Doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dùng 2 hệ thống sổ kế toán bị xử lý như thế nào?
(VNF) - Theo pháp luật thuế, nếu doanh nghiệp bị phát hiện dùng song song 2 sổ kế toán nhằm mục đích gian lận thuế, nhẹ bị xử phạt vi phạm hành chính, nặng có thể bị truy tố hình sự.
- Nhận diện các hành vi vi phạm về thuế và cảnh báo hậu quả pháp lý 09/06/2026 09:45
Cục Thuế cho biết, qua công tác quản lý và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh, hộ kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.
Mới đây, Cục Thuế cũng đã có công văn số 1902 về việc phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính. Theo đó, việc doanh nghiệp sử dụng hai hệ thống sổ kế toán là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và được xác định là hành vi trốn thuế theo pháp luật quản lý thuế. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, truy thu thuế, xử lý về quản lý thuế và thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật hình sự.
Mức xử phạt hành vi vi phạm quy định về sổ kế toán tại Nghị định số 41/2018, phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng đối với hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Như vậy, cá nhân có hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền từ 20 triệu đến 30 triệu đồng (tùy mức độ tính chất hành vi vi phạm). Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với cá nhân, đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 2 lần mức phạt nêu trên.
Bên cạnh đó, cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm buộc bổ sung vào sổ kế toán đối với các hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị vi phạm.
Ngoài ra, doanh nghiệp dùng hai hệ thống sổ kế toán nhằm gian lận thuế có thể bị xử lý hình sự (tùy mức độ tính chất hành vi vi phạm).
Tuy nhiên, Lãnh đạo Cục Thuế thông tin, thực tế việc doanh nghiệp, hộ kinh doanh tồn tại “2 sổ kế toán” không mới, nhưng bản chất vấn đề nằm ở mục đích sử dụng, cần phân biệt rõ dùng để quản trị nội bộ hay trốn thuế.
Thuế tỉnh Gia Lai mới đây cũng đã nhận diện một số hành vi vi phạm pháp luật thuế, trong đó có vấn đề “2 sổ kế toán”. Theo đó, lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán. Tiếp đến, để ngoài sổ kế toán tài sản, công nợ phải thu, phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán.
Tuy nhiên, cơ quan thuế Gia Lai khẳng định, doanh nghiệp, tổ chức không coi là có hành vi vi phạm nếu sử dụng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế với điều kiện các dữ liệu này có thể đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.
Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho rằng, cần phân biệt rõ giữa kế toán quản trị nội bộ và hành vi lập hai hệ thống sổ sách để gian lận thuế, bởi đây là hai khái niệm rất dễ bị đánh đồng.
Trong một doanh nghiệp luôn tồn tại nhiều phân hệ kế toán với mục đích khác nhau. Kế toán tài chính được lập theo quy định pháp luật để báo cáo cho cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có cơ quan thuế. Trong khi đó, kế toán quản trị phục vụ hoạt động điều hành nội bộ, giúp doanh nghiệp theo dõi doanh thu, chi phí và hiệu quả kinh doanh thực tế. Ngoài ra còn có kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết để quản lý số liệu ở các cấp độ khác nhau.
Từ đó, vị chuyên gia nhìn nhận, doanh nghiệp hoàn toàn có quyền thực hiện kế toán quản trị để xác định lãi lỗ thật của mình. Trên thực tế, có nhiều khoản chi phí phát sinh thực nhưng không được tính là chi phí hợp lý khi kê khai thuế, chẳng hạn một số khoản đối ngoại vượt định mức hoặc khấu hao chưa đúng quy định.
Những khoản này phải loại ra khi tính thuế, nhưng doanh nghiệp vẫn cần theo dõi trong quản trị nội bộ và phân chia lợi nhuận cho cổ đông.
Vì vậy, việc theo dõi song song dữ liệu quản trị không đồng nghĩa với hành vi lập “hai sổ” là trái pháp luật. Theo Luật Kế toán, điều bị nghiêm cấm là trong cùng một kỳ kế toán doanh nghiệp cố tình lập hai hệ thống sổ báo cáo tài chính khác nhau nhằm gian lận. Một bộ dùng để khai với cơ quan thuế theo hướng giảm doanh thu, tăng chi phí, giảm nghĩa vụ thuế, bộ còn lại phản ánh số liệu thực để phục vụ nội bộ.
Không đăng ký kinh doanh có 'lọt' khỏi tầm quản lý thuế?
Định giá hấp dẫn giữa nhịp phân hoá, cơ hội nào cho nhà đầu tư dài hạn?
(VNF) - Dù VN-Index đang chịu áp lực phân hoá và nhiều biến động từ bên ngoài, các nhà đầu tư tổ chức vẫn đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam đang sở hữu mức định giá hấp dẫn nhờ nền tảng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực và triển vọng dài hạn của nền kinh tế.
