'Kén rể ngoại' cho hàng không Việt: '30 năm mở cửa gần như thất bại'
Chí Bình -
11/07/2025 15:30 (GMT+7)
(VNF) - Tổng giám đốc Bamboo Airways Lương Hoài Nam cho rằng sau 30 năm mở cửa, việc gọi vốn đầu tư nước ngoài vào hàng không Việt Nam gần như thất bại.
Thông tin này được TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways cho biết tại tọa đàm "Nghị quyết 68 - Cơ hội của các hãng bay tư nhân Việt Nam" vừa diễn ra mới đây.
Doanh nghiệp "chết ngay từ vạch xuất phát"
Tại toạ đàm, TS. Nguyễn Sĩ Dũng, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng cho rằng phải xây dựng một khung chính sách rộng mở và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hàng không.
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, đối với lĩnh vực hàng không dân dụng, cần sớm sửa đổi các quy định theo hướng chuyển mạnh từ quản lý cấp phép sang giám sát, giảm tối đa thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm. Bởi hiện nay, nếu chỉ "chăm chăm" xin được cấp phép thì doanh nghiệp gần như "chết ngay từ vạch xuất phát".
TS. Nguyễn Sĩ Dũng.
Nhấn mạnh cơ chế hiện tại đang quá chặt, không khuyến khích sáng tạo hay chủ động, ông Dũng cho rằng cần bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, mang tính cản trở cạnh tranh như các quy định về vốn điều lệ, số lượng tàu bay tại thời điểm cấp phép, hay tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong hãng hàng không.
Ông Dũng đánh giá những điều kiện này không còn phù hợp với thực tiễn và nếu không điều chỉnh sẽ tiếp tục kìm hãm sự tham gia của các nhà đầu tư mới, đặc biệt là khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế.
"Chúng ta không nên duy trì tất cả những điều kiện kinh doanh ngặt nghèo như hiện nay. Thay vào đó, cần giữ lại những điều kiện thực sự cần thiết, đặc biệt là các yêu cầu liên quan đến an toàn hàng không, còn những điều kiện như vốn đầu tư tối thiểu vào hạ tầng sân bay, nhà ga, dịch vụ mặt đất… rõ ràng không cần thiết phải bắt buộc áp dụng cứng nhắc cho mọi doanh nghiệp. Việc này vô tình làm khó doanh nghiệp mới và cản trở dòng vốn tư nhân đầu tư vào lĩnh vực hàng không", TS. Nguyễn Sĩ Dũng nói.
Theo ông Dũng, doanh nghiệp có thể khởi điểm nhỏ rồi sau đó từng bước mở rộng quy mô, đầu tư thêm máy bay, tăng vốn và năng lực khai thác, Nhà nước không nên ràng buộc quá cứng ở bước khởi đầu.
Vướng mắc nữa là quy định về bảo dưỡng tàu bay. Hiện doanh nghiệp bắt buộc phải có năng lực bảo dưỡng riêng hoặc hợp tác với đơn vị được cấp phép. Việc này dẫn tới có hợp đồng bảo dưỡng gần như mang tính độc quyền, doanh nghiệp không đàm phán được về chi phí hay chất lượng dịch vụ.
Tương tự, các dịch vụ kinh doanh mặt đất, như suất ăn hàng không, bốc dỡ hành lý, quản lý sân bay... cũng cần được mở rộng để tạo cạnh tranh lành mạnh và giảm chi phí cho hãng bay. Chi phí thuê sân bay, dịch vụ mặt đất cũng đang thiếu cạnh tranh, làm tăng gánh nặng cho hãng bay tư nhân.
Về quyền sở hữu nước ngoài, ông Dũng dẫn quy định hiện tại vẫn bị hạn chế khá nghiêm ngặt. Theo đó, nhà đầu tư sở hữu vốn trên 35% mới có quyền phủ quyết. Ông Dũng cho rằng quy định này nên được dỡ bỏ hoặc điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.
"Nếu muốn đổi mới, muốn hội nhập sâu hơn, toàn diện hơn thì cần phải có cơ chế mở hơn cho nhà đầu tư nước ngoài – cả về tỷ lệ vốn và quyền quản trị đi kèm", TS. Nguyễn Sĩ Dũng nhấn mạnh.
“Vòng kim cô” với doanh nghiệp hàng không
Là một trong những doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực hàng không hiện nay, TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways cho biết tổng thị phần của các hãng hàng không tư nhân Việt Nam đã chiếm quá 50%, với các thương hiệu như Vietjet, Bamboo Airways hay Vietravel Airlines và trong những năm tới sẽ còn có nhiều hãng hàng không tư nhân khác ra đời.
TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways.
Dẫn chứng những vướng mắc mà doanh nghiệp tha thiết được tháo gỡ hiện nay, ông Nam cho biết trước năm 2016, để ra đời một hãng hàng không tư nhân ở Việt Nam chỉ cần có giấy phép kinh doanh vận tải hàng không, nhưng sau năm 2016, doanh nghiệp hàng không thành lập mới bắt buộc phải có thêm giấy chứng nhận đầu tư.
