Trong hơn một thập kỷ qua, FDI đã trở thành động lực then chốt của nền kinh tế Việt Nam. Các tập đoàn toàn cầu như Samsung, LG, Foxconn, Intel… không chỉ mang đến nguồn vốn, mà còn đem theo công nghệ, thị trường và mạng lưới chuỗi cung ứng. Nếu trước đây, FDI chủ yếu tập trung ở miền Bắc và miền Nam, thì vài năm gần đây, miền Trung đang dần xuất hiện trên bản đồ thu hút vốn ngoại.
Có ba nguyên nhân chính làm nên hiện trạng này. Thứ nhất, bối cảnh địa chính trị, xung đột thương mại và tác động hậu COVID-19 buộc các tập đoàn đa quốc gia đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tìm điểm đến ngoài Trung Quốc. Thứ hai, hạ tầng miền Trung đã cải thiện đáng kể: cao tốc Bắc – Nam dần hoàn thiện, cảng biển nước sâu nâng công suất, sân bay quốc tế được nâng cấp. Thứ ba, quỹ đất công nghiệp tại miền Bắc và miền Nam ngày càng hạn hẹp, giá thuê tăng, khiến nhà đầu tư dịch chuyển về các địa phương còn nhiều dư địa phát triển.
Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2021 – 2024, miền Trung đã thu hút hàng chục tỷ USD FDI, tập trung vào công nghệ cao, chế biến chế tạo và năng lượng quy mô lớn. Xu hướng này dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thập niên tới, đưa miền Trung từ “vùng trũng” thành “điểm sáng” trong dòng chảy vốn quốc tế.
Vị thế ba tỉnh Bắc Trung Bộ trong bản đồ FDI
Thanh Hóa hiện là địa phương dẫn đầu miền Trung về thu hút FDI, nhờ lợi thế nổi bật của khu kinh tế Nghi Sơn rộng hơn 106.000ha – một trong những khu kinh tế lớn nhất cả nước. Dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn trị giá trên 9 tỷ USD đã định hình Thanh Hóa như trung tâm năng lượng – hóa dầu quốc gia. Ngoài ra, tỉnh còn thu hút nhiều dự án FDI trong lĩnh vực xi măng, nhiệt điện, chế biến nông sản, tạo nền tảng công nghiệp đa dạng và bền vững.
Nghệ An không có thế mạnh về công nghiệp nặng như Thanh Hóa nhưng lại nổi bật trong công nghệ cao, điện tử và công nghiệp phụ trợ. Khu kinh tế Đông Nam đang trở thành “cứ điểm” mới của các tập đoàn toàn cầu. Foxconn, Goertek, Luxshare… đã triển khai những dự án quy mô lớn, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Các chuyên gia nhận định, nếu tận dụng tốt cơ hội, Nghệ An hoàn toàn có thể hình thành cụm công nghiệp điện tử gắn kết với Bắc Ninh – Hải Phòng, qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và chuyển dịch từ một tỉnh nông nghiệp sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao.
Hà Tĩnh ghi dấu ấn với khu kinh tế Vũng Áng và cảng nước sâu Sơn Dương – một trong những cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nhà máy Formosa Hà Tĩnh với vốn đầu tư trên 12 tỷ USD đã đưa tỉnh này thành trung tâm luyện thép quy mô toàn cầu. Hiện Hà Tĩnh còn đang thu hút thêm các dự án điện khí LNG, năng lượng tái tạo, mở ra hướng phát triển mới trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng. Điểm khác biệt lớn nhất của Hà Tĩnh chính là logistics: lợi thế cảng nước sâu cùng với kết nối trực tiếp hành lang kinh tế Đông – Tây qua các cửa khẩu quốc tế giúp địa phương này trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa tiềm năng của khu vực.
