Tiền gửi tăng chậm lại; ngân hàng khó hạ lãi suất sâu
(VNF) - Lượng tiền gửi của người dân tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khiến các ngân hàng khó hạ lãi suất sâu.

Trong khi Bộ Giao thông vận tải còn đang rối với chuyện đổi tên trạm thu phí các dự án BOT, BT giao thông thành trạm thu giá, rồi trạm thu tiền, thì ngành ngân hàng chẳng nói chẳng rằng, lẳng lặng giảm bớt tín dụng tài trợ cho các dự án trên.
Kết quả hiển nhiên là tín dụng cho các dự án giao thông được đầu tư theo hình thức xây dựng - vận hành - chuyển giao (BOT) và xây dựng - chuyển giao (BT) giảm. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) báo cáo Quốc hội, đến ngày 29/4/2019, tín dụng cho BOT, BT giao thông giảm 3,43% so với cuối năm ngoái, chỉ còn chiếm 1,39% tổng dư nợ toàn nền kinh tế với số tuyệt đối 103.573 tỷ đồng.
Chủ tịch hội đồng quản trị một ngân hàng, mà trước đây là địa chỉ được các chủ đầu tư dự án BOT, BT giao thông xem như “bà đỡ” đối với lĩnh vực này, khẳng định năm nay ngân hàng ông đang và sẽ tập trung thu hồi các khoản nợ đến hạn, không cho vay thêm.
Một số ngân hàng khác nhấn mạnh họ đang phải giải quyết vấn đề sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn sao cho đảm bảo quy định của NHNN, nên không thể cho vay BOT, BT giao thông được.
Ai cũng biết cho vay BOT, BT giao thông thường kéo dài 3-5 năm, thậm chí 10-15 năm, tức cả đời dự án, cho đến khi số phí thu qua các năm đã đủ bù đắp chi phí đầu tư, trả hết nợ ngân hàng, đảm bảo cho chủ đầu tư có lời và bàn giao lại công trình cho nhà nước.
Ngoài chuyện cho vay BOT, BT giao thông phải trường vốn, các ngân hàng còn nhìn thấy rủi ro khi họ không thể kiểm soát hết chất lượng các dự án, nghĩa là kiểm soát tỷ lệ thất thoát vốn trong quá trình xây dựng, đồng thời việc thu phí đang ngày càng khó khăn do không ít con đường có lưu lượng xe cộ lưu thông thấp hơn dự kiến, hoặc người tham gia giao thông không chấp nhận mức phí chủ đầu tư áp dụng.
Ở nước ngoài, trước khi các doanh nghiệp tư nhân thực hiện dự án BOT, BT giao thông, họ thường phải khảo sát rất kỹ lưu lượng xe cộ qua lại, tức là mức độ sử dụng dự án và thời gian hoàn vốn của dự án. Điều quan trọng hơn cả, bên cạnh các dự án thu phí, người tham gia giao thông vẫn có những con đường khác để đi.
Sự lựa chọn ấy ở Việt Nam rất ít và không phải địa phương nào cũng có. Vậy nên người tham gia giao thông chỉ còn cách phải sử dụng dự án BOT, BT giao thông và trả phí một cách bắt buộc. Đã trả phí, nhưng chất lượng đường sá không cải thiện bao nhiêu so với trước đây.
Thiệt hại trước tiên khi người tham gia giao thông từ chối sử dụng dự án BOT, BT giao thông chính là các doanh nghiệp - chủ đầu tư. Công ty Cổ phần Tasco (HUT) là một thí dụ. Đã có thời cổ phiếu HUT được giới đầu tư “săn đón” vì tiềm năng kinh doanh, khai thác hạ tầng giao thông, trong đó có các dự án BOT, BT giao thông. Thu phí giao thông đã từng mang lại cho HUT những khoản doanh thu, lợi nhuận không nhỏ như tuyến đường BOT Mỹ Lộc, Nam Định; Tân Đệ, Thái Bình; quốc lộ 10 Hải Phòng; quốc lộ 1... Hơn thế, HUT còn có hẳn một công ty con chuyên vận hành hệ thống thu phí không dừng. Công ty con này đã từng “mơ ước” đặt các trạm thu phí tự động cho nhiều dự án BOT, BT giao thông trên toàn quốc.
