Việc đánh giá hiệu quả của các FTA thường bị lấn át bởi các con số về tốc độ gia tăng xuất nhập khẩu giữa hai nền kinh tế hay một nền kinh tế với một khu vực kinh tế. Không phải ngoại lệ, khi nhìn nhận về tác động của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA), các con số tăng trưởng ấn tượng về kim ngạch XNK dường như đã lấn lướt những tác động vô cùng quan trọng khác, đó là những lợi ích về cải cách về quy định pháp luật, cải thiện hiệu quả thực thi pháp luật – những nền tảng quan trọng cho việc nâng cao năng lực thương mại và đầu tư một cách bền vững trong dài hạn của một nền kinh tế mới nổi như Việt Nam.
Ngoài những yêu cầu về phát triển bền vững, EVFTA sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi số qua “thúc đẩy sự phát triển thương mại điện tử giữa EU và Việt Nam”, đặc biệt qua các biện pháp nhằm cải thiện khuôn khổ pháp lý của Việt Nam. Dưới tác động của EVFTA, một loạt vấn đề liên quan đến thương mại điện tử và số hóa đã, đang và sẽ được thực thi. Các chuẩn mực, chính sách và khuôn khổ pháp lý liên quan đến thương mại điện tử ở Việt Nam sẽ từng bước được nâng cấp, từ đó tạo điều kiện thúc đẩy hơn nữa quá trình chuyển đổi số ở Việt Nam.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi số của Việt Nam sẽ được tiếp thêm các xung lực mới từ hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp châu Âu vào Việt Nam và hưởng hiệu ứng lan toả từ các dự án đầu tư này. Cùng với Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), EVFTA được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ đầu tư của châu Âu vào Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ cao, từ đó thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình chuyển đổi số. Thực tế cho thấy, đầu tư thường sẽ nối gót thương mại. Sau những kết quả tích cực trong quan hệ thương mại giữa Việt Nam và châu Âu nhờ EVFTA, cho tới nay, hoạt động đầu tư của Châu Âu vào Việt Nam đã bắt đầu có những tín hiệu tăng trưởng tích cực.
Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), lũy kế đến cuối năm 2022, đã có 25/27 nước thuộc EU đầu tư vào Việt Nam với gần 2.400 dự án, tổng vốn đăng ký đạt hơn 28 tỷ USD, chiếm khoảng 6,5% tổng vốn đăng ký tại Việt Nam. Đầu tư của EU có xu thế tập trung vào các ngành công nghệ cao – những ngành có trình độ và hàm lượng chuyển đổi số cao, ví dụ như sản xuất công nghệ cao, chăm sóc sức khỏe, năng lượng sạch và tái tạo, trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu và phát triển, dịch vụ tài chính.
Với các lợi thế của mình, Việt Nam có thể trở thành điểm đến cho các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) hoặc thuê ngoài cho các giải pháp số hóa và chuyển đổi số. Việt Nam có thể được hưởng lợi từ kiến thức, công nghệ, bí quyết mà các nhà đầu tư châu Âu mang lại, giống như đã từng diễn ra trong vài thập kỷ qua. Giống như Ericsson, Comvik và Nokia trước đây đã từng có hợp tác rất hiệu quả với nhiều doanh nghiệp Việt Nam để nâng cao trình độ công nghệ trong lĩnh vực viễn thông, nay các doanh nghiệp châu Âu sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp như Viettel và VNPT trong phát triển và ứng dụng công nghệ 5G, 6G.
Tăng tốc chuyển đổi số là lợi ích quan trọng Việt Nam có thể nhận được nhờ các hiệu ứng lan toả từ các hoạt động đầu tư của châu Âu đối với nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp FDI từ Châu Âu thường có tỷ lệ nội địa hoá cao hơn so với mức trung bình và có tính kết nối chặt chẽ hơn với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước, từ đó thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình chuyển đổi số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước khi làm thầu phụ hay trở thành đối tác kinh doanh của các doanh nghiệp FDI đến từ Châu Âu. Thực tiễn cho thấy, các doanh nghiệp FDI của châu Âu như Ericsson, ABB, Bosch, Piaggio, Zuellig Pharma, BNP Paribas... đang đóng góp đáng kể vào việc chuyển giao kiến thức, đổi mới, phát triển công nghệ và số hóa tại Việt Nam.
