Khi khó khăn kinh tế châm ngòi những cuộc khủng hoảng chính trị
(VNF) - Thời gian qua, các biến động chính trị - xã hội liên tiếp làm rung chuyển nhiều quốc gia trên thế giới. Dù diễn biến khác nhau, những sự kiện này đều có nguồn gốc từ các vấn đề kinh tế.
Nhiều năm qua, trong bối cảnh lạm phát leo thang, thất nghiệp gia tăng và nợ công phình to, đời sống người dân nhiều nước trên thế giới trở nên khó khăn. Tại nhiều nước, áp lực kinh tế đã kéo theo bất ổn xã hội và khủng hoảng chính trường.
Thủ tướng Nhật Bản từ chức giữa áp lực lạm phát
Ngày 7/9, Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba đã chính thức tuyên bố từ chức sau chưa đầy 1 năm tại nhiệm. Một trong những nguyên nhân khiến ông Ishiba phải từ chức được cho là sức ép từ vấn đề lạm phát.
Từ sau đại dịch Covid-19, Nhật Bản trải qua “cơn bão giá cả” cao kỷ lục trong nhiều thập kỷ. Năm 2025, tình trạng tiếp tục xấu đi, khiến cuộc sống người dân thêm chật vật. Trong đó, gạo là một trong những mặt hàng tăng giá mạnh nhất, có thời điểm tăng tới 200 - 300% so với cùng kỳ năm 2024.

Do sự quan tâm lớn từ cử tri, các chính sách ứng phó với lạm phát đã trở thành trọng tâm hoạt động của các đảng phái Nhật Bản. Tháng 4/2025, Thủ tướng Shigeru Ishiba, lãnh đạo đảng cầm quyền Dân chủ Tự do (LDP) cam kết sẽ cải thiện đời sống của người dân.
Biện pháp then chốt của ông Ishiba là “đưa mức tăng thu nhập của người lao động cao hơn mức tăng của vật giá”. Tuy nhiên biện pháp này đã gây ra tác dụng ngược. Lương danh nghĩa của người lao động tăng nhưng kéo theo giá cả leo thang mạnh hơn, khiến thu nhập thực tế rốt cuộc lại sụt giảm.
Do không giải quyết được bài toán lạm phát, Thủ tướng Ishiba và đảng LDP đối diện với chỉ trích nặng nề. Liên minh do đảng LDP dẫn dắt đã mất thế đa số trong các cuộc bầu cử ở cả Thượng viện lẫn Hạ viện. Đến ngày 7/9, ông Ishiba chính thức tuyên bố từ chức sau chưa đầy 1 năm tại nhiệm.
Theo các nhà kinh tế, lạm phát sẽ tiếp tục là một thách thức lớn đối với tân Thủ tướng Nhật Bản, đòi hỏi những chính sách quyết liệt nhằm vừa duy trì đà tăng trưởng vừa bảo đảm đời sống người dân.
Giới trẻ thất nghiệp: Biểu tình bùng nổ tại Indonesia, Nepal
Bên cạnh lạm phát, tình trạng thất nghiệp và bất bình đẳng thu nhập cũng có thể là “mồi lửa” cho bất ổn xã hội.
Cuối tháng 8, Indonesia chứng kiến làn sóng biểu tình làm rung chuyển đất nước. Biểu tình bắt nguồn từ đãi ngộ xa hoa mà các nghị sĩ nước này nhận được, trong bối cảnh người dân đang đối mặt cuộc sống khó khăn vì chi phí sinh hoạt và thuế tăng, tình trạng thất nghiệp lan rộng.
Những cuộc biểu tình bắt đầu nổ ra hôm 25/8 khi nhiều người đổ xuống đường phản đối việc chính phủ quy định mức lương và phụ cấp nhà ở cho các nghị sĩ. Theo báo chí đưa tin, 580 nghị sĩ Indonesia hiện đang nhận trợ cấp nhà ở hàng tháng lên tới 50 triệu rupiah (3.041 USD) ngoài lương. Khoản trợ cấp này được áp dụng từ năm ngoái, cao gần gấp 10 lần mức lương tối thiểu tại Jakarta.

Đến ngày 28/8, căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi một tài xế xe ôm công nghệ bị xe đặc nhiệm cảnh sát cán tử vong. Vụ việc đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ trong dư luận, biến các cuộc tuần hành thành bạo loạn lan rộng, thu hút hàng chục nghìn sinh viên, thanh niên và tài xế xuống đường biểu tình.
