AI (trí tuệ nhân tạo) đang được nhiều ngành nghề áp dụng để nâng cao năng suất trong sản xuất kinh doanh. Ngành báo chí cũng không ngoại lệ. Thậm chí, có ý kiến cho rằng AI còn có thể thay thế cho đội ngũ người làm báo trong tương lai.
Về vấn đề này, nhân dịp 98 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2023), Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã ghi nhận ý kiến của nhà báo Ngô Trần Thịnh, trưởng nhóm nghiên cứu về AI đối với báo chí. Nhà báo Ngô Trần Thịnh cũng là diễn giả của hội thảo "Trí tuệ nhân tạo AI và quản trị sáng tạo nội dung trong tòa soạn" do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức gần đây.
- Thời gian gần đây, AI đang được nhiều ngành quan tâm và tìm cách tiếp cận để ứng dụng. Ngành báo chí cũng đang có xu hướng đưa AI vào khâu sản xuất. Anh đánh giá như thế nào về xu hướng này?
Nhà báo Ngô Trần Thịnh: Theo tôi, đây là một xu thế tất yếu, Với sự phát triển của công nghệ hiện nay, việc đưa AI vào khâu sản xuất đối với ngành báo chí lại càng diễn ra sớm hơn.
Từ góc nhìn của người làm báo, tôi không nghĩ rằng AI sẽ tạo bất kỳ thách thức nào với ngành mà thậm chí có thể nói, thời kỳ AI sẽ là sức bật tốt cho những đơn vị báo chí và người làm báo biết cập nhật và ứng dụng AI đúng lúc, đúng chỗ.
Theo tôi quan sát, trên thế giới, AI đã được dùng trong các bản tin thời tiết hoặc những chương trình tổng hợp thông tin tại các nước châu Âu. Các đài truyền hình đã tiết kiệm được nhận lực cho những bản tin dạng tổng hợp với những thông tin chung chung chỉ mang tính chất tham khảo.
- Theo tìm hiểu, một tờ báo lớn đã sử dụng AI làm MC thay cho con người trong mục truyền hình. Anh nghĩ sao về việc AI có thể dần thay thế con người trong mọi khâu của quá trình sản xuất báo chí?
Về câu hỏi này, tôi đã trả lời bằng cách để AI tự làm một phóng sự phát sóng. Kết quả cho thấy một phóng sự dài 7 phút có tên “Xu hướng phát triển trí thông minh nhân tạo tại Việt Nam” đã được phát trên sóng trên kênh HTV9 nằm trong chương trình công nghệ “Cuộc sống tương lai – Cafetek” của Đài Truyền hình TP. HCM vào tháng 2 vừa qua. Phóng sự được các nhà chuyên môn đánh giá là sản phẩm báo chí đầu tiên tại Việt Nam do một ứng dụng sử dụng công nghệ của trí tuệ nhân tạo - ChatGPT viết kịch bản.
Với phóng sự này, chúng tôi đã tiếp tục đưa ra thử nghiệm cho AI viết một kịch bản về chính công nghệ AI tại Việt Nam. Kết quả, AI có thể sản xuất được 5 phần chính trong kịch bản và tự viết hơn 500 chữ cho mỗi phần. Ngoài ra, AI còn đề xuất những chuyên gia cần phỏng vấn để bổ sung vào phóng sự.
Từ bài viết của AI, chúng tôi đưa đi đọc, lồng tiếng, xử lý hậu kỳ, dựng clip trên nền văn bản mà công nghệ AI đã viết. Khi hoàn thành các công đoạn, phóng sự AI viết dễ nghe, đủ thông tin và đúng bố cục từng phần đối với một phóng sự cơ bản, thông qua kiểm duyệt nội dung để chính thức phát sóng.
Điều chúng tôi rút được sau cuộc thử nghiệm đó là dù phóng sự không quá hay, nhưng đầy đủ thông tin và góc nhìn để phục vụ cho khán giả. Một kịch bản như vậy, phải cần biên tập viên có 1-2 năm tuổi nghề và hoàn thành trong khoảng 60 phút, nhưng với AI, chỉ mất khoảng 8 phút.
