'Kén rể ngoại' cho hàng không Việt: '30 năm mở cửa gần như thất bại'
Chí Bình -
11/07/2025 15:30 (GMT+7)
(VNF) - Tổng giám đốc Bamboo Airways Lương Hoài Nam cho rằng sau 30 năm mở cửa, việc gọi vốn đầu tư nước ngoài vào hàng không Việt Nam gần như thất bại.
Thông tin này được TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways cho biết tại tọa đàm "Nghị quyết 68 - Cơ hội của các hãng bay tư nhân Việt Nam" vừa diễn ra mới đây.
Doanh nghiệp "chết ngay từ vạch xuất phát"
Tại toạ đàm, TS. Nguyễn Sĩ Dũng, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng cho rằng phải xây dựng một khung chính sách rộng mở và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hàng không.
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, đối với lĩnh vực hàng không dân dụng, cần sớm sửa đổi các quy định theo hướng chuyển mạnh từ quản lý cấp phép sang giám sát, giảm tối đa thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm. Bởi hiện nay, nếu chỉ "chăm chăm" xin được cấp phép thì doanh nghiệp gần như "chết ngay từ vạch xuất phát".
TS. Nguyễn Sĩ Dũng.
Nhấn mạnh cơ chế hiện tại đang quá chặt, không khuyến khích sáng tạo hay chủ động, ông Dũng cho rằng cần bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, mang tính cản trở cạnh tranh như các quy định về vốn điều lệ, số lượng tàu bay tại thời điểm cấp phép, hay tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong hãng hàng không.
Ông Dũng đánh giá những điều kiện này không còn phù hợp với thực tiễn và nếu không điều chỉnh sẽ tiếp tục kìm hãm sự tham gia của các nhà đầu tư mới, đặc biệt là khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế.
"Chúng ta không nên duy trì tất cả những điều kiện kinh doanh ngặt nghèo như hiện nay. Thay vào đó, cần giữ lại những điều kiện thực sự cần thiết, đặc biệt là các yêu cầu liên quan đến an toàn hàng không, còn những điều kiện như vốn đầu tư tối thiểu vào hạ tầng sân bay, nhà ga, dịch vụ mặt đất… rõ ràng không cần thiết phải bắt buộc áp dụng cứng nhắc cho mọi doanh nghiệp. Việc này vô tình làm khó doanh nghiệp mới và cản trở dòng vốn tư nhân đầu tư vào lĩnh vực hàng không", TS. Nguyễn Sĩ Dũng nói.
Theo ông Dũng, doanh nghiệp có thể khởi điểm nhỏ rồi sau đó từng bước mở rộng quy mô, đầu tư thêm máy bay, tăng vốn và năng lực khai thác, Nhà nước không nên ràng buộc quá cứng ở bước khởi đầu.
Vướng mắc nữa là quy định về bảo dưỡng tàu bay. Hiện doanh nghiệp bắt buộc phải có năng lực bảo dưỡng riêng hoặc hợp tác với đơn vị được cấp phép. Việc này dẫn tới có hợp đồng bảo dưỡng gần như mang tính độc quyền, doanh nghiệp không đàm phán được về chi phí hay chất lượng dịch vụ.
Tương tự, các dịch vụ kinh doanh mặt đất, như suất ăn hàng không, bốc dỡ hành lý, quản lý sân bay... cũng cần được mở rộng để tạo cạnh tranh lành mạnh và giảm chi phí cho hãng bay. Chi phí thuê sân bay, dịch vụ mặt đất cũng đang thiếu cạnh tranh, làm tăng gánh nặng cho hãng bay tư nhân.
Về quyền sở hữu nước ngoài, ông Dũng dẫn quy định hiện tại vẫn bị hạn chế khá nghiêm ngặt. Theo đó, nhà đầu tư sở hữu vốn trên 35% mới có quyền phủ quyết. Ông Dũng cho rằng quy định này nên được dỡ bỏ hoặc điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.
"Nếu muốn đổi mới, muốn hội nhập sâu hơn, toàn diện hơn thì cần phải có cơ chế mở hơn cho nhà đầu tư nước ngoài – cả về tỷ lệ vốn và quyền quản trị đi kèm", TS. Nguyễn Sĩ Dũng nhấn mạnh.
“Vòng kim cô” với doanh nghiệp hàng không
Là một trong những doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực hàng không hiện nay, TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways cho biết tổng thị phần của các hãng hàng không tư nhân Việt Nam đã chiếm quá 50%, với các thương hiệu như Vietjet, Bamboo Airways hay Vietravel Airlines và trong những năm tới sẽ còn có nhiều hãng hàng không tư nhân khác ra đời.
TS. Lương Hoài Nam, Tổng giám đốc Bamboo Airways.