Năm 2016, HUT lãi sau thuế hơn 400 tỷ đồng. Cổ phiếu thăng hoa. Nhưng rồi các dự án BOT, BT giao thông bắt đầu “sinh chuyện” khiến doanh nghiệp phải dừng thu phí hoặc thu cầm chừng. Tiền vay ngân hàng vẫn phải trả, mà phí không thu được, HUT thua lỗ. Thị giá cổ phiếu từ 12.000 đồng giờ còn hơn 3.000 đồng. Nhà đầu tư nội “cháy túi”, các quỹ đầu tư ngoại lỗ ở HUT hàng trăm tỷ đồng.
Ngân hàng là bên gánh thiệt hại thứ hai. Thời hạn vay dài, khả năng trả nợ bấp bênh vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc thu phí, rủi ro chất lượng dự án, cả ba yếu tố ấy làm ngân hàng “nhụt chí”. Thậm chí cho vay BOT, BT giao thông còn rủi ro hơn cả cho vay bất động sản. Thị trường bất động sản có lên có xuống, còn phí BOT, BT giao thông không thể tăng lên mà chỉ giảm dần theo thời gian thu hồi vốn.
Con số dư nợ cho vay BOT, BT giao thông chắc chắn sẽ còn tụt. Dẫu thế một số ngân hàng đã lo trích lập dự phòng rủi ro ngay từ bây giờ cho lĩnh vực này. Và với hơn 100.000 tỷ đồng dư nợ tuyệt đối hiện hành, mức trích lập cũng phải kéo qua kéo lại vài năm.
Câu hỏi đặt ra là khi cả nhà tài trợ, chủ đầu tư đều “ngán ngẩm” với BOT, BT giao thông, chủ trương xã hội hóa đầu tư giao thông của nhà nước sẽ như thế nào? Doanh nghiệp có quyền tự chủ, cái gì kinh doanh tiềm năng không có lời, họ không làm. Ngân hàng cũng có quyền tự chủ như vậy. Cho vay mà khả năng thu hồi vốn thấp, ai dám?
Tháo gỡ cho BOT, BT giao thông phải là nhà nước. Để khuyến khích người tham gia giao thông sử dụng dự án BOT, BT giao thông, mức thu phí cần hợp lý. Mà muốn phí hợp lý, chủ đầu tư phải giảm được giá thành đầu tư. Các công cụ như thuế áp dụng cho BOT, BT giao thông ở đâu? Cơ chế ưu đãi ở đâu? Dự án BOT, BT giao thông có nên được nhìn nhận như những công trình phúc lợi công cộng hay không?
(VNF) - Lượng tiền gửi của người dân tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khiến các ngân hàng khó hạ lãi suất sâu.
(VNF) - Theo TS Lê Duy Bình, những giao dịch dân sự rất lớn, trị giá lên tới hàng trăm triệu đồng được người dân rút tiền trực tiếp từ ngân hàng ra để thanh toán hoàn toàn bằng tiền mặt.
(VNF) - Lượng tiền gửi dân cư tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại âm.
(VNF) - Có 5 trường hợp tài khoản ngân hàng không đáp ứng yêu cầu về cập nhật thông tin định danh và dữ liệu sinh trắc học sẽ bị tạm dừng giao dịch, bao gồm rút tiền và chuyển tiền.
(VNF) - TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, cần sớm tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động ngân hàng, đồng thời có cơ chế ngân sách hỗ trợ phần chênh lệch lãi suất khi triển khai các gói tín dụng ưu đãi nhằm tạo điều kiện giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG), ngân hàng lớn thứ hai Nhật Bản, vừa công bố kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2026 với lợi nhuận ròng tăng mạnh, đồng thời đưa ra dự báo tiếp tục lập kỷ lục mới trong năm tài chính tiếp theo.
(VNF) - Chồng bà Nguyễn Thị Nga - Phó Chủ tịch SeABank - đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu SSB trong khi con trai muốn bán ra lượng cổ phiếu tương ứng. Sau giao dịch, gia đình bà Nga vẫn nắm hơn 9,5% vốn SeABank.