Tuy nhiên, nội dung mà AI xây dựng không có tính người, không có sự nhấn mạnh yếu tố nào. Thời gian chúng tôi sửa tốn hơn so với việc tự viết kịch bản. Về tính chất nghề, AI vẫn chưa thể giữ được khán giả xem trên sóng trọn thời lượng, trong khi một tác phẩm thành công là một tác phẩm khiến khán giả theo dõi từ đầu đến cuối.
Anh có thể bình luận thêm về quan điểm "AI không có tính người"?
Thay vì cứ suy nghĩ về việc AI có thay thế người làm báo hay không thì sao chúng ta không hỏi thẳng AI? Tôi đã từng hỏi Chat GPT về việc này. Điều thú vị là AI Chat CPT trả lời là “Có”. Chat GPT tự nhận “AI có khả năng thay thế người làm báo vì nó có thể tổng hợp thông tin và làm ra nhiều bài báo khác từ một bài báo có sẵn”.
Nghe khá là rùng mình phải không nào? Nhưng sau thử nghiệm thực tế, AI chỉ "hù" thế thôi. Tôi cho rằng bây giờ và xa hơn nữa, AI không thể thay thế được người làm báo và cả người làm nghệ thuật. Vì về cốt lõi, AI là một cỗ máy không có cảm xúc và nếu có thì chỉ là tổng hợp những câu từ có cảm xúc. Trong khi đó, sản phẩm của người làm báo, một người làm truyền hình đó là sản phẩm của cảm xúc.
Mỗi sản phẩm thành công của ngành báo là sản phẩm có khả năng truyền cảm hứng. Một sản phẩm được làm bởi cảm xúc mới có thể truyền tải được đến người xem thành công. Tôi tin rằng đây là điều mà AI không thể làm được.
Đó còn chưa nói đến tính nhân văn, tính cách mạng của người làm báo với tôn chỉ mang đến thông tin cho khán giả những thông tin chính xác và bổ ích. Người làm báo còn giúp bảo vệ đọc giả trước những thông tin sai lệch thì với AI không có thông tin nào khiến người xem tin tuyệt đối. Gần như tất cả người dùng AI đều phải đối chiếu lại trước những thông tin mà AI cung cấp.
Hơn nữa, điều tôi tin rằng AI sẽ đi sau người làm báo đó là khả năng tiên phong về thông tin. Người làm báo luôn là người nắm thông tin đầu tiên, xây dựng tuyến bài vấn đề đầu tiên và khi xuất bản thì AI mới có dữ liệu để tổng hợp. Vì thế, AI luôn đi sau người làm báo về thông tin cập nhật.
.png)
Nếu chưa thể thay thế con người, AI trong tương lai sẽ đóng vai trò như thế nào trong khâu sản xuất sản phẩm báo chí?
Sau khi thử nghiệm để AI viết thử kịch bản, chúng tôi đã có những đánh giá toàn diện hơn và quyết định không để AI tự viết kịch bản truyền hình nữa. Thay vào đó, chúng tôi đã và vẫn đang sử dụng AI như một người cộng tác (Copilot) trong công tác tiền kịch bản.
Như thế, 100% các kịch bản từ đội ngũ biên tập chương trình Cafetek đều phải được tham khảo bởi AI nhằm đảm bảo góc nhìn toàn cảnh. Từ đó chúng tôi ghi nhận được tốc độ của một biên tập + AI đã nhanh hơn 40% so với một biên tập bình thường. Người biên tập + AI hoàn toàn làm chủ và chịu trách nhiệm bởi nội dung đó.
Tôi cho rằng AI/ChatGPT không còn là “sẽ” mà “đang” là công cụ gợi ý tưởng tuyệt vời cho nhà báo, chứ không thể làm thay chức năng, nhiệm vụ sáng tạo nội dung chuẩn. Do đó, nhà báo nên tham khảo công cụ này để có những đề tài phong phú, góc nhìn rộng mở hơn trong làm nghề.
Anh kỳ vọng như thế nào về tương lai của báo chí khi có sự xuất hiện của AI?
Sau bài tham luận của tôi về AI tại Hội Báo 2023, nhà báo Tạ Bích Loan (trưởng ban VTV3) cũng đã có lời đúc kết, với nhận xét rằng AI sẽ không thể thay thế được người làm báo mà người làm báo không dùng AI sẽ bị thay thế bởi người làm báo dùng AI.