"Thiếu cơ hội việc làm là một trong những nguyên nhân của cuộc biểu tình", ông Bhima Yudhistira Adhinegara, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu luật và kinh tế Indonesia, chỉ ra. Theo Bộ Nhân lực Indonesia, hơn 42.000 người đã bị sa thải trong nửa đầu năm 2025, tăng 32% so với cùng kỳ năm ngoái.
Một lực lượng đặc biệt trong phong trào biểu tình là các tài xế công nghệ. Theo thống kê tại Jakarta, thu nhập trung bình của tài xế chỉ khoảng 163 USD/tháng, bằng một nửa mức lương tối thiểu của thành phố.
Lúc đầu, nghề xe ôm công nghệ được coi là giải pháp tạm thời cho người thất nghiệp tại Indonesia. Tuy nhiên, dần dần nó đã trở thành biểu tượng cho cuộc khủng hoảng việc làm kéo dài. Số lượng lao động phi chính thức tại Indonesia đã tăng vọt từ sau đại dịch Covid-19, từ 71 triệu người năm 2019 lên 87 triệu người năm 2025, chiếm 59% tổng lực lượng lao động. Lao động phi chính thức thường đối mặt với thu nhập bấp bênh, lại không được bảo đảm về bảo hiểm và an sinh xã hội.
Trước áp lực leo thang từ làn sóng biểu tình trong nước, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tuyên bố Quốc hội sẽ thu hồi chính sách về mức phụ cấp và tạm dừng các chuyến công tác nước ngoài của các nghị sĩ.

Không lâu sau Indonesia, Nepal cũng phải đối mặt với cuộc khủng hoảng chính trị - xã hội nghiêm trọng nhất trong nhiều năm. Nguyên nhân bắt nguồn từ quyết định của chính phủ Nepal khi cấm 26 nền tảng mạng xã hội. Tình hình nhanh chóng leo thang khi hàng chục nghìn người trẻ đổ xuống đường, phát động cuộc “Biểu tình Gen Z” vào ngày 8/9.
Thanh niên Nepal ngày càng tỏ ra bất mãn với chính phủ, đặc biệt về vấn đề việc làm. Theo Ngân hàng Thế giới, lệ thất nghiệp ở thanh niên Nepal dao động từ 22,7% - 26%. Hơn 30% GDP Nepal phụ thuộc vào kiều hối từ lao động nước ngoài.
Cùng lúc với làn sóng biểu tình, mạng xã hội Nepal diễn ra phong trào chống lại “Nepo Kids”. Phong trào này nhắm vào con cái quan chức - những người được gia đình cho đi du học ở nước ngoài, thường xuyên phô trương hàng hiệu và lối sống xa xỉ. Đối với phần lớn thanh niên Nepal đang chật vật vì lạm phát và thất nghiệp, thì những hình ảnh hào nhoáng này càng xoáy sâu khoảng cách xã hội.

Khủng hoảng nợ công: Pháp thay thủ tướng lần thứ 3 trong 1 năm
Ngày 8/9, Quốc hội Pháp đã bỏ phiếu phế truất ông Francois Bayrou khỏi vị trí thủ tướng sau kế hoạch kiểm soát nợ công gây tranh cãi. Ông Bayrou từ chức chỉ sau 9 tháng tại nhiệm, là thủ tướng thứ 3 của Pháp phải “rời ghế” chỉ trong chưa đầy 1 năm.
Theo Ủy ban châu Âu, Pháp dự kiến thâm hụt ngân sách 5,6% GDP trong năm nay. Nợ công của Pháp hiện chiếm tới 113% GDP. Chi phí vay của chính phủ đã vượt mức của Hy Lạp, làm dấy lên những lo ngại về một cuộc khủng hoảng tài chính tệ hơn cả khủng hoảng của Hy Lạp năm 2009. Cơ quan xếp hạng tín nhiệm Fitch mới đây cũng đã hạ bậc tín nhiệm của Pháp xuống mức thấp nhất trong lịch sử.

Nhằm cải thiện tài chính công, cựu thủ tướng Bayrou đã đề xuất gói biện pháp cắt giảm chi tiêu và tăng thuế trị giá 44 tỷ euro (khoảng 48 tỷ USD). Một trong những đề xuất gây nhiều tranh luận nhất là rút bớt 2 ngày nghỉ lễ quốc gia.
Tuy nhiên, kế hoạch của ông vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ công chúng. Ngày 10/9, hơn 200.000 người đã tham gia cuộc biểu tình "Phong tỏa mọi thứ" để phản đối các biện pháp thắt lưng buộc bụng của chính phủ. Người biểu tình cho rằng các biện pháp này đặt gánh nặng lên vai nhóm người trung lưu và thu nhập thấp, và là biểu hiện của sự bế tắc trong chính phủ.