Như vậy, các hãng hàng không như Vietjet, Vietnam Airlines hay Pacific Airlines chỉ cần một giấy phép kinh doanh vận tải hàng không. Còn các hãng "sinh sau" như Vietravel Airlines, Bamboo Airways phải có 2 loại giấy phép, gồm vận tải hàng không và chứng nhận đầu tư.
Theo ông Nam, quy định này là bất hợp lý và cần được sửa đổi vì thiếu bình đẳng, cũng không mang lại giá trị cho doanh nghiệp. Thậm chí, đây còn có thể là “vòng kim cô” đối với doanh nghiệp vì sẽ phải phát sinh thêm nhiều thủ tục để có được giấy chứng nhận đầu tư.
"Những doanh nghiệp chỉ cần có giấy phép kinh doanh vận tải hàng không thì họ được thành lập theo Luật Doanh nghiệp và hoạt động vĩnh viễn. Còn giấy chứng nhận đầu tư thì chỉ có thời hạn 50 năm. Như vậy, chúng tôi gọi vốn đầu tư từ nội địa hay nước ngoài, thì đối tác sẽ bảo giấy phép chỉ có hoạt động 50 năm – còn bên kia hoạt động vĩnh viễn, ảnh hưởng tới quá trình định giá", ông Nam nói và cho rằng giấy chứng nhận đầu tư làm mất giá trị doanh nghiệp trong kêu gọi đầu tư.
Đối với vấn đề gọi vốn đầu tư nước ngoài vào hàng không Việt Nam, ông Nam đánh giá: "Đến nay, sau 30 năm mở cửa, phải nói thật là… gần như thất bại", và dẫn chứng trên thị trường chỉ có 2 hãng hàng không có đầu tư nước ngoài, trong đó ANA (Nhật Bản) đầu tư gần 10% vào Vietnam Airlines và Qantas (Úc) đầu tư 30% vào Pacific Airlines. Nhưng cả hai nhà đầu tư ngoại đều đã thoái vốn.
Theo ông Nam, việc kêu gọi đầu tư nước ngoài vào hàng không Việt Nam rất khó khăn. Vì họ đầu tư vào doanh nghiệp nhưng lại không có quyền được quyết bởi quy định tỷ lệ vốn của nhà đầu tư nước ngoài trong doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không là không quá 34% vốn điều lệ.
Một vướng mắc khác được ông Nam nhắc đến là cơ hội tiếp cận đầu tư, khai thác tại các sân bay. Theo đó, doanh nghiệp hàng không tư nhân không có quỹ đất ở sân bay nên không thể đầu tư phát triển hệ sinh thái riêng, từ dịch vụ mặt đất, kỹ thuật, logistics cho đến thương mại sân bay.
"Không có cơ chế nào cho hãng hàng không tư nhân có thể tiếp cận quỹ đất trong sân bay để đầu tư, kinh doanh. Chúng tôi đã từng lập dự án, trình hồ sơ xin thuê, nhưng đến nay chưa thể thực hiện", ông Lương Hoài Nam nói và cho biết nếu được tiếp cận một cách bình đẳng, hàng không tư nhân có thể phát triển hệ sinh thái khép kín, tạo ra giá trị cho ngành, nền kinh tế.
(VNF) - Với nhu cầu hành khách dự báo vượt 190 triệu lượt mỗi năm vào năm 2030, Việt Nam đang lên kế hoạch đưa thêm 7 sân bay mới vào khai thác và đẩy mạnh đầu tư mở rộng hạ tầng hàng không trên cả nước.
(VNF) - Hà Nội sẽ cải tạo, chỉnh trang hệ thống đường ven hồ Tây với tổng chiều dài khoảng 13,5km. Một số đoạn tuyến được nghiên cứu mở rộng lên quy mô mặt cắt ngang khoảng 21m.
(VNF) - Khi thị trường carbon trong nước đi vào vận hành, doanh nghiệp Việt không chỉ có thêm công cụ giảm phát thải mà còn đứng trước cơ hội tiếp cận thị trường tín chỉ carbon toàn cầu được dự báo đạt quy mô 24 tỷ USD vào năm 2030.
(VNF) - TP. Đồng Nai, đã quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư xây dựng cầu Cát Lái và cầu Long Hưng. Cầu Cát Lái có tổng mức đầu tư từ hơn 20.600 tỷ đồng tăng lên hơn 24.000 tỷ đồng; cầu Long Hưng, tổng mức đầu tư được điều chỉnh từ hơn 12.400 tỷ đồng lên hơn 12.700 tỷ đồng.
