Năm 2024, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Theo báo cáo của Metric, doanh thu từ năm sàn lớn như Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki và Sendo đạt 318.900 tỷ đồng, tăng 37,36% so với năm ngoái. Tổng lượng hàng hóa tiêu thụ vượt 3,42 tỷ sản phẩm, tăng 50,76%.
Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng này lại là một thực tế đáng lo ngại: số lượng cửa hàng có phát sinh đơn hàng giảm mạnh 20,25%, tương đương với việc hơn 165.000 shop đã rời khỏi sàn trong vòng một năm, trung bình mỗi tuần có gần 3.200 gian hàng đóng cửa. Làn sóng rút lui chủ yếu đến từ các nhà bán nhỏ lẻ, thiếu chiến lược rõ ràng, đồng thời các sàn lớn như Shopee còn đón thêm hàng chục nghìn nhà bán nước ngoài, tạo áp lực cạnh tranh khốc liệt cho các cửa hàng nội địa.
Anh Hải (28 tuổi), chủ shop phụ kiện công nghệ tại Hà Nội mở gian hàng online vào năm 2019, lúc đó phí nền tảng rất hợp lý và doanh thu ổn định. Nhưng năm nay, tình hình bắt đầu có sự thay đổi rõ rệt.
"Shopee đã thu hút một lượng lớn nhà bán hàng nước ngoài, làm tăng sự cạnh tranh vô cùng gay gắt. Hơn nữa, các khoản phí như quảng cáo, chiết khấu cho sàn, phí vận chuyển... đang ăn vào gần hết lợi nhuận của tôi. Ban đầu tôi nghĩ việc chạy quảng cáo sẽ giúp bán được hàng, nhưng càng làm lại càng cảm thấy mệt mỏi, chi phí cứ tăng lên mà không có sự hỗ trợ rõ ràng từ sàn. Nếu không nhanh chóng thay đổi chiến lược, tôi có thể sẽ phải đóng cửa gian hàng trong thời gian sắp tới," anh chia sẻ.
Chị Lan (32 tuổi), chủ cửa hàng kinh doanh sản phẩm trang trí nhà cửa thủ công tại Hà Nội, bắt đầu hành trình bán hàng online từ năm 2017 qua các kênh mạng xã hội. Khi thương mại điện tử phát triển mạnh vào năm 2020, chị quyết định mở rộng thị trường và tạo dựng gian hàng trên Shopee để tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn. Mới đầu, mọi thứ diễn ra khá thuận lợi, chi phí nền tảng thấp, đơn hàng đều đặn và doanh thu tăng trưởng rõ rệt. “Khi mới bắt đầu, phí dịch vụ chỉ từ 3-5%, khiến mọi thứ trở nên rất dễ chịu,” chị Lan chia sẻ.
Tuy nhiên, bước sang năm 2024, sự thay đổi trong chi phí vận hành trên sàn TMĐT khiến chị gặp không ít khó khăn. Chiết khấu đơn hàng đã tăng lên từ 10% đến 15%, ngoài ra, chị còn phải đối mặt với hàng loạt các khoản phí như phí quảng cáo nội sàn, đóng gói, hoàn đơn... Điều này khiến tỷ lệ lợi nhuận của chị bị thu hẹp đáng kể. “Với một bộ tranh tường bán giá 500.000 đồng, tôi phải trả cho sàn gần 80.000 đồng. Thêm các chi phí khác, lãi suất còn lại không đáng kể,” chị Lan cho biết.
Trước áp lực chi phí ngày càng gia tăng, chị đã quyết định rút bớt nguồn vốn khỏi sàn TMĐT và quay lại phát triển kênh bán hàng qua mạng xã hội, nơi không phải gánh chịu quá nhiều khoản phí như trên các sàn. "Trước đây, tôi có thể bán hàng ổn định với vài chục đơn mỗi ngày, nhưng giờ gian hàng trên Shopee chỉ còn lác đác vài đơn mỗi tuần. Tôi đã nghĩ đến việc đóng gian hàng vì không còn đủ sức chịu đựng," chị tâm sự.
Trước sức ép từ chi phí ngày càng phình to, một số chủ shop buộc phải điều chỉnh giá bán để giữ vững biên lợi nhuận. Tuy nhiên, việc tăng giá sản phẩm không phải là lựa chọn dễ dàng trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm về giá.
Việc nhiều nhà bán hàng phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh cũng không phải là trường hợp cá biệt. Một số chủ shop nhỏ lẻ, đặc biệt là những người không đủ nguồn lực để chạy quảng cáo hoặc đầu tư vào thương hiệu, đang đối mặt với bài toán lợi nhuận bế tắc. Hàng trăm nghìn chủ shop đã đóng cửa gian hàng trên các sàn TMĐT.