Ngay sau khi ông Bayrou bị bãi nhiệm, Tổng thống Emmanuel Macron đã bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Quốc phòng Sebastien Lecornu làm thủ tướng. Chính phủ Pháp giờ đây đang phải chạy đua với thời gian để hoàn thiện dự thảo ngân sách năm 2026.
Theo các chuyên gia, trong dài hạn, nếu Pháp không tìm được sự cân bằng giữa kỷ luật tài khóa và công bằng xã hội, làn sóng bất mãn có thể tạo đà cho sự trỗi dậy mạnh mẽ của các lực lượng cực hữu hoặc cực tả, từ đó định hình lại cục diện chính trị trước thềm bầu cử tổng thống 2027.
Bạo loạn bùng nổ ở Nepal: Cuộc khủng hoảng toàn diện khiến chính quyền lung lay
- Nhật Bản tìm lãnh đạo mới giữa áp lực lạm phát và thuế quan Mỹ 09/09/2025 09:15
- Bộ trưởng Quốc phòng làm Thủ tướng Pháp, gánh bài toán nợ công 114% GDP 10/09/2025 10:58
- Từ khủng hoảng Nepal đến áp lực lạm phát Mỹ, giá vàng lập đỉnh lịch sử 14/09/2025 01:19
'Làn sóng' tỷ phú Trung Quốc sinh hàng chục con tại Mỹ qua mang thai hộ
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú Trung Quốc âm thầm có hàng chục đứa con sinh ra tại Mỹ thông qua mang thai hộ. Hiện tượng này làm lộ rõ những khoảng trống pháp lý, sự dịch chuyển dòng tiền xuyên biên giới cùng các thách thức ngày càng lớn đối với chính sách quốc tịch và cơ chế giám sát của Mỹ.
Điều gì đang 'níu chân' kinh tế Trung Quốc?
(VNF) - Doanh số bán lẻ của Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ yếu nhất kể từ đại dịch Covid-19, trong khi đầu tư tiếp tục suy giảm, cho thấy những rủi ro ngày càng lớn đối với nền kinh tế sau nhiều tháng trì trệ.
Trả tiền để được ôm: Cách phụ nữ trẻ Trung Quốc giải tỏa căng thẳng
(VNF) - Ngày càng nhiều phụ nữ trẻ ở Trung Quốc sẵn sàng chi từ 20 đến 50 nhân dân tệ (tương đương 3–7 USD) để được những người đàn ông gọi là “man mums” ôm trong vòng 5 phút, giúp giải tỏa căng thẳng và cảm giác cô đơn.
Sau vàng và bạc, một kim loại quan trọng phá kỷ lục giá
(VNF) - Năm nay, giá đồng tăng vọt, liên tiếp thiết lập các mức kỷ lục mới. Đà tăng này được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài sang năm 2026.
Than đá và bài toán tài chính nan giải của Trung Quốc
(VNF) - Than đá là trụ cột bảo đảm tăng trưởng, việc làm và ổn định xã hội của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, khi Bắc Kinh thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải, việc loại bỏ than đá trở thành một bài toán tài chính – ngân sách phức tạp, ảnh hưởng đến hàng triệu việc làm, tài sản công và sự ổn định của nhiều địa phương phụ thuộc vào than.
'Bão' phá sản toàn cầu năm 2025: Khi những ông lớn lần lượt gục ngã
(VNF) - Làn sóng phá sản doanh nghiệp lan rộng trong năm 2025, từ các tập đoàn hàng chục tỷ USD tại Mỹ và châu Âu đến hàng trăm nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường ở các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam. Điều đáng chú ý là không chỉ các doanh nghiệp nhỏ yếu, mà nhiều thương hiệu lâu đời, từng được xem là "quá lớn để sụp đổ", cũng không thoát khỏi vòng xoáy khủng hoảng.
CEO Nvidia đã ‘xoay chuyển cục diện’ tại Nhà Trắng như thế nào?
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang đã từng bước xoay chuyển lập trường của Nhà Trắng, mở đường cho việc xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc. Động thái này phản ánh vai trò ngày càng lớn của Nvidia trong các tính toán chiến lược về công nghệ, thương mại và an ninh của Mỹ.
Ứng viên Chủ tịch Fed lộ diện, hai tên tuổi được giới đầu tư toàn cầu kỳ vọng
(VNF) - Sau khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) giảm lãi suất thêm 25 điểm vào tuần trước, sự chú ý của giới đầu tư và thị trường tài chính ngay lập tức chuyển sang việc lựa chọn Chủ tịch Fed tiếp theo. Báo cáo mới nhất từ Nhà Trắng cho thấy TT Trump đang cân nhắc hai ứng viên sáng giá là Kevin Hassett và Kevin Warsh.