(VNF) - Ngân hàng VietinBank vừa rao bán nhà máy chế biến nông sản Tanifood tại Tây Ninh (liên quan bà Trương Mỹ Lan) với mức giá khởi điểm 1.216 tỷ đồng nhằm thu hồi nợ.
(VNF) - Sổ tay đưa ra hàng loạt dấu hiệu nhận diện tài khoản, thẻ hoặc giao dịch có nguy cơ liên quan đến gian lận, giả mạo, lừa đảo.
(VNF) - Đằng sau việc các ngân hàng đóng cửa hàng chục, hàng trăm phòng giao dịch là chiến lược cắt giảm chi phí, tối ưu hiệu quả vận hành trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Ba ngân hàng lớn nhất Nhật Bản nhiều khả năng sẽ tiếp tục thiết lập các kỷ lục lợi nhuận mới khi chính sách tiền tệ bình thường hóa của ngân hàng trung ương giúp tăng biên lợi nhuận của họ.
(VNF) - Một ngân hàng thông báo thu giữ gần 1.700m2 đất là tài sản đảm bảo của Công ty cổ phần Tập đoàn Lộc Trời để xử lý nợ.
(VNF) - Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều khó phát huy đầy đủ giá trị.
(VNF) - Giá USD tại hầu hết ngân hàng sáng nay được điều chỉnh đi lên, cùng chiều với diễn biến của giá đồng bạc xanh trên thị trường thế giới. Trong khi đó, giá USD tự do lại giảm mạnh.
(VNF) - Tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khi tín dụng được đẩy mạnh trong khi khả năng huy động vốn không theo kịp.
(VNF) - Theo ông Lê Hoài Ân, chuyên gia ngành ngân hàng, vấn đề toàn ngành ngân hàng không chỉ là nợ xấu, mà là ngân hàng nào còn đủ bộ đệm để hấp thụ rủi ro nếu áp lực chuyển nhóm nợ tiếp diễn.
(VNF) - Tín dụng bất động sản xoay trục, dòng vốn đã chuyển dần sang xây dựng. Trong khi đó, lợi nhuận ngành ngân hàng quý I phân hóa mạnh, nhiều nhà băng đi lùi.
(VNF) - Tài khoản ngân hàng có số dư dưới 500.000 đồng hoặc tài khoản "ngủ đông" đều bị thu phí quản lý. Khách hàng lưu ý để không bị trừ sạch tiền trong tài khoản.
(VNF) - Chỉ trong 3 tháng đầu năm, có tới hơn 4.200 nhân sự nghỉ việc cho thấy cuộc 'đại tinh gọn' nhân sự trong ngành ngân hàng để thích nghi với mô hình ngân hàng số.
(VNF) - Thay vì "đánh đồng" chung một mức hệ số rủi ro, các chuyên gia đề xuất cần phân tách rõ ràng và chi tiết hệ số rủi ro dựa trên mục đích sử dụng và từng phân khúc sản phẩm bất động sản cụ thể.
(VNF) - Deutsche Bank ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý I/2026, bất chấp phải tăng mạnh dự phòng rủi ro liên quan đến chiến tranh Iran và những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe của thị trường tín dụng tư nhân.
(VNF) - Nhóm cổ đông liên quan đến nữ doanh nhân Ngô Thu Thúy - Chủ tịch HĐQT CTCP Âu Lạc - tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu tại ngân hàng ACB lên trên 6%.
(VNF) - Ngày 6/5, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2.
(VNF) - Nhiều ngân hàng liên tục đưa các xe chuyên dụng chở tiền ra đấu giá với mức giá khởi điểm chỉ từ vài chục triệu đồng mỗi chiếc, ngang giá xe máy tay ga.
(VNF) - Theo SSI Research, dòng vốn tín dụng trong quý I/2026 đã có sự dịch chuyển rõ nét từ bất động sản sang xây dựng tại một số ngân hàng.
(VNF) - Lượng tiền gửi của người dân tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khiến các ngân hàng khó hạ lãi suất sâu.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.