(VNF) - Nền kinh tế Ai Cập đã chịu áp lực nặng nề trong năm qua, với việc đồng bảng Ai Cập sụt giảm, ngoại tệ cạn kiệt và lạm phát tăng vọt.
Một góc thành phố Cairo, thủ đô của Ai Cập.
Nguyên nhân sâu xa dẫn tới bất ổn kinh tế
Một số nguyên nhân đã có từ nhiều thập kỷ trước, chẳng hạn như chính sách phát triển công nghiệp và xuất khẩu thất bại đã tạo ra thâm hụt thương mại dai dẳng.
Ngoài ra, việc đồng tiền được định giá quá cao, trong khi các thể chế quản lý còn nhiều bất ổn đã khiến việc đầu tư và cạnh tranh trên thị trường trở nên ảm đạm. Các gói trợ cấp, dù hiện tại đã giảm nhiều, từ lâu đã khiến ngân sách nước này cạn kiệt.
Đầu tư nước ngoài bên ngoài lĩnh vực dầu khí rất ít, khiến các khoản thu từ kiều hối, phí quá cảnh Kênh đào Suez và du lịch đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế đất nước.
Theo Tổng thống Abdel Fattah al-Sisi, tình trạng kinh tế Ai Cập đã trở nên hỗn loạn sau cuộc nổi dậy năm 2011 và tốc độ tăng dân số nhanh chóng (khoảng 1,7% vào năm 2021, theo dữ liệu World Bank). Ngoài ra, bắt đầu từ năm 2020, như mọi quốc gia khác trên thế giới, Ai Cập cũng chịu những tác động từ đại dịch Covid-19 và cuộc chiến quân sự tại Ukraine.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích thế giới, việc duy trì đồng bảng Ai Cập đắt đỏ, sự phụ thuộc vào đầu tư nước ngoài trong khi không cải thiện cơ cấu kinh tế, đi kèm với những chính sách không mấy hiệu quả mới là nguyên nhân khiến tình hình kinh tế đất nước ngày càng trầm trọng.
Tình trạng nền kinh tế hiện tại
Nền kinh tế Ai Cập đang tăng trưởng ổn định, nhưng do dân số tăng đột biến, nên tác động tích cực từ sự tăng trưởng, được dự báo ở mức 4 - 5% trong năm nay, cũng trở nên nhỏ bé hơn. Theo nhiều người dân Ai Cập, mức sống của họ đang dần bị huỷ hoại.
Kể từ tháng 3/2022, đồng bảng của Ai Cập đã mất giá gần 50% so với đồng USD. Tình trạng thiếu hụt USD trầm trọng đã cản trở hoạt động nhập khẩu và gây ra tình trạng tồn đọng hàng hóa tại các cảng, gây tác động dây chuyền đối với ngành công nghiệp địa phương.
Theo dữ liệu chính thức, lạm phát hàng năm tại Ai Cập đã tăng lên 25,8% trong tháng 1, mức cao nhất trong 5 năm. Giá nhiều loại thực phẩm thiết yếu đã tăng nhanh hơn nhiều.
Theo dữ liệu được tổng hợp bởi các tổ chức quốc tế cũng như báo cáo từ chính phủ, Ai Cập có khoảng 30% dân số là người nghèo trước đại dịch Covid-19. Tới nay, con số đã tăng gấp đôi, với khoảng 60% trong số 104 triệu công dân của Ai Cập sống dưới mức nghèo hoặc gần với mức nghèo.
Tỷ lệ thất nghiệp đã giảm xuống chỉ còn hơn 7%, nhưng tỷ lệ tham gia thị trường lao động cũng giảm dần trong thập kỷ tính đến năm 2020. Hệ thống giáo dục trong tình trạng đáng báo động, còn những sinh viên tốt nghiệp thì không lựa chọn ở lại trong nước mà tìm kiếm các cơ hội ra nước ngoài.
Khi hệ quả từ cuộc chiến tại Ukraine gây ra cú sốc kinh tế mới nhất cho Ai Cập, Cairo đã nhận được hàng tỷ USD tiền gửi và đầu tư từ các đồng minh vùng Vịnh bao gồm Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Mặc dù vậy, các khoản đầu tư mới từ các quốc gia vùng Vịnh dần trở nên thưa thớt hơn do họ tìm kiếm những địa điểm đầu tư mang lại lợi nhuận, trong khi Ai Cập chưa thể cho thấy những tiềm năng kinh tế của mình.
