Từ vụ An Quý Hưng và Vinaconex: Cần hoàn thiện thể chế để đảm bảo sự minh bạch trong đầu tư của doanh nghiệp
Nhóm PV -
26/04/2019 15:47 (GMT+7)
Việc Tổng Công ty cổ phần XNK xây dựng Việt Nam (Vinaconex), một doanh nghiệp trong nhóm “tứ đại gia” xây dựng ở Việt Nam, có giá trị vốn hóa trên 10 nghìn tỷ đồng, bỗng nhiên trở thành “công ty con” của một doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu gần 1 nghìn tỷ đồng là câu hỏi đến nay chưa có lời giải hợp lý. Tuy nhiên, bản cân đối kế toán năm 2018 của An Quý Hưng hé lộ ít nhiều về nguồn tiền này.
Từ vụ An Quý Hưng và Vinaconex: Cần hoàn thiện thể chế để đảm bảo sự minh bạch trong đầu tư của doanh nghiệp.
Trước khi mua lô cổ phần phổ thông 57,7% của SCIC tại Vinaconex, ít ai biết đến cái tên An Quý Hưng, một doanh nghiệp xây lắp và kinh doanh bất động sản có quy mô vốn vài trăm tỉ. Sau thương vụ này, cái tên đại gia Nguyễn Xuân Đông và An Quý Hưng thường xuyên được nhắc đến trong nhiều sự kiện liên quan đến ngành xây dựng và tài chính với một câu hỏi “đại gia” mới nổi này là ai mà có thể mua được hơn một nửa doanh nghiệp lớn như Vinaconex và sẽ quản lý tổng công ty này thế nào?
Tại thời điểm An Quý Hưng trúng đấu giá lô cổ phiếu của Vinaconex, đã có thông tin về việc doanh nghiệp này bán 20 lô đất tại khu đô thị Galeximco Lê Trọng Tấn được gần 200 tỷ đồng để thanh toán tiền mua cổ phần.
Tuy nhiên, số tiền này quá nhỏ so với khoản tiền gần 7.500 tỷ đồng phải trả cho SCIC để sở hữu hơn 255 triệu cổ phần của Vinaconex. Khi nhìn vào bản cân đối kế toán năm 2018 của An Quý Hưng thì thấy hầu hết số tiền mua cổ phần của Vinaconex không phải là tiền của doanh nghiệp này.
Cụ thể, tổng tài sản của doanh nghiệp này đầu năm 2018 có chưa đến 1.000 tỷ đồng nhưng tổng tài sản cuối năm đã tăng lên gần 12 nghìn 700 tỷ đồng. Số nợ cũng tăng phi mã với tài sản có, trong đó nợ đầu năm là hơn 534 tỷ đồng nhưng nợ cuối năm là hơn 12 nghìn tỷ đồng. Số liệu này cho thấy hầu hết những tài sản mà An Quý Hưng có đều là tài sản vay, huy động vốn.
Giá trị làm tăng khối tài sản của An Quý Hưng đã được nêu rõ trong bản cân đối kế toán. Theo đó, tài sản cố định có giá trị hơn 39 tỷ, bất động sản đầu tư hơn 42 tỷ, tài sản dang dở dài hạn gần 80 tỷ đồng. Tài sản lớn nhất là nguồn đầu tư tài chính dài hạn, khoảng 7.600 tỷ đồng.
Tổng các khoản nợ phải trả dài hạn của An Quý Hưng là hơn 8.000 tỷ đồng, trong đó vay và nợ thuê tài chính dài hạn là 200 tỷ, còn 7.800 tỷ đồng là khoản nợ phải trả khác. Đây chính là khoản nợ phát sinh khi An Quý Hưng mua cổ phần của Vinaconex.
Câu hỏi đặt ra là những tổ chức hay cá nhân nào đã đồng ý cho An Quý Hưng vay một khoản tiền lớn như vậy trong khi tổng tài sản của An Quý Hưng chỉ chưa đến 1.000 tỷ và tài sản có thể thế chấp để đảm bảo cho khoản vay lớn được còn ít hơn rất nhiều lần?
Theo một số luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư tài chính, có những thủ thuật để vượt qua được tình huống này. Có thể, hồ sơ tài chính của An Quý Hưng chỉ để hợp thức hóa cho nguồn tiền dùng để mua cổ phần của Vinaconex và An Quý Hưng không phải là chủ thực sự của số cổ phần này nên không cần tài sản đảm bảo vẫn có thể “vay” được tiền để mua cổ phần. Đây chính là nguồn vốn mà những nhà đầu tư bí ẩn bỏ vào đứng sau “đại gia” mới nổi.
