'Đường về' của ông Thaksin Shinawatra: Sống lưu vong 15 năm, gia tộc vẫn vững quyền lực
Gia Phúc -
04/09/2025 07:30 (GMT+7)
(VNF) - Từng là biểu tượng thành công của giới doanh nhân bước vào chính trường, ông Thaksin Shinawatra gây dựng được "đế chế” chính trị và tài chính hùng mạnh ở Thái Lan. Nhưng chỉ sau 5 năm tại vị, ông rơi vào vòng xoáy chính biến, bị phế truất và phải sống lưu vong suốt hơn một thập kỷ.
Mới đây, ông Thaksin đã được tuyên trắng án với cáo buộc tội khi quân khi Tòa án bác cáo buộc cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra phỉ báng hoàng gia, với lý do không đủ bằng chứng. Đây có lẽ là vướng mắc pháp luật lớn cuối cùng của Thaksin được gỡ bỏ đánh dấu lộ trình trở về của cá nhân ông cũng như sự phục hồi quyền lực của gia tộc Shinawatra trên chính trường.
Tuy nhiên, gần như ngay cùng lúc, việc bà Paetongtarn - con gái ông Thaksin Shinawatra chính thức bị phế truất khỏi chức thủ tướng ngay sau đó cho thấy vẫn còn nhiều thách thức đối với gia tộc chính trị này.
Doanh nhân làm chính trị và công thức 'vì dân nghèo'
Sinh năm 1949 trong một gia đình gốc Hoa tại Chiang Mai, ông Thaksin Shinawatra khởi nghiệp với tư cách sĩ quan cảnh sát. Tuy nhiên, bước ngoặt đến khi ông rời ngành để bước chân vào kinh doanh. Với tầm nhìn nhạy bén, ông đầu tư vào lĩnh vực công nghệ viễn thông, khi ngành này còn mới mẻ tại Thái Lan.
Năm 1987, ông thành lập Advanced Info Service (AIS), công ty di động nhanh chóng trở thành nhà mạng lớn nhất nước. Cùng với Shin Corporation – tập đoàn viễn thông gia đình, Thaksin đưa gia tộc Shinawatra vươn lên thành một trong những dòng họ giàu có nhất Thái Lan. Đến đầu thập niên 2000, tài sản của ông được Forbes ước tính hàng tỷ USD, đưa ông Thaksin trở thành tỷ phú hiếm hoi của khu vực Đông Nam Á bước thẳng vào chính trường.
Năm 1998, ông Thaksin thành lập Đảng Thai Rak Thai (TRT), nhanh chóng xây dựng hình ảnh “doanh nhân thành đạt vì dân nghèo”. Chiến lược tranh cử của ông tập trung vào các chính sách dân túy, bao gồm chương trình chăm sóc y tế 30 baht, quỹ phát triển làng xã trị giá hàng triệu USD, và các khoản tín dụng ưu đãi cho nông dân.
Khi đắc cử thủ tướng năm 2001, ông Thaksin không chỉ trở thành lãnh đạo dân cử đầu tiên hoàn thành trọn nhiệm kỳ ở Thái Lan, mà còn tái đắc cử năm 2005 với tỷ lệ ủng hộ kỷ lục. Sự nổi tiếng của ông lan tỏa mạnh mẽ ở vùng nông thôn – nơi chiếm phần lớn cử tri Thái Lan.
Nhưng thành công này lại khiến đối thủ chính trị ngày càng lo ngại. Các chính sách của ông Thaksin bị cáo buộc mua chuộc cử tri bằng tiền công quỹ, đồng thời củng cố quyền lực cá nhân.
Khúc ngoặt xảy ra đầu năm 2006, khi gia đình ông Thaksin bán toàn bộ cổ phần Shin Corporation cho Temasek Holdings (Singapore) với giá hơn 1,8 tỷ USD. Thương vụ gây chấn động vì gia đình Shinawatra không phải đóng thuế nhờ sửa đổi luật trước đó. Trong mắt nhiều người, đây là bằng chứng rõ ràng về xung đột lợi ích và lạm dụng quyền lực.
