'Lá bài chiến lược' của Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại với Mỹ
(VNF) - Mỹ đã có những bước tiến đáng kể trong xây dựng năng lực sản xuất đất hiếm trong nước, nhưng vẫn còn cách rất xa mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
‘Át chủ bài’ của Trung Quốc trên bàn đàm phán
Đất hiếm là tên gọi chung cho 17 nguyên tố nằm trong bảng tuần hoàn có cấu trúc nguyên tử đặc biệt, mang lại cho chúng những đặc tính từ tính hiếm có. Những nguyên tố này chính là quân bài mặc cả quan trọng nhất trong cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc hiện nay.
Lý do là vì nam châm đất hiếm là linh kiện cốt lõi trong nhiều sản phẩm và công nghệ hiện đại: từ xe điện, tuabin gió cho đến thiết bị quốc phòng, trung tâm dữ liệu và các sản phẩm điện tử tiêu dùng cao cấp.

Trước đây, Mỹ từng là quốc gia dẫn đầu trong ngành công nghiệp đất hiếm, nhưng trong vài thập kỷ gần đây, Mỹ cũng như phần còn lại của thế giới đã phụ thuộc phần lớn vào Trung Quốc - hiện khai thác khoảng 70% và chế biến khoảng 90% lượng đất hiếm toàn cầu.
“Trung Quốc đã giữ thế độc quyền trong thị trường này từ rất lâu, và thế độc quyền đó chỉ ngày càng tăng lên”, bà Neha Mukherjee, Giám đốc nghiên cứu đất hiếm tại Benchmark Mineral Intelligence, cho biết. “Chi phí sản xuất các nguyên tố đất hiếm và nam châm đã qua tinh luyện tại Trung Quốc rất thấp, và bất kỳ nhà sản xuất nào ngoài Trung Quốc cũng không thể chen chân vào thị trường này vì mức giá bán ở đây là mức giá không thể rẻ hơn”.
Trong vài tháng gần đây, đất hiếm đã thực sự trở thành vũ khí chiến lược trong cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ. Việc Trung Quốc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm vào tháng Tư đã gây gián đoạn đáng kể cho nhiều ngành công nghiệp, đặc biệt là ngành ô tô vốn đang chịu tác động mạnh.
“Trung Quốc đã âm thầm xây dựng một bộ công cụ kiểm soát xuất khẩu trong nhiều năm, mô phỏng và sao chép các chính sách kiểm soát xuất khẩu của Mỹ để phản đòn lại Mỹ và các quốc gia khác khi họ cảm thấy bị đối xử không công bằng”, ông Dewardric McNeal, Giám đốc điều hành tại Longview Global, cho biết. “Dù việc này mới thể hiện rõ trong 7 tháng qua, nhưng thực chất Trung Quốc đã dành nhiều năm để chuẩn bị cho điều đó”.
Mỹ chưa thể thoát phụ thuộc đất hiếm Trung Quốc
Theo CNBC, gần đây, chính phủ Mỹ dường như đã nghiêm túc hơn trong việc xây dựng một chuỗi cung ứng đất hiếm nội địa. Vào tháng 7, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo khoản đầu tư trị giá 400 triệu USD vào MP Materials, một công ty khai thác và sản xuất đất hiếm của Mỹ.
MP Materials hiện đang vận hành mỏ đất hiếm duy nhất còn hoạt động ở Mỹ, nằm tại Mountain Pass, bang California. Ngoài ra, các tập đoàn tài chính lớn như Goldman Sachs và JPMorgan cũng đã cấp khoản vay trị giá 1 tỷ USD để hỗ trợ MP Materials mở rộng hoạt động sản xuất nam châm đất hiếm.
Một số dự án khác cũng đang có tiến triển. Công ty Energy Fuels đã bắt đầu tinh luyện đất hiếm khoảng năm năm trước tại cơ sở White Mesa ở bang Utah. Trước đó, công ty này chủ yếu khai thác và tinh chế uranium, một vật liệu phóng xạ, và nhận thấy có thể sử dụng quy trình tương tự để chiết xuất đất hiếm từ khoáng chất monazite.
Hiện tại, Energy Fuels đang sản xuất oxit neodymium-praseodymium (NdPr) ở quy mô thương mại, một nguyên liệu quan trọng trong sản xuất nam châm vĩnh cửu. Công ty cho biết có thể mở rộng để tinh luyện thêm các nguyên tố đất hiếm khác nếu nhận được sự hỗ trợ tài chính phù hợp. Thực tế, công ty đã triển khai sản xuất thử nghiệm một số loại oxit đất hiếm khác.