Dòng vốn thứ hai có thể huy động thêm từ nguồn vay ngân hàng và margin chính cổ phiếu VCG tại các công ty chứng khoán để “chuyển ngược” lại cho nhà đầu tư góp vốn. Những nhà đầu tư đứng sau lưng có thể ứng tiền cho An Quý Hưng vay và An Quý Hưng sẽ phải thế chấp toàn bộ số cổ phần đã mua để đảm bảo trả “khoản nợ dài hạn” như thể hiện trong bản cân đối kế toán năm 2018 của doanh nghiệp này. Sau khi là chủ của Vinanconex thì với tư cách là cổ đông lớn của doanh nghiệp, tiền của Vinaconex có thể được rút ra sử dụng để trả nợ. Đó là cách khôn ngoan của những người kinh doanh kiểu “tay không bắt giặc”.
Dù là khả năng nào thì đây cũng là thương vụ làm bộc lộ những bất cập trong quản lý nhà nước liên quan đến đấu giá cổ phần doanh nghiệp nhà nước khiến cho “cá bé” đã nuốt trọn “cá lớn”; công ty chưa đến 1 nghìn tỷ trở thành công ty mẹ của một doanh nghiệp có giá trị vốn hóa hơn chục nghìn tỷ đồng.
Bản cân đối kế toán của An Quý Hưng đã nói lên rất nhiều thông tin liên quan đến nguồn tiền bí ẩn mà An Quý Hưng đã sử dụng để mua cổ phần của Vinaconex. Dư luận đặt câu hỏi liệu có cần phải thanh tra, kiểm tra nguồn tiền “bí ẩn”để loại trừ những tình huống vi phạm luật có thể xảy ra trong thương vụ kỳ lạ này, câu hỏi này dành cho các cơ quan có trách nhiệm của Nhà nước.
Trước đây, khi Nhà nước thực hiện đấu giá lô cổ phần gần 1.000 tỷ đồng ở Tổng công ty công nghiệp ô tô Việt Nam (Vinamotor), đã có quy chế lựa chọn nhà đầu tư để mua trọn gói, cả lô cổ phần này với điều kiện nhà đầu tư phải có vốn điều lệ lớn hơn giá trị lô cổ phần và chiến lược phát triển công ty, nhằm loại bớt các doanh nghiệp nhỏ thâu tóm Vinamotor để “xẻ thịt”. Nhưng trong vụ Vinaconex, quy chế bán đấu giá cổ phần của SCIC đã không quy định điều này.
Do quy chế không quy định nhà đầu tư phải chứng minh nguồn vốn nên SCIC cũng chỉ quan tâm đến việc nhà đầu tư nộp đủ tiền mua cổ phần mà không quan tâm đến nguồn tiền nào chủ đầu tư sử dụng để mua lô cổ phiếu này.
Câu chuyện mua bán cổ phần tại Vinaconex đặt ra nhiều vấn đề về việc hoàn thiện thể chế pháp luật để đảm bảo việc mua bán cổ phần nói riêng và hoạt động của thị trường tài chính nói riêng phải được minh bạch. Nếu như dòng tiền rất lớn được sử dụng để mua lại tài sản nhà nước không được kiểm soát, sẽ khó tránh khỏi tình trạng sử dụng những nguồn tiền “không rõ nguồn gốc” để mua lại các công ty nhà nước .
Việc không xác định rõ được nguồn tiền mua cổ phần của SCIC tại Vinaconex cũng dẫn đến không xác định được ông chủ thật sự đang điều hành tổng công ty. Có thông tin cho rằng 1 trong các ông chủ chính góp tiền cho An Quý Hưng đang điều hành doanh nghiệp xây dựng nằm trong “Top 4” vẫn hiện diện ở trụ sở công ty với một chức vụ nhỏ và mang tính hình thức để che dấu quyền lực thực sự cao hơn cả Chủ tịch HĐQT (?).
Chiều ngày 25/4/2019, TAND quận Đống Đa đã có quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu hủy nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông Vinaconex ban hành trong phiên họp bất thường ngày 11/1/2019 và hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời. Như vậy, HĐQT và BKS được bầu trong phiên họp bất thường ngày 11/1/2019 sẽ hoạt động trở lại.
Các cổ đông khởi kiện cho biết họ sẽ tiếp tục theo đuổi các biện pháp để các bên đạt được sự thống nhất, đảm bảo hoạt động của Vinaconex tuân thủ đúng các chuẩn mực quản trị của doanh nghiệp đại chúng niêm yết, bảo vệ quyền lợi của các cổ đông và của người lao động trong công ty.
(VNF) - Lợi dụng thời điểm một cụ bà 70 tuổi ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tinh thần sau khi chồng qua đời, Nguyễn Thị Kim Anh bị cáo buộc từng bước xây dựng lòng tin, nhận là "con nuôi" và dẫn dụ nạn nhân ký tới 74 hợp đồng kỳ nghỉ, gây thiệt hại gần 20 tỷ đồng.
