'Giá điện chỉ cần 1 bộ chịu trách nhiệm chính là đủ'
Vân Trang -
19/03/2024 23:36 (GMT+7)
(VNF) -Theo các chuyên gia, việc giao nhiều bộ quản lý, điều hành giá điện rất dễ xảy ra tình trạng chồng chéo, bộ nọ đẩy trách nhiệm cho bộ kia, cuối cùng không giải quyết được gì do vậy chỉ cần một bộ chịu trách nhiệm chính là đủ.
Nhiều bộ quản lý chỉ thêm rối
Bộ Công Thương vừa có báo cáo số 36/BC-BCT về Dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân.
Theo đó, Bộ Công Thương vẫn giữ trách nhiệm phối hợp của Bộ Tài chính nhưng cụ thể vai trò của Bộ này là "cơ quan quản lý nhà nước về giá". Bộ Công Thương cũng đề xuất các bộ, cơ quan liên quan tham gia, phối hợp với các nội dung liên quan, theo "chức năng, nhiệm vụ".
Điều hành giá điện: 'Chỉ cần một bộ chịu trách nhiệm chính là đủ!'
Cùng với đó, để minh bạch hơn quá trình xem xét điều chỉnh giá điện, Bộ Công Thương muốn bổ sung trách nhiệm của Tổng cục Thống kê trong đánh giá tác động của việc điều chỉnh giá điện đến kinh tế vĩ mô. EVN sẽ cung cấp các số liệu có liên quan để cơ quan này có cơ sở thống kê, đánh giá.
Nhận định về vấn đề này, TS. Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, việc quy định vai trò, trách nhiệm phối hợp của Tổng cục Thống kê vào trong văn bản pháp luật là không cần thiết. Bởi dù không quy định vào văn bản pháp luật nhưng có chỉ đạo thì Tổng cục Thống kê vẫn làm.
“Theo tôi, không cần thiết phải đưa nhiều cơ quan ban ngành vào cùng quản lý, điều hành giá điện, bởi khi có vấn đề gì xảy ra rất khó xử lý trách nhiệm tập thể, chỉ cần một bộ chịu trách nhiệm chính là đủ”, ông Lâm cho biết.
Ông Lâm chỉ ra rằng, vấn đề quan trọng ở đây là EVN phải công khai, minh bạch giá thành và điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường. EVN phải tính đúng giá thành, những khoản không được tính trong giá thành thì không được phép đưa vào và cần gắn trách nhiệm của Bộ Tài chính là cơ quan quản lý giá vào phần giám sát giá thành sản xuất điện.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cũng nhấn mạnh, đối với Tổng cục Thống kê, cơ quan này không có nhiệm vụ là cơ quan chính, chủ trì trong việc tính toán, đánh giá tác động của việc điều chỉnh giá điện từng mặt hàng, mà chỉ là cơ quan phối hợp cung cấp những chỉ tiêu, tiêu chí cần thiết giúp bộ, ngành tự tính toán, đánh giá tác động của việc điều chỉnh giá trình Chính phủ quyết định.
Còn theo ông Ngô Đức Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng, Bộ Công Thương, việc giao nhiều bộ quản lý, điều hành giá điện rất dễ xảy ra tình trạng chồng chéo trách nhiệm, đến khi có vấn đề gì xảy ra, bộ nọ đẩy trách nhiệm cho bộ kia, cuối cùng không giải quyết được gì.
Theo đó, Bộ Công Thương là cơ quan quản lý Nhà nước trong lĩnh vực điện năng, đồng thời là cơ quan chủ trì điều hành giá. Do vậy, nên giao thống nhất việc điều hành giá điện cho Bộ Công Thương. Khi có vấn đề phát sinh hoặc biến động bất thường, có thể phối hợp với các bộ ngành để tham vấn.
Hoặc trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương có thể yêu cầu EVN thuê tư vấn độc lập để thẩm tra báo cáo chi phí sản xuất kinh doanh điện của tập đoàn cùng các đơn vị thành viên.
Quy định mới về lợi nhuận định mức
Theo quy định tại điều 4, Quyết định 24/2017, giá điện bình quân được tính trên cơ sở giá điện sản xuất tại các nhà máy trong nước và cả điện nhập khẩu, cộng lợi nhuận định mức từ các nhà máy điện cung cấp dịch vụ phụ trợ; chi phí mua dịch vụ truyền tải điện kèm lợi nhuận định mức, mua dịch vụ phân phối kèm lợi nhuận định mức và quản lý chung của EVN.
Đặc biệt, giá điện bình quân cũng "gánh" luôn các chi phí mua dịch vụ điều độ hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện lực cộng lợi nhuận định mức, bao gồm cả chi phí điều tiết thị trường điện lực.
Bộ Công Thương có thể yêu cầu EVN thuê tư vấn độc lập để thẩm tra báo cáo chi phí sản xuất kinh doanh điện của tập đoàn cùng các đơn vị thành viên.
Tuy nhiên, trong dự thảo sửa đổi Quyết định 24/2017, Bộ Công Thương đã đề xuất không quy định cụ thể về việc xác định lợi nhuận định mức trong một số chi phí đã được đưa vào công thức tính giá bán điện bình quân của quyết định cũ.
Về đề xuất này, ông Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách nhìn nhận, về nguyên tắc thị trường, việc không xác định lợi nhuận là đúng. Nếu như toàn bộ cơ chế giá điện áp dụng theo cơ chế thị trường và đảm bảo quyền tự do kinh doanh, tự do cạnh tranh của các nhà sản xuất trung gian cũng như bên mua bán điện, còn việc lỗ lại là do thị trường quyết định.