Theo báo cáo của nền tảng phân tích dữ liệu Metric.vn, thị trường TMĐT Việt Nam đang phân hóa rõ nét khi các nhà bán lớn mở rộng quy mô, trong khi phần lớn shop nhỏ lẻ dần rời bỏ thị trường. Quý I/2024 ghi nhận sự sụt giảm mạnh về số lượng shop có phát sinh đơn hàng, giảm hơn 38.000 shop so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, số lượng shop đạt doanh thu cao lại tăng trưởng mạnh, đặc biệt nhóm shop có doanh số trên 50 tỷ đồng tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ.
Metric cũng chỉ ra rằng người tiêu dùng đang ngày càng nghiêng về mô hình gian hàng chính hãng (Shop Mall), tạo động lực tăng trưởng trọng yếu cho các sàn TMĐT. Mặc dù chỉ chiếm 3% tổng số shop, các Shop Mall lại đóng góp gần 27% doanh số trên Shopee và TikTok Shop. Tăng trưởng doanh số của nhóm này phản ánh tâm lý tiêu dùng ngày càng khắt khe, đề cao sự an tâm khi mua sắm.
Thực tế làn sóng nhà bán hàng rời sàn đã xuất hiện trong hơn một năm qua và ngày càng gia tăng. Năm ngoái, báo cáo toàn cảnh của Metric cho thấy số lượng cửa hàng phát sinh đơn hàng trên các sàn TMĐT lớn nhất Việt Nam đã thu hẹp 20%, với 165.000 gian hàng đóng cửa. Mức suy giảm này đồng nghĩa với việc gần 3.200 gian hàng đóng cửa mỗi tuần.
Các chuyên gia nhận định, thị trường giờ không còn chỗ cho ai bán kiểu thử nghiệm hay bán cho vui. Muốn tồn tại, bắt buộc phải có chiến lược rõ ràng và vận hành chuyên nghiệp. Nhiều nhà bán chưa tính đúng giá vốn, không biết cách xác định mức giá lời hợp lý, hoặc chỉ chạy theo đối thủ mà không có chiến lược bền vững, dẫn đến tình trạng bán càng nhiều càng lỗ.
Ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình), Chủ tịch NextTech, cảnh báo rằng thị trường TMĐT sẽ ngày càng khắc nghiệt hơn, với các chính sách siết chặt người bán như ở Trung Quốc. Ông cũng dự báo xu hướng "tách sàn", tức là giảm phụ thuộc vào các nền tảng TMĐT lớn, chuyển sang xây dựng kênh bán hàng riêng như website, mini app trên Zalo hoặc các hệ thống bán hàng độc lập, đang bắt đầu hình thành tại Việt Nam.
“Việc sở hữu tệp khách hàng riêng là con đường sống sót lâu dài của người bán”, ông Bình khẳng định.
Tags:
(VNF) - Tại các Big Tech Mỹ, hành trình của mỗi cá nhân lại phản chiếu một câu chuyện lớn: cách một cộng đồng nhập cư dần tạo ra giá trị cho một quốc gia, rồi mang giá trị đó quay trở lại quê hương.
(VNF) - Thiếu hụt heli đang siết chặt chuỗi cung ứng chip toàn cầu khi xung đột Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung. Các tập đoàn công nghệ lớn từ Đài Loan tới Mỹ đã cảnh báo nguy cơ giảm sản lượng, với tác động lan sang nhiều ngành như ô tô, điện tử và smartphone.
(VNF) - Các đối tác đang phối hợp ra mắt một thương hiệu trả trước Povo 2.0 nhằm thu hút nhóm khách hàng trẻ tuổi hơn.
(VNF) - Ngày 29/4, UBND tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) ra mắt mô hình Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử, nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, đưa dịch vụ công số đến gần hơn với người dân.
(VNF) - Lợi nhuận quý I/2026 của Samsung tăng vọt hơn 8 lần, vượt xa dự báo, nhờ sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy nhu cầu chip nhớ.
(VNF) - Vụ việc Meta – Manus phản ánh cuộc cạnh tranh AI Mỹ - Trung đã vượt xa phạm vi chip và mô hình, chiến trường mới đang nằm ở kỹ thuật triển khai và thiết kế sản phẩm.
(VNF) - Sáng 29/4, Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech - VHT) tổ chức lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và kỷ niệm 15 năm Ngày truyền thống.
(VNF) - Sau khi ghi nhận lợi nhuận cao nhất lịch sử, Hitachi đang đẩy mạnh chiến lược kết hợp trí tuệ nhân tạo với hạ tầng công nghiệp, đồng thời hoàn tất quá trình chuyển đổi sang mô hình B2B bằng việc thoái vốn khỏi mảng gia dụng và mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực tăng trưởng dài hạn.
(VNF) - Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) về cơ quan này.