Vingroup được cấp quyền nhận chuyển nhượng vốn góp của tỷ phú Phạm Nhật Vượng tại GSM và VinEnergo
(VNF) - Vingroup được cấp quyền nhận chuyển nhượng phần vốn góp của ông Phạm Nhật Vượng tại GSM, VinEnergo, SGT và G-Energo
VN-Index thủng mốc 1.800 điểm, thanh khoản vẫn 'mất hút'
(VNF) - VN-Index giảm gần 50 điểm trong phiên giao dịch ngày 8/6, đánh mất mốc tâm lý 1.800 điểm và xuyên thủng đường trung bình MA50. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, điều đáng lo ngại hơn là sự suy yếu kéo dài của thanh khoản – yếu tố đang khiến mọi nỗ lực phục hồi của thị trường trở nên mong manh.
TOS, VPD dẫn đầu làn sóng trả cổ tức, Novaland phát hành thêm 167 triệu cổ phiếu
(VNF) - Tuần giao dịch từ ngày 8-12/6 ghi nhận mùa cao điểm chốt quyền của các doanh nghiệp niêm yết khi có khoảng 40 công ty thông báo chốt danh sách cổ đông để thực hiện trả cổ tức hoặc phát hành cổ phiếu thưởng.
Masan vay tín chấp 750 triệu USD với lãi suất chỉ 1,8%
(VNF) - Masan đã triển khai thành công khoản vay tín chấp 750 triệu USD với mức lãi suất chỉ 1,8%, giảm đáng kể so với mức 3,5% cách đây 3 năm.
Thanh khoản xuống đáy 1 năm, chứng khoán tiếp tục đối mặt áp lực điều chỉnh
(VNF) - MBS cho rằng thị trường nhiều khả năng vẫn gặp khó khăn trong tuần tới. Hai phiên hồi phục cuối tuần chưa đủ độ tin cậy để xác nhận một nhịp phục hồi rõ nét, đặc biệt khi thanh khoản thị trường đang xuống mức thấp nhất trong vòng một năm.
VN-Index chao đảo theo làn sóng bán tháo toàn cầu
(VNF) - Áp lực chốt lời mạnh mẽ từ Phố Wall cuối tuần trước cộng hưởng cùng cú sốc địa chính trị mới tại Trung Đông rạng sáng nay đã kích hoạt làn sóng tháo chạy trên thị trường tài chính. Tại Việt Nam, chỉ số VN-Index nhanh chóng đánh mất hơn 22 điểm chỉ sau 30 phút giao dịch.
Bất ngờ trở thành cổ đông lớn tại PC1: CII toan tính gì?
(VNF) - Động thái gia tăng sở hữu tại CTCP Tập đoàn PC1 của CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư khi diễn ra ngay sau giai đoạn doanh nghiệp xây lắp điện này trải qua biến cố lớn liên quan đến dàn lãnh đạo cấp cao.
Tháng 6 không dễ dàng: Thế giới lo lãi suất, chứng khoán Việt không dễ kiếm lợi nhuận
(VNF) - AI tiếp tục dẫn dắt dòng tiền toàn cầu, nhưng chưa đủ để xua tan những lo ngại về lãi suất và lạm phát. Trong bối cảnh thị trường quốc tế đồng loạt điều chỉnh, xác suất tăng điểm của VN-Index trong tháng 6 cũng được thống kê ở mức dưới 50%, cho thấy đây có thể là một tháng đầy thử thách đối với nhà đầu tư.
Chiến lược gom cổ phiếu cảng biển: Leadvisors liên tục mua HAH, VIP Greenport và Viconship
(VNF) - Quản lý quỹ Leadvisors đang đặt cược đáng kể vào nhóm doanh nghiệp cảng biển Hải Phòng khi nắm giữ lượng lớn cổ phần tại HAH, VIP Greenport và Viconship.
Ông Đỗ Thành Nhân xuất hiện, DST tăng trần 10 phiên liên tiếp
(VNF) - Giữa lúc DST tăng dựng đứng trên sàn HNX, cơ cấu cổ đông của doanh nghiệp cũng xuất hiện biến động đáng chú ý khi Thiên Hoàng Holdings mua vào 6,5 triệu cổ phiếu. Thương vụ diễn ra chỉ khoảng 15 ngày sau khi doanh nghiệp này được thành lập.
Thị trường vốn Việt Nam: Cải cách đã có thể đo lường được bằng con số
(VNF) - Thị trường vốn Việt Nam đang ghi nhận những bước tiến đáng kể về hạ tầng giao dịch, cơ chế vận hành và khung pháp lý, qua đó tạo nền tảng cho mục tiêu nâng hạng thị trường trong những năm tới.
Cổ phiếu tăng mạnh nhất tuần: VJC lạc giữa 'rừng' penny
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
Vinafood 2: Bao lâu nữa mới ‘xóa sổ’ khoản lỗ gần 2.800 tỷ đồng?