Tôi rất thích câu này, vì tương lai gần của báo chí là buộc phải ứng dụng công nghệ và sống trên nền tảng công nghệ rồi. Và cú đẩy của AI sẽ mang đến sự nhanh và toàn cảnh hơn cho báo chí. Sẽ có rất nhiều công đoạn của báo chí sẽ được ứng dụng AI nhưng tôi nghĩ sẽ chỉ áp dụng AI vào những công đoạn nhàm chán, lặp đi lặp lại. Giá trị mang lại của AI là người làm báo sẽ có nhiều thời gian hơn để sáng tạo.
Nếu chúng ta nghĩ đến viễn cảnh sẽ có một tờ báo bằng AI thì điều đó có thể xảy ra nhưng việc giữ được người xem trung thành thì đó là cả một sự sáng tạo và nghiệp vụ của người làm báo.
Bản thân tôi cũng khuyến nghị các trường đại học nên cho sinh viên ứng dụng ChatGPT vì chắc chắn, biết sử dụng AI sẽ là lợi thế mới cho sinh viên khi gặp nhà tuyển dụng. Do đó, trong tương lai, người làm báo không có lý do gì sợ AI và chắc chắn tương lai sẽ hình thành nên nhiều nhà báo làm chủ AI với năng suất và góc nhìn vượt trội giúp mang đến nhiều sản phẩm tinh thần tốt cho độc/khán/thính giả.
Tags:
(VNF) - Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết vụ án liên quan Lê Văn Phú (tức Phú Lê) đang được điều tra với 10 bị can. Đáng chú ý, cơ quan điều tra vừa làm rõ tình tiết lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua môi giới “chạy án”.
(VNF) - Sáng 3/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu quan trọng chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” tư tưởng Hồ Chí Minh, loại bỏ bệnh hình thức, nói không đi đôi với làm và đưa việc học tập vào thực chất, gắn với kết quả công việc.
(VNF) - Sáng 3/9, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị.
(VNF) - Theo TS Nguyễn Quốc Việt, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển từ đổi mới mô hình tăng trưởng sang xây dựng một mô hình phát triển tổng thể. Trong đó, cải cách thể chế phải là khâu đột phá để giải phóng nguồn lực, giảm chi phí cho doanh nghiệp và tạo ra những không gian tăng trưởng mới.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn bị khởi tố, bắt tạm giam với cáo buộc nhận hối lộ số tiền lớn trong quá trình mở rộng điều tra vụ án buôn lậu, vi phạm quy định về kế toán xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ và các đơn vị liên quan.
(VNF) - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 đã chính thức trở thành ngày nghỉ hưởng nguyên lương. Nếu phương án hoán đổi lịch làm việc được thông qua, cuối tháng 11/2026 có thể xuất hiện thêm một kỳ nghỉ dài 4 ngày.
(VNF) - Từ quy mô GDP chỉ bằng gần 1/8 Philippines vào năm 1990, Việt Nam vươn lên vượt quốc gia này, áp sát Thái Lan và thu hẹp khoảng cách thu nhập với Indonesia. Cú bứt phá đưa Việt Nam tiến gần nhóm đầu, dù vậy mục tiêu nước thu nhập cao còn thách thức.
(VNF) - 81 năm sau ngày giành độc lập, Việt Nam đã đi qua một chặng đường phát triển đặc biệt, từ một nền kinh tế nghèo, quy mô nhỏ trở thành nền kinh tế có quy mô hơn 500 tỷ USD, hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, để bước vào nhóm nước thu nhập cao, Việt Nam không thể chỉ dựa vào những động lực tăng trưởng đã từng phát huy hiệu quả, mà cần một cuộc chuyển đổi mạnh mẽ về thể chế, năng suất, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.
(VNF) - Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, Việt Nam đã từng bước chuyển sang kinh tế thị trường, mở cửa hội nhập và trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Gần 40 năm sau Đổi mới, những thay đổi về thể chế, hội nhập, khu vực kinh tế tư nhân và khoa học công nghệ đang tiếp tục mở ra một chương phát triển mới cho nền kinh tế.
(VNF) - CSGT dự kiến tăng kiểm soát, sử dụng camera AI để phát hiện, xử lý xe không giữ khoảng cách an toàn trên cầu Nhật Tân, nhằm phòng ngừa nguy cơ va chạm, tai nạn liên hoàn.