Những chiếc 'bồn cầu vàng' và một góc nhìn về kinh tế Trung Quốc
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng suy yếu, các trung tâm thương mại ở Trung Quốc tìm cách thu hút khách bằng những “chiêu trò” gây tò mò như nhà vệ sinh có đàn piano hay bồn cầu bằng vàng. Câu hỏi đặt ra là liệu các biện pháp mang tính bề nổi này có thể giải quyết được tận gốc bài toán tiêu dùng hay không.
Tesla bất ngờ ra mắt vợt pickleball trị giá 350 USD
(VNF) - Hãng xe điện Tesla của Elon Musk vừa bất ngờ ra mắt chiếc vợt pickleball trị giá 350 USD, đánh dấu bước mở rộng danh mục sản phẩm phong cách sống. Động thái này phản ánh chiến lược của công ty trong việc không chỉ dừng lại ở ô tô mà còn khai thác thị trường tiêu dùng cao cấp và sản phẩm giải trí – thể thao.
Kinh tế Trung Quốc bước vào giai đoạn chuyển biến lịch sử
(VNF) - Nền kinh tế Trung Quốc đang bước vào một sự chuyển biến mang tính lịch sử khi tình trạng suy thoái đầu tư ngày càng trở nên rõ nét. Trong năm nay, đầu tư vào 3 lĩnh vực trụ cột gồm sản xuất, cơ sở hạ tầng và bất động sản được dự báo sẽ đồng loạt suy giảm. Đây được xem là một bước ngoặt đáng chú ý đối với nền kinh tế từng định hình lại trật tự toàn cầu bằng nhiều thập kỷ tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư.
Từ thú chơi đến thị trường tỷ USD: Gen Z và làn sóng sưu tầm thẻ trên eBay
(VNF) - Từng được xem là thú chơi gắn với tuổi thơ của thế hệ 8X–9X, thẻ bài sưu tầm như Pokémon hay Yu-Gi-Oh! đang chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ trên các nền tảng thương mại điện tử. Dữ liệu từ eBay cho biết Gen Z Mỹ đang chi tiêu ngày càng nhiều cho thẻ bài và các vật phẩm sưu tầm, biến một trào lưu văn hoá thành thị trường kinh doanh và đầu tư có quy mô đáng kể.
Fed hạ lãi suất, vàng và chứng khoán 'thăng hoa' giữa biến động toàn cầu
(VNF) - Quyết định hạ lãi suất của Fed trong tuần qua đã kích hoạt làn sóng tăng mạnh trên Phố Wall và củng cố sức hấp dẫn của vàng. Cùng lúc, Trung Quốc và Nga tăng dự trữ vàng, trong khi EU đóng băng vô thời hạn tài sản Nga, phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng tiền và tái cơ cấu dự trữ trong bối cảnh kinh tế – địa chính trị toàn cầu đầy biến động.
Biến động tài sản tỷ phú năm 2025: Giới siêu giàu lập đỉnh mới
(VNF) - Năm 2025 chứng kiến biến động lớn về tài sản của giới tỷ phú trên toàn cầu khi tổng giá trị tài sản đạt mức cao kỷ lục, chủ yếu nhờ đà tăng của cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Tại Việt Nam, số lượng tỷ phú không thay đổi nhiều, song tài sản của một số cá nhân, đặc biệt người giàu nhất Việt Nam, tăng mạnh theo diễn biến thị trường chứng khoán.
Tỷ phú 27 tuổi của Polymarket: Khi một ý tưởng táo bạo đủ sức định hình cả ngành crypto
(VNF) - Ở tuổi 27, CEO của nền tảng thị trường dự đoán Polymarket Shayne Coplan đã trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới khi công ty được định giá 9 tỷ USD. Hành trình của chàng trai bỏ học để xây dựng startup trong phòng tắm đến gương mặt nổi bật ngành crypto toàn cầu phản ánh sức mạnh của ý tưởng táo bạo, trí tuệ đám đông và bước chuyển mình của cả một lĩnh vực công nghệ.
Trung Quốc tung 'át chủ bài' trong cuộc đua AI với Mỹ
(VNF) - Mỹ là nơi khai sinh các mô hình trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ nhất và nắm quyền kiểm soát các loại chip máy tính tiên tiến nhất. Thế nhưng, giữa cuộc cạnh tranh AI toàn cầu, Trung Quốc lại sở hữu một lợi thế mang tính quyết định: một lưới điện khổng lồ và rẻ nhất thế giới.
