Báo cáo Triển vọng Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam 2021 vừa được Fiin Ratings công bố mới đây cho hay năm 2020, mặc dù có sự trầm lắng trong quý IV/2020 sau khi Nghị định 81/2020 có hiệu lực, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp nhìn chung vẫn diễn ra rất sôi động trong năm 2020 với giá trị phát hành mới đạt 429.500 tỷ đồng, tăng 28,3% so với năm 2019.
Nhờ đó, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp tăng lên mức 950,3 nghìn tỷ đồng (trong tổng số hơn 1,2 triệu tỷ đồng đã phát hành 5 năm qua), tương đương 15,1% GDP và 10,3% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng.
Hình thức phát hành năm 2020 chủ yếu vẫn là phát hành riêng lẻ cho các nhà đầu tư tổ chức, nhất là các ngân hàng thương mại.
Dù quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã khá lớn nhưng theo Fiin Ratings, thị trường trái phiếu thứ cấp chuyên biệt mới chỉ đang trong quá trình hình thành. Nhà đầu tư thường giao dịch qua 3 hình thức chính: thông qua HoSE, chủ yếu là trái phiếu của các doanh nghiệp niêm yết lớn; giao dịch thông qua các nền tảng online của các đơn vị phân phối trái phiếu là các công ty chứng khoán; thỏa thuận trực tiếp giữa các nhà đầu tư trên thị trường OTC.
Riêng với các trái phiếu doanh nghiệp niêm yết trên HoSE, giá trị trái phiếu doanh nghiệp niêm yết đã tăng từ 14,2 nghìn tỷ đồng năm 2017 lên gần 26,4 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2020, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 27%/năm.
Fiin Ratings đánh giá quy mô này vẫn còn nhỏ, ước tính chỉ đạt khoảng 2,7% so với tổng giá trị theo mệnh giá của toàn bộ các trái phiếu doanh nghiệp hiện đang lưu hành. Thanh khoản thị trường này vẫn ở mức rất khiêm tốn, bình quân 131,3 tỷ đồng/ngày trong năm 2020, giảm 22,9% so với 2019.
"Vấn đề lớn nhất khi vắng bóng thị trường thứ cấp chuyên biệt và mang tính tập trung, theo chúng tôi, không chỉ là vấn đề minh bạch thông tin trái phiếu và tạo thanh khoản cho các trái phiếu đã phát hành, mà đó là vấn đề hình thành giá và định giá các công cụ này để giúp thị trường phát triển. Ngoài ra, hiện lãi suất thực nhận của nhà đầu tư trái phiếu hiện ở mức thấp hơn bình quân 2-3% so với lãi suất gốc danh nghĩa do doanh nghiệp phát hành. Nhiều ý kiến cho rằng thực tế này đã làm ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư", phía Fiin Ratings nêu quan điểm.
Tuy nhiên, trong bối cảnh các hạ tầng cứng và mềm của thị trường chưa phát triển đồng bộ thì mức chênh này, theo Fiin Ratings, thể hiện cho lợi nhuận và rủi ro của các đơn vị trung gian liên quan đến hoạt động tư vấn, bảo lãnh và phân phối các trái phiếu đó.
"Chúng tôi cũng cho rằng khi các doanh nghiệp lựa chọn hình thức phát hành rộng rãi ra công chúng và niêm yết trên thị trường tập trung thì vấn đề chênh lệch lãi suất này sẽ dần được gỡ bỏ. Nhà đầu tư trái phiếu cũng có điều kiện đánh giá và nhận được lãi suất thực trả bởi doanh nghiệp phát hành, hoặc có thể được giao dịch theo lợi suất thực tế do thị trường thứ cấp quyết định", tổ chức xếp hạng tín nhiệm này cho hay.
Bên cạnh đó, tổ chức xếp hạng tín nhiệm này cũng lưu ý rằng sức khỏe tài chính của các nhà phát hành trái phiếu trong năm 2020 có dấu hiệu yếu đi, nhất là các nhà phát hành là các đơn vị chưa niêm yết. Do đó, việc theo dõi và đánh giá về danh mục trái phiếu cần được nhà đầu tư thực hiện thường xuyên hơn. Điều này một phần do những tác động của Covid-19 đến với năng lực tạo dòng tiền trong ngắn hạn của doanh nghiệp và các yếu tố đặc thù như ngành bất động sản.
Tuy nhiên, trong năm 2020, trái phiếu được phát hành qua hình thức riêng lẻ là chủ yếu và bên mua là các nhà đầu tư tổ chức, lớn nhất là ngân hàng, nên các điều khoản cam kết như mua lại hoặc cho phép cầm cố các trái phiếu này cũng góp phần giảm rủi ro cho người sở hữu trái phiếu.
Điểm cần lưu ý thứ hai là có sự phân hóa rõ rệt về chất lượng của các nhà phát hành.
