Cho vay với lãi suất cao ngang ngửa tín dụng đen, người vay vỡ nợ hay chủ sàn ôm tiền bỏ trốn… Đó là những nguy cơ của mô hình cho vay ngang hàng (P2P) ở nước ta đang bị giới chuyên gia cảnh báo. Vậy trong mắt các doanh nghiệp P2P, hình thức này liệu có đáng lo?
Trong bối cảnh phần lớn dân số chưa thể tiêp cận được kênh tín dụng chính thức, thì P2P là công cụ tài chính lý tưởng giúp nhiều khách hàng “dưới chuẩn” có cơ hội tiếp cận vốn
Nhu cầu của thị trường là có thực
Mới xuất hiện hai năm, song mô hình P2P, một dạng kinh tế chia sẻ như Uber, Grab - kết nối trực tiếp người có vốn và người cần vay vốn đang phát triển khá mạnh ở Việt Nam, chứng tỏ nhu cầu của thị trường là rất lớn.
Theo ông Trần Thế Vĩnh, Tổng giám đốc CTCP Tập đoàn Tima (Sàn vay mượn Tima), trung bình mỗi ngày, công ty này xử lý 10.000 đơn vay mượn. Đến nay, Tima đã cho khoảng 1,6 triệu người vay là khách hàng cá nhân, với tổng dư nợ kết nối trên 32.000 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Việt Hưng, Chủ tịch HĐQT, kiêm Giám đốc Lendbiz – một công ty P2P nhắm tới đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa - cũng cho biết, sau gần 1 năm hoạt động, Lendbiz nhận thấy thị trường nhiều tiềm năng bởi số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa cần vốn và không tiếp cận được vốn vay ngân hàng là rất lớn.
Theo ông, sau khi được Lendbiz thẩm định và được các nhà đầu tư hỗ trợ nguồn vốn, các doanh nghiệp đều mở rộng kinh doanh, trả nợ đầy đủ và đúng hạn; nhiều doanh nghiệp sau khi trả hết nợ đã tiếp tục tái huy động. Với các nhà đầu tư (bên cho vay), nhu cầu đầu tư là rất lớn và đều có chung mong muốn là tăng thêm thu nhập thụ động một cách an toàn.
Giới chuyên gia ước tính, dù chưa được pháp luật thừa nhận và đang hoạt động dưới “vỏ” là tư vấn đầu tư, song các công ty P2P đã thu hút được hàng triệu người vay và gửi tiền. Tổng doanh số cho vay theo hình thức P2P tại Việt Nam hiện lên tới cả trăm ngàn tỷ đồng. Một số công ty hoạt động theo mô hình P2P tiêu biểu là Huydong, Tima, Vaymuon, SHA, Lendbiz…
Trong bối cảnh phần lớn dân số chưa thể tiêp cận được kênh tín dụng chính thức, thì P2P là công cụ tài chính lý tưởng giúp nhiều khách hàng “dưới chuẩn”, đặc biệt là những người thu nhập thấp có cơ hội tiếp cận vốn. Tuy nhiên, sau khi hơn 100 sàn P2P ở Trung Quốc đổ vỡ, hàng loạt chuyên gia đã cảnh báo về mô hình này ở Việt Nam.
Biến tượng tín dụng đen và nguy cơ tiền bốc hơi?
Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật Basico nhận định, với mô hình P2P, người cho vay không biết đã cho ai vay, nếu bên vay không trả được nợ thì việc khiếu kiện cũng rất khó khăn do phía công ty P2P chỉ là trung gian tư vấn, không chịu trách nhiệm về khoản vay. Trong khi đó, phía bên đi vay cũng chịu rủi ro lãi suất cao, thậm chí có trường hợp công ty P2P hoạt động như tín dụng đen trá hình, cho vay với lãi suất trên 100%/năm.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia cũng cho rằng, P2P là một sáng tạo của nền kinh tế số, song thay vì cấm đoán và lo ngại rủi ro, cần phải có hành lang pháp lý để quản lý.
Về phía nhà đầu tư, khi tham gia cho vay theo hình thức P2P cũng phải xác định, đây là một kênh đầu tư, chứ không phải là kênh gửi tiền. Tương tự, bên đi vay cũng phải đọc kỹ điều khoản về lãi suất vay, nếu không muốn sập bẫy tín đụng đen. Trên thực tế, sự biến tướng của các mô hình P2P ở Việt Nam chưa có dấu hiệu rõ ràng.
Về phía người trong cuộc, ông Hưng thừa nhận, dù P2P là kênh hữu hiệu để khơi thông nguồn vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, song công cụ này sẽ chỉ tốt khi được đưa vào tay những người “tốt”. Rủi ro có thể xảy ra nếu một công ty P2P không có đủ năng lực để thẩm định người vay hoặc sử dụng vốn của nhà đầu tư không đúng mục đích.
