Cơ chế tài chính mới cho tỉnh thành: Trái phiếu dự án đảm bảo bằng đất
Khánh Hồng -
25/07/2025 13:30 (GMT+7)
(VNF) - TS. Nguyễn Xuân Thành - Đại học Fulbright Việt Nam đề xuất địa phương phát hành trái phiếu dự án bảo đảm bằng đất để huy động vốn đầu tư hạ tầng, không tăng nợ công.
Tại Hội thảo “Khánh Hòa - Hiện thực hóa tầm nhìn thành phố trực thuộc Trung ương và các đột phá trong kỷ nguyên mới”, TS. Nguyễn Xuân Thành, giảng viên Đại học Fulbright Việt Nam đã đưa ra đề xuất liên quan đến việc phát triển kênh huy động vốn mới, không chỉ cho riêng Khánh Hòa mà còn có thể áp dụng cho các địa phương đã là thành phố trực thuộc Trung ương.
Cụ thể, đó là cơ chế phát hành trái phiếu dự án gắn với quyền sử dụng đất nhưng không tính vào nợ công, cũng như không bị ràng buộc bởi giới hạn 60% số thu ngân sách của địa phương như quy định hiện hành về trái phiếu chính quyền địa phương.
TS. Nguyễn Xuân Thành, giảng viên Đại học Fulbright Việt Nam.
Theo đề xuất, địa phương có thể phát hành trái phiếu cho các dự án hạ tầng có tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng từ đất đai, thúc đẩy đô thị hóa và phát triển các khu đô thị mới. Các trái phiếu này, gọi là trái phiếu dự án, sẽ được đảm bảo bằng quyền sử dụng đất – là quỹ đất hình thành từ chính các dự án được đầu tư bằng nguồn vốn này. Khi dự án hạ tầng hoàn thành, giá trị đất sẽ tăng, cho phép địa phương tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất và sử dụng nguồn thu này để hoàn trả trái phiếu.
“Điểm đặc biệt của cơ chế này là tính linh hoạt: trái phiếu dự án có thể được phát hành cho các dự án đầu tư công 100%, các dự án hợp tác công tư (PPP), hoặc thậm chí cho các dự án do tư nhân đầu tư trực tiếp. Trong cả ba trường hợp, địa phương vẫn có thể chủ động phát hành trái phiếu, miễn là quỹ đất được hình thành gắn với dự án và có tiềm năng gia tăng giá trị”, ông Thành nhấn mạnh.
Theo ông Thành, so với trái phiếu doanh nghiệp - vốn từng tăng trưởng “nóng” trong thời gian qua và để lại nhiều hệ lụy - trái phiếu dự án như đề xuất có mức độ rủi ro thấp hơn rõ rệt. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp gặp khó do thiếu tài sản đảm bảo hoặc không đủ tiêu chuẩn minh bạch thì trái phiếu dự án gắn với quyền sử dụng đất có thể trở thành một lựa chọn thay thế khả thi, an toàn hơn và có sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
Mô hình này cũng giúp khắc phục một tồn tại lớn của các dự án BT trước đây, đó là tình trạng "bán lúa non", tức giao đất trước khi có hạ tầng, dẫn đến định giá đất thấp, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khi đất tăng giá sau đầu tư.
Với cơ chế phát hành trái phiếu gắn với đất như đề xuất, địa phương sẽ đầu tư hạ tầng trước, rồi đấu giá đất sau khi hạ tầng hoàn thiện, đảm bảo giá đất phản ánh đúng giá trị thực tế của thị trường và hiệu quả đầu tư công.
Tuy nhiên, đề xuất này cũng đi kèm một thách thức không nhỏ, đó là đảm bảo hiệu quả thực thi các dự án. Từ việc giải phóng mặt bằng, triển khai thi công cho đến tiến độ huy động vốn và trả nợ gốc từ trái phiếu đều cần phải được thực hiện khớp với nhau. Việc quản lý tốt các yếu tố này là điều kiện tiên quyết để cơ chế vận hành hiệu quả, tránh gây áp lực ngược lại cho ngân sách địa phương.