(VNF) - Kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đang mở ra cơ hội tăng trưởng quy mô nghìn tỷ USD cho kinh tế toàn cầu và Việt Nam, song đi cùng là áp lực bảo mật dữ liệu và an ninh hệ thống ngày càng gia tăng. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không kiểm soát tốt rủi ro, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, hệ lụy đối với nền kinh tế có thể rất lớn.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy một giây, hệ thống camera trí tuệ nhân tạo tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có thể nhận diện khuôn mặt, xác thực danh tính và phát hiện các dấu hiệu xâm nhập bất thường. Công nghệ này đang trở thành “lá chắn số”, hỗ trợ kiểm soát an ninh và an toàn vận hành tại một trong những công trình năng lượng quan trọng nhất cả nước.
(VNF) - Trung Quốc siết chặt kiểm soát đối với các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo và bán dẫn giữa làn sóng đối đầu Mỹ – Trung.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tài sản số đang kéo theo hàng loạt rủi ro mới, không chỉ ở cấp độ công nghệ mà còn đến từ con người và quy trình vận hành. Theo TS. Đỗ Văn Thuật, nếu không sớm hoàn thiện khung pháp lý minh bạch và cơ chế quản trị phù hợp, những “lỗ hổng ngoài công nghệ” này có thể trở thành điểm yếu lớn nhất, đe dọa sự ổn định của toàn thị trường.
(VNF) - Sau hơn nửa năm mở bán, dòng iPhone 17 đang được các hệ thống bán lẻ đồng loạt điều chỉnh giảm giá nhằm kích cầu thị trường.
(VNF) - Đặt cược sớm vào linh kiện cốt lõi, 2 anh em người Trung Quốc đứng sau nhà sản xuất khớp robot Leaderdrive trở thành tỷ phú.
(VNF) - Intel giành được Tesla cho công nghệ chip 14A, đồng thời hưởng lợi từ nhu cầu CPU AI tăng mạnh, giúp cổ phiếu Intel tăng hơn 120% từ đầu năm 2026.
(VNF) - Đằng sau sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ làn sóng trí tuệ nhân tạo là một “vùng mờ” về môi trường: tiêu thụ năng lượng khổng lồ, phát thải gia tăng nhưng lại thiếu minh bạch. Một cuộc điều tra cho thấy các tập đoàn công nghệ lớn đã vận động để hạn chế công khai dữ liệu, khiến tác động thực sự của hạ tầng số ngày càng khó được giám sát.
(VNF) - Dù đã nỗ lực tuân thủ đầy đủ quy định, nhiều doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp FDI vẫn gặp vướng mắc trong quá trình thực thi do hạn chế ở thủ tục và hệ thống. Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw, thực tế này khiến doanh nghiệp lo ngại rủi ro pháp lý có thể phát sinh ngay cả khi “làm đúng quy trình”, trong bối cảnh các quy định về dữ liệu ngày càng siết chặt.
(VNF) - Khi thiết bị gắn với dữ liệu cá nhân, công việc và cả vai trò quà tặng, tiêu chí lựa chọn smartphone cao cấp không còn dừng ở mức giá.
(VNF) - Nền tảng nội địa vững chắc giúp Ấn Độ tiếp tục bứt phá, khẳng định vai trò là một trong những đầu tàu tăng trưởng quan trọng nhất của kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Giá Bitcoin trong đêm 23/4 đã có lúc đạt 79.321 USD, kéo vốn hóa thị trường trở lại mức 2,66 nghìn tỷ USD (Coingecko)
(VNF) - Cú nhảy vọt sau IPO đưa Wang Xinyang - nhà sáng lập Gpixel Changchun Microelectronics vào hàng ngũ tỷ phú mới nhất của Trung Quốc.
(VNF) - Với 4,9 tỷ lượt tải trong năm 2025, trong đó tới 95% đến từ thị trường quốc tế, ngành game Việt Nam đang nổi lên như một mũi nhọn xuất khẩu số đầy tiềm năng.
(VNF) - Nhấn mạnh phải coi đầu tư cho an toàn dữ liệu là đầu tư cho năng lực chống chịu quốc gia, ông Nguyễn Hùng Sơn, Phó Chủ tịch HĐQT FSI cho rằng một sự cố lớn trong tài chính không chỉ ảnh hưởng một ngân hàng hay một công ty chứng khoán, mà có thể gây hiệu ứng lan truyền tới niềm tin thị trường.
(VNF) - Chánh văn phòng Nhà Trắng đã có cuộc trao đổi với CEO của Anthropic, Dario Amodei, xoay quanh mô hình trí tuệ nhân tạo mới mang tên Mythos. Đây là công nghệ đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ chính phủ liên bang Mỹ do tiềm năng thay đổi sâu sắc cả lĩnh vực an ninh quốc gia lẫn nền kinh tế.
(VNF) - Tại các Big Tech Mỹ, hành trình của mỗi cá nhân lại phản chiếu một câu chuyện lớn: cách một cộng đồng nhập cư dần tạo ra giá trị cho một quốc gia, rồi mang giá trị đó quay trở lại quê hương.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.
