1.000 tỷ USD thặng dư thương mại: Thành công hay dấu hiệu bất ổn của kinh tế Trung Quốc?
(VNF) - Trung Quốc ngày 13/1 công bố thặng dư thương mại đạt gần 1.000 tỷ USD vào năm 2024 khi hàng xuất khẩu của nước này tràn ngập toàn cầu, trong khi các doanh nghiệp và hộ gia đình trong nước chi tiêu thận trọng vào hàng nhập khẩu.
Thặng dư thương mại kỷ lục
Tổng cục Hải quan Trung Quốc ngày 13/1 cho biết nước này đã xuất khẩu 3,58 nghìn tỷ USD hàng hóa và dịch vụ vào năm ngoái, trong khi nhập khẩu 2,59 nghìn tỷ USD. Theo đó, thặng dư thương mại của Trung Quốc lên tới 990 tỷ USD, phá vỡ kỷ lục trước đó của Trung Quốc là 838 tỷ USD vào năm 2022.
Kim ngạch xuất khẩu mạnh mẽ vào tháng 12, bao gồm một số mặt hàng có thể đã được chuyển nhanh đến Mỹ trước khi ông Trump nhậm chức và bắt đầu tăng thuế, đã đưa Trung Quốc đạt mức thặng dư kỷ lục mới trong một tháng là 104,8 tỷ USD.

Khi điều chỉnh theo lạm phát, thặng dư thương mại của Trung Quốc năm ngoái vượt xa bất kỳ quốc gia nào trên thế giới trong thế kỷ qua, thậm chí cả các cường quốc xuất khẩu như Đức, Nhật Bản hay Mỹ. Các nhà máy của Trung Quốc đang thống trị ngành sản xuất toàn cầu ở quy mô mà không quốc gia nào từng trải qua kể cả Mỹ sau Thế chiến II.
Việc Trung Quốc xuất khẩu mọi thứ từ ô tô đến tấm pin mặt trời đã mang lại nguồn lợi kinh tế cho đất nước. Hoạt động xuất khẩu đã tạo ra hàng triệu việc làm không chỉ cho công nhân nhà máy, những người có mức lương điều chỉnh theo lạm phát đã tăng gấp đôi trong thập kỷ qua mà còn cho các kỹ sư, nhà thiết kế và nhà khoa học nghiên cứu có thu nhập cao.
Đồng thời, nhập khẩu hàng hóa nhà máy của Trung Quốc đã chậm lại đáng kể. Quốc gia này đã theo đuổi sự tự lực quốc gia trong 2 thập kỷ qua, đáng chú ý nhất là thông qua chính sách Made in China 2025, trong đó Bắc Kinh cam kết đầu tư 300 tỷ USD để thúc đẩy sản xuất tiên tiến.
Trung Quốc đã chuyển từ nhập khẩu ô tô trở thành nước xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới, vượt qua Nhật Bản, Hàn Quốc, Mexico và Đức. Một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đã bắt đầu sản xuất máy bay phản lực thương mại một lối đi, trong nỗ lực thay thế máy bay Airbus và Boeing vào một ngày nào đó. Các công ty Trung Quốc sản xuất hầu hết các tấm pin mặt trời trên thế giới .
Xuất khẩu của Trung Quốc đang bùng nổ khi nền kinh tế trong nước đang gặp khó khăn. Thặng dư thương mại đã bù đắp một phần thiệt hại từ sự sụp đổ của thị trường nhà ở đã gây tổn thương cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Hàng triệu công nhân xây dựng đã mất việc làm, trong khi tầng lớp trung lưu của Trung Quốc đã mất phần lớn tiền tiết kiệm. Điều này khiến nhiều gia đình không muốn chi tiêu cho hàng nhập khẩu, thậm chí cả hàng hóa và dịch vụ trong nước.
Việc xây dựng quá mức các nhà máy ở Trung Quốc đã bắt đầu gây tổn hại cho nhiều công ty Trung Quốc, khiến giá cả giảm, thua lỗ nặng nề và thậm chí là vỡ nợ.
Phản ứng toàn cầu
Việc hàng hóa tràn ra từ các nhà máy Trung Quốc đã gây ra sự chỉ trích từ danh sách ngày càng dài các đối tác thương mại của Trung Quốc. Các nước công nghiệp hóa và đang phát triển đều đã áp dụng thuế quan, cố gắng làm chậm lại dòng chảy. Trong nhiều trường hợp, Trung Quốc đã trả đũa tương tự, đưa thế giới đến gần hơn với một cuộc chiến thương mại có thể làm mất ổn định hơn nữa nền kinh tế toàn cầu.
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump, người sẽ nhậm chức vào tuần tới, đã đe dọa sẽ tăng cường các chính sách thương mại vốn đã hung hăng của Mỹ nhằm vào Trung Quốc.

Phản ứng dữ dội đối với sự mất cân bằng thương mại của Trung Quốc đến từ các nước công nghiệp hóa và đang phát triển. Chính phủ nhiều nước lo ngại về việc đóng cửa nhà máy và mất việc làm trong các ngành sản xuất không thể cạnh tranh với giá thấp từ Trung Quốc.
Liên minh châu Âu và Mỹ đã tăng thuế vào năm ngoái đối với ô tô từ Trung Quốc. Nhưng một số rào cản lớn nhất đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc đã được dựng lên bởi các quốc gia ít giàu có hơn với các ngành sản xuất có thu nhập trung bình, như Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Indonesia. Họ đã ở trên bờ vực công nghiệp hóa nhưng lo sợ rằng điều đó có thể tuột mất.