Một điểm thuận lợi lớn là nhu cầu đầu tư dài hạn từ thị trường tài chính hiện nay rất cao. Nếu trái phiếu được thiết kế tốt, có tài sản đảm bảo rõ ràng là quyền sử dụng đất, được phát hành minh bạch, đúng pháp lý và có phương án sử dụng vốn hiệu quả, sẽ thu hút được các tổ chức tài chính, công ty bảo hiểm, các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp.
Điều này mở ra cơ hội lớn trong việc mở rộng nguồn lực đầu tư, giảm áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng và hỗ trợ các địa phương, trong đó có Khánh Hòa, chủ động nguồn vốn phát triển hạ tầng và kinh tế đô thị trong thời gian tới.
Trên tinh thần đó, khuyến nghị phát hành trái phiếu dự án gắn với quyền sử dụng đất không chỉ là một giải pháp tài chính sáng tạo, mà còn là một hướng đi mang tính đột phá, giúp địa phương huy động nguồn lực mới để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, không tạo gánh nặng lên nợ công quốc gia.
(VNF) - Theo ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của MAS, trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và giá dầu tăng, dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ mở cửa cho vốn ngoại, ngành dược Việt Nam đang chứng kiến một sự dịch chuyển về quyền sở hữu. Từ các khoản đầu tư chiến lược ban đầu, nhiều DN đầu ngành đã lần lượt rơi vào tay các tập đoàn nước ngoài, với quy mô giao dịch ngày càng lớn, có thương vụ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng - tương đương một ly trà đá - nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
(VNF) - Rất nhiều người nghĩ rằng các quyết định tài chính lớn trong Big Tech Mỹ được đưa ra trong những phòng họp sang trọng, bởi những vị lãnh đạo với tầm nhìn thiên tài. Thực tế thì khác hẳn.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
(VNF) - Không chỉ cổ đông, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại mùa ĐHĐCĐ 2026 cũng thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Mùa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 khép lại với nhiều điểm sáng đáng chú ý, khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng đã tăng đáng kể.
(VNF) - Các chuyên gia đều chung nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tại Việt Nam đang tồn tại những khoảng trống rất lớn về cấu trúc thị trường, cần phải có chính sách đủ hấp dẫn để nâng cao xếp hạng tín nhiệm, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026, với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, đồng thời vượt gấp nhiều lần kế hoạch năm.
(VNF) - Với tỷ lệ sở hữu hơn 51% tại Dược Hậu Giang, Taisho Pharmaceutical không chỉ nắm quyền chi phối hoạt động doanh nghiệp mà còn đều đặn thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức mỗi năm, biến khoản đầu tư này thành một trong những "mỏ tiền mặt" ổn định nhất trong chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á.
(VNF) - Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động khi nhiều doanh nghiệp tăng tốc hoàn thiện hồ sơ, nâng vốn và tái cấu trúc để tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
(VNF) - Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hàng loạt thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đã được hoàn tất, tiếp tục khuấy động thị trường M&A trong nước.
(VNF) - Tập đoàn Tài chính Shinhan ghi nhận kết quả kinh doanh quý 1/2026 tích cực, với lợi nhuận ròng vượt kỳ vọng nhờ đà tăng trưởng mạnh của thu nhập ngoài lãi.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Tài chính triển khai các giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng thị trường chứng khoán thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.
(VNF) - Trong quý I/2026, hoạt động đầu tư vàng miếng và vàng xu tại Việt Nam ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong khu vực, giảm 24% so với cùng kỳ năm trước do giá vàng tăng kỷ lục.
(VNF) - Năm 2025, tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt từ có thể vượt 17 tỷ USD với nhiều vụ việc nhắc tên Lazarus – nhóm tin tặc khét tiếng thị trường tiền mã hóa.
(VNF) - Theo ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của MAS, trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và giá dầu tăng, dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.