5 triệu USD/km cao tốc: Đắt hay rẻ?

M.Hà - H.Mai - 08/06/2020 06:56 (GMT+7)

Suất đầu tư của cao tốc Bắc - Nam thấp nhất là dự án Cam Lộ - La Sơn với 78 tỷ đồng/km (3,4 triệu USD), cao nhất là cầu Mỹ Thuận 2 với 756,9 tỷ đồng/km (32,8 triệu USD).

VNF — Một số dự án cao tốc có chất lượng kém, hư hỏng ngay sau khi đưa vào khai thác

Tính bình quân, suất đầu tư 1 km cao tốc Bắc - Nam là 115,8 tỷ đồng (khoảng 5 triệu USD).

Vì sao giữa các dự án lại có mức chênh lệch lớn về suất đầu tư? Nếu so với suất đầu tư bình quân, cao tốc Bắc - Nam đắt hay rẻ?

Chênh lệch lớn do đâu?

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi 11 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía đông, suất đầu tư cao nhất là dự án cầu Mỹ Thuận 2 với 756,9 tỷ đồng/km. Đây là dự án công trình cầu dây văng đặc biệt vượt qua sông Tiền, tổng chiều dài 1,9 km, mặt cắt ngang 25 m. Đứng thứ 2 là đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt với suất đầu tư 270,5 tỷ đồng (gồm 1 công trình hầm Thần Vũ dài 1 km, cầu Hưng Đức vượt sông Lam, Nghệ An dài 4 km).

Cùng có quy mô mặt cắt ngang lớn nhất tuyến là 25 m như dự án cầu Mỹ Thuận 2, song đoạn Phan Thiết - Dầu Giây suất đầu tư chỉ 145 tỷ đồng/km, do đoạn tuyến này đi qua khu vực có điều kiện thuận lợi, không phải xử lý nền đất yếu, công trình cầu nhỏ, chỉ chiếm 9,6% chiều dài tuyến. Tương tự, suất đầu tư thấp nhất dự án là đoạn Cam Lộ - La Sơn với 78 tỷ đồng/km, do mặt cắt làn đường chỉ 12 m (2 làn đường), không phải xử lý nền đất yếu, quy mô nhỏ nhất trong các dự án cao tốc Bắc - Nam.

Theo ông Phạm Hữu Sơn, Tổng giám đốc Tổng công ty tư vấn thiết kế GTVT (Tedi - tư vấn lập dự án), suất đầu tư trung bình 5 triệu USD bao gồm chi phí đầu tư xây dựng công trình cầu, hầm, xử lý nền đất yếu và hệ thống giao thông thông minh (ITS), thu phí điện tử không dừng, đường gom dân sinh nhưng chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng (GPMB).

Ông Sơn cũng khẳng định, suất đầu tư này phù hợp, thấp hơn so với suất đầu tư đường cao tốc một số nước trong khu vực và thấp hơn số liệu được Bộ Xây dựng công bố. Cụ thể, theo Quyết định 44/2020 của Bộ Xây dựng, suất đầu tư xây dựng cao tốc 4 làn xe, vùng 2 (miền Trung và Tây nguyên) là 157,4 tỷ đồng/km, vùng 3 (các tỉnh phía nam) là 192,4 tỷ đồng/km, bao gồm chi phí xây dựng cầu, hầm và xử lý nền đất yếu.

Ông Sơn cũng dẫn chứng, dự án Phan Thiết - Dầu Giây có quy mô 4 làn xe có suất đầu tư 145 tỷ đồng (đã bao gồm chi phí GPMB, lãi vay, dự phòng), thấp hơn chi phí do Bộ Xây dựng công bố là 192 tỷđồng (khu vực 3, chưa gồm chi phí GPMB, lãi vay, dự phòng).

Cũng theo lãnh đạo Tedi, tổng mức đầu tư được tính toán cho các dự án theo hình thức PPP, cao hơn so với theo hình thức đầu tư công (do tính thêm cả phần lãi vay ngân hàng). Nếu Quốc hội phê duyệt 3 dự án PPP sang đầu tư công, sẽ giúp giảm chi phí lãi vay và rút ngắn thời gian triển khai.

Có thể giảm tiếp?