Qua quan hệ đối tác kinh doanh doanh nghiệp FDI châu Âu, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội học hỏi các kỹ năng quản lý, đặc biệt là hệ thống quản lý chất lượng. Đầu tư FDI từ châu Âu do vậy sẽ tác động cả trực tiếp và gián tiếp đến chuyển đổi số ở Việt Nam.
TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Vietnam
Được thúc đẩy bởi các cơ hội thị trường do EVFTA mang lại, các công ty Việt Nam sẽ nâng cấp và chuyển đổi kỹ thuật để đạt được các tiêu chuẩn, quy chuẩn của thị trường châu Âu. Để đạt được các yêu cầu tiêu chuẩn Châu Âu, các nhà sản xuất Việt Nam phải áp dụng công nghệ tiên tiến để kiểm soát chất lượng sản phẩm tốt hơn, đồng thời tối ưu hóa quy trình hiện tại và nâng cao trải nghiệm của khách hàng.
Một trong những thách thức chính mà EVFTA mang lại cho các doanh nghiệp Việt Nam là chứng minh xuất xứ đối với các sản phẩm có xuất xứ tại Việt Nam xuất khẩu sang EU. Cũng theo yêu cầu của EVFTA, các nhà xuất khẩu Việt Nam phải triển khai và áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hoá. Gần đây, một số doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam bắt đầu ứng dụng công nghệ như blockchain trong việc truy xuất nguồn gốc hàng nông sản xuất khẩu.
Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong truy xuất nguồn gốc hàng hóa xuất khẩu cần được áp dụng trong toàn chuỗi, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông, thủy sản. Từ đây, hiệu ứng lan toả lại được mở rộng. Các trang trại và công ty chế biến nông sản của Việt Nam ở các vùng duyên hải, đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên và miền núi phía Bắc đã áp dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và kiểm soát toàn bộ quá trình sản xuất và chế biến, lôi kéo sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ hơn, cơ sở chế biến, thu mua và người nông dân trong chuỗi. Rất nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu vào thị trường EU và từ đó hiệu ứng chuyển đổi số được mở rộng trong nhiều chuỗi giá trị của Việt Nam.
EVFTA do đó khuyến khích và cũng là động lực thúc đẩy các doanh nghiệp, người sản xuất trong nước tăng tốc chuyển đổi số. Các nhà nhập khẩu và người mua châu Âu đang đẩy mạnh hơn các yêu cầu liên quan đến tiêu chuẩn lao động, môi trường sinh thái, tiêu chuẩn kỹ thuật. Để tận dụng tối đa lợi ích mà EVFTA mang lại, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải ngày càng trở nên hiệu quả hơn trong giao nhận, giao dịch điện tử liền mạch, hợp đồng điện tử và các hoạt động hậu mãi số... Người bán Việt Nam cần tuân theo phong tục và văn hóa kỹ thuật số của khách hàng tại EU. Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, việc triển khai giao dịch điện tử vẫn là một thách thức đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam và do vậy cần được thúc đẩy mạnh hơn nữa.
EVFTA, ngay từ khi được đàm phán, đã thúc đẩy nhiều cải cách pháp lý, thúc đẩy hiện đại hóa pháp luật ở Việt Nam và tăng cường hiệu lực thực thi. Các cải cách về chính sách và pháp luật cùng với các yếu tố khác nữa, sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ở Việt Nam trong nhiều năm và thập kỷ tới. Khu vực công do vậy đóng vai trò quan trọng trong các nỗ lực nhằm hiện thực hoá các cơ hội về chuyển đổi số từ EVFTA.
Ví dụ, sở hữu trí tuệ là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong nền kinh tế số và EVFTA đang thúc đẩy điều đó. EVFTA có những yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, từ đó tác động đến sự đổi mới và sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, mang lại cơ hội mới tại thị trường Châu Âu. EVFTA đưa ra các tiêu chuẩn mới về thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam. Các yêu cầu này được kỳ vọng sẽ đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên thực thi quyền sở hữu trí tuệ hiệu quả hơn.