“Trong giai đoạn hai của kế hoạch mở rộng, chúng tôi dự kiến nâng con số đó lên 6.000 tấn, tương đương sản lượng đủ cho 6 triệu xe điện”, Giám đốc điều hành Energy Fuels, ông Mark Chalmers cho biết. “Chúng tôi cũng có khả năng, và đang đẩy mạnh năng lực, để sản xuất nhiều nguyên tố đất hiếm nặng khác như dysprosium, terbium, samarium và các nguyên tố khác mà chính phủ Mỹ yêu cầu, nếu họ muốn kèm theo các ưu đãi phù hợp”.

Dù đã có những bước tiến đáng kể trong xây dựng năng lực sản xuất trong nước, các chuyên gia cảnh báo rằng Mỹ vẫn còn cách rất xa mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực đất hiếm.
Hiện nay, hầu hết quy trình tinh chế và sản xuất nam châm đất hiếm, khâu giá trị gia tăng cao nhất, vẫn tập trung tại Trung Quốc. Ngoài ra, chi phí sản xuất thấp và quy mô công nghiệp khổng lồ của Trung Quốc khiến các công ty Mỹ rất khó cạnh tranh, trừ khi được hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ.
Bên cạnh đó, chính sách kiểm soát xuất khẩu ngày càng tinh vi và có chủ đích của Trung Quốc đang làm gia tăng sự bất ổn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thúc đẩy Mỹ và các đồng minh phải tìm cách đa dạng hóa nguồn cung. Một số quốc gia như Úc, Canada và các nước châu Âu cũng đang hợp tác với Mỹ để phát triển các dự án khai thác và tinh luyện đất hiếm bên ngoài Trung Quốc.
Việc Trung Quốc sử dụng đất hiếm làm công cụ đàm phán trong chiến tranh thương mại đã gửi một thông điệp rõ ràng: kiểm soát nguyên liệu chiến lược chính là quyền lực địa chính trị của thế kỷ 21.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, đặc biệt trong các lĩnh vực như xe điện, năng lượng tái tạo và quốc phòng, vai trò của đất hiếm sẽ ngày càng trở nên sống còn.
Để vượt qua thách thức này, Mỹ không chỉ cần đầu tư mạnh mẽ vào khai thác và chế biến trong nước, mà còn phải xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ thăm dò, khai thác, tinh chế, đến sản xuất thiết bị đầu cuối. Đồng thời, cần có chính sách lâu dài để hỗ trợ các doanh nghiệp nội địa cạnh tranh với mô hình giá thấp của Trung Quốc.
Cuộc đua giành quyền kiểm soát đất hiếm không chỉ là câu chuyện của thương mại, mà còn là phép thử lớn về năng lực công nghiệp và chiến lược an ninh quốc gia trong kỷ nguyên công nghệ cao. Và trong cuộc đua đó, Trung Quốc vẫn đang dẫn trước, nhưng phương Tây, đặc biệt là Mỹ, đang bắt đầu tăng tốc.
Lần đầu tiên, Việt Nam xuất khẩu điện thoại sang Mỹ vượt Trung Quốc
Bitcoin giảm mạnh sau tín hiệu từ Fed, Jackson Hole còn hé lộ điều gì với thị trường crypto?
(VNF) - Bitcoin và nhiều tài sản mã hóa chịu áp lực sau thông điệp cứng rắn tại Jackson Hole 2026 từ Chủ tịch Fed Kevin Warsh
Điều gì đang kéo dòng tiền Trung Quốc trở lại Singapore?
(VNF) - Sau một thời gian chuyển hướng sang Hồng Kông, Dubai và Tokyo, giới nhà giàu Trung Quốc đang quay lại Singapore khi yêu cầu về sự ổn định, an toàn tài sản và khả năng dự đoán ngày càng được đặt lên hàng đầu.
Giá một kim loại lập kỷ lục giữa cơn khát nguồn cung
(VNF) - Giá đồng lập kỷ lục mới tại New York và tiến sát đỉnh lịch sử ở London, khi nguồn cung ngày càng khó theo kịp nhu cầu từ AI, lưới điện và điện khí hóa. Nguy cơ áp thuế của Mỹ càng làm thị trường thêm căng thẳng.
Giới nhà giàu ‘phát cuồng’ vì vàng, các hầm chứa chật kín
(VNF) - Giới nhà giàu đang đẩy mạnh gom vàng, coi kim loại quý này như một “tấm khiên” trước bất ổn địa chính trị, rủi ro tài chính và những lo ngại về sức mạnh của USD. Không chỉ gia tăng lượng nắm giữ, họ còn chuyển từ ETF sang vàng vật chất, đẩy nhu cầu lưu trữ tăng vọt và khiến các hầm chứa trên toàn cầu nhanh chóng kín chỗ.