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
(VNF) - Sau khi thống nhất với các đơn vị quản lý cây xanh, chủ đầu tư dự kiến thay thế cây Chiêu Liêu bằng các loại cây tiểu mộc nhằm bảo đảm cảnh quan đồng bộ trên tuyến đường.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội đang làm rõ nghi vấn có người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc hiểu biết pháp luật để tiếp tay cho đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ có giá trị giao dịch ước tính hơn 2.700 tỷ đồng.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội vừa khởi tố vụ án buôn lậu liên quan doanh nghiệp thuộc An Bình Group, bị cáo buộc tiêu thụ hơn 10.000 tấn chân gà nhập khẩu trái quy định. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn tấn chân gà tại các kho lạnh, trong đó có nhiều sản phẩm đã hết hạn sử dụng.
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây báo chí vận hành theo logic tuyến tính - sản xuất nội dung, xuất bản rồi phân phối tới công chúng - thì ngày nay, dòng chảy thông tin đã trở nên đa chiều, liên tục và phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số.
(VNF) - Cơ quan điều tra xác định 23 doanh nghiệp liên quan vụ lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ, trong đó nhiều khách hàng đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng vì tin vào những cam kết lợi nhuận hấp dẫn.
(VNF) - Báo chí sở hữu nội dung nhưng không sở hữu người dùng, nền tảng không sản xuất nội dung nhưng sở hữu người dùng. Khủng hoảng kinh tế báo chí hôm nay không chỉ là câu chuyện doanh thu mà là bài toán về giá trị của thông tin trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
(VNF) - Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) yêu cầu tập trung điều tra, xử lý nghiêm các vụ án, vụ việc liên quan đến dự án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao và trong lĩnh vực khác.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính sửa quy định hoãn xuất cảnh do nợ thuế, sau phản ánh vướng mắc thực tế của người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) A. Likhachev khẳng định tập đoàn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp hạt nhân, xây dựng trung tâm hạt nhân mới hiện đại, sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đào tạo chuyên gia hạt nhân chất lượng cao...
(VNF) - Cuộc họp Excutive News Summit do Google News Initiative tổ chức tại Singapore tháng 6/2026 bất ngờ dành hẳn một phiên để nói về “nền kinh tế sáng tạo nội dung” (creator economy), với sự tham dự của nhiều nhà sáng tạo hàng đầu khu vực, trong đó có Việt Nam. Và những con số mà họ đưa ra khiến các cơ quan báo chí phải giật mình.
(VNF) - Theo Công an Hà Nội, các đối tượng đã chiếm đoạt của 493 người bị hại tham gia nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ số tiền hơn 181 tỷ đồng.
(VNF) - Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng nhiều kịch bản điều hành kinh tế cho năm 2026 nhưng không có kịch bản nào đặt mục tiêu tăng trưởng thấp hơn 10%.
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
(VNF) - Với hàng trăm trang nội dung chuyên sâu, đề cập tới những vấn đề nổi bật nhất của nền kinh tế Việt Nam và quốc tế, Tạp chí Đầu tư Tài chính số đặc biệt (tháng 6/2026) là ấn phẩm hữu ích cho giới chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Theo đề xuất điều chỉnh quy hoạch, không gian kinh tế - xã hội Nghệ Am được tổ chức theo mô hình gồm 1 trung tâm động lực tăng trưởng chính, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng không gian phát triển kinh tế - xã hội, 4 trụ cột phát triển, 5 hành lang kinh tế và 6 trung tâm đô thị động lực.
(VNF) - Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ và mạng xã hội, ranh giới giữa báo chí chính thống và các nền tảng thông tin số ngày càng trở nên phức tạp. Thực trạng "báo hóa" trang thông tin điện tử cùng nạn vi phạm bản quyền đang đặt ra nhiều thách thức gay gắt cho các cơ quan báo chí chính thống.
(VNF) - Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần chấm dứt tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư" kéo dài nhiều năm, tránh làm giảm hiệu quả thi hành pháp luật và cản trở sự phát triển.
(VNF) - Bộ Tài chính đã bổ sung các quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số đối với các chức danh Công an nhân dân.
(VNF) - Bị can Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc trong vụ xả thải vượt chuẩn ở khu công nghiệp Quang Minh.
(VNF) - Chủ tịch của các công ty ngành điện gồm TV1, TV2, TV3 và TV4 vừa bị khởi tố, bắt tạm giam đều thuộc nhóm doanh nghiệp tư vấn xây dựng điện, do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nắm cổ phần chi phối.
(VNF) - Tại buổi làm việc với Đồng Nai, Thủ tướng đã yêu cầu rà soát, xác định lộ trình hoàn thành sớm nhất các quy hoạch, đặc biệt là các quy hoạch liên quan sân bay Long Thành.
(VNF) - Lợi dụng thời điểm một cụ bà 70 tuổi ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tinh thần sau khi chồng qua đời, Nguyễn Thị Kim Anh bị cáo buộc từng bước xây dựng lòng tin, nhận là "con nuôi" và dẫn dụ nạn nhân ký tới 74 hợp đồng kỳ nghỉ, gây thiệt hại gần 20 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green City tại khu đô thị mới Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau hơn một năm thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2026.