Trước đó, theo Nghị quyết số 52/2017 của Quốc hội, cao tốc Bắc - Nam gồm 11 dự án thành phần với tổng mức đầu tư 118.716 tỷ đồng. Tới tháng 10/2018, theo báo cáo nghiên cứu khả thi toàn bộ 11 dự án của Bộ GTVT, tổng mức đầu tư giảm còn 102.513 tỷ đồng, giảm 16.203 tỷ đồng so với quyết định trước đó.

Một tính toán khác của Bộ GTVT cho biết, nếu chuyển cả 8 dự án PPP sang đầu tư công, tổng mức đầu tư xây dựng cao tốc Bắc - Nam sẽ giảm thêm được 19.000 tỷ đồng. Vậy, suất đầu tư trong thực tế triển khai của cao tốc Bắc - Nam có thể thấp hơn nữa so với dự toán ban đầu hay không?

PGS-TS Trần Chủng, nguyên Cục trưởng Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng), cho rằng tổng mức đầu tư của dự án giai đoạn đầu mới là khái toán, khi đấu thầu nhà đầu tư phải nghiên cứu kỹ thiết kế, dự toán và đưa ra mức giá thấp hơn mức trần mà Bộ GTVT đưa ra. “Dự án PPP là lời ăn lỗ chịu, nên các nhà đầu tư trúng thầu sẽ phải tính toán rất kỹ, làm đúng giá cam kết ban đầu, nói cách khác, tổng mức đầu tư của các dự án cao tốc Bắc - Nam khi triển khai có thể giảm tiếp so với hiện tại”, ông Chủng nói.

Trên thực tế, nếu so sánh với một số dự án cao tốc trước đó, suất đầu tư của cao tốc Bắc - Nam đang thấp hơn. Theo ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên chính sách công, ĐH Fulbright VN, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây có tổng vốn đầu tư hơn 930 triệu USD cho 51 km (không tính 4 km đầu do TP.HCM xây) gồm 4 làn xe, suất đầu tư lên tới 18,3 triệu USD/km.

Đường cao tốc Bến Lức - Long Thành chi phí dự kiến lên tới 28,2 triệu USD/km. Trong khi đó, chi phí xây dựng đường cao tốc 4 làn xe tại Trung Quốc chỉ khoảng 6 triệu USD/km, tại Mỹ khoảng 8 triệu USD/km.

“Loại trừ chi phí xây cầu dẫn, đền bù GPMB, việc xây dựng đường tại VN vẫn cao hơn thế giới. Dự án đường cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, trừ 2 khoản phí trên (khoảng 286 triệu USD), vẫn tốn khoảng 13 triệu USD để xây mỗi ki lô mét đường, đắt hơn nhiều so với chi phí tại Mỹ và Trung Quốc”, ông Thành đánh giá.

Theo PGS-TS Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Hội đồng Tư vấn khoa học kỹ thuật môi trường - Ủy ban MTTQ TP.HCM, không thể đưa ra khái niệm 1 km đường giá bao nhiêu để so sánh bởi chi phí xây dựng tùy thuộc vào điều kiện kỹ thuật, yêu cầu mặt đường, vị trí địa lý, quy mô, cách làm... của từng quốc gia.

Nếu chia theo trung bình, chi phí làm đường của Việt Nam thấp hơn một số quốc gia nhưng thực chất, giá gốc để làm một công trình không phải như giá đã công bố. Giá được công bố là giá xây dựng, để đối chiếu, khoản này chỉ chiếm 2/3 tổng mức chi phí, 1/3 còn lại gọi là chi phí “đuôi”, là giá thủ tục, dự phòng phí và khoản này cực đắt.

Lo chi phí cao, chất lượng thấp

Theo ông Ninh, suất đầu tư cao hay thấp còn do chất lượng và tuổi thọ tuyến đường làm ra. Nhiều tuyến cao tốc hiện nay có suất đầu tư rất cao, song chất lượng lại thấp báo động. “Chưa nói đến nước ngoài, các con đường người Pháp làm tại VN từ xưa đến nay chạy vẫn tốt, trong khi đường bây giờ xây lên không được mấy ngày lại hỏng, trồi lên sụt xuống, sửa chữa cải tạo liên tục.