Cơ hội và chiến lược để bứt phá
Mặc dù cơ hội đang mở rộng, song để biến tiềm năng thành hiện thực, Bắc Trung Bộ cần một chiến lược dài hạn, không chỉ dừng lại ở việc “trải thảm đỏ” cho FDI.
TS Nguyễn Quốc Việt, nguyên Viện phó Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) nhận định: “Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh có lợi thế bổ sung rõ rệt: Thanh Hóa mạnh về hóa dầu, vật liệu; Nghệ An phát triển điện tử, công nghệ cao; Hà Tĩnh là trung tâm luyện kim, năng lượng và logistics. Nếu ba địa phương biết khai thác liên kết vùng, sẽ hình thành tam giác công nghiệp có sức cạnh tranh ngang tầm với các cực tăng trưởng ở Bắc Bộ và Nam Bộ”.
Từ góc nhìn địa phương, PGS.TS Lê Thị Thanh, Khoa Kinh tế – Đại học Vinh, cho rằng thách thức lớn nhất chính là nhân lực: “Các tập đoàn FDI công nghệ cao đang đến Nghệ An và Hà Tĩnh, nhưng lực lượng lao động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu còn quá ít. Nếu không đầu tư mạnh vào đào tạo nghề, hợp tác với doanh nghiệp để thiết kế chương trình thực hành, Bắc Trung Bộ sẽ khó giữ chân FDI lâu dài”.
Ở khía cạnh doanh nghiệp, ông Lê Đức Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hà Tĩnh, nhấn mạnh vai trò của logistics: “Cảng Sơn Dương, Cửa Lò hay Nghi Sơn nếu được kết nối đồng bộ sẽ biến Bắc Trung Bộ thành cửa ngõ trung chuyển hàng hóa cho cả miền Trung và tiểu vùng Mekong. Điều này không chỉ hấp dẫn nhà đầu tư sản xuất, mà còn thúc đẩy dịch vụ và thương mại quốc tế”.
Từ những nhận định trên, có thể thấy để bứt phá, Bắc Trung Bộ cần tập trung vào một số hướng chiến lược: liên kết vùng và quy hoạch tổng thể: tránh phát triển manh mún, cạnh tranh nội bộ, thay vào đó hình thành chuỗi giá trị liên hoàn từ hóa dầu – luyện kim – công nghệ cao; chọn lọc FDI chất lượng cao: ưu tiên dự án thân thiện môi trường, có cam kết chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước; đầu tư nguồn nhân lực: xây dựng các trung tâm đào tạo nghề hiện đại, tăng cường hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; phát triển logistics thông minh: kết nối cảng biển, cao tốc và cửa khẩu quốc tế thành mạng lưới hoàn chỉnh; thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ: tạo điều kiện cho doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng, nâng tỷ lệ nội địa hóa…
Làn sóng FDI dịch chuyển vào miền Trung đang mở ra “cửa sổ vàng” cho ba tỉnh Bắc Trung Bộ. Với hạ tầng, cảng biển, khu kinh tế và nguồn nhân lực dồi dào, Thanh Hóa – Nghệ An – Hà Tĩnh đứng trước bước ngoặt để bứt phá, hình thành cực tăng trưởng công nghiệp mới của cả nước.
Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành thành công khi được hiện thực hóa bằng chiến lược liên kết vùng, lựa chọn dự án phù hợp, đầu tư nhân lực và phát triển logistics bền vững. Nếu làm được, Bắc Trung Bộ không chỉ là điểm đến của dòng vốn FDI, mà còn có thể vươn lên thành trung tâm công nghiệp chiến lược, góp phần tái định hình bản đồ kinh tế Việt Nam trong thập niên tới.
Tags:
(VNF) - Từ một doanh nghiệp thuần xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại Ninh Bình, Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư xây dựng Cường Thịnh Thi đang từng bước cho thấy tham vọng mở rộng sang lĩnh vực năng lượng tái tạo. Những động thái mới nhất tại Thanh Hóa hé lộ chiến lược dài hạn của doanh nghiệp này, được hậu thuẫn bởi nền tảng tài chính hàng nghìn tỷ đồng được tích lũy trong suốt nhiều năm.