Vì thế một mặt, các doanh nghiệp Việt Nam cần đổi mới hơn nữa để đáp ứng thị hiếu đa dạng và phức tạp của người tiêu dùng EU, các ý tưởng kinh doanh, quyền sở hữu trí tuệ của họ sẽ được bảo vệ tốt hơn. Nhưng mặt khác, các cải cách về quy định pháp luật liên quan tới bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt các quy định liên quan tới cung cấp và bảo vệ tài sản trí tuệ trên môi trường số cũng cần được thực hiện. Ví dụ như EVFTA quy định trách nhiệm của các nhà cung cấp dịch vụ internet (ISP) trong bối cảnh phải đảm bảo các nguyên tắc tôn trọng các quy định pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ. Do vậy, các cơ quan thuộc khu vực công sẽ phải tích cực và hiệu quả hơn trong việc xây dựng và thực thi các quy định hiện hành ở Việt Nam theo như thoả thuận trong hiệp định.
Ở một phương diện khác, EVFTA thúc đẩy quản trị công theo hướng hiện đại ở Việt Nam, đặc biệt thông qua phát huy vai trò của công nghệ thông qua chuyển đổi số và các dịch vụ chính phủ điện tử, số hóa dịch vụ công, đặc biệt là dịch vụ cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và trong các lĩnh vực liên quan đến thương mại, đầu tư, hải quan, thuế, giao nhận và các lĩnh vực khác.
Ngoài các mục tiêu về kim ngạch xuất nhập khẩu, cần tập trung vào các lợi ích quan trọng khác của các hiệp định thương mại như EVFTA. Đó là cách thức để các hiệp định thương mại tự do đóng góp hiệu quả nhất cho sự phát triển bền vững về kinh tế, thương mại và đầu tư của đất nước.
Tags:
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ đưa Việt Nam và Panama ra khỏi danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế trong đợt cập nhật vào tháng 10, Law360 dẫn lời 3 quan chức EU cho hay.
(VNF) - Sau khi hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên cả nước, công tác tinh gọn tổ chức bộ máy tiếp tục được triển khai ở các bộ, ngành và địa phương. Bộ Nội vụ cho biết các bộ đã giảm hàng chục phòng thuộc vụ và đơn vị sự nghiệp công lập bên trong; riêng mạng lưới cơ sở giáo dục công lập dự kiến giảm hơn 18.900 đầu mối.
(VNF) - Đối với những vấn đề, vụ việc đột xuất, bất thường, nghiêm trọng hoặc có nguy cơ tác động lớn về chính trị, kinh tế, xã hội và các tình huống cần kịp thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư.
(VNF) - Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã khắc phục xong số tiền hơn 108 tỷ đồng trong vụ án dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức.
(VNF) - Hỗ trợ 100% phí công bố đăng ký và chi phí chữ ký số trong năm đầu, Thái Nguyên đang giảm bớt gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp mới, qua đó tạo động lực gia nhập thị trường và hướng tới mục tiêu 36.000 doanh nghiệp vào năm 2030.
(VNF) - Từ ngày 17/10, Quốc hội khóa XVI dự kiến bước vào kỳ họp thứ hai với chương trình nghị sự gồm nhiều nội dung quan trọng, trong đó có việc xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết và cho ý kiến lần đầu đối với 2 dự án luật.
(VNF) - Ông Nguyễn Quang Hoàng cùng 4 thuộc cấp của Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI bị tuyên án chung thân vì lừa đảo chiếm đoạt 2.400 tỷ đồng của 7.100 bị hại.
(VNF) - Sáng 24/9, phiên xét xử sơ thẩm 29 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood tiếp tục phần xét hỏi. Vụ án liên quan đến các cáo buộc môi giới hối lộ, nhận hối lộ, đưa hối lộ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
(VNF) - Với hơn 944 tỷ đồng vốn chủ sở hữu và dư nợ trên 814 tỷ đồng, Quỹ Hỗ trợ nông dân Hà Nội đang được định hướng không chỉ là kênh cho vay ưu đãi, mà trở thành nguồn “vốn mồi” giúp tổ chức lại sản xuất, tạo nền tảng để nông dân tiếp cận các dòng vốn lớn hơn.
(VNF) - Sáng 24/9, TAND TP. Đà Nẵng bắt đầu xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI.
(VNF) - Đà tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm 2026 đã khiến Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nâng đáng kể dự báo kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với triển vọng tích cực, ADB cũng cảnh báo những áp lực mới từ lạm phát, tín dụng, cán cân đối ngoại và môi trường kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Ông Nguyễn Tri thức được Thủ tướng cho thôi giữ chức Thứ trưởng Y tế để thôi việc theo nguyện vọng cá nhân.