Hàng loạt cuộc biểu tình của phe “áo vàng” nổ ra, quy tụ tầng lớp trung lưu Bangkok và những người phản đối chính sách dân túy. Trước áp lực dư luận, quân đội ngày càng siết chặt thái độ với chính phủ Thaksin.
Ngày 19/9/2006, khi ông Thaksin đang dự phiên họp Liên Hợp Quốc ở New York, quân đội Thái Lan tiến hành đảo chính, lật đổ chính phủ và giải tán Quốc hội. Cảnh tượng xe tăng chiếm đóng thủ đô Bangkok trở thành dấu mốc chấm dứt sự nghiệp thủ tướng của ông.
Ngay sau đảo chính, tài sản của gia đình Shinawatra bị điều tra, nhiều tài khoản ngân hàng bị phong tỏa. Tòa án Tối cao Thái Lan tuyên án vắng mặt, kết tội Thaksin xung đột lợi ích trong thương vụ bất động sản của vợ ông, và phạt tù 2 năm.
Từ đó, ông Thaksin bước vào hơn 15 năm sống lưu vong. Ông lần lượt cư trú tại Anh, Dubai, Montenegro và nhiều quốc gia khác, tránh bị dẫn độ. Dù ở xa, ông vẫn duy trì ảnh hưởng mạnh mẽ tới chính trị Thái Lan.
Thông qua điện thoại, internet và mạng lưới thân tín, ông Thaksin trở thành “chính khách ngoài biên giới”, định hướng hoạt động của các đảng thân cận. Đảng Thai Rak Thai bị giải tán, nhưng lần lượt có People’s Power Party rồi Pheu Thai ra đời, giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sau đảo chính.
Ảnh hưởng của ông Thaksin còn thể hiện ở việc em gái ông, bà Yingluck Shinawatra, trở thành thủ tướng năm 2011. Dù bà Yingluck sau đó bị lật đổ năm 2014 và cũng phải sang Dubai lưu vong, nhưng gia tộc Shinawatra vẫn chứng minh được khả năng duy trì vị thế chính trị.
Gia tộc Shinawatra quyền lực và khối tài sản khổng lồ
Nếu ông Thaksin là nhân vật trung tâm tạo nên cơn địa chấn chính trị, thì gia tộc Shinawatra chính là nền tảng giúp ông tồn tại trong suốt giai đoạn lưu vong. Gia tộc này không chỉ giàu có nhờ viễn thông, mà còn đa dạng hóa đầu tư sang bất động sản, ngân hàng, tài chính.
Theo nhiều báo cáo tài chính, khối tài sản của dòng họ Shinawatra từng lên tới hàng tỷ USD. Sau khi bán ShinCorp, mặc dù đối diện với các vụ phong tỏa và tịch thu, gia tộc vẫn giữ được nguồn vốn khổng lồ nhờ chuyển dịch sang những lĩnh vực ít rủi ro chính trị hơn. Các quỹ đầu tư gia đình tập trung ở Bangkok, Chiang Mai và nước ngoài, đảm bảo cho ông Thaksin nguồn lực tài chính để duy trì ảnh hưởng.
Quan trọng hơn, gia tộc này biết cách chuyển giao thế hệ. Sau bà Yingluck, thế hệ thứ ba – đặc biệt là bà Paetongtarn Shinawatra, con gái út của ông Thaksin – dần nổi lên. Không chỉ giữ vai trò trong tập đoàn, bà Paetongtarn đã trở thành thủ tướng đời thứ 3 của gia tộc Shinawatra. Sự xuất hiện của bà được xem là minh chứng cho chiến lược dài hạn của gia tộc: duy trì “họ Shinawatra” như một thương hiệu chính trị.
Trong khi đó, ở vùng nông thôn, tên tuổi của ông Thaksin vẫn là biểu tượng cho các chính sách “vì người nghèo”. Chính tình cảm ấy đã nuôi dưỡng các cuộc biểu tình “áo đỏ” trong suốt nhiều năm, biến họ Shinawatra thành lực lượng đối trọng trực tiếp với tầng lớp tinh hoa Bangkok.