Vào tháng 12/2022, chính phủ cho biết họ đã bắt đầu đàm phán về gói tài chính mới nhất từ IMF, cuối cùng xác nhận khoản vay trị giá 3 tỷ USD liên quan đến các cải cách, bao gồm việc giảm dấu ấn của nhà nước và quân đội trong nền kinh tế.
Gánh nặng nợ quá lớn
Gánh nặng nợ của Ai Cập đang tăng lên, mặc dù các nhà phân tích có những quan điểm tương đối khác biệt về mức độ rủi ro mà điều này gây ra.
Chính phủ Ai Cập dự báo rằng vào cuối năm tài chính vào tháng 6, nợ công sẽ ở mức 93% GDP, trong khi mục tiêu của quốc gia là giảm nợ công xuống mức 75% vào năm 2026.
Gánh nặng nợ nần chồng chất, lãi suất tăng và giá trị đồng tiền giảm đã làm tăng chi phí trả nợ. Các khoản thanh toán lãi cho nợ được dự báo sẽ "nuốt chửng" hơn 45% tổng doanh thu trong năm tài chính kết thúc vào tháng 6/2023.
Các khoản thanh toán gốc và lãi đáng kể đối với nợ nước ngoài cũng góp phần tạo ra khoảng cách chênh lệch giữa cung và cầu đối với tài trợ bằng ngoại tệ. Chỉ tính riêng với Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ai Cập phải trả riêng cho IMF 11,4 tỷ USD trong 3 năm tới.
(VNF) - Trong lịch sử, những cuộc khủng hoảng chính trị thường khiến thị trường chứng khoán lao dốc. Tuy nhiên, vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela gần đây lại dẫn tới một kịch bản khác thường: chứng khoán Venezuela tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều năm. Đâu là câu trả lời cho nghịch lý này?
(VNF) - Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 7/1 cho biết Mỹ cần kiểm soát việc bán dầu và doanh thu từ dầu mỏ của Venezuela một cách vô thời hạn, nhằm ổn định nền kinh tế nước này và tái thiết ngành dầu khí.
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk cho rằng Trung Quốc đang tiến rất gần tới vị thế dẫn đầu toàn cầu về sức mạnh tính toán để vận hành trí tuệ nhân tạo (AI), nhờ lợi thế vượt trội về năng lực cung ứng điện và khả năng mở rộng hạ tầng năng lượng.
(VNF) - Theo Bộ Nội vụ Campuchia, ông Chen Zhi, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn Prince Holding, đã bị bắt giữ và dẫn độ về Trung Quốc để phục vụ công tác điều tra liên quan đến các cáo buộc về hoạt động tội phạm xuyên quốc gia.
(VNF) - Chen Zhi, người bị cáo buộc đứng sau một trong những mạng lưới lừa đảo tài chính lớn nhất châu Á, đã bị bắt tại Campuchia và trục xuất về Trung Quốc. Vụ việc đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới tài chính quốc tế.
(VNF) - Sau chiến dịch gây chấn động của Mỹ nhằm vào Tổng thống Venezuela, tương lai ngành dầu mỏ quốc gia này bước vào giai đoạn bất định. Trong khi Washington tuyên bố sẽ tái thiết toàn diện ngành năng lượng Venezuela, khách hàng mua dầu lớn nhất của Caracas là Trung Quốc đối mặt nguy cơ mất đi một mắt xích chiến lược trong an ninh năng lượng và cuộc cạnh tranh với Mỹ.
(VNF) - Nestlé đang triển khai một trong những đợt thu hồi sản phẩm lớn nhất lịch sử tập đoàn khi rút hàng loạt lô sữa công thức cho trẻ sơ sinh tại 25 quốc gia do nguy cơ nhiễm độc tố. Sự cố đặt ra thách thức về an toàn thực phẩm, gây sức ép đáng kể lên doanh thu, chuỗi cung ứng và giá cổ phiếu của tập đoàn thực phẩm lớn nhất thế giới.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể phải hoàn trả hơn 133,5 tỷ USD tiền thuế quan cho các nhà nhập khẩu nếu Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế được áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là trái pháp luật, theo số liệu từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP).
(VNF) - Sau khi Tổng thống Nicolás Maduro bị Mỹ bắt giữ vào cuối tuần trước, mọi sự chú ý nhanh chóng đổ dồn vào Venezuela và trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của quốc gia Nam Mỹ này. Tuy nhiên, bên cạnh dầu mỏ, còn một loại tài sản khác mà chính quyền ông Maduro được cho là nắm giữ với quy mô lớn. Đây được xem là “một nguồn lực” mà nếu bị thanh lý hoặc tịch thu có thể gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc một loạt phương án để giành quyền sở hữu Greenland, hòn đảo giàu tài nguyên đất hiếm. Trong đó, không loại trừ khả năng ông Trump có thể sử dụng đến quân đội.