EU cứng rắn chưa từng có: ‘Đóng băng vô thời hạn’ 246 tỷ USD tài sản Nga
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) ngày 12/12 quyết định đóng băng vô thời hạn khoảng 210 tỷ euro (tương đương 246 tỷ USD) tài sản nhà nước của Nga, thay vì tiếp tục cơ chế gia hạn 6 tháng một lần như trước đây.
Cú sập 40 tỷ USD và bản án 15 năm làm rúng động ngành tài sản số
(VNF) - Ngày 11/12, doanh nhân người Hàn Quốc Do Kwon, nhà sáng lập Terraform Labs, đơn vị đứng sau hai đồng tiền TerraUSD và Luna, đã bị tòa án liên bang Mỹ tuyên phạt 15 năm tù. Bản án được đưa ra gần 3 năm sau cú sập gây thiệt hại ước tính 40 tỷ USD, được thẩm phán mô tả là “một vụ gian lận mang tính thế hệ”.
Mỹ trừng phạt 3 cháu trai của Tổng thống Venezuela
(VNF) - Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép đối với chính quyền Tổng thống Nicolás Maduro khi áp đặt lệnh trừng phạt lên ba cháu trai của ông, cùng nhiều cá nhân, doanh nghiệp và tàu vận tải bị cáo buộc tham gia vận chuyển dầu cho Caracas. Động thái này là một phần trong chiến dịch siết nguồn thu tài chính của Venezuela và mở rộng nỗ lực trấn áp hoạt động buôn lậu ma túy tại khu vực Caribe.
Ukraine dồn dập tấn công 'huyết mạch' tài chính của Nga
(VNF) - Ukraine ngày 11/12 cho biết máy bay không người lái tầm xa của họ đã tấn công một giàn khoan dầu lớn ngoài khơi Biển Caspi trong tuần này. Chiến dịch này phản ánh nỗ lực mở rộng mục tiêu của Kyiv nhằm bóp nghẹt nguồn thu từ năng lượng - nguồn lực quan trọng nhất giúp Nga duy trì cuộc chiến.
Bùng nổ trong năm 2025, chứng khoán Việt là 'ngôi sao đang lên'
(VNF) - Các chuyên gia quốc tế nhận định thị trường chứng khoán Việt Nam đã bùng nổ trong năm 2025, và dư địa tăng trưởng còn rất rộng mở trong thời gian tới.
Mexico nâng thuế nhập khẩu lên 50%, Trung Quốc nói bị ‘xúc phạm’
(VNF) - Mexico nâng thuế nhập khẩu lên 50% khiến Trung Quốc phản ứng gay gắt, gọi đây là hành động bảo hộ “mang tính xúc phạm” và cảnh báo tác động tiêu cực tới thương mại song phương.
Lập kỷ lục thặng dư thương mại 1.000 tỷ USD: Trung Quốc mạnh hơn hay dễ tổn thương hơn?
(VNF) - Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục 1.000 tỷ USD, đặt ra câu hỏi liệu sức mạnh xuất khẩu có che giấu những điểm yếu ngày càng lớn của nền kinh tế hay không?
Fed hạ lãi suất, Phố Wall thăng hoa
(VNF) - Sau tin Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất, Phố Wall tăng điểm mạnh. Trong khi đó, giá vàng cũng bật tăng nhưng cuối cùng vẫn quay trở về vùng 4.205 USD/ounce, gần như không đổi so với trước đó.
TT Trump tiếp tục công kích Fed sau quyết định giảm lãi suất
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/12 cho rằng quyết định mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) về việc hạ lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm là chưa đủ mà lẽ ra phải “mạnh tay gấp đôi”.
'Làn sóng' tỷ phú Trung Quốc sinh hàng chục con tại Mỹ qua mang thai hộ
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú Trung Quốc âm thầm có hàng chục đứa con sinh ra tại Mỹ thông qua mang thai hộ. Hiện tượng này làm lộ rõ những khoảng trống pháp lý, sự dịch chuyển dòng tiền xuyên biên giới cùng các thách thức ngày càng lớn đối với chính sách quốc tịch và cơ chế giám sát của Mỹ.
Thăm cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh 23.000 tỷ trước ngày thông tuyến
(VNF) - Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài 121km, phân kỳ thành 2 giai đoạn với tổng mức đầu tư gần 23000 tỷ đồng và dự kiến thông tuyến vào ngày 19/12 tới đây.

































































