(VNF) - Chủ trương "làm sạch dữ liệu đất đai" là bước đi cần thiết để hướng tới quản lý minh bạch, số hóa toàn diện. Song, giữa nỗ lực số hóa và thực tiễn triển khai vẫn tồn tại khoảng trống lớn về cách làm, pháp lý và bảo mật thông tin.
Thời gian gần đây, nhiều địa phương trên cả nước như Hà Nội, Nghệ An, Hưng Yên... đã đồng loạt ra thông báo yêu cầu người dân nộp bản photo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho UBND cấp xã, phường để rà soát, đối chiếu và làm sạch dữ liệu đất đai.
Theo giải thích của cơ quan quản lý, việc thu thập này nhằm phục vụ đề án xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, chuẩn hóa thông tin phục vụ công tác quy hoạch, thuế, và chuyển đổi số ngành tài nguyên.
Tuy nhiên, chủ trương này cũng gây ra nhiều ý kiến trái chiều: trong khi một bộ phận người dân đồng tình cho rằng đây là bước cần thiết để minh bạch hóa thông tin, không ít ý kiến lo ngại việc phải photo và nộp sổ đỏ tràn lan có thể dẫn đến rủi ro lộ lọt thông tin cá nhân, hoặc chồng chéo, gây phiền hà nếu không được tổ chức khoa học và thống nhất.
Thu thập sổ đỏ: Làm sạch dữ liệu hay hình thức hành chính gây phiền hà?
Trao đổi với VietnamFinance về vấn đề này, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng dữ liệu đất đai do cơ quan quản lý nhà nước nắm giữ. Với việc cấp sổ cho người dân, cơ quan chức năng đều đã có hồ sơ lưu trữ đầy đủ. "Nếu vậy thì vì sao lại phải yêu cầu người dân mang bản photo sổ đỏ đi nộp thêm một lần nữa?", ông đặt vấn đề.
"Việc yêu cầu người dân photo sổ đỏ nộp lại cho tổ dân phố là việc làm vô nghĩa. Bởi trước khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho người dân, thì cơ quan quản lý cũng đã đi đo đạc, xác minh nguồn gốc đất và đã lưu trữ lại cơ sở dữ liệu rồi. Vì vậy, tôi cho rằng việc làm này là không cần thiết", ông Võ nói.
Ông Võ nêu ví dụ về bất cập của việc yêu cầu người dân photo sổ đỏ. Cụ thể, trường hợp anh A đi mua miếng đất nhưng không đủ tiền, anh phải thế chấp sổ đỏ đó tại ngân hàng để vay một khoản tiền nhằm chi trả cho số tiền bỏ ra để mua miếng đất đó. Như vậy, anh A không có sổ đỏ (gốc) thì phải làm thế nào.
Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty luật SBLAW, cho rằng việc chính quyền địa phương yêu cầu người dân photo sổ đỏ để "bổ sung dữ liệu" phải căn cứ trên các quy định pháp luật về quản lý hồ sơ, đăng ký đất đai và trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin.
"Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành quy định rõ việc đăng ký, lưu trữ hồ sơ đất đai và trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc cập nhật, đối chiếu thông tin", ông nói.
Tuy nhiên, theo ông Hà, các văn bản này không trực tiếp giao cho cơ quan hành chính quyền "yêu cầu người dân photo sổ đỏ" như một nghĩa vụ pháp lý; tức là không có quy định nào bắt buộc người dân phải chủ động nộp bản sao sổ đỏ cho cơ quan nhà nước, trừ những trường hợp cụ thể như khi làm thủ tục hành chính liên quan đến quyền sử dụng đất (ví dụ: chuyển nhượng, thế chấp, cấp đổi).
