Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo nếu dữ liệu cá nhân tại CIC bị lộ

Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT) thuộc Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) vừa ghi nhận sự cố an ninh mạng tại Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC) vào ngày 10/9. Kết quả ban đầu xác định, có dấu hiệu tội phạm mạng tấn công nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân, số lượng dữ liệu bị chiếm đoạt đang được thống kê, làm rõ.

Cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo nếu dữ liệu cá nhân tại CIC bị lộ

Ngày 12/9, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP.HCM phân tích, dự báo các thủ đoạn lừa đảo tinh vi mà tội phạm sẽ triển khai sau khi có được dữ liệu cá nhân của người dân.

Theo cơ quan này, nếu tội phạm có trong tay dữ liệu như thẻ căn cước, số điện thoại, tài khoản ngân hàng, lịch sử tín dụng... thì các nhóm lừa đảo trực tuyến sẽ triển khai nhiều chiêu thức biến tướng mới hoặc biến tướng như sau:

- Giả mạo ngân hàng, CIC, cơ quan nhà nước gọi điện xác minh: Kẻ lừa đảo sẽ gọi điện, nhắn tin hoặc gửi email, đọc chính xác họ tên, số thẻ căn cước, số tài khoản ngân hàng của bạn để tạo lòng tin tuyệt đối. Chúng sẽ thông báo những thông tin giật gân như: "Tài khoản của anh/chị bị rủi ro tín dụng", "Anh/chị có khoản nợ xấu cần xử lý gấp", hoặc "Cần xác minh lại thông tin để tránh bị khóa tài khoản". Mục tiêu cuối cùng là dẫn dụ nạn nhân bấm vào một đường link giả mạo hoặc cung cấp mã OTP để chiếm đoạt tiền.

- Lừa đảo vay vốn, đáo hạn, nâng hạn mức tín dụng: Các đối tượng sinh viên, công nhân có nhu cầu tài chính thường bị nhắm đến với các quảng cáo hấp dẫn như "vay tiền nhanh không cần thế chấp", "hỗ trợ xóa nợ xấu CIC". Sau khi nạn nhân liên hệ, tội phạm sẽ viện cớ: "Thông tin tín dụng của bạn đang bị ghi nhận nợ xấu, cần đóng một khoản phí để chúng tôi xóa thông tin trên hệ thống". Thực chất, đây là chiêu trò để chiếm đoạt khoản tiền "phí" này hoặc thu thập thêm các dữ liệu nhạy cảm khác.

- Giả mạo người thân, đồng nghiệp, lãnh đạo nhờ chuyển tiền: Với dữ liệu cá nhân có được, tội phạm dễ dàng dựng lên kịch bản giả danh là người thân, sếp hoặc đồng nghiệp đang có việc gấp cần tiền. Đặc biệt, người lớn tuổi, ít tiếp xúc công nghệ sẽ dễ dàng tin tưởng vì kẻ lừa đảo có thể cung cấp những thông tin cá nhân rất chính xác.

- Gọi điện đe dọa pháp lý: Kẻ gian tự xưng là công an, viện kiểm sát, tòa án, gọi điện và thông báo dõng dạc: "Ông/bà có liên quan đến một vụ án rửa tiền, tài khoản ngân hàng của ông/bà sẽ bị phong tỏa để điều tra". Chúng sẽ yêu cầu nạn nhân cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc chuyển tiền vào một "tài khoản an toàn" của cơ quan chức năng để xác minh, thực chất là để chiếm đoạt.

- Phát tán tin nhắn, email độc hại hàng loạt: Khi có trong tay một lượng lớn dữ liệu, tội phạm có thể thực hiện một chiến dịch spam SMS, Zalo, Email quy mô lớn. Các tin nhắn thường giả mạo ngân hàng với nội dung: "CIC yêu cầu xác thực lại thông tin tài khoản của bạn. Vui lòng truy cập vào đường link sau…". Đường link này sẽ dẫn đến một trang web giả mạo hoặc chứa mã độc có khả năng đánh cắp thông tin đăng nhập và mật khẩu.

Đối tượng mà tội phạm nhắm tới

Theo cơ quan chức năng, các nhóm có nguy cơ cao bao gồm:

Sinh viên: Dễ bị dụ bởi các gói vay học phí, việc làm thêm nhận lương nhanh, nâng hạn mức thẻ.

Công nhân, viên chức: Thường là mục tiêu của các thông báo nợ xấu, cảnh báo rủi ro tín dụng giả mạo. Ngoài ra, họ có thể bị lừa qua các email công việc giả có chứa link độc hại.

Người lớn tuổi, ít am hiểu công nghệ: Đây là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các cuộc gọi giả danh công an, tòa án hoặc nhân viên ngân hàng do tâm lý lo sợ và thiếu kỹ năng kiểm tra, xác thực thông tin.

Người dân ít kiến thức công nghệ thông tin: Nguy cơ click vào link lạ, tải ứng dụng giả mạo, dẫn đến mất thông tin đăng nhập.

Cách phòng tránh

Phòng Cảnh sát Hình sự, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân đặc biệt cảnh giác và tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Tuyệt đối không cung cấp thông tin: Ngân hàng, Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam (CIC), cơ quan công an không bao giờ yêu cầu người dân cung cấp mật khẩu, mã OTP hay các thông tin bảo mật khác qua điện thoại, tin nhắn hay đường link.

- Không click vào link lạ: Tuyệt đối không bấm vào các đường link được gửi qua SMS, Zalo, Email không rõ nguồn gốc.

- Luôn truy cập vào các dịch vụ ngân hàng thông qua ứng dụng chính thức hoặc website chính thống của ngân hàng đó.

- Luôn xác minh thông tin: Khi nhận được bất kỳ cuộc gọi nào tự xưng là cơ quan chức năng, ngân hàng để thông báo nợ, yêu cầu phong tỏa tài khoản... hãy bình tĩnh cúp máy. Sau đó, chủ động gọi lại số hotline chính thức của ngân hàng hoặc đến trực tiếp chi nhánh gần nhất để kiểm chứng thông tin.

- Không chuyển tiền "xác minh": Tuyệt đối không chuyển tiền vào bất kỳ tài khoản lạ nào theo yêu cầu của người gọi điện với mục đích "xác minh" hay "bảo lãnh". Cảnh giác với quảng cáo: Sinh viên, công nhân cần đặc biệt cảnh giác và không tin vào các quảng cáo "xóa nợ xấu CIC", "vay nóng lãi suất 0%" trên mạng xã hội.

- Hỗ trợ người lớn tuổi: Các thành viên trong gia đình cần thường xuyên trò chuyện, hướng dẫn ông bà, cha mẹ cách nhận biết và từ chối các cuộc gọi lừa đảo, đồng thời nhắc nhở họ chỉ liên hệ với ngân hàng qua các kênh chính thức khi có nhu cầu.ngân hàng, CIC, công an không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu, OTP qua điện thoại hoặc đường link; không bấm vào link trong SMS, Zalo, email lạ; chỉ đăng nhập qua ứng dụng hoặc website chính thức.