"Bỏ qua các yếu tố ràng buộc giữa đơn vị phát hành và tổ chức tư vấn phân phối, theo chúng tôi, các nhà đầu tư đang định giá hầu hết các trái phiếu phát hành bởi các đơn vị có sức khỏe tài chính yếu với mức lãi suất ngang bằng với trái phiếu của các đơn vị có sức khỏe tài chính tốt hơn", báo cáo của Fiin Ratings nhấn mạnh.
Năm 2021, Fiin Ratings cho rằng quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp mới sẽ không lớn như năm 2020 do hoạt động phát hành riêng lẻ sẽ giảm đi. Nguyên nhân quan trọng đến từ các quy định mới có hiệu lực (Nghị định 153, Thông tư 122 và Nghị định 155).
Theo đó, quy định mới sẽ “ép cầu” mua trái phiếu phát hành riêng lẻ qua việc giới hạn người mua là nhà đầu tư chuyên nghiệp. Các doanh nghiệp sẽ dần chuyển qua kênh chào bán trái phiếu ra công chúng theo các quy định mới được chuẩn hóa và đặc biệt là trong bối cảnh môi trường lãi suất thấp tiếp tục như hiện nay mặc dù chi phí giao dịch và tuân thủ tăng lên.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đang trong quá trình dự thảo Thông tư nhằm hạn chế đầu tư trái phiếu doanh nghiệp của các ngân hàng thương mại. Hiện dư nợ trái phiếu doanh nghiệp của các ngân hàn thương mại ở mức 7,12% tổng dư nợ tín dụng tại ngày 30/9/2020. Điều này được dự báo cũng sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu trái phiếu trong năm thời gian tới.
Dù vậy, trong dài hạn, Fiin Ratings vẫn tin rằng kênh huy động qua trái phiếu doanh nghiệp sẽ phát triển mạnh và quy mô sẽ sớm tiệm cận với quy mô thị trường cổ phiếu.
Lý do thứ nhất là năng lực đáp ứng vốn trung và dài hạn của hệ thống ngân hàng thương mại là không đủ trong khi chủ trương chung của các cơ quan chính sách, trong đó có Ngân hàng Nhà nước vẫn là ưu tiên kênh vốn trung và dài hạn qua kênh trái phiếu doanh nghiệp và qua huy động trên thị trường cổ phiếu.
Thứ hai, số liệu của Fiin Ratings chỉ ra rằng rất nhiều ngành, nhiều lĩnh vực của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chịu tác động của Covid-19 làm ảnh hưởng tạm thời đến dòng tiền từ hoạt động kinh doanh. Do đó, nhu cầu tái cấu trúc kỳ hạn nguồn vốn nợ vay theo hướng dài hạn hơn để phù hợp với dòng tiền kỳ vọng từ kinh doanh là rất lớn. Điều này đặc biệt cần thiết với các doanh nghiệp không có tài sản thế chấp và khó có khả năng được ngân hàng gia hạn hay tăng hạn mức tín dụng trong bối cảnh hiện nay.
Thứ ba, nhu cầu đầu tư và sở hữu trái phiếu doanh nghiệp sẽ tăng lên trong môi trường lãi suất ở mức thấp kỷ lục và được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì trong vài năm tới đây, mặc dù trước mắt, trong năm 2021, các quy định mới sẽ làm thay đổi đáng kể khả năng hấp thụ nguồn cung trái phiếu đó.
Fiin Ratings dự báo cơ cấu phát hành sẽ dịch chuyển đáng kể sang hình thức chào bán ra công chúng thay vì chủ yếu qua hình thức phát hành riêng lẻ như hiện nay.
Tags:
(VNF) - Artex được UBCKNN chấp thuận cung cấp dịch vụ cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán để thực hiện ứng trước tiền bán chứng khoán trở lại. Trước đó, công ty cũng đã được khôi phục giao dịch mua chứng khoán trên HoSE và HNX.
(VNF) - Cổ phiếu DGC chính thức bị loại khỏi rổ VN30 sau khi bị đưa vào diện kiểm soát, trong khi đó BSR được thêm vào thay thế khi là cổ phiếu thành phần của VNMidcap và thuộc vị trí ưu tiên số 1 trong danh mục 5 cổ phiếu dự phòng còn lại của VN30 tính tới thời điểm hiện tại.
(VNF) - Việc Prudential Việt Nam nợ hơn 135 tỷ đồng tiền thuế, đã nộp đủ vào ngân sách nhà nước, đồng thời chuyển hơn 5.000 tỷ về công ty mẹ được chuyên gia đánh giá là bình thường trong hoạt động kinh doanh. Từ đây, chuyên gia cũng lưu ý với các DN để tránh việc nợ thuế tiếp tục xảy ra.