Chỉ tính riêng chi phí thủ tục và đền bù giải tỏa đã khiến giá thành không chỉ đường cao tốc mà với đường sá, cầu cống nói chung ở VN cực kỳ đắt. Rồi dự toán một đằng, sau lại đội giá, xin thêm kinh phí bao nhiêu lần”, ông Ninh nói thẳng.

Trước ý kiến cho rằng chi phí đầu tư đường cao tốc ở Việt Nam hiện nay cao là do chi phí GPMB, một chuyên gia giao thông phản bác, đường cao tốc thường không đi qua khu vực đông dân cư, đô thị mà chủ yếu qua những vùng đất trống, như trường hợp cao tốc TP.HCM - Trung Lương. Ông cũng không đồng ý với nhận định suất đầu tư đường cao tốc ở Việt Nam cao là do chi phí xây dựng cầu, cống… cao vì ở các nước khi xây dựng đường bộ cao tốc cũng tốn những chi phí cầu, cống nhiều như ở Việt Nam. Thậm chí, ở Nhật Bản, Hồng Kông còn làm đường cao tốc trên biển, khắc nghiệt và tốn kém hơn nhiều.

Theo vị này, chi phí đường cao tốc ở Việt Nam cao là do bộ máy quản lý cồng kềnh, thủ tục hành chính rườm rà dẫn đến chi phí cao hơn.

Bên cạnh đó, không loại trừ các chi phí không chính danh, tiêu cực trong việc thi công các dự án cao tốc ở Việt Nam mà ông ước tính lên đến khoảng 30% tổng chi phí. “Càng nghịch lý hơn là chi phí làm đường thì quá cao trong khi chất lượng đường cao tốc lại thấp, tuổi thọ kém hơn nhiều các nước. Chẳng hạn như cao tốc TP.HCM - Trung Lương, Đà Nẵng - Quảng Ngãi mới đưa vào sử dụng đã xảy ra hàng loạt sự cố”, vị này nói.

Theo TNO

Tags:

cao tốc Bắc - Nam

cao tốc Bắc - Nam phía đông

5 triệu USD/km cao tốc

làm cao tốc Bắc Nam đát hay rẻ

Bộ Giao thông Vận tải

Bãi bỏ hạn mức đầu tư 10% đối với quỹ ETF, mở đường loại hình quỹ mới

(VNF) - Theo Hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Chứng khoán 2019, quy định về hạn chế đầu tư của quỹ ETF danh mục (ETF) sẽ được gỡ bỏ.

Sẽ áp dụng cơ chế sandbox trong lĩnh vực chứng khoán

'Vào cuộc chơi mới phải chấp nhận đổi mới và có thể chế bảo vệ đổi mới'

TP.HCM thu thuế hơn 400.000 tỷ đồng, tăng tới 36%

F88 được UBCKNN chấp thuận hồ sơ chào bán hơn 22 triệu cổ phiếu, giá dự kiến 71.000 đồng/cp

Khối ngoại vung trăm tỷ gom cổ phiếu ngân hàng, VIC-VHM gây áp lực lên chỉ số

Một quỹ đầu tư ngoại bán ròng cổ phiếu Việt 10 quý liên tiếp

01/07/26 12:00 (GMT+7)

(VNF) - Một quỹ đầu tư Đài Loan đã bán ròng cổ phiếu Việt Nam trong 10 quý liên tiếp. Nhưng theo giới phân tích, diễn biến này chưa phản ánh toàn bộ triển vọng của thị trường chứng khoán trong nước.

Cuộc 'di cư' lớn nhất lịch sử chứng khoán Việt: Gần 300 mã cổ phiếu từ HNX sang HoSE

01/07/26 12:00 (GMT+7)

(VNF) - Việc chuyển toàn bộ cổ phiếu niêm yết từ HNX sang HoSE trước cuối năm 2026 đánh dấu bước tái cấu trúc quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Năm 'mũi nhọn' hút vốn toàn cầu của Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng

01/07/26 11:00 (GMT+7)

(VNF) - VIFC Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển 5 sản phẩm tài chính trọng điểm, gồm token hóa tài sản, tín chỉ carbon, sàn giao dịch hàng hóa, quản lý quỹ và thị trường trái phiếu nhằm kết nối dòng vốn quốc tế với nền kinh tế thực của Việt Nam.

