Chôn chất thải nguy hại: Phải cách khu dân cư ít nhất 1km

Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa ban hành Thông tư 02/2025/TT-BTNMT quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và kho tàng có nguy cơ phát tán bụi, mùi khó chịu, tiếng ồn tác động xấu đến sức khỏe con người. Thông tư có hiệu lực từ ngày 14/08/2025.

Theo quy định về giá trị khoảng cách an toàn môi trường cơ sở từ nguồn thải đến công trình gần nhất của khu dân cư, khoảng cách an toàn về môi trường cơ sở của bãi chôn lấp chất thải nguy hại là 1000m. Theo quy định tại khoản 20, Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, chất thải nguy hại là chất thải chứa yếu tố độc hại, phóng xạ, lây nhiễm, dễ cháy, dễ nổ, gây ăn mòn, gây nhiễm độc hoặc có đặc tính nguy hại khác. Danh mục về chất thải nguy hại được quy định tại Mẫu số 01 Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT (sửa đổi tại Quyết định 3323/QĐ-BTNMT năm 2022).

Thông tư 02/2025 cũng nêu rõ, khoảng cách an toàn về môi trường cơ sở của khu tiếp nhận chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại là 500m; bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt hợp vệ sinh và bãi chôn là 1000m; bãi chôn lấp chất thải trơ là 100m và cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt hữu cơ bằng công nghệ sinh học là 500m.

Khoảng cách an toàn về môi trường cơ sở của cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường bằng công nghệ đốt không thu hồi năng lượng là 500m; cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường bằng công nghệ đốt có thu hồi năng lượng là 300m; cơ sở xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện, có áp dụng kỹ thuật hiện có tốt nhất đã được áp dụng tại Nhóm các nước công nghiệp phát triển được phép áp dụng tại Việt Nam là 100m.

Đối với các cơ sở xử lý chất thải nguy hại bằng công nghệ đốt; cơ sở tái chế chất thải nguy hại; cơ sở xử lý bùn thải thông thường; cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại bằng các công nghệ khác, khoảng cách an toàn về môi trường cơ sở của đều là 500m...

Ngoài khoảng cách trên, các cơ sở phải bố trí dải cây xanh cách ly quanh khu vực xây dựng cơ sở xử lý chất thải mới (chiều rộng tối thiểu là 10m) và khu xử lý chất thải tập trung quy hoạch mới (chiều rộng tối thiểu là 20m).

Trường hợp cơ sở xử lý chất thải hoặc khu xử lý chất thải tập trung được đầu tư mới bắt buộc phải đặt ở đầu hướng gió chính của đô thị, khoảng cách an toàn về môi trường cơ sở phải tăng lên tối thiểu 1,5 lần.

Trước đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết khoản 2 Điều 53 Luật Bảo vệ môi trường và khoản 4 Điều 52 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật môi trường về khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư.

Hiện nay, quy định về khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và kho tàng chưa được ban hành. Nhiều Bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ đã có một số quy định về khoảng cách an toàn môi trường.

Vì vậy, theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, toàn bộ quy trình kỹ thuật xác định khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và kho tàng có nguy cơ phát tán bụi, mùi khó chịu, tiếng ồn- áp dụng đối với các hạng mục công trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại phải được xây dựng mới đáp ứng yêu cầu trong việc thực hiện các thủ tục về đầu tư, quy hoạch khi chấp thuận địa điểm nghiên cứu lập quy hoạch hoặc giới thiệu vị trí thực hiện dự án đầu tư; hoặc khi chấp thuận, quyết định chủ trưởng đầu tư, quyết định đầu tư, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với các dự án cung ứng dịch vụ xử lý chất thải.

Mặt khác, công nghệ xử lý chất thải, đặc biệt là chất thải rắn sinh hoạt đã có nhiều chuyển biến, nhiều loại công nghệ mới được áp dụng trong thực tiễn, đặc biệt là công nghệ đốt phát điện đã góp phần giảm thiểu chất thải rắn sinh hoạt phải chôn lấp, giảm nguy cơ phát tán bụi, mùi khó chịu và tiếng ồn và tận dụng năng lượng để phát điện.

Để triển khai các quy định, chính sách mới của Luật Bảo vệ môi trường về việc xác định khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và kho tàng, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng cần xây dựng, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khoảng cách an toàn về môi trường đối với khu dân cư của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và kho tàng có nguy cơ phát tán bụi, mùi khó chịu, tiếng ồn.

Theo đó, Thông tư áp dụng đối với các hạng mục công trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại áp dụng chung thống nhất trên phạm vi toàn lãnh thổ Việt Nam trên nguyên tắc khuyến khích các dự án sử dụng công nghệ xử lý chất thải tiên tiến, thân thiện môi trường, giảm tỷ lệ chôn lấp; tăng cường khả năng cơ giới hóa, hiện địa hóa trong xử lý chất thải.

Đồng thời tạo hành lang pháp lý để các cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định khi chấp thuận địa điểm nghiên cứu lập quy hoạch hoặc giới thiệu vị trí thực hiện án đầu tư, hoặc khi chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với các dự án cung ứng dịch vụ xử lý chất thải trên lãnh thổ Việt Nam.