(VNF) - Nằm tại vị trí chiến lược của tỉnh Hà Tĩnh, Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng vốn được kỳ vọng là động lực tăng trưởng công nghiệp và logistics của cả vùng. Thế nhưng, hàng loạt khu đất "vàng" tại đây lại bị lãng phí bởi những dự án "ôm đất" rồi bỏ hoang kéo dài cả thập kỷ.
(VNF) - Tập đoàn AMC Robotics, doanh nghiệp chuyên về robot thông minh ứng dụng AI, vừa thông báo ký kết thỏa thuận thuê một cơ sở sản xuất rộng 6.150m2 tại Bắc Ninh, khu vực được xác định là trung tâm sản xuất và vận hành dài hạn tại Đông Nam Á.
(VNF) -UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hạng mục lấn biển thuộc Dự án Bến cảng quốc tế Sơn Dương tại phường Vũng Áng với tổng mức đầu tư hơn 1.111 tỷ đồng
(VNF) - Quy hoạch chung đô thị Hoài Nhơn gồm 7 phường của Gia Lai được định hướng trở thành đô thị ven biển loại II, trung tâm kinh tế biển và cực tăng trưởng phía Đông Bắc tỉnh.
(VNF) - Từ dòng vốn đầu tư, hành vi tiêu dùng đến hoạt động xuất khẩu, ESG đang tạo ra những áp lực thay đổi chưa từng có đối với doanh nghiệp Việt Nam.
(VNF) - Bộ Công Thương vừa yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trên cả nước khẩn trương rà soát toàn bộ các dự án điện và cập nhật số liệu liên quan nhằm phục vụ việc điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo chỉ đạo của Chính phủ. Hạn chót gửi báo cáo được ấn định vào 17h ngày 30/6.
(VNF) - Hạn ngạch phát thải khí nhà kính của ba ngành nhiệt điện, sắt thép, xi măng giai đoạn 2025-2026 là 511 triệu tấn CO2e - dự kiến được giao dịch ngày đầu tiên vào 29/6.
(VNF) - Sau hơn 5 năm được giao nghiên cứu và triển khai, Tập đoàn Gazprom (Nga) đã chính thức từ bỏ dự án Nhà máy điện khí Quảng Trị trị giá 297 triệu USD. Trước nguy cơ dự án trọng điểm bị đình trệ, tỉnh Quảng Trị đang khẩn trương hoàn tất các thủ tục pháp lý để tái cấu trúc dự án và tìm kiếm nhà đầu tư thay thế.
(VNF) - UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với 10 dự án năng lượng tái tạo và thủy điện, với tổng vốn đầu tư hơn 14.018 tỷ đồng.
(VNF) - Sức hấp dẫn của TP. HCM đối với các tập đoàn quốc tế không chỉ đến từ quy mô thị trường, hay vị thế trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, mà còn được củng cố bởi hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, chất lượng nguồn nhân lực và môi trường đầu tư liên tục cải thiện.
(VNF) - Bộ Xây dựng vừa thống nhất chủ trương đầu tư nút giao kết nối đường trục của dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội (Vinhomes Olympic) với tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, tạo thêm động lực phát triển hạ tầng khu vực phía Nam Thủ đô và nâng cao khả năng kết nối giao thông chiến lược.
(VNF) - Công ty cổ phần Tập đoàn VAS Nghi Sơn đang tham vọng sang lĩnh vực năng lượng tái tạo, mở đầu bằng dự án điện mặt trời nổi tại chính "thủ phủ" Nghi Sơn.