(VNF) - Vinafood 2 ghi nhận doanh thu quý I/2026 giảm xuống dưới 3.000 tỷ đồng, song lợi nhuận vẫn tiếp tục được phục hồi.
Thành viên HĐQT Hòa Phát muốn bán 6,6 triệu cổ phiếu
(VNF) - Ông Nguyễn Ngọc Quang, Thành viên Hội đồng quản trị Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát muốn bán 6,6 triệu cổ phiếu HPG, dự kiến thực hiện trong giai đoạn từ ngày 11/6 đến 10/7.
Lợi nhuận lớn và cổ tức cao: DN dược đầu tư nghìn tỷ cạnh tranh mở rộng thị phần
(VNF) - Lợi nhuận tăng trưởng, cổ tức hấp dẫn cùng làn sóng đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào các nhà máy đạt chuẩn EU-GMP đang mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp dược.
Thép Nam Kim trả cổ tức bằng cổ phiếu, nâng vốn điều lệ lên gần 5.000 tỷ đồng
(VNF) - CTCP Thép Nam Kim (HoSE: NKG) vừa thông qua phương án phát hành gần 45 triệu cổ phiếu để trả cổ tức năm 2025 cho cổ đông, qua đó nâng vốn điều lệ lên khoảng 4.923 tỷ đồng.
'Nhà đầu tư nước ngoài thất vọng vì chứng khoán Việt Nam rẻ một cách khó hiểu'
(VNF) - "Nhiều doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh rất mạnh nhưng ngày hôm sau giá cổ phiếu không phản ứng gì", bà Maggie Yi, đại diện PYN Elite Fund nhận xét. Theo vị này, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tồn tại khoảng cách khó lý giải giữa tăng trưởng lợi nhuận và diễn biến giá cổ phiếu, dù nền kinh tế vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh và cơ hội nâng hạng ngày càng rõ ràng.
Một tuần biến động mạnh của cổ phiếu KSF
(VNF) - Chỉ trong 6 phiên giao dịch, cổ phiếu KSF của Sunshine Group đi qua một nhịp biến động mạnh hiếm thấy khi tăng trần ba phiên liên tiếp rồi nhanh chóng đảo chiều giảm sâu. Đằng sau biên độ giá lớn là câu chuyện thanh khoản đột biến, kỳ vọng doanh nghiệp và dấu hỏi về sức bền của dòng tiền ngắn hạn.
Khối ngoại ‘đảo tay’ mua ròng giữa lúc thanh khoản èo uột
(VNF) - Khối ngoại bất ngờ quay lại mua ròng hơn 300 tỷ đồng trên HoSE, chấm dứt chuỗi 11 phiên bán ròng liên tiếp.
Những 'luật chơi' đầu tiên của thị trường tài sản mã hoá Việt Nam
(VNF) - Những quy định đầu tiên về phát hành, giao dịch, niêm yết và bảo vệ nhà đầu tư tài sản mã hoá đã được hoàn thiện. Đáng chú ý, chỉ nhà đầu tư nước ngoài được tham gia đợt phát hành ban đầu và mọi giao dịch phải thực hiện thông qua các tổ chức được cấp phép.
VN-Index lập đỉnh, nhà đầu tư ồ ạt mở mới tài khoản chứng khoán
(VNF) - Nhà đầu tư mới ồ ạt mở mới tài khoản và gia nhập thị trường, nhưng dòng tiền thực tế chưa sẵn sàng chấp nhận rủi ro ở vùng định giá cao.
Tập đoàn Cao su Việt Nam được giữ tư cách đại chúng dù chưa đạt chuẩn
(VNF) - Tập đoàn Cao su Việt Nam vẫn được duy trì tư cách công ty đại chúng nhờ thuộc diện doanh nghiệp Nhà nước đang thực hiện cơ cấu lại vốn.
Định giá hấp dẫn sau nhịp điều chỉnh, cơ hội nào đưa VN-Index trở lại đỉnh?
(VNF) - Ở kịch bản tích cực hơn với xác suất 30%, VNDIRECT dự báo VN-Index vẫn có khả năng vượt đỉnh lịch sử nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Tuy nhiên, trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” có thể tiếp diễn.
Định giá hấp dẫn giữa nhịp phân hoá, cơ hội nào cho nhà đầu tư dài hạn?
(VNF) - Dù VN-Index đang chịu áp lực phân hoá và nhiều biến động từ bên ngoài, các nhà đầu tư tổ chức vẫn đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam đang sở hữu mức định giá hấp dẫn nhờ nền tảng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực và triển vọng dài hạn của nền kinh tế.
Cách làm du lịch độc đáo của Quảng Ninh: Hồi sinh từ những điều tưởng như đã mất
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
































































