm của khu đô thị thể thao Olympic là sân vận động Lạc Việt đang dần lộ diện trên đại công trường phía nam Hà Nội.