Dẫn chứng những vướng mắc mà doanh nghiệp tha thiết được tháo gỡ hiện nay, ông Nam cho biết trước năm 2016, để ra đời một hãng hàng không tư nhân ở Việt Nam chỉ cần có giấy phép kinh doanh vận tải hàng không, nhưng sau năm 2016, doanh nghiệp hàng không thành lập mới bắt buộc phải có thêm giấy chứng nhận đầu tư.
Như vậy, các hãng hàng không như Vietjet, Vietnam Airlines hay Pacific Airlines chỉ cần một giấy phép kinh doanh vận tải hàng không. Còn các hãng "sinh sau" như Vietravel Airlines, Bamboo Airways phải có 2 loại giấy phép, gồm vận tải hàng không và chứng nhận đầu tư.
Theo ông Nam, quy định này là bất hợp lý và cần được sửa đổi vì thiếu bình đẳng, cũng không mang lại giá trị cho doanh nghiệp. Thậm chí, đây còn có thể là “vòng kim cô” đối với doanh nghiệp vì sẽ phải phát sinh thêm nhiều thủ tục để có được giấy chứng nhận đầu tư.
"Những doanh nghiệp chỉ cần có giấy phép kinh doanh vận tải hàng không thì họ được thành lập theo Luật Doanh nghiệp và hoạt động vĩnh viễn. Còn giấy chứng nhận đầu tư thì chỉ có thời hạn 50 năm. Như vậy, chúng tôi gọi vốn đầu tư từ nội địa hay nước ngoài, thì đối tác sẽ bảo giấy phép chỉ có hoạt động 50 năm – còn bên kia hoạt động vĩnh viễn, ảnh hưởng tới quá trình định giá", ông Nam nói và cho rằng giấy chứng nhận đầu tư làm mất giá trị doanh nghiệp trong kêu gọi đầu tư.
Đối với vấn đề gọi vốn đầu tư nước ngoài vào hàng không Việt Nam, ông Nam đánh giá: "Đến nay, sau 30 năm mở cửa, phải nói thật là… gần như thất bại", và dẫn chứng trên thị trường chỉ có 2 hãng hàng không có đầu tư nước ngoài, trong đó ANA (Nhật Bản) đầu tư gần 10% vào Vietnam Airlines và Qantas (Úc) đầu tư 30% vào Pacific Airlines. Nhưng cả hai nhà đầu tư ngoại đều đã thoái vốn.
Theo ông Nam, việc kêu gọi đầu tư nước ngoài vào hàng không Việt Nam rất khó khăn. Vì họ đầu tư vào doanh nghiệp nhưng lại không có quyền được quyết bởi quy định tỷ lệ vốn của nhà đầu tư nước ngoài trong doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không là không quá 34% vốn điều lệ.
Một vướng mắc khác được ông Nam nhắc đến là cơ hội tiếp cận đầu tư, khai thác tại các sân bay. Theo đó, doanh nghiệp hàng không tư nhân không có quỹ đất ở sân bay nên không thể đầu tư phát triển hệ sinh thái riêng, từ dịch vụ mặt đất, kỹ thuật, logistics cho đến thương mại sân bay.
"Không có cơ chế nào cho hãng hàng không tư nhân có thể tiếp cận quỹ đất trong sân bay để đầu tư, kinh doanh. Chúng tôi đã từng lập dự án, trình hồ sơ xin thuê, nhưng đến nay chưa thể thực hiện", ông Lương Hoài Nam nói và cho biết nếu được tiếp cận một cách bình đẳng, hàng không tư nhân có thể phát triển hệ sinh thái khép kín, tạo ra giá trị cho ngành, nền kinh tế.
(VNF) - Từ đầu năm 2026 đến nay, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã dẫn đầu nhiều đoàn công tác đến làm việc với các địa phương và chủ trì các cuộc họp về thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nguồn, lưới điện trong Quy hoạch.
(VNF) - Các DN thép, xi măng, logistics đến các nhà đầu tư năng lượng, hàng loạt “ông lớn” đang chạy đua tìm chỗ đứng tại Khu bến Đông Hồi – khu cảng biển được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics và cửa ngõ xuất nhập khẩu mới của Nghệ An trong giai đoạn tới.
(VNF) - Liên danh CTCP Đầu tư xây dựng và Thương mại Phú Điền và CTCP Đầu tư phát triển môi trường SFC đề xuất đầu tư làm dự án hệ thống thu gom, xử lý nước thải lưu vực S3 và Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô theo hình thức PPP, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 4.037,8 tỷ đồng.
(VNF) - Tập đoàn Công nghệ Accton Technology Corporation, nhà cung cấp các giải pháp mạng và truyền thông cho những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực mạng, máy tính và viễn thông, sẽ đầu tư thêm 80 triệu USD vào công ty con do tập đoàn sở hữu toàn bộ là Vietnam Accton Technology Company Limited.