(VNF) - Dữ liệu hải quan cho thấy Venezuela đã vận chuyển lượng vàng trị giá gần 4,14 tỷ franc Thụy Sĩ (tương đương khoảng 5,20 tỷ USD) sang Thụy Sĩ trong những năm đầu cầm quyền của Tổng thống Nicolás Maduro.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chính phủ lâm thời Caracas sẽ chuyển giao 30 - 50 triệu thùng dầu bị phong tỏa cho Washington để Mỹ bán lại ra thị trường.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ngành công nghiệp dầu mỏ của Mỹ có thể “hoạt động trở lại” với quy mô mở rộng tại Venezuela trong vòng 18 tháng, sau chiến dịch quân sự bất ngờ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro.
(VNF) - Bước sang năm 2026, kinh tế toàn cầu bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm và nhiều bất định, trong đó Mỹ và Trung Quốc đi theo hai quỹ đạo khác nhau, định hình triển vọng của mỗi nền kinh tế, đồng thời ảnh hưởng sâu rộng tới tăng trưởng toàn cầu.
(VNF) - Trung Quốc hiện là một trong những khách hàng tiêu thụ và nhà đầu tư quan trọng của ngành dầu mỏ Venezuela. Sự hiện diện của Trung Quốc phản ánh mối quan hệ kinh tế – tài chính gắn kết, đồng thời cho thấy những toan tính chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng rõ nét.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận đã tiến hành các cuộc đàm phán với nhiều công ty dầu mỏ liên quan đến tương lai ngành năng lượng Venezuela, trong bối cảnh Washington phát đi tín hiệu sẵn sàng thúc đẩy đầu tư quy mô lớn nhằm tái thiết lĩnh vực dầu khí của quốc gia Nam Mỹ này.
(VNF) - Giá cổ phiếu các công ty dầu khí Mỹ đồng loạt tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/1, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cam kết khôi phục ngành năng lượng Venezuela, chỉ vài ngày sau vụ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro vào cuối tuần.
(VNF) - Đằng sau mức tăng trưởng khoảng 5%, xuất khẩu bùng nổ và những thành công ngắn hạn trong chiến lược tự cường là hàng loạt bài toán khó với Trung Quốc trong năm 2026.
(VNF) - Giá vàng và bạc đồng loạt đi lên khi giới đầu tư đánh giá lại các rủi ro địa chính trị gia tăng, sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, làm dấy lên những bất ổn mới trên bản đồ chính trị toàn cầu.
(VNF) - Giá bitcoin và thị trường tiền mã hóa toàn cầu đang chứng kiến những biến động mạnh sau sự kiện Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Không chỉ là yếu tố địa chính trị, cú sốc giá dầu trị giá tới 17,3 nghìn tỷ USD, có thể làm thay đổi sâu sắc cán cân năng lượng, lạm phát và dòng vốn toàn cầu trong thời gian tới.
(VNF) - Năm 2026 mở ra với những câu hỏi lớn về triển vọng kinh tế châu Á, từ tăng trưởng GDP của Ấn Độ, VIệt Nam đến khủng hoảng bất động sản tại Trung Quốc.
(VNF) - Goldman Sachs nhận định sản lượng dầu của Venezuela trong thời gian tới nhiều khả năng vẫn đi ngang ngay cả khi các tập đoàn dầu khí Mỹ rót hàng tỷ USD như đã hứa.
(VNF) - Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và lãnh đạo Greenland đã đồng loạt kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump chấm dứt các phát ngôn mang tính đe dọa liên quan đến việc kiểm soát Greenland, sau khi ông Trump một lần nữa nhắc lại mong muốn này.
(VNF) - Trung Quốc công bố phát hiện một mỏ vàng quy mô rất lớn tại tỉnh Hồ Nam với trữ lượng tiềm năng được ước tính vượt 1.000 tấn. Phát hiện này ngay lập tức thu hút sự quan tâm của giới tài chính và khai khoáng toàn cầu bởi những tác động dài hạn đối với nguồn cung vàng, chiến lược tài nguyên và an ninh kinh tế của Trung Quốc.
(VNF) - Trong lịch sử, những cuộc khủng hoảng chính trị thường khiến thị trường chứng khoán lao dốc. Tuy nhiên, vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela gần đây lại dẫn tới một kịch bản khác thường: chứng khoán Venezuela tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều năm. Đâu là câu trả lời cho nghịch lý này?