Hàng trăm người nộp 108 tỷ vào tài khoản FPT để hưởng lợi gấp 6 lần

01/07/26 10:45 (GMT+7)

(VNF) - Gần 400 người vừa chuyển 108 tỷ đồng vào tài khoản FPT để mua cổ phiếu với mức giá thấp hơn khoảng 86%, rẻ ương đương gấp 6 làn thị giá và những điều kiện đi kèm đã gây chú ý.

Sửa Luật Chứng khoán: Bãi bỏ 2 điều kiện quan trọng với ngân hàng lưu ký chứng khoán

01/07/26 10:00 (GMT+7)

(VNF) - Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán 2019 cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục nhiều hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực chứng khoán đảm bảo phù hợp, thống nhất với hệ thống pháp luật.

Hai lực cản chính khiến thanh khoản thị trường chứng khoán suy giảm

01/07/26 08:45 (GMT+7)

(VNF) - Đại diện từ quỹ KIM Việt Nam cho rằng, nâng hạng FTSE không còn là yếu tố mới mà thị trường cần câu chuyện riêng để giữ chân nhà đầu tư, trong bối cảnh thanh khoản suy yếu và vốn ngoại tiếp tục rút khỏi thị trường chứng khoán.

Từ hôm nay 1/7, chuyển nhượng tiền mã hóa phải nộp thuế 0,1%

01/07/26 08:30 (GMT+7)

(VNF) - Thuế đối với chuyển nhượng tài sản số sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7, đánh dấu thêm một bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường tại Việt Nam.

Xây dựng VIFC: 'Việt Nam đi sau nên càng phải làm nhanh hơn, quyết liệt hơn'

01/07/26 07:30 (GMT+7)

(VNF) - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển cho rằng, Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là nơi cung cấp dịch vụ tài chính mà còn phải trở thành kênh huy động vốn mới, thử nghiệm các mô hình tài chính hiện đại và kết nối dòng vốn toàn cầu. Muốn tạo sức cạnh tranh với các trung tâm trong khu vực, Việt Nam cần nhanh chóng hoàn thiện khung pháp lý đủ mạnh, đồng bộ và có cơ chế vượt trội cho các sản phẩm tài chính, tài sản số, fintech và quản trị rủi ro.

VN-Index tăng điểm trong biên độ hẹp, khối ngoại bán ròng hơn 1.100 tỷ đồng

30/06/26 16:49 (GMT+7)

(VNF) - VN-Index duy trì đà tăng trong phiên 30/6 nhưng biên độ khá hẹp, phản ánh trạng thái thận trọng của dòng tiền. Động lực chính vẫn đến từ nhóm bluechips, nhất là hệ sinh thái Vingroup, trong bối cảnh khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng với quy mô hơn 1.100 tỷ đồng.

Lãnh đạo công ty chứng khoán phải có chứng chỉ hành nghề chứng khoán?

30/06/26 15:00 (GMT+7)

(VNF) - Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Chứng khoán 2019. Dự án Luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10-2026.

Lãnh đạo Đà Nẵng tiết lộ 3 nhóm sản phẩm ưu tiên phát triển tại VIFC-DN

30/06/26 11:00 (GMT+7)

(VNF) - Theo lãnh đạo TP. Đà Nẵng, cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) đã và đang phối hợp với các đối tác, định chế tài chính quốc tế lớn triển khai 3 nhóm sản phẩm trọng tâm, ưu tiên phát triển tại VIFC-DN.

Nhóm DN cảng 'ăn nên làm ra', VIMC nhận 'mưa tiền' cổ tức từ các công ty con

30/06/26 10:00 (GMT+7)

(VNF) - VIMC chuẩn bị thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức tiền mặt khi nhiều doanh nghiệp cảng biển đồng loạt chốt quyền chi trả sau một năm kinh doanh khả quan.

Giới tiền số nín thở chờ 'ngày phán xét': Cá voi Strategy 'ra bài' với STRC

30/06/26 08:45 (GMT+7)

(VNF) - Strategy sẽ chốt cổ tức và quyết định tỷ lệ cổ tức mới cho STRC trong ngày 30/6, giữa lúc cổ phiếu lao dốc mất hơn 25% giá trị so với mệnh giá.