(VNF) - Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được điều chỉnh từ hơn 8.556 tỷ đồng lên hơn 13.016 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án Nhà máy điện mặt trời Hoài Đức có diện tích khoảng 46ha tại phường Bồng Sơn, tổng vốn đầu tư gần 790 tỷ đồng, sẽ được Gia Lai đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
(VNF) - Dự án trục không gian Quốc lộ 1A có chiều dài khoảng 36,3km, đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 161.994 tỷ đồng.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu tăng tốc lộ trình giảm phát thải carbon, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đang trở thành giải pháp chiến lược. Với lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu sinh khối, cùng những bước đi chính sách đầu tiên, Việt Nam được đánh giá có nhiều cơ hội tham gia chuỗi giá trị SAF toàn cầu.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành kế hoạch giám sát, đánh giá dự án đầu tư trên địa bàn thành phố năm 2026, trong đó dự kiến kiểm tra 200 dự án, gồm 100 dự án đầu tư công và 100 dự án sử dụng vốn khác.
Theo Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Đây là chiến dịch "thần tốc" chưa từng có.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, số phận của mỏ sắt Mỏ sắt Thạch Khê – được xem là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn quyết định. Với yêu cầu xử lý dứt điểm trong tháng 5/2026, Chính phủ phát đi thông điệp cứng rắn: không thể tiếp tục để lãng phí tài nguyên quốc gia và hàng nghìn tỷ đồng vốn Nhà nước “chôn” dưới lòng đất suốt nhiều năm qua.
(VNF) - UBND thành phố đề xuất xây dựng Bệnh viện Ung bướu Hà Nội cơ sở 2, với quy mô 650 giường bệnh, tổng mức đầu tư khoảng 4.768 tỷ đồng, được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.
(VNF) - Quảng Ninh vừa trao quyết định đầu tư dự án khu công nghiệp Đông Bắc sân bay Vân Đồn trị giá 2.578 tỷ đồng cho Công ty Quang Ngân, kỳ vọng tạo cú hích thu hút FDI công nghệ cao và phát triển công nghiệp y dược tại địa phương.
(VNF) - Chi phí xử lý phát thải CO₂ có thể lên tới 132 USD/tấn đang tạo áp lực lớn lên nhiều ngành công nghiệp và xi măng là 1 ví dụ. Điều này khiến các DN đối mặt nguy cơ tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh tranh.
(VNF) - Mới đây, Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Công nghiệp Lào Cai (thuộc hệ sinh thái Shinec) đã phối hợp cùng tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ khởi công dự án Cụm công nghiệp Thống Nhất 1. Sự kiện đánh dấu bước đi chiến lược trong việc hình thành mô hình sản xuất bền vững và thu hút dòng vốn đầu tư xuyên biên giới tại khu vực cửa ngõ phía Bắc.
(VNF) - Cái bắt tay giữa Xuân Cầu Holdings và Petrolimex đánh dấu bước đi chiến lược trong phát triển hệ sinh thái năng lượng xanh và mở rộng sang lĩnh vực năng lượng cho giao thông điện tại Việt Nam.
(VNF) - Mỗi năm, Việt Nam tạo ra khoảng 156 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, trấu, bã mía hay vỏ dừa. Khối lượng “rác” khổng lồ này hiện vẫn chủ yếu bị bỏ đi hoặc xử lý kém hiệu quả, trong khi theo góc nhìn kinh tế tuần hoàn, đây lại là một “mỏ vàng xanh” có thể tạo ra giá trị hàng tỷ USD.
(VNF) - LOTTE Ventures Vietnam (quỹ đầu tư mạo hiểm thuộc LOTTE Group) đang tích cực tìm kiếm các cơ hội rót vốn với quy mô lên tới 1 triệu USD cho mỗi thương vụ.
(VNF) - Dù tín dụng nông nghiệp và tín dụng xanh tăng trưởng tích cực, dòng vốn vẫn khó chảy mạnh vào các mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp số. Thực tế cho thấy, nút thắt không nằm ở thiếu vốn mà ở thể chế, dữ liệu và cơ chế chia sẻ rủi ro, khiến dòng tín dụng chưa thể lan tỏa đúng nhu cầu của nền kinh tế xanh.
(VNF) - Tập đoàn Intel (Mỹ) đang gia tăng hiện diện tại Việt Nam thông qua việc bàn giao thiết bị đào tạo bán dẫn, đồng thời từng bước chuyển dịch dây chuyền sản xuất về Khu Công nghệ cao Sài Gòn. Những động thái này không chỉ cho thấy vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu của tập đoàn, mà còn mở ra dư địa phát triển mạnh mẽ cho ngành công nghiệp bán dẫn trong nước.
(VNF) - Từ đầu năm 2026 đến nay, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã dẫn đầu nhiều đoàn công tác đến làm việc với các địa phương và chủ trì các cuộc họp về thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nguồn, lưới điện trong Quy hoạch.
(VNF) - Sau hơn một năm triển khai, dự án Vinhomes Wonder City (xã Ô Diên, Hà Nội) đang từng bước định hình diện mạo của một đại đô thị quy mô lớn ở phía Tây Hà Nội.