Khối lượng xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng hơn 12% một năm. Giá trị USD của hàng xuất khẩu của nước này đã tăng bằng một nửa tốc độ đó vì giá cả giảm mạnh và các công ty Trung Quốc sản xuất nhiều hàng hóa hơn mức người mua nước ngoài sẵn sàng mua.
Mỹ đã chỉ trích Bắc Kinh đang sử dụng quyền kiểm soát các ngân hàng nhà nước của để đầu tư quá mức vào năng lực nhà máy. Khoản cho vay ròng của các ngân hàng cho ngành công nghiệp là 83 tỷ USD vào năm 2019, trước đại dịch. Con số đó tăng lên 670 tỷ USD vào năm 2023, mặc dù tốc độ đã chậm lại phần nào trong năm nay.
Ông R. Nicholas Burns, đại sứ Mỹ tại Trung Quốc, cho biết: “Trung Quốc đang mắc phải sai lầm lớn khi sản xuất lượng hàng gấp hai đến ba lần nhu cầu trong nước ở một số lĩnh vực, dù là thép, rô bốt hay xe điện, pin lithium, tấm pin mặt trời, rồi xuất khẩu lượng hàng dư thừa đi khắp thế giới”.
Trung Quốc không thâm hụt thương mại kể từ năm 1993. Thặng dư thương mại năm 2024 của nước này vượt xa các kỷ lục trước đó khi điều chỉnh theo lạm phát. Ví dụ, thặng dư của Nhật Bản đạt đỉnh vào năm 1993 ở mức 96 tỷ USD. Con số đó tương đương với 185 tỷ USD theo giá trị USD ngày nay, hoặc ít hơn một phần năm thặng dư của Trung Quốc vào năm ngoái.
Thặng dư thương mại mở rộng của Trung Quốc chiếm tới một nửa tăng trưởng kinh tế của cả nước vào năm ngoái. Đầu tư vào các nhà máy mới để xuất khẩu chiếm phần lớn phần tăng trưởng còn lại.
Theo Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc, Trung Quốc hiện sản xuất khoảng 1/3 hàng hóa sản xuất trên thế giới. Con số này lớn hơn cả Mỹ, Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc và Anh cộng lại.
Trung Quốc – EU lại đụng độ, tranh chấp thương mại leo thang
- 'Trump 2.0' và những biến số mới với nền kinh tế toàn cầu 11/01/2025 07:30
- Đám cháy gây thiệt hại lớn nhất lịch sử Mỹ: San bằng 160km2, 12.000 công trình bị thiêu rụi 13/01/2025 10:03
- Bị Mỹ chặn nguồn thu quan trọng, Nga tuyên bố 'sẽ đáp trả' 13/01/2025 08:45
Trải qua tuần giảm mạnh nhất tháng, giá vàng sẽ diễn biến ra sao?
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
TT Trump tuyên bố chiến sự với Iran đã chấm dứt
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
Bị Mỹ phong tỏa, Iran cầm cự được bao lâu khi cạn nguồn thu và buộc phải nhượng bộ?
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
EU cảnh báo cứng rắn Trung Quốc: ‘Sẽ chiến đấu tới cùng'
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
Ngân hàng DBS: Lợi nhuận tăng cao nhưng triển vọng nhiều rủi ro do chiến tranh
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lãi suất thấp 'châm ngòi' cơn sốt vay nhân dân tệ toàn cầu
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Xe điện Trung Quốc tự tin 'thắng lớn' dù bị Mỹ 'chặn cửa'
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
Giá dầu lập kỷ lục thời chiến, nguy cơ vọt lên 150 USD/thùng
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
Du lịch quá tải: Khi 'điểm nóng' hoá 'điểm nghẽn'
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
Tín dụng tư nhân đe dọa lợi nhuận ngân hàng: Lộ dần những mối quan hệ ngầm
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Mô hình trading kiếm ‘bộn’ tiền nhờ trí tuệ nhân tạo
(VNF) - Công ty giao dịch XTX Markets của ông Alex Gerko sử dụng chip Nvidia và phương pháp “học sâu” (deep learning) để dự báo biến động giá.
Cú đúp địa chính trị thổi bùng giá dầu
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
Những 'mũi nhọn' đưa thương hiệu Trung Quốc ra biển lớn
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
USD mạnh lên sau cuộc họp ‘căng thẳng nhất nhiều thập kỷ’ của Fed
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Một ‘thắng lợi’ mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Giá vàng xuống mức thấp nhất trong 4 tuần, toàn cầu lo lắng 1 cú 'sốc' mới
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
Biến động lớn tại liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, giá dầu sẽ đi về đâu?
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
'Vũ khí mới' của Trung Quốc tạo bước ngoặt trong 'cuộc chiến' pin toàn cầu
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
Những cuộc chiến tranh đang 'viết lại' trật tự tiền tệ toàn cầu
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
'Nín thở' chờ quyết định từ Mỹ khiến trạng thái lãi suất toàn cầu thay đổi
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
Giá vàng tiếp tục tăng mạnh, tái chiếm mốc 5.000 USD/ounce?
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
Khi Hormuz dậy sóng: Mỹ - Trung tranh ngôi 'bá chủ' năng lượng toàn cầu
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
Trải qua tuần giảm mạnh nhất tháng, giá vàng sẽ diễn biến ra sao?
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
Toàn cảnh công trường xây Sân vận động PVF 60.000 chỗ ngồi tại Hưng Yên
(VNF) - Sân vận động PVF được khởi công vào tháng 10/2025, với sức chứa lên tới 60.000 chỗ ngồi, nằm trong quần thể tổ hợp thể thao - dịch vụ rộng khoảng 92ha tại Hưng Yên.

































