'Đà Nẵng cạnh tranh bằng thể chế, không chỉ bằng ưu đãi'

30/06/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Sau thời gian vận hành, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) đã thu hút các chuyên gia quốc tế, định chế tài chính và doanh nghiệp công nghệ tài chính tham gia hệ sinh thái.

'Cần mạnh dạn xây dựng hành lang pháp lý cho tài sản và dịch vụ tài chính mới'

30/06/26 07:51 (GMT+7)

(VNF) - Hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế – Định hình dòng vốn thế hệ mới" là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, góp phần hoàn thiện cơ chế vận hành và tạo nền tảng để VIFC-DN sớm trở thành điểm đến của các dòng vốn chất lượng cao trong khu vực và trên thế giới.

Thu hút dòng vốn di sản và công nghệ: Cuộc cách mạng thể chế tại VIFC-DN

30/06/26 07:00 (GMT+7)

(VNF) - Trong kỷ nguyên tài sản số, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo, cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia đang chuyển từ thu hút vốn sang kiến tạo thể chế. Với việc triển khai Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), Đà Nẵng đứng trước cơ hội trở thành điểm đến của các dòng vốn thế hệ mới. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) cần đánh giá đúng thực trạng, nhận diện các khoảng trống để tiếp tục kiến tạo môi trường thể chế minh bạch, l

Vai trò của VIFC-DN trong lộ trình phát triển dịch vụ quản lý tài sản

29/06/26 16:00 (GMT+7)

(VNF) - Cầu về dịch vụ quản lý tài sản (Wealth Management) tại Việt Nam đang phát triển nhanh. Còn cung - nghĩa là một ngành thực sự, với khung pháp lý, đội ngũ, sản phẩm, và mô hình kinh doanh đúng nghĩa - thì gần như chưa hình thành.

'Cá voi' Ethereum top đầu thế giới bắt đáy, mua gom tiền số

29/06/26 11:15 (GMT+7)

(VNF) - SharpLink mua thêm hơn 39.000 ETH sau gần 8 tháng yên ắng, phát tín hiệu tiếp tục chiến lược xây dựng kho bạc Ethereum giữa vùng "giá đáy".

VN-Index vẫn “mắc kẹt” ở đáy cũ, chờ ngân hàng dẫn nhịp?

29/06/26 10:00 (GMT+7)

(VNF) - Bức tranh dòng vốn toàn cầu đang cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý khi nhà đầu tư bắt đầu thận trọng hơn với nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn. Thay vào đó, dòng tiền đang có xu hướng luân chuyển sang các nhóm cổ phiếu phi công nghệ. Tại Việt Nam, nhóm ngân hàng đang nổi lên như một điểm sáng.

Từ 1/7, cảnh báo nhiều hành vi quen thuộc bị coi là trốn thuế

29/06/26 08:45 (GMT+7)

(VNF) - Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, quy định rõ 10 hành vi bị xác định là trốn thuế. Các hành vi vi phạm không chỉ bao gồm không kê khai, không xuất hóa đơn mà còn mở rộng đến việc sử dụng chứng từ không hợp pháp, khai sai giao dịch và gian lận trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Vốn mạo hiểm cần một 'bệ phóng' từ trung tâm tài chính quốc tế

29/06/26 08:00 (GMT+7)

(VNF) - Phát triển trung tâm tài chính quốc tế chỉ có thể bền vững khi đi cùng một chiến lược phát triển hệ sinh thái đổi mới tài chính theo chiều sâu, trong đó vốn mạo hiểm không đứng ở bên lề, mà là một cấu phần nền của năng lực cạnh tranh tài chính quốc gia.

Cảng Đà Nẵng tiếp tục không đáp ứng đủ điều kiện đại chúng

29/06/26 07:45 (GMT+7)

(VNF) - Cảng Đà Nẵng vẫn chưa đáp ứng điều kiện đại chúng khi VIMC chưa thoái bớt vốn, đứng trước nguy cơ phải hủy tư cách công ty đại chúng vào cuối năm.