Bill Gates bất ngờ rút gần tỷ USD, âm thầm đổ tiền vào 'gã khổng lồ' bán lẻ
(VNF) - Bill Gates đang đặt cược vào một tập đoàn bán lẻ khi nhìn thấy tiềm năng tăng trưởng mà chưa cần thị trường hồi phục hoàn toàn.
Phố Wall 'thử lửa' Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent
(VNF) - Phố Wall từng hân hoan khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lựa chọn ông Scott Bessent đứng đầu Bộ Tài chính Mỹ. Nhưng giờ đây, cựu nhà quản lý quỹ đầu cơ đang phải đối mặt với thử thách từ chính thị trường từng góp phần đưa ông lên vị trí quyền lực này.
'Đòn pháp lý' 18 tỷ USD và cú siết chưa từng có với Facebook, Instagram
(VNF) - Meta Platforms sẽ phải trả tới 18 tỷ USD trong thập kỷ tới và áp dụng hàng loạt hạn chế đối với cách thanh thiếu niên sử dụng Facebook và Instagram theo thỏa thuận với gần như toàn bộ các bang của Mỹ.
Bitcoin quay đầu sau khi vượt 81.000 USD: Ai đang bán?
(VNF) - Bitcoin đã lùi khỏi vùng đỉnh hơn 81.000 USD dù các ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ tiếp tục hút hơn 300 triệu USD trong phiên 25-26/8.
Châu Á sắp vượt Mỹ về dịch vụ tài chính, Việt Nam thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất
(VNF) - Theo Deloitte, ngành dịch vụ tài chính châu Á - Thái Bình Dương được dự báo đạt 4,8 nghìn tỷ USD vào năm 2035, vượt Mỹ để trở thành khu vực đóng góp lớn nhất cho ngành tài chính toàn cầu. Việt Nam cũng nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất, với tốc độ tăng trưởng kép bình quân dự kiến 9,1%/năm trong giai đoạn 2024-2035.
Chiến dịch thu hồi thuế chưa từng có tiền lệ của Trung Quốc
(VNF) - Hơn 100 công ty niêm yết tại Trung Quốc đã bị truy thu thuế với tổng số tiền khoảng 7,7 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,1 tỷ USD) trong 6 tháng đầu năm 2026, khi Bắc Kinh siết các ưu đãi thuế và tìm cách tăng nguồn thu ngân sách.
Chi nhánh JPMorgan Chase bị cấm cửa tại Ấn Độ vì thao túng chứng khoán
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Ấn Độ (SEBI) đã tạm thời cấm Copthall Mauritius Investment - một công ty thuộc JPMorgan Chase tham gia thị trường chứng khoán, sau khi cáo buộc doanh nghiệp này thao túng giá đóng cửa của chỉ số BSE Sensex thông qua cơ chế đấu giá đóng cửa (CAS) mới.
Loạt ngân hàng tiếp tục đặt cược vào đà tăng của giá vàng
(VNF) - Hai trong số những bộ phận giao dịch lớn nhất Phố Wall đều cho rằng giá vàng vẫn còn dư địa tăng, song khác biệt nằm ở thời điểm kim loại quý này có thể chạm mốc 5.000 USD, trong vài ngày hay vài tháng.
Indonesia xây trung tâm tài chính quốc tế: Jakarta và Bali tham vọng hút 28 tỷ USD
(VNF) - Chính phủ Indonesia chuẩn bị các gói ưu đãi lớn để thu hút vốn nước ngoài, nhưng giới đầu tư cho rằng tính chắc chắn về pháp lý và uy tín thể chế mới là yếu tố quyết định.
Mỹ đe dọa 'ngày tận thế kinh tế' với Iran
(VNF) - Washington đang mở rộng chiến dịch gây sức ép kinh tế lên Iran, gọi đây là một “ngày tận thế kinh tế” nhằm cắt đứt những nguồn sống tài chính còn lại của nước này, đồng thời cảnh báo các nước tiếp tục làm ăn với Iran có thể đối mặt với các lệnh trừng phạt khắc nghiệt.
Lực mua mạnh giữa lúc USD suy yếu, giá vàng tăng hơn 15%
(VNF) - Giá vàng ngày 25/8 tăng lên mức cao nhất trong hơn 3 tháng, nối dài đà tăng mạnh khi giá đã tăng hơn 15% từ đầu tháng. Đà tăng được hỗ trợ bởi đồng USD suy yếu và chương trình mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ nhằm hỗ trợ thanh khoản, kiềm chế đà tăng của lợi suất.
