Đây là khẳng định của chuyên gia kinh tế Bùi Trinh với phóng viên xung quanh cuộc trao đổi về vấn đề được dư luận, cử tri quan tâm: Vay vốn Trung Quốc buộc phải phụ thuộc và sử dụng nhà thầu Trung Quốc dù năng lực yếu kém.
Vừa qua cử tri Đà Nẵng có kiến nghị Quốc hội về việc dùng vốn Trung quốc phải sử dụng nhà thầu nước này yếu kém, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) có giải trình vay vốn Trung Quốc chúng ta phải chấp nhận nhà thầu Trung Quốc. Với góc nhìn chuyên gia, TS Bùi Trinh, chuyên gia kinh tế đã phân tích ấn đề trên ở khía cạnh khách quan.
Thưa TS Bùi Trinh, nhiều cử tri, người dân khá bức xúc trước các dự án Trung Quốc tại Việt Nam đổ vỡ, gánh nặng cho ngân sách như một số dự án trong 12 dự án thu lỗ nghìn tỷ của Bộ Công Thương. Đặc biệt là dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông. Theo quan điểm của ông, Việt Nam có cần thiết phải sử dụng vốn Trung Quốc, đặc biệt là vốn vay ODA khi rất nhiều dự án đội vốn, chậm tiến độ khiến Việt Nam lỡ các kế hoạch phát triển?
- Việt Nam là một nước đang phát triển, nên việc cần vốn để xây dựng hạ tầng, do chi thường xuyên để nuôi bộ máy quá lớn (trên dưới 70%) và trả nợ (lãi và gốc) nên muốn phát triển hạ tầng cơ sở nhu cầu về vốn là lớn.
Hơn nữa, Việt Nam tăng trưởng nhanh, GDP bình quân đầu người theo Bộ KHĐT năm 2018 có thể đạt 2.540 USD, mặc dù GDP bình quân đầu người chẳng có liên quan gì nhiều đến thu nhập bình quân đầu người, nhưng khi đi vay phải chi phí về vốn nhiều hơn.
Trong câu chuyện này người dân cảm thấy khó và “dễ hiểu” khi người có thẩm quyền (chủ đầu tư) thích lựa chọn vốn ODA từ Trung Quốc.
Vay nợ về nguyên tắc là người dân Việt Nam sẽ phải trả thông qua thuế trong tương lai, nhưng quyết định lại là người “có thẩm quyền”. Đi vay để người khác phải trả, để lại gánh nặng một cách khó hiểu, không kiểm soát được là một điều phi lý!
Theo cách lý giải của Bộ KH&ĐT đến cử tri: Họ yêu cầu các chủ đầu tư phải nâng cao năng lực, đạo đức và trách nhiệm khi thực thi nhiệm vụ để bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật về đấu thầu nghe giống một câu khẩu hiệu suông.
Ông đánh giá như thế nào về Luật Đấu thầu của Việt Nam hiện nay khi cơ chế bỏ thầu giá rẻ thường chiến thắng các nhà thầu có công nghệ, chất lượng và hiệu quả? Cần thay đổi chính sách và cơ chế gì để Việt Nam không gánh chịu tác động xấu của nhà thầu Trung Quốc?
- Dù Luật thế nào nhưng cuối cùng vẫn do con người, Luật có thế nào thì cái “người có thẩm quyền” vẫn có thể lách luật, vấn đề không phải Luật Đấu thầu thế nào mà vấn đề là cơ chế bao trùm.
Ví dụ vai ai, vay để làm gì cần để Quốc hội thông qua; vì sử dụng vốn vay không hiệu quả thì đối tượng phải chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là người dân.
Theo kiến nghị của cử tri, nhiều dự án do Trung Quốc trúng thầu nhưng chậm tiến độ, đội vốn và chất lượng kém nhưng trách nhiệm của cơ quan quản lý chưa rõ. Theo ông, chúng ta cần có cơ chế và xử lý người đứng đầu để xảy ra nhà thầu nước ngoài chậm, yếu kém, đội vốn và đặc biệt là có trường hợp bán thầu hay không?
- Khi những điều này xảy ra đối tượng phải gánh chịu chính là người dân. Nên xử lý người có thẩm quyền gây nên chuyện này là rất đương nhiên.
Nước ta là một bộ máy được sắp xếp nhân sự từ trên xuống dưới nhưng những việc làm ảnh hưởng đến dân lớn như thế này mà “người có thẩm quyền” vẫn ung dung, ngang nhiên tồn tại một cách đầy quyền uy mà hầu như không bị truy cứu
Trong bối cảnh tiền trong dân đang rất lớn, xã hội hóa đầu tư cơ sở hạ tầng được nhiều nước làm tốt song hiện Việt Nam chính sách phát triển PPP còn chậm trễ, bất cập và nảy sinh nhiều tồn tại khiến sức hút của PPP đang giảm. Theo ông, chúng ta cần đột phá gì về cơ chế để hút nhà đầu tư trong và ngoài nước vào kết cấu hạ tầng?