(VNF) - Công an TP. Đà Nẵng đã khởi tố vụ án, khởi tố 17 bị can liên quan đến các hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ để bỏ qua sai phạm trong xây dựng, cấp điện, cấp nước.
(VNF) - VFCA đề xuất sự cần thiết phải có khung tiêu chuẩn quốc gia về nghề Tư vấn tài chính, trong khi đó đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành Quỹ đầu tư chứng khoán của Bộ Tài chính cũng yêu cầu một ngành nghề mới đó là: “Người cung cấp dịch vụ lập kế hoạch tài chính”.
Từ sau Đại hội XIV tới nay, có 5 Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng được điều động, phân công, bổ nhiệm, bầu giữ các trọng trách mới.
(VNF) - Cơ quan điều tra xác định 10.123 nhà đầu tư liên quan vụ án xảy ra tại hệ sinh thái Egroup của ông Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy), với tổng số tiền đầu tư khoảng 17.050 tỷ đồng. Có cá nhân rót hơn 730 tỷ đồng, trong khi số tiền thiệt hại còn lại lên tới hơn 652 tỷ đồng.
(VNF) - ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% năm 2026 và 7,6% năm 2027, cao hơn đáng kể so với các dự báo trước đó, nhờ kết quả tăng trưởng vượt kỳ vọng trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo các rủi ro từ nhu cầu toàn cầu suy yếu, giá năng lượng, điều kiện tài chính và tín dụng trong nước.
(VNF) - Hàng loạt công trình phục vụ APEC 2027 đang dần thành hình tại Phú Quốc. Trong giai đoạn đảo Ngọc tăng tốc hoàn thiện các dự án trọng điểm, nhiều nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã tới thăm, động viên.
(VNF) - Ngày 22/9, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) đã có buổi làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về đề xuất thiết lập khung chuẩn nghề nghiệp quốc gia về nghề Tư vấn tài chính, đồng thời tiếp cận các tiêu chuẩn chứng chỉ hành nghề uy tín quốc tế.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho hay Việt Nam đang tích cực phối hợp với Mỹ để sớm hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định thương mại đối ứng (ART), qua đó tạo khuôn khổ ổn định, lâu dài và tiếp tục đưa hợp tác kinh tế - thương mại trở thành động lực thúc đẩy, chứ không phải trở ngại đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
(VNF) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an cho biết đã kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại CTCP Tập đoàn giáo dục Egroup, CTCP Đầu tư và phân phối Egame, CTCP Thương mại dịch vụ Nhất Trần và các đơn vị liên quan. Theo kết luận điều tra, số tiền huy động thông qua hình thức chuyển nhượng cổ phần từ năm 2015 đến 2023 lên tới hơn 51.444 tỷ đồng.
(VNF) - Thuốc lá gây thiệt hại khoảng 108.000 tỷ đồng mỗi năm, đặt ra bài toán kinh tế không nhỏ. Trong ngành du lịch, xây dựng môi trường lưu trú không khói thuốc đang trở thành một yêu cầu hướng tới phát triển bền vững.
(VNF) - Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hải Phòng dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam năm 2026 có thể đạt 1.100 tỷ USD. Tuy nhiên, doanh nghiệp logistics trong nước hiện chỉ đảm nhận khoảng 4-5% hoạt động vận chuyển.
(VNF) - Việc hình thành Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới, đưa đô thị Hà Nội từ tư duy “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mọi phương án khai thác không gian ven sông phải đặt an toàn thoát lũ, hành lang đê điều và khả năng thích ứng với biến động của dòng sông làm nền tảng.
(VNF) - Theo quy định mới, Văn phòng Trung ương Đảng được ưu tiên điều động, luân chuyển, biệt phái cán bộ giữa Trung ương và địa phương.
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ đưa Việt Nam và Panama ra khỏi danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế trong đợt cập nhật vào tháng 10, Law360 dẫn lời 3 quan chức EU cho hay.
(VNF) - Thanh Hà Cienco 5 đang được đẩy mạnh xây dựng, với nhiều dãy liền kề, biệt thự dần hiện hữu. Đây cũng là địa điểm được Hà Nội dự kiến bố trí nhà ở cho cư dân tại các dự án sai phạm của Mường Thanh trong trường hợp phải di dời.