Mỹ tính áp thêm 7,5% thuế lên hàng Trung Quốc, thương chiến lại nóng
(VNF) - Theo các nguồn tin thân cận, Mỹ dự kiến áp mức thuế 7,5% đối với hàng hóa Trung Quốc với cáo buộc nước này duy trì tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, trước thềm hội nghị thượng đỉnh dự kiến giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng tới.
119 tỷ USD chờ giải ngân: Trung Quốc 'bí' chỗ rót tiền
(VNF) - Trung Quốc dành 119 tỷ USD để kích đầu tư nhưng vẫn chưa thể giải ngân. Nghịch lý này cho thấy vấn đề của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới không chỉ nằm ở thiếu vốn, mà còn ở thiếu dự án sẵn sàng triển khai.
Khủng hoảng bất động sản đang bào mòn kinh tế Trung Quốc
(VNF) - Khủng hoảng bất động sản Trung Quốc bước sang năm thứ 6, tiếp tục đè nặng lên tiêu dùng, tăng trưởng và khiến nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu.
Giám đốc ngân hàng tuồn tin mật, giúp đồng nghiệp kiếm lợi 18,5 triệu USD
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã buộc tội cựu nhân viên Bank of America vì giao dịch nội bộ.
'Cơn ác mộng' của kinh tế Mỹ đang tiếp sức cho Bitcoin
(VNF) - Nợ liên bang Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, làm dấy lên cảnh báo về khủng hoảng tài khóa và thúc đẩy dòng tiền tìm đến Bitcoin như một tài sản phòng vệ trước nguy cơ tiền tệ mất giá.
Ông lớn tái chế Mỹ săn ‘mỏ khoáng sản’ từ rác điện tử tại Việt Nam
(VNF) - Khi các quốc gia tăng tốc thu hồi và giữ lại những nguồn khoáng sản có giá trị, rác thải điện tử nổi lên như một nguồn tài nguyên mới, trong đó Việt Nam đang trở thành điểm đến đáng chú ý của các doanh nghiệp tái chế quốc tế.
Bộ Tài chính Mỹ đang 'đùa với lửa'?
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đang đối mặt với cảnh báo rằng kế hoạch mua lại trái phiếu kho bạc dài hạn có thể đẩy Mỹ đi vào con đường giống Nhật Bản, làm gia tăng sức ép mất giá lên đồng USD.
Bitcoin lùi về 77.000 USD sau cú áp sát 80.000 USD: Nhịp nghỉ hay tín hiệu đảo chiều?
(VNF) - Diễn biến mới của Bitcoin chủ yếu phản ánh hoạt động chốt lời, thanh lọc các vị thế mua sử dụng đòn bẩy và việc thị trường tạm mất đi lực cầu ETF trong những ngày cuối tuần.
Những chỉ số cảnh báo điều nguy hiểm đang xảy ra với kinh tế Mỹ
(VNF) - Chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chịu sức ép khi cuộc chiến với Iran đẩy giá cả tăng cao, trong khi tình hình tài chính công của Mỹ ngày càng xấu đi.
Mỹ - Canada rạn nứt: Thuế 50% đẩy hai đồng minh vào vòng xoáy trả đũa
(VNF) - Mỹ áp thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa Canada, Ottawa lập tức tuyên bố trả đũa, đẩy quan hệ giữa hai đồng minh lâu năm vào vòng xoáy căng thẳng thương mại mới.
Bitcoin giảm mạnh sau tín hiệu từ Fed, Jackson Hole còn hé lộ điều gì với thị trường crypto?
(VNF) - Bitcoin và nhiều tài sản mã hóa chịu áp lực sau thông điệp cứng rắn tại Jackson Hole 2026 từ Chủ tịch Fed Kevin Warsh
Hồ Tây sẽ 'lột xác' ra sao sau dự án cải tạo 30.000 tỷ đồng?
(VNF) - Với quy mô nghiên cứu khoảng 567,75ha, dự án giữ nguyên hiện trạng 520,9ha mặt nước Hồ Tây, diện tích đất khoảng 46,85ha (đã bao gồm các hồ nhỏ) và tập trung chỉnh trang, cải tạo đồng bộ hệ thống giao thông, cảnh quan, công viên cây xanh, không gian sinh hoạt công cộng, đầu tư các hoạt động văn hóa, giải trí.


































