- Có người nói Việt Nam có tiền trong dân lớn tôi đã có bài nói lại về chuyên này trên TBKTSG. Theo số liệu của cơ quan Thống kê, thu nhập từ sản xuất bình quân cả nền kinh tế chỉ bằng hơn 90% tiêu dùng cuối cùng, về mặt bình quân chung thì Việt Nam làm chưa đủ chi tiêu thường xuyên.
Tuy nhiên, những doanh nghiệp ở Việt Nam không phải không có nhưng những “đoạn trường” để có được dự án mà doanh nhân Tạ Quyết Thắng đã đề cập là một thực tế làm nản lòng doanh nghiệp.
Vấn đề “người có thẩm quyền” ở mọi khía cạnh càng nổi cộm, những người có thẩm quyền này kéo lùi sự phát triển của đất nước. Tại sao không ai xử lý những “người có thẩm quyền” này? Hay vì là có thẩm quyền thì không ai xử lý được?
Quảng Ninh là trường hợp điển hình từ chối vay vốn Trung Quốc hơn 300 triệu USD làm đường cao tốc để chuyển sang hình thức xã hội hóa. Việc chuyển vay vốn Trung Quốc đã giúp Quảng Ninh huy động được nhiều DN tốt hơn. Theo ông, điều này là bài học gì cho Chính phủ, bộ ngành đang phụ thuộc vốn vay?
- Đây là một bài học thú vị! Trường hợp này cần tôn vinh những người có thẩm quyền ở Quang Ninh. Mong rằng những người có thẩm quyền ở mọi nơi trên đất nước đều như thế, đặt quyền lợi của Nhân dân và Đất nước lên trên quyền lợi cá nhân
Chính sách "Nhất đới, nhất lộ", "Một vành đai, một con đường" của Trung Quốc đã và đang chuyển nợ và rủi ro sang một loạt các nước Tây Á, như Srilanka. Mới đây rất nhiều nước trong đó có Campuchia đã khước từ vốn vay Trung Quốc vì quá nhiều điều kiện bất hợp lý về bẫy nợ, an ninh quốc phòng và phá vỡ kế hoạch phát triển quốc gia. Ông có bình luận gì về xu hướng này và Việt Nam nên làm gì?
- Theo tôi không nên đặt vấn đề vốn Trung Quốc hay nước nào, họ có tiền mình muốn vay, và nếu những điều kiện mà thấy là bất lợi thì không vay nữa và đi tìm đối tác khác.
Vấn đề nằm ở phía chúng ta sử dụng vốn vay làm sao hiệu quả nhất! Khi ta yếu kém, tham nhũng và lợi ích nhóm thì dường như Trung Quốc là cái để chúng ta đổ vạ.
Muốn người khác yêu hơn mình là đặc tính của con người! Việt Nam cơ bản tự làm yếu mình khi để cơ hội cho tham nhũng chính sách và cơ hội để nhà thầu nước ngoài có quyền delay dự án lâu hơn, xa hơn mà không xử lý triệt để.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Xem thêm >> Viglacera Hà Nội và 'nỗi ám ảnh' nợ nần
Tags:
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây báo chí vận hành theo logic tuyến tính - sản xuất nội dung, xuất bản rồi phân phối tới công chúng - thì ngày nay, dòng chảy thông tin đã trở nên đa chiều, liên tục và phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính sửa quy định hoãn xuất cảnh do nợ thuế, sau phản ánh vướng mắc thực tế của người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) A. Likhachev khẳng định tập đoàn sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp hạt nhân, xây dựng trung tâm hạt nhân mới hiện đại, sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đào tạo chuyên gia hạt nhân chất lượng cao...
(VNF) - Cuộc họp Excutive News Summit do Google News Initiative tổ chức tại Singapore tháng 6/2026 bất ngờ dành hẳn một phiên để nói về “nền kinh tế sáng tạo nội dung” (creator economy), với sự tham dự của nhiều nhà sáng tạo hàng đầu khu vực, trong đó có Việt Nam. Và những con số mà họ đưa ra khiến các cơ quan báo chí phải giật mình.
(VNF) - Theo Công an Hà Nội, các đối tượng đã chiếm đoạt của 493 người bị hại tham gia nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ số tiền hơn 181 tỷ đồng.
(VNF) - Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng nhiều kịch bản điều hành kinh tế cho năm 2026 nhưng không có kịch bản nào đặt mục tiêu tăng trưởng thấp hơn 10%.