Nói về nguy cơ đổ vỡ hàng loạt của mô hình P2P như đang xảy ra tại Trung Quốc, ông Hưng cho rằng, quy mô thị trường P2P ở Trung Quốc đã lên tới 187 tỷ USD và trở thành kênh dẫn vốn hữu hiệu với nền kinh tế nước này. Diễn biến gần đây tại thị trường P2P Trung Quốc là khủng hoảng tạm thời, là bộ lọc tất yếu để loại bỏ những doanh nghiệp không kinh doanh nghiêm túc và tạo cơ hội cho những doanh nghiệp uy tín.
“Tình trạng khủng hoảng tương tự ở Trung Quốc có xảy ra tại Việt Nam không là khó dự đoán. Song chắc chắn, Chính phủ và các doanh nghiệp P2P tại Việt Nam đã có một ví dụ điển hình để rút ra kinh nghiệm cho mình”, ông Hưng nói.
Cần sớm đưa ra điều kiện kinh doanh
Theo TS. Cấn Văn Lực, không nên và cũng không thể cấm hình thức P2P, vì đây là một sản phẩm tất yếu của nền kinh tế số, nhưng cần có biện pháp quản lý để tránh hình thức này biến tướng theo kiểu tín dụng đen, đa cấp trá hình…
Giới chuyên gia thì cho rằng, mô hình P2P ở Trung Quốc sụp đổ vì phát triển quá nóng, biến tướng theo hình thức đa cấp, tín dụng đen quá nhiều dẫn đến khó kiểm soát.
Ở nước ta, theo luật sư Trương Thanh Đức, do thị phần còn nhỏ, nên mô hình P2P chưa tác động đến thị trường tài chính, tiền tệ. Thế nhưng, khi thị trường này phình to, nếu đổ vỡ xảy ra, nền tài chính - tiền tệ quốc gia sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, luật sư Đức kiến nghị, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cần công nhận, song cũng phải quy định đây là lĩnh vực hoạt động kinh doanh có điều kiện.
“Công ty P2P chỉ là trung gian giữa tư vấn, môi giới, song cũng đóng vai trò na ná như nhà băng. Vì vậy, cần phải quy định chặt chẽ điều kiện hoạt động và trách nhiệm các bên để thị trường phát triển lành mạnh, an toàn”, ông Đức kiến nghị.
Nhiều chuyên gia cũng kiến nghị, mô hình P2P không chỉ có rủi ro, mà có ý nghĩa rất lớn đối với tài chính toàn diện ở nước ta. Vì vậy, không nên vì lo lắng rủi ro mà cấm đoán, thay vào đó phải có khung khổ pháp lý rõ ràng.
Trả lời vấn đề này, đại diện Vụ Thanh toán (NHNN) thừa nhận, sự ra đời của mô hình cho vay ngang hàng, gọi vốn cộng đồng trên nền tảng công nghệ số đang đòi hỏi cơ quan quản lý phải ban hành các quy định quản lý. Hiện tại, NHNN đang nghiên cứu để ban hành khung khổ pháp lý thử nghiệm cho các fintech, trong đó có mô hình P2P.
Dưới góc độ một doanh nghiệp, ông Hưng kỳ vọng, cơ quan quản lý sớm xây dựng khung khổ pháp lý về hoạt động P2P, từ đó giúp xã hội hiểu rõ hơn hoạt động này, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp P2P có điều kiện phát triển mạnh hơn.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một bước ngoặt lớn cho dòng vốn đầu tư toàn cầu. Không dừng lại ở một xu hướng công nghệ ngắn hạn, AI đang tác động trực tiếp đến chi phí vốn của doanh nghiệp, lực lượng lao động và chuỗi cung ứng của nhiều ngành kinh tế trọng điểm. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, sự dịch chuyển này mở ra cả cơ hội thu hút dòng vốn mới lẫn những thách thức về mặt quản trị.
(VNF) - Trong khi chỉ số liên tục được kéo lên bởi một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, phần còn lại của thị trường đang dần hình thành một vùng định giá đáng chú ý. Đặc biệt nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng hấp dẫn nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm, các chuyên gia cho rằng xu hướng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.
(VNF) - Áp lực giảm giá từ nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn khiến VN-Index mất hơn 7 điểm trong phiên giao dịch ngày 3/6 dù sắc xanh vẫn chiếm ưu thế trên thị trường. Trong khi đó, khối ngoại tiếp tục duy trì đà bán ròng với giá trị gần 700 tỷ đồng, đánh dấu phiên bán ròng thứ 10 liên tiếp.
(VNF) - Sau khi Xuân Cầu Holdings không thể hiện thực hóa kế hoạch trở thành cổ đông lớn tại Viwaseen, vị trí này đã thuộc về An Quý Hưng Holding với tỷ lệ sở hữu 23%. Đáng chú ý, pháp nhân mới xuất hiện trong cơ cấu cổ đông của Viwaseen lại có mối liên hệ trực tiếp với Vinaconex.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ được biết đến như nền tảng gọi xe và giao đồ ăn lớn nhất Đông Nam Á, Grab đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi dịch vụ tài chính số dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của tập đoàn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nhiều quy định mới trong lĩnh vực chứng khoán, nổi bật là cơ chế sandbox và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn.