(VNF) - Năm 2026, hơn 1,014 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công được giao, song sau 7 tháng mới giải ngân khoảng 425.300 tỷ đồng. Các chuyên gia cho rằng phía sau tốc độ giải ngân chưa như kỳ vọng là hàng loạt điểm nghẽn về đất đai, vật liệu xây dựng, thủ tục và tâm lý e ngại trách nhiệm, khiến dòng vốn lớn chưa thể nhanh chóng chuyển hóa thành động lực tăng trưởng.
(VNF) - Ngày 1/9, Văn phòng Chính phủ có công văn gửi Bộ trưởng các Bộ: Công an, Xây dựng; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về việc bảo đảm an toàn giao thông và quy định xử phạt vi phạm giao thông trong lĩnh vực đường bộ.
(VNF) - Kèm theo nghị quyết số 27 là Phụ lục về định hướng phát triển các hành lang kinh tế, các vùng động lực, các ngành, lĩnh vực, hệ thống đô thị và đầu tư các công trình, dự án giao thông trọng điểm.
(VNF) - Sau 81 năm độc lập, kinh tế Việt Nam đã trải qua một hành trình chuyển mình ngoạn mục: từ một nền kinh tế quy mô chỉ vài tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người ở mức rất thấp, đến nền kinh tế hơn 500 tỷ USD với thương mại vượt 900 tỷ USD và vị thế ngày càng cao trên bản đồ kinh tế thế giới. Đằng sau cuộc “lột xác” ấy là những bước ngoặt lớn về đổi mới, hội nhập, thu hút FDI và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
(VNF) - Hyosung TNC, một trong những nhà sản xuất spandex hàng đầu thế giới, đang đẩy mạnh chiến lược chiếm lĩnh thị trường vật liệu sinh học toàn cầu thông qua việc hoàn thiện hệ thống sản xuất spandex sinh học tích hợp tại Việt Nam, kết nối nguồn nguyên liệu sinh học từ mía đường với sản phẩm sợi thành phẩm.
(VNF) - Sự hiện diện của tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, cộng đồng người Việt và doanh nghiệp Việt tại Bishkek cho thấy những giá trị lịch sử, văn hóa đang tiếp tục trở thành nền tảng cho các kết nối mới giữa hai dân tộc.
Từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá, Việt Nam vươn lên đạt những thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
(VNF) - Những ngày này, khi người dân cả nước đón kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, tại nhiều dự án cao tốc trên khắp cả nước, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân bám công trường để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới những mốc mục tiêu đã đề ra.
(VNF) - Ngày 30/8, Cơ quan công an điều tra tỉnh Hưng Yên thông tin, đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Trần Văn Sùng, sinh năm 1989 trú tại phường Vũ Phúc, tỉnh Hưng Yên về tội trốn thuế.
(VNF) - Số định danh cá nhân 12 chữ số đang từng bước trở thành mã số thống nhất của mỗi công dân trong nhiều cơ sở dữ liệu. Sau mã số thuế và hồ sơ điện tử cán bộ, công chức, từ ngày 1/9/2026, mã số này tiếp tục được sử dụng để thay thế dần mã số bảo hiểm xã hội.
(VNF) - Sáng 29/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đi kiểm tra thực tế tại Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) và dự án Trường Trung học Phổ thông Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa).
(VNF) - Đoạn đường sắt Phú Xuyên - Ngọc Hồi dài 26,5 km sẽ được chuyển sang tuyến mới, dành hành lang hiện hữu để mở rộng quốc lộ 1A lên 16 làn xe.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 320/2025, trong đó đề xuất nới quy định về thanh toán không dùng tiền mặt đối với doanh nghiệp hoạt động tại các địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.
(VNF) - Ngày 29/8, tại TP. HCM diễn ra lễ khánh thành, khởi công cho 11 công trình, dự án chào mừng lễ Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2026).
(VNF) - Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết vụ án liên quan Lê Văn Phú (tức Phú Lê) đang được điều tra với 10 bị can. Đáng chú ý, cơ quan điều tra vừa làm rõ tình tiết lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua môi giới “chạy án”.
(VNF) - Khu đô thị VSIP Nghệ An có quy mô khoảng 380ha, được phát triển theo mô hình tích hợp công nghiệp – đô thị – dịch vụ. Hiện các sản phẩm nhà liền kề, biệt thự và shophouse tại dự án được chào bán với giá từ 4,7 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng/căn.