Thực tế cho thấy, dù bị buộc tội tham nhũng, dù vắng mặt suốt hơn một thập kỷ, gia đình Shinawatra vẫn giữ vai trò trung tâm trên chính trường. Sự tồn tại của họ phản ánh hai yếu tố: tài chính vững mạnh và chiến lược huy động quần chúng. Không nhiều gia tộc ở Đông Nam Á vừa nắm trong tay khối tài sản lớn, vừa duy trì được mạng lưới chính trị rộng khắp như vậy.
(VNF) - Từ những cổ đông trẻ sở hữu tài sản nghìn tỷ, thế hệ GenZ của các gia đình doanh nhân Việt đang từng bước tham gia vào hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Từ ACB, SHB, Sacombank đến TPBank hay OCB, ngày càng nhiều gương mặt thuộc thế hệ F2 xuất hiện trong bộ máy quản trị và điều hành ngân hàng. Quá trình chuyển giao thế hệ tại các gia tộc tài chính Việt Nam đang diễn ra rõ nét hơn khi lớp lãnh đạo kế cận bắt đầu bước ra khỏi vai trò cổ đông để tham gia trực tiếp vào hoạt động quản trị.
(VNF) - Sự xuất hiện của thế hệ F2 trong các gia đình doanh nhân Việt ngày càng trở nên sôi động trong những năm gần đây, đặc biệt ở một trong những lĩnh vực được xem là “điểm nóng” của nền kinh tế số hiện nay: tài sản số và blockchain.
(VNF) - Ngày 6/6, Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) thông báo bổ nhiệm bà Nguyễn Thị Thu Hiền đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị và bà Trần Thị Thu Trang giữ chức vụ Quyền Tổng Giám đốc Công ty từ ngày 1/7/2026.
(VNF) - Ít người để ý rằng, người đứng sau Vietnam SuperPort™, dự án logistics thông minh vừa được Bộ Công Thương nhắc trực tiếp trong Báo cáo Logistics Việt Nam 2025, lại xuất thân từ lĩnh vực khoa học công nghệ. Từ tư duy “lấy công nghệ làm nền tảng”, Bầu Hiển đang từng bước đưa T&T Group hiện diện trong những cấu phần có giá trị gia tăng cao hơn của chuỗi cung ứng hiện đại: logistics số, AI, tự động hóa và hạ tầng vận hành theo thời gian thực.
(VNF) -Việc trở lại với MV “Come My Way” kết hợp cùng rapper Tyga, cái tên Sơn Tùng M-TP tiếp tục trở thành tâm điểm mạng xã hội. Không chỉ là nghệ sĩ sở hữu hàng loạt kỷ lục YouTube và nhiều MV trăm triệu view nhất Vpop, Sơn Tùng còn xây dựng hệ sinh thái kinh doanh riêng với công ty giải trí, bất động sản, xe sang và cả các khoản đầu tư startup công nghệ.
(VNF) - JVevermind tên thật là Trần Đức Việt, sinh năm 1992, được biết đến là một trong những vlogger đời đầu và cũng là người Việt Nam đầu tiên nhận nút vàng YouTube sau khi vượt mốc 1 triệu lượt theo dõi.
(VNF) - Dù được giới thiệu với vai trò Chủ tịch Tập đoàn FLC nhưng ông Trịnh Văn Quyết lại không xuất hiện trong danh sách ứng viên Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026 - 2031.
(VNF) - Từ một gương mặt kín tiếng hiếm khi xuất hiện trước truyền thông, ông Phạm Nhật Quân Anh đang dần đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong hệ sinh thái Vingroup, mới đây nhất là vai trò Chủ tịch HĐQT tại VinFast.
(VNF) - Ông Đinh Trường Chinh, cựu Chủ tịch HĐQT CTCP Phát triển và Kinh doanh nhà, cùng người thân và đồng phạm bị truy tố vì kê khai thấp giá đất tham ô hơn 141 tỷ đồng và chiếm đoạt 199 tỷ đồng.