(VNF) - Nhờ khai thác hiệu quả các dự án thủy điện quy mô lớn tại Lào, Công ty CP Điện Việt Lào nhiều năm liên tiếp duy trì mức lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng, trong đó năm 2025 ghi nhận lãi kỷ lục 1.526 tỷ đồng.
(VNF) - Nếu thương vụ chào bán "bom tấn" 300 triệu cổ phiếu ra công chúng được thực hiện theo đúng kế hoạch trong năm 2025, tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Becamex có thể giảm xuống mức xấp xỉ 74%.
(VNF) - Thuế cơ sở 6 tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các cơ sở kinh doanh vàng bạc xuất hóa đơn điện tử cho từng giao dịch, đồng thời thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với hoạt động mua bán vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên của một khách hàng.
(VNF) - Thanh khoản trên thị trường chứng khoán suy giảm mạnh phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư. VN-Index được dự báo còn nhiều biến động, nhà đầu tư cần thận trọng khi xuống tiền.
(VNF) - Strategy của Michael Saylor lần đầu ghi nhận giao dịch bán BTC kể từ 2022 sau nhiều năm theo đuổi chiến lược tích lũy Bitcoin bất chấp biến động thị trường.
(VNF) - Đầu tháng 6/2026, Bitcoin bước vào một nhịp điều chỉnh đáng chú ý sau giai đoạn tăng mạnh trước đó. Giá đồng tiền số lớn nhất thị trường giảm từ vùng 73.600 USD cuối 31/5 xuống quanh mốc 70.000 USD sáng 2/6 theo giờ Hà Nội, tương đương mức giảm khoảng 3-4%. Mức giảm chưa đủ để tạo ra một cú sốc lớn, nhưng cũng đủ khiến tâm lý thị trường chuyển từ kỳ vọng phục hồi sang trạng thái quan sát thận trọng.
(VNF) - Đa số các đơn vị đề xuất Bộ Tài chính lựa chọn phương án 2, giảm trừ thuế cho chi phí giáo dục, y tế là 47 triệu/năm và điều chỉnh theo CPI hàng năm. Tuy nhiên, một số tỉnh thành cũng có những kiến nghị khác nhằm tạo sự phù hợp.
(VNF) - Những cải cách về hạ tầng giao dịch, cơ chế tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và lộ trình triển khai đối tác bù trừ trung tâm đang cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc nâng cao độ mở của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trước sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng đầu tư quốc tế, UBCKNN khẳng định, sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, hướng tới tiệm cận các “thực tiễn tốt nhất” trên thế giới.
(VNF) - Dù hiệu ứng “Sell in May” đã khép lại, thanh khoản thị trường vẫn lao dốc xuống mức thấp nhất hơn một năm, cho thấy dòng tiền chưa sẵn sàng quay trở lại.
(VNF) - Hoạt động góp vốn, mua cổ phần và thâu tóm doanh nghiệp tiếp tục dẫn dắt dòng vốn ngoại vào TP. HCM khi hàng loạt thương vụ M&A quy mô lớn xuất hiện.
(VNF) - Chính sách tín dụng mới dành cho nhà ở xã hội vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành đã tạo hiệu ứng tích cực lên cổ phiếu HQC của Hoàng Quân.
Một số thương hiệu Việt lâu đời vẫn liên tiếp công bố các đợt chia cổ tức tiền mặt hoặc thưởng cổ phiếu ở mức rất cao và được xem như “vàng ròng” trên thị trường chứng khoán.
(VNF) - Nhiều công ty chứng khoán báo lãi lớn nhờ đẩy mạnh cho vay margin khi dư địa mảng môi giới truyền thống dần thu hẹp. Dư địa cho vay margin sẽ tiếp tục tăng trưởng.
(VNF) - Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững đang trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu, tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL triển khai đang từng bước khẳng định tiềm năng trở thành một dự án hạ tầng năng lượng quy mô lớn, đáp ứng các tiêu chí tiếp cận nguồn tín dụng xanh theo chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Cổ phiếu KSF của Sunshine Group đã chính thức vượt mốc 100.000 đồng/cổ phiếu, đưa giá trị vốn hoá tăng lên hơn 92.768 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,5 tỷ USD.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy 3 tuần, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings tăng từ vùng khoảng 31.700 - 32.000 đồng/cp lên 122.200 đồng/cp, tương đương mức tăng khoảng 290%, trở thành một trong những hiện tượng nổi bật nhất thị trường chứng khoán tháng 5.
(VNF) - Hiệu ứng “Sell in May” kéo theo sự thoái lui rõ rệt của dòng tiền đầu cơ, đẩy các mã từng tăng nóng trong tháng trước như NVL, VLA, VIW vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.