(VNF) - S&I Ratings ước tính tổng quy mô tăng vốn toàn ngành năm 2026 có thể duy trì quanh mức 100.000 tỷ đồng, bao gồm làn sóng IPO của loạt CTCK.
(VNF) - Nghị định số 144/2026 đã bổ sung thêm các đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (VAT) thay thế cho Nghị định số 181/2025.
(VNF) - Cổ phiếu DGC bị diện sang diện kiểm soát kể từ ngày 13/5 sắp tới do chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán 2025 quá 30 ngày so với thời hạn quy định.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Đức Thông - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, dù được kỳ vọng trở thành kênh dẫn vốn trung – dài hạn cho nền kinh tế, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn chưa phát huy hiệu quả, trong đó một nguyên nhân quan trọng là sự thiếu vắng các định chế đầu tư chuyên nghiệp. Điều này khiến dòng vốn phụ thuộc nhiều vào nhà đầu tư cá nhân, dễ biến động và khó tạo nền tảng phát triển bền vững cho thị trường.
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - Trong 23 mã cổ phiếu lọt vào danh sách của FTSE, VIC dẫn đầu với quy mô vốn hoá vượt trội, dòng tiền ước tính 498 triệu USD, tương đương 14,6 ngày giao dịch.
(VNF) - Công ty cổ phần Thủy điện Hương Sơn (HSM) – doanh nghiệp vận hành Nhà máy Thủy điện Hương Sơn tại Hà Tĩnh vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026. Kết quả cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi tiếp tục ghi nhận tăng trưởng, song lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm do tác động từ việc kết thúc các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.
(VNF) - Nhiều 'ông lớn' trong ngành chứng khoán rút khỏi sàn tiền số cho thấy sân chơi này không dành cho tất cả, đòi hỏi doanh nghiệp phải có tiềm lực tài chính khổng lồ, năng lực công nghệ vượt trội và khả năng quản trị rủi ro.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận sự khởi sắc của ngành cảng biển khi nhiều doanh nghiệp đồng loạt tăng trưởng, biên lợi nhuận cải thiện.
(VNF) - Theo ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của MAS, trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và giá dầu tăng, dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô.
(VNF) - PV Oil ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2026 đạt gần 572 tỷ đồng, tăng gấp 22 lần so với cùng kỳ, nhờ hưởng lợi từ diễn biến giá dầu thuận lợi và hiệu quả kinh doanh cải thiện rõ rệt, qua đó sớm tiến sát kế hoạch lợi nhuận cả năm.
(VNF) - Bức tranh tài chính Công ty cổ phần Dược phẩm Vĩnh Phúc (Vinphaco) vẫn gây ấn tượng với đà tăng trưởng doanh thu tốt
(VNF) - Sự gia tăng đồng loạt của các khoản chi đã vượt quá mức doanh thu mà Petrolimex kiếm được trong quý I. Kết quả, doanh nghiệp xăng dầu này lỗ thuần 493 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. Lỗ sau thuế ghi nhận 662 tỷ đồng.
(VNF) - VNG ghi nhận lợi nhuận trở lại, doanh thu tăng trưởng 32% trong quý I, lợi nhuận sau thuế đạt 125 tỷ đồng.
(VNF) - Do cổ phiếu GVR giảm mạnh, cổ đông của Tập đoàn Cao su Việt Nam đã gánh khoản thua lỗ lên đến 36.400 tỷ đồng chỉ sau 3 tháng giao dịch.
(VNF) - BSR tăng kịch trần ngay phiên giao dịch đầu tiên của tháng 5, ghi nhận hơn 4,9 triệu dư mua trong khi không có lệnh đặt bán.
(VNF) - Cổ phiếu NVL bất ngờ lao xuống mức giá sàn 19.100 đồng/cổ phiếu sau khi mở cửa phiên giao dịch đầu tháng 5 khá thuận lợi ở mức giá 20.650 đồng/cổ phiếu.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ mở cửa cho vốn ngoại, ngành dược Việt Nam đang chứng kiến một sự dịch chuyển về quyền sở hữu. Từ các khoản đầu tư chiến lược ban đầu, nhiều DN đầu ngành đã lần lượt rơi vào tay các tập đoàn nước ngoài, với quy mô giao dịch ngày càng lớn, có thương vụ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Tether - công ty phát hành stablecoin USDT mới đây đã công bố thông tin tài chính quý I/2026, ghi nhận mức lợi nhuận tỷ đô.
(VNF) - Thống kê trên VN-Index cho thấy, xác suất tăng điểm trong tháng Năm duy trì trên 50%, đặc biệt khi mức tăng trong tháng Tư vượt ngưỡng 5%.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Artex được UBCKNN chấp thuận cung cấp dịch vụ cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán để thực hiện ứng trước tiền bán chứng khoán trở lại. Trước đó, công ty cũng đã được khôi phục giao dịch mua chứng khoán trên HoSE và HNX.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