(VNF) - Đại diện Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
(VNF) - Với hàng trăm trang nội dung chuyên sâu, đề cập tới những vấn đề nổi bật nhất của nền kinh tế Việt Nam và quốc tế, Tạp chí Đầu tư Tài chính số đặc biệt (tháng 6/2026) là ấn phẩm hữu ích cho giới chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Theo đề xuất điều chỉnh quy hoạch, không gian kinh tế - xã hội Nghệ Am được tổ chức theo mô hình gồm 1 trung tâm động lực tăng trưởng chính, 2 cực tăng trưởng, 3 vùng không gian phát triển kinh tế - xã hội, 4 trụ cột phát triển, 5 hành lang kinh tế và 6 trung tâm đô thị động lực.
(VNF) - Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ và mạng xã hội, ranh giới giữa báo chí chính thống và các nền tảng thông tin số ngày càng trở nên phức tạp. Thực trạng "báo hóa" trang thông tin điện tử cùng nạn vi phạm bản quyền đang đặt ra nhiều thách thức gay gắt cho các cơ quan báo chí chính thống.
(VNF) - Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần chấm dứt tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư" kéo dài nhiều năm, tránh làm giảm hiệu quả thi hành pháp luật và cản trở sự phát triển.
(VNF) - Bộ Tài chính đã bổ sung các quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số đối với các chức danh Công an nhân dân.
(VNF) - Bị can Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc trong vụ xả thải vượt chuẩn ở khu công nghiệp Quang Minh.
(VNF) - Chủ tịch của các công ty ngành điện gồm TV1, TV2, TV3 và TV4 vừa bị khởi tố, bắt tạm giam đều thuộc nhóm doanh nghiệp tư vấn xây dựng điện, do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nắm cổ phần chi phối.
(VNF) - Tại buổi làm việc với Đồng Nai, Thủ tướng đã yêu cầu rà soát, xác định lộ trình hoàn thành sớm nhất các quy hoạch, đặc biệt là các quy hoạch liên quan sân bay Long Thành.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, cnếu duy trì tốc độ như thời gian qua, TP. HCM sẽ gặp nhiều thách thức trong hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10 - 11% trong năm nay. Mức tăng trưởng thực tế có thể thấp hơn mục tiêu khoảng 1,7 điểm phần trăm.
(VNF) - Việt Nam nhập siêu gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, song theo TS. Lê Duy Bình, phần lớn đến từ nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đang tăng tốc mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các đơn hàng mới, dù vẫn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu.
(VNF) - Công an TP. HCM vừa phát hiện nhóm 83 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, phần lớn nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, thuê toàn bộ khách sạn The Emerald Gold tại khu phố Hòa Phú 4, thuộc phường Bình Dương để làm nơi hoạt động.
(VNF) - Đề xuất cho phép thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại làng nghề Bát Tràng, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội nhấn mạnh nên phát triển theo hướng phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và hệ thống di sản sẵn có.
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, nếu quá thận trọng trong xây dựng chính sách thì sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, nhưng nếu nóng vội thì có thể phát sinh những rủi ro trong thực tiễn
(VNF) - Theo quyết định của Bộ Chính trị, các cơ quan, ban đảng, đơn vị sự nghiệp của Đảng, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương có tổng 12.818 biên chế.
(VNF) - TAND KV 4 TP Hải Phòng đang thụ lý vụ án hành chính giữa Công ty Phúc Thành và cơ quan Hải quan liên quan đến lô hàng lúa mì với yêu cầu bồi thường hơn 3,34 tỷ.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng, việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận lợi nhuận trở lại là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn của ngành điện không nằm ở kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp mà ở việc xây dựng một thị trường điện minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao để thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh, thị trường lao động vững vàng và lạm phát có dấu hiệu nóng lên, Fed ngày càng khó đáp ứng mong muốn hạ lãi suất của Tổng thống Donald Trump. Thậm chí, "tin xấu" mà Fed có thể phải mang tới Nhà Trắng trong thời gian tới là lãi suất không những chưa thể giảm mà còn có nguy cơ tăng trở lại.
(VNF) - Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây báo chí vận hành theo logic tuyến tính - sản xuất nội dung, xuất bản rồi phân phối tới công chúng - thì ngày nay, dòng chảy thông tin đã trở nên đa chiều, liên tục và phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số.
(VNF) - Khu đô thị Bãi Đất Đỏ Phú Quốc Sun Group là một trong những siêu dự án trọng điểm quốc gia với tổng vốn đầu tư lên tới 64.000 tỷ đồng. Đây là công trình then chốt phục vụ Hội nghị APEC 2027 – sự kiện ngoại giao quan trọng bậc nhất của Việt Nam trong nắm tới.
