Cú sốc giá dầu giáng đòn nặng vào kinh tế toàn cầu
Thảo Phương -
14/02/2022 15:22 (GMT+7)
Kinh tế toàn cầu vốn đang chao đảo vì tăng trưởng chậm lại và lạm phát tăng nóng. Giới quan sát cho rằng cú sốc giá dầu đã giáng cú đòn kép, khiến các chính phủ khó xoay xở.
Lần đầu tiên kể từ năm 2014, giá dầu tiến sát ngưỡng 100 USD/thùng. Bloomberg nhận định giá dầu tăng cao sẽ giáng đòn kép vào nền kinh tế thế giới bằng cách thúc đẩy lạm phát và làm suy giảm triển vọng tăng trưởng.
Các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), đang tìm cách kiểm soát lạm phát mà không làm chệch hướng phục hồi.
Trên thực tế, ngành công nghiệp năng lượng có thể hưởng lợi từ sự bùng nổ giá và sức ảnh hưởng của dầu mỏ đối với nền kinh tế thế giới. Nhưng phần còn lại sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Các doanh nghiệp và người tiêu dùng phải chi trả nhiều hơn.
Sức mạnh chi tiêu sẽ bị siết chặt bởi giá thực phẩm, chi phí di chuyển và sưởi ấm đắt đỏ.
Giá dầu tiến sát ngưỡng 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ năm 2014. Ảnh: Bloomberg
Cú sốc giá dầu
Theo mô hình Shok của Bloomberg Economics, giá dầu tăng lên 100 USD/thùng vào cuối tháng này sẽ kéo lạm phát tại Mỹ và châu Âu tăng thêm 0,5 điểm phần trăm trong nửa cuối năm nay.
PMorgan Chase & Co. cảnh báo rằng nếu giá dầu tăng lên tới 150 USD/thùng, đà tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu sẽ bị chặn đứng, lạm phát tăng vọt lên hơn 7%, gấp 3 lần so với mục tiêu của các nhà chức trách.
"Cú sốc giá dầu đã làm trầm trọng hơn nữa những lo ngại về lạm phát", Bloomberg dẫn lời ông Peter Hooper - một quan chức FED kỳ cựu, hiện là Trưởng bộ phận Nghiên cứu kinh tế toàn cầu của Deutsche Bank AG - nhận định. "Khả năng tăng trưởng toàn cầu giảm tốc là rất cao", ông cảnh báo.
Giá dầu thô hiện cao hơn khoảng 50% so với cùng kỳ năm ngoái, góp phần thúc đẩy giá cả nói chung leo thang.
Cú sốc giá dầu đã làm trầm trọng hơn nữa những lo ngại về lạm phát. Khả năng tăng trưởng toàn cầu giảm tốc là rất cao
Ông Peter Hooper, Trưởng bộ phận Nghiên cứu kinh tế toàn cầu của Deutsche Bank AG
Nguyên nhân là nhu cầu di chuyển phục hồi sau khi các nước trên thế giới chấm dứt lệnh phong tỏa, nguồn cung bị thắt chặt và xung đột Nga-Ukraine.
Xung đột giữa Nga và Ukraine không chỉ có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu thô, mà còn châm ngòi cho các lệnh trừng phạt trả đũa của Mỹ.
“Thị trường dầu toàn cầu đang chờ một ‘chất xúc tác’ để tăng lên trên 100 USD/thùng. Dường như tình hình ở Ukraine đang trở nên tồi tệ hơn”, Bloomberg dẫn lời chuyên gia Edward Moya tại hãng tư vấn Oanda (khu vực châu Mỹ) nhận định.
“Nếu hoạt động chuyển quân của Nga được xác nhận trong tuần tới, nỗi lo ngại về nguồn cung gián đoạn có thể đẩy giá dầu tăng 10%”, ông dự báo.
Thị trường đã có lúc hạ nhiệt nhờ những tiến triển trong thỏa thuận hạt nhân với Iran. Nhưng đà tăng vẫn mạnh mẽ. Chỉ hai năm trước, giá dầu có thời điểm rơi xuống dưới mức 0.
Hôm 10/2, OPEC cho biết đà phục hồi của tiêu thụ dầu có thể vượt dự báo nhờ vào hoạt động kinh tế và di chuyển được cải thiện.
"Đòn chí mạng"
Nhiên liệu hóa thạch như dầu, than đá và khí đốt hiện đóng góp hơn 80% năng lượng cho thế giới. Cuộc khủng hoảng năng lượng giáng thêm đòn vào tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng, đẩy chi phí lên cao, trì hoãn các đơn hàng nguyên liệu thô và thành phẩm.
"Giá dầu chắc chắn là một mối lo ngại", bà Vivian Lau - Phó chủ tịch Pacific Air Holdings - nhận định. "Giá dầu tăng vọt vào đúng thời điểm giá vận chuyển hàng không đang rất cao", bà nói thêm.
Các nhà kinh tế học cũng đang vẽ ra nhiều kịch bản. Goldman Sachs cho rằng giá dầu có thể chạm ngưỡng 100 USD/thùng trong quý III/2022.
Ngân hàng đầu tư Phố Wall ước tính giá tăng 50% sẽ kéo lạm phát lên trung bình 60 điểm cơ bản. Trong đó, các nền kinh tế mới nổi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) gần đây đã nâng dự báo giá tiêu dùng toàn cầu tại các nước phát triển trong năm nay lên 3,9%.
Lạm phát hiện ở mức cao nhất nhiều thập kỷ, chúng ta vẫn không thể đoán được tình hình sắp tới sẽ ra sao. Trong bối cảnh đó, giá năng lượng tăng sẽ là đòn chí mạng đối với nền kinh tế toàn cầu
Báo cáo mới đây của HSBC
Còn theo ông Mark Zandi - nhà kinh tế trưởng tại Moody’s Analytics, giá dầu cứ tăng thêm 10 USD/thùng, tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm 0,1 điểm phần trăm vào năm sau đó.
"Lạm phát hiện ở mức cao nhất nhiều thập kỷ, chúng ta vẫn không thể đoán được tình hình sắp tới sẽ ra sao. Trong bối cảnh đó, giá năng lượng tăng sẽ là đòn chí mạng đối với nền kinh tế toàn cầu", các nhà kinh tế tại HSBC nhận định trong một báo cáo mới đây.
Trung Quốc - nước nhập khẩu dầu lớn nhất và xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, đến nay vẫn giữ lạm phát ở mức ổn định.
Tuy nhiên, nền kinh tế 1,4 tỷ dân vẫn tổn thương khi các hãng sản xuất đang chịu ảnh hưởng bởi chi phí đầu vào tăng cao và những lo ngại về tình trạng thiếu hụt năng lượng.
Khi áp lực giá cả cao hơn dự tính, các ngân hàng trung ương trên thế giới đang ưu tiên chống lạm phát hơn hỗ trợ nhu cầu.
Lạm phát Mỹ tăng cao nhất trong vòng 4 thập kỷ đã tạo cú sốc lan ra mọi lĩnh vực. Ngày càng nhiều nhà kinh tế tin rằng FED sẽ nâng lãi suất 7 lần trong năm nay, tức đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất so với những dự báo trước đó.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.