(VNF) - Từ một kỹ sư nhiệt điện, ông Dương Sơn Bá dần đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại Nhiệt điện Hải Phòng trước khi được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc vào năm 2021. Hiện tại, ông Bá vừa bị khởi tố, bắt tạm giam để phục vụ điều tra.
(VNF) - Ngoài hàng loạt danh hiệu quốc tế trên sân cỏ, Lionel Messi giờ đây cũng vừa chạm tới một cột mốc khác: trở thành một trong số rất ít vận động viên thể thao sở hữu khối tài sản tỷ USD.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký quyết định tiếp nhận, bổ nhiệm Nguyễn Huy Dũng giữ chức Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch từ ngày 21/5/2026.
(VNF) - Ắc quy Tia sáng có Chủ tịch HĐQT mới sau khi ông Đào Hữu Huyền bị khởi tố, người thay thế là ông Lưu Bách Đạt, Tổng giám đốc Hoá chất Đức Giang.
(VNF) - Không chỉ tạo ra những khoảnh khắc viral, Elon Musk còn là một trong số ít doanh nhân có khả năng biến sức hút cá nhân thành tài sản kinh tế. Từ độ phủ truyền thông, niềm tin nhà đầu tư cho tới hàng trăm tỷ USD vốn hóa của Tesla, "hiệu ứng Elon Musk" giờ đây đã trở thành một phần giá trị của doanh nghiệp.
(VNF) - Sau nhiều năm dưới dấu ấn của thế hệ founder, hàng loạt doanh nghiệp gia đình niêm yết như REE, AgriS, Novaland hay Quốc Cường Gia Lai đang bước vào giai đoạn chuyển giao quyền lực cho lớp lãnh đạo F2.
(VNF) - Trong thế giới công nghệ hiện đại, đôi khi một bức ảnh còn có sức mạnh lớn hơn cả một chiến dịch quảng cáo kéo dài nhiều tháng. CEO Xiaomi Lei Jun vừa chứng minh điều đó bằng khoảnh khắc selfie cùng tỷ phú Elon Musk, người đàn ông quyền lực nhất ngành công nghệ toàn cầu.
(VNF) - Tối 14/5 tại Bắc Kinh, một buổi tiệc chiêu đãi trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội. Không phải vì thực đơn hay nghi thức ngoại giao. Mà bởi những người xuất hiện trong căn phòng đó.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp lớn đang bước vào giai đoạn thay đổi thượng tầng lãnh đạo, với loạt quyết định nhân sự cấp cao được công bố tại REE, ACV, GTEL và OCB.
(VNF) - Chủ tịch tập đoàn sản xuất khổng lồ Lens Technology - bà Chu Quần Phi là một trong những phụ nữ tự lập giàu nhất thế giới, vươn lên từ một công nhân làm việc trong nhà máy ở Thâm Quyến.
(VNF) - Hàng loạt quyết định chuyển giao thế hệ vừa được công bố tại Novaland và REE, cho thấy làn sóng trao quyền cho lớp lãnh đạo kế cận đang ngày càng rõ nét tại nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn.
(VNF) - Sau hơn ba thập kỷ gắn liền với quá trình phát triển của REE, bà Nguyễn Thị Mai Thanh rời ghế Chủ tịch HĐQT, mở đường cho quá trình chuyển giao thế hệ lãnh đạo, khi con trai là ông Nguyễn Ngọc Thái Bình được bổ nhiệm vào vị trí Tổng giám đốc.
(VNF) - Từ những cổ đông trẻ sở hữu tài sản nghìn tỷ, thế hệ GenZ của các gia đình doanh nhân Việt đang từng bước tham gia vào hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Mới đây, Tập đoàn Novaland đã chính thức đăng ký tham gia thực hiện các tiêu chí xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030, lấy dự án NovaWorld Phan Thiết làm địa bàn đề xuất triển khai.