(VNF) - Phương Trang, Thanh Bình Phú Mỹ và Sài Gòn - Đà Nẵng là 3 nhà đầu tư vừa được chấp thuận triển khai các dự án tại Khu thương mại tự do Đà Nẵng với tổng vốn hơn 15.000 tỷ đồng.
(VNF) - Dù mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công được Chính phủ đặt ra trong năm 2026 nhưng tiến độ thực hiện vẫn đối mặt nhiều thách thức. Theo TS. Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đầu tư công đang bị “ghìm” bởi hai điểm nghẽn lớn là thiếu hụt nguồn nguyên vật liệu xây dựng và biến động giá cả.
(VNF) - Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội yêu cầu đối với các hộ dân thuộc diện thu hồi đất thì nơi ở mới phải có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, điều kiện sống và các dịch vụ thiết yếu bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
(VNF) - Lượng khí thải của giải đấu được dự báo lên tới 7,8 triệu tấn CO2e, trong đó 87% đến từ hoạt động di chuyển của người hâm mộ, đặt ra thách thức cho các cam kết Net Zero của FIFA.
(VNF) - UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án Cụm công nghiệp (CCN) Cổng Khánh 3 với tổng vốn đầu tư gần 447 tỷ đồng. Đáng chú ý, để triển khai dự án này, địa phương sẽ thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ đá xây dựng Khe Đá Bạc, mở đường cho việc hình thành một khu công nghiệp mới quy mô 75ha tại cửa ngõ phía Bắc tỉnh.
(VNF) - Công ty CP Đầu tư xây dựng TTA Việt Nam vừa được UBND tỉnh Hà Tĩnh chấp thuận đầu tư Dự án Nhà máy sản xuất cánh tuabin gió Vũng Áng với tổng vốn gần 900 tỷ đồng.
(VNF) - Trong quy hoạch mới vừa được HĐND tỉnh Bắc Ninh thông qua, địa phương này định hướng hình thành khu thương mại tự do quy mô khoảng 5.000ha gắn với cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
(VNF) - Liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Thái Bình Dương và Công ty Cổ phần Quản lý xây dựng Nhật Bản đề xuất dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu B - Khu công nghiệp Thọ Lộc tại Nghệ An.
(VNF) - WHA Industrial Development International (SG) PTE. LTD đã nộp hồ sơ đề xuất đầu tư dự án khu công nghiệp 400ha phía Tây cao tốc đoạn qua huyện Thăng Bình, TP. Đà Nẵng.
(VNF) - Khi các nút thắt về giao thông và thể chế được tháo gỡ, TP.HCM cùng Đồng Nai và Tây Ninh sẽ tạo thành ba trụ cột vững chắc, mở rộng không gian tăng trưởng và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đến các khu vực lân cận.
TP. HCM, ngày 9/6 vừa tổ chức
(VNF) - Không chỉ là những trung tâm mua sắm quen thuộc với người tiêu dùng, AEON Mall còn là mô hình đầu tư bất động sản bán lẻ quy mô lớn của Nhật Bản.
(VNF) - Liên danh PV Power, LILAMA và B.Grimm Power (Thái Lan) sẽ đầu tư siêu dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Vũng Áng III tại Hà Tĩnh. Đây là nguồn điện LNG công suất 1.500MW với tổng vốn hơn 51.430 tỷ đồng.
(VNF) - Tập đoàn TH của doanh nhân Thái Hương được cho là đang triển khai kế hoạch huy động vốn quy mô lớn thông qua việc chào bán cổ phần cho các quỹ đầu tư quốc tế.
(VNF) - Trên thế giới, cứ 4 xe mới bán ra trên toàn cầu thì có 1 xe điện hoặc xe hybrid sạc điện. Trong làn sóng chuyển dịch diễn ra với tốc độ chưa từng có, Đông Nam Á nổi lên như một điểm sáng tăng trưởng mới và Việt Nam đang trở thành thị trường dẫn đầu khu vực.
(VNF) - Gia Lai vừa chấp thuận chủ trương đầu tư 12 dự án năng lượng tái tạo với tổng vốn đăng ký hơn 14.600 tỷ đồng, tập trung chủ yếu vào các dự án điện gió quy mô lớn.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa cung cấp thêm thông tin liên quan đến kế hoạch triển khai dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - dự án được xem là một trong những định hướng phát triển không gian đô thị trọng điểm của thủ đô trong thời gian tới.
(VNF) - Bộ Tài chính dự kiến ban hành Thông tư về chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030 với nhiều ưu đãi về vốn, công nghệ và quản trị.
(VNF) - TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng, dòng tiền trong dân đang rời khỏi kênh gửi tiết kiệm để tìm kiếm các kênh đầu tư thay thế, khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp.
(VNF) - Với nhu cầu hành khách dự báo vượt 190 triệu lượt mỗi năm vào năm 2030, Việt Nam đang lên kế hoạch đưa thêm 7 sân bay mới vào khai thác và đẩy mạnh đầu tư mở rộng hạ tầng hàng không trên cả nước.