Tuy nhiên, theo ông Việt, cho đến hiện nay, chúng ta chưa có thị trường điện cạnh tranh hoàn hảo mà mới chỉ manh nha một số cấu phần trong thị trường điện là chúng ta có yếu tố cạnh tranh mà thôi.
Nhà nước vẫn kiểm soát giá trong một thời gian nhất định và áp đặt một cơ chế về lợi nhuận định mức, có thể không phải cố định nhưng luôn có giới hạn trần lợi nhuận trên và trần lợi nhuận giới dưới và cho phép các doanh nghiệp tự linh hoạt trong vấn đề này.
Ông Việt dẫn chứng thực tế, một số doanh nghiệp kinh doanh điện mái nhà thì chi phí dẫn đến lợi nhuận có thể giảm từ 15 - 20% so với EVN. Trong trường hợp này, nếu như họ được quyền tham gia bán điện trực tiếp cho những khách hàng lớn thì họ sẽ có một mức lợi nhuận định mức thấp hơn EVN.
Vì vậy, khi xác định giá điện thì phần lợi nhuận định mức nên ở một khung từ trần đến sàn, tạo không gian cho các đơn vị thành viên của EVN cũng như doanh nghiệp tư nhân bên ngoài có thể tham gia một thị trường điện cạnh tranh tốt hơn.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết các bộ ngành đã đề xuất cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính; cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục.
(VNF) - Theo cáo buộc, bị cáo Phạm Nhật Vinh, cựu phó tổng giám đốc Công ty Nguyễn Kim đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 669 tỷ đồng vì bán rẻ 9 triệu cổ phiếu Sadeco.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết các nhà thầu gặp khó khăn khi ngân hàng không phê duyệt các khoản vay với dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức cơ sở 2.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, phân loại các loại hình bất động sản để quy định các hạn mức tín dụng, hệ số rủi ro phù hợp, linh hoạt, hiệu quả.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi lẽ, giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình.
(VNF) - Chiều ngày 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 - phiên họp Chính phủ thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI.
(VNF) - Nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết không hợp pháp hóa các sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và có phương án khắc phục thiệt hại tại dự án sân bay Long Thành.
(VNF) - Số liệu thống kê của Cục Thống kê cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách Nhà nước ước đạt hơn 1,1 triệu tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 44% dự toán năm.
(VNF) - Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong các lĩnh vực như xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy… nhằm giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng cao.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh gần 33%, cho thấy sức bật của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn lớn, phản ánh áp lực sàng lọc và những thách thức chưa nhỏ đối với môi trường kinh doanh.
(VNF) - HanaGold lên tiếng sau khi hệ thống bị niêm phong khiến giao dịch khách hàng tạm dừng, cho biết việc hạn chế này nhằm phục vụ điều tra và khẳng định tài sản người dùng vẫn được ghi nhận đầy đủ.
(VNF) - Việt Nam - Nhật Bản nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, hai bên đã ký 6 văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ vũ trụ, thông tin-truyền thông, thủy lợi, phát triển hạ tầng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu và tăng trưởng carbon thấp.
(VNF) - UBND Thành phố Huế đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị quyết về chính sách thu hút và đãi ngộ nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030, với nhiều đề xuất đáng chú ý, trong đó có mức thu nhập lên tới 150 triệu đồng mỗi tháng.
(VNF) - Dịp nghỉ lễ Quốc khánh Việt Nam năm 2026, người lao động cả nước có thể được nghỉ liên tục 5 ngày nếu áp dụng phương án hoán đổi lịch làm việc, theo đề xuất của Bộ Nội vụ.
(VNF) - TP. HCM dự kiến sẽ mở rộng mạng lưới metro lên tới 27 tuyến, với tổng chiều dài hơn 1.000km và có sự đồng hành của các tập đoàn kinh tế tư nhân.
(VNF) - Xung đột quân sự tại Trung Đông đang khiến giá dầu thế giới liên tục biến động, kéo theo những tác động lan rộng tới thị trường năng lượng, tài chính và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, TS. Hà Huy Ngọc, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng với độ mở lớn, kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực chi phí, lạm phát và tăng trưởng.
(VNF) - Từ tháng 5/2026, hàng loạt chính sách mới liên quan đến tài chính – ngân hàng, bảo hiểm, doanh nghiệp và điện lực chính thức có hiệu lực, với nhiều quy định đáng chú ý nhằm tăng cường ổn định vĩ mô, hỗ trợ thị trường và siết chặt kỷ cương trong một số lĩnh vực.
(VNF) - Năm 2025 không chỉ đơn thuần là mốc thời gian khép lại một kế hoạch 5 năm, mà đã được ghi dấu là thời điểm bản lề để dân tộc Việt Nam chính thức bước vào "kỷ nguyên vươn mình". Trong bối cảnh thế giới đối mặt với sự phân mảnh và các cú sốc địa chính trị, Việt Nam đã bứt phá với mức tăng trưởng GDP cao nhất khu vực ASEAN, góp phần đưa quy mô nền kinh tế chính thức vượt ngưỡng 500 tỷ USD.
(VNF) - TS Nguyễn Sĩ Dũng khẳng định, sau hơn 51 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, kinh tế Việt Nam đã trải qua hàng loạt bước ngoặt mang tính “mở khóa”, từ Đổi mới, hội nhập quốc tế đến tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. Mỗi lần “mở cửa” không chỉ tạo ra tăng trưởng mà còn thúc đẩy nền kinh tế “nâng chuẩn”, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hình vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.