(VNF) - Hà Tĩnh vừa điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với nhiều nội dung đáng chú ý. Trong đó, nổi bật nhất là mở rộng quy mô Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng từ hơn 22.700ha lên gần 73.000ha, tương đương gấp hơn 3 lần hiện nay. Cùng với đó, lần đầu tiên xuất hiện định hướng nghiên cứu quy hoạch hai cảng hàng không tiềm năng tại Thiên Cầm và Yên Hòa.
(VNF) - TP.HCM đang phải tái cấu trúc các KCN, KCX khi các nhà đầu tư yêu cầu ngày càng cao về hạ tầng số, năng lượng xanh, logistics thông minh...
(VNF) - Theo Ban quản lý Đường sắt đô thị TP. HCM (MAUR), các dự án metro đang ưu tiên triển khai trong giai đoạn 2026- 2030 gồm tuyến đường sắt đô thị số 1, tuyến đường sắt đô thị số 2, tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ và tuyến đường sắt đô thị số 6, Vành đai trong.
(VNF) - Một số công ty chứng khoán đã chính thức hoàn tất thủ tục tham gia hai hệ thống nền tảng của thị trường carbon trong nước, đánh dấu bước khởi động của một cấu phần tài chính mới gắn với lộ trình chuyển đổi xanh và cam kết phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam.
(VNF) - Dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu có tổng vốn hơn 93.000 tỷ đồng vừa được UBND TP.HCM trình HĐND thành phố xem xét chủ trương đầu tư. Công trình được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai điểm từ khoảng 2 giờ xuống còn 10 phút.
(VNF) - Việc Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa ban hành kết luận về công tác lựa chọn nhà đầu tư tại 14 dự án điện gió. Bên cạnh việc chỉ rõ hàng loạt vi phạm, thanh tra cũng đề xuất những giải pháp tháo gỡ nhằm bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và tránh nguy cơ đình trệ các dự án năng lượng quy mô lớn.
(VNF) - Đồ án Quy hoạch chung TP. Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đề xuất cấu trúc phát triển theo mô hình “3 vùng - 3 cực - 2 trục - 4 hành lang”, với tổng nhu cầu đầu tư dài hạn khoảng 350 tỷ USD.
(VNF) - TP.HCM hoàn thiện đề án quy hoạch lại khu đất 52,92 ha theo tiêu chuẩn tích hợp 'Xanh - Sạch - Số' nhằm thu hút FDI thế hệ mới.
(VNF) - EU đang thu hẹp khả năng miễn trừ CBAM và mở rộng hàng rào carbon sang nhiều lĩnh vực mới, tạo áp lực ngày càng lớn lên các doanh nghiệp xuất khẩu trong cuộc đua giảm phát thải.
(VNF) - Sau thời gian dài thi công dự án dẫn nước Sông Hồng vào Sông Tô Lịch, kết hợp chống ngập nhiều đoạn trên đường Võ Chí Công (Hà Nội) đã được hoàn trả mặt bằng, dần thông thoáng và khoác lên diện mạo mới.
(VNF) - Đà Nẵng vừa công bố các ngành, lĩnh vực được Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu dự án có sử dụng đất trong Khu thương mại tự do, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, logistics, y tế, giáo dục và hạ tầng quy mô lớn.
(VNF) - Sau nhiều năm bế tắc và phải hủy thông báo mời thầu do không có nhà đầu tư nộp hồ sơ, siêu dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Nghi Sơn vừa có chuyển biến quan trọng với sự xuất hiện của Tập đoàn Trung Nam.
(VNF) - Từ một doanh nghiệp thuần xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại Ninh Bình, Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư xây dựng Cường Thịnh Thi đang từng bước cho thấy tham vọng mở rộng sang lĩnh vực năng lượng tái tạo. Những động thái mới nhất tại Thanh Hóa hé lộ chiến lược dài hạn của doanh nghiệp này, được hậu thuẫn bởi nền tảng tài chính hàng nghìn tỷ đồng được tích lũy trong suốt nhiều năm.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