Luật sư Hà cho hay về mặt thực tiễn, yêu cầu photo sổ đỏ có thể được giải thích là nhằm "làm sạch dữ liệu" khi hồ sơ hiện tại chưa được số hóa đầy đủ, hoặc khi thông tin tại cấp xã, phường chưa khớp với cơ sở dữ liệu trung ương. Trong những trường hợp này, việc đối chiếu trực tiếp từ bản gốc có thể giúp cơ quan quản lý phát hiện sai sót, bổ sung thông tin còn thiếu và giảm nguy cơ tranh chấp pháp lý về quyền sử dụng đất. Đây là lý do mà một số địa phương thực hiện việc thu thập sổ đỏ photo, đặc biệt với các hồ sơ cũ, hồ sơ đã mất dữ liệu hoặc không đồng bộ.
Ông Hà cũng cho rằng nếu dữ liệu đã được số hóa đầy đủ, lưu trữ tập trung và đồng bộ giữa các cấp, việc yêu cầu người dân photo sổ đỏ lại thường trở nên hình thức, không đem lại giá trị pháp lý hay kỹ thuật đáng kể. Thậm chí, hành động này có thể tạo thêm gánh nặng về thủ tục cho người dân, tăng công sức và chi phí cho cả cán bộ và người dân, đồng thời tiềm ẩn rủi ro về bảo mật, thất lạc thông tin cá nhân.
"Nói cách khác, hiệu quả thực chất của việc này phụ thuộc vào mức độ đồng bộ và chất lượng dữ liệu hiện có. Nếu dữ liệu đã sạch và cập nhật, thủ tục này chỉ là hành vi mang tính hình thức; nếu dữ liệu còn thiếu, chưa chuẩn hóa, đây mới là bước thực tế để xác minh và chỉnh sửa thông tin", ông Hà nói.
Luật sư Hà nhấn mạnh, việc yêu cầu photo sổ đỏ cần dựa trên căn cứ pháp luật cụ thể về đăng ký, lưu trữ và đối chiếu hồ sơ, chứ không phải là quyền tự do của chính quyền địa phương. Về thực tiễn, hiệu quả của việc này chỉ rõ ràng khi hồ sơ còn thiếu, chưa số hóa hoặc dữ liệu chưa đồng bộ; trong bối cảnh dữ liệu đã số hóa và đầy đủ, thủ tục này dễ trở thành hình thức, gây lãng phí thời gian và nguồn lực.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty luật SBLAW.
Dữ liệu đất đai và bài toán bảo mật
Về lo ngại rằng việc thu thập bản photo sổ đỏ đại trà có thể dẫn đến rủi ro lộ lọt thông tin cá nhân, quyền sở hữu tài sản của người dân, luật sư Nguyễn Thanh Hà cho rằng điều này hoàn toàn có cơ sở.
"Nếu không được quản lý chặt chẽ, đây có thể trở thành 'lỗ hổng dữ liệu lớn' ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư, quyền sở hữu tài sản và cả an ninh giao dịch bất động sản của người dân", ông Hà nêu.
Ông Hà cho biết giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi là sổ đỏ) là một loại tài liệu pháp lý có giá trị chứng minh quyền sở hữu tài sản. Trên đó thể hiện đầy đủ các thông tin cá nhân và thông tin tài sản quan trọng: họ tên, năm sinh, số CCCD/CMND, địa chỉ thường trú, thông tin hôn nhân, tình trạng pháp lý của thửa đất, diện tích, số tờ bản đồ, số thửa đất, lịch sử cấp đổi, thậm chí cả chữ ký của cơ quan có thẩm quyền.
"Vì vậy, việc thu thập bản photo sổ đỏ không chỉ là hành vi hành chính đơn giản, mà về bản chất là một hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân đặc biệt nhạy cảm, thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2023 (Nghị định 13/2023/NĐ-CP)", ông Hà nói.
Theo luật sư Hà, nguy cơ lớn nhất nằm ở khâu lưu trữ và sử dụng. Bản photo sổ đỏ, nếu được thu thập đại trà mà không có cơ chế bảo mật, rất dễ bị sao chép, buôn bán hoặc sử dụng trái phép.
"Trong những năm gần đây, đã có nhiều vụ việc lộ lọt dữ liệu bất động sản: thông tin chủ sở hữu bị rao bán công khai trên các diễn đàn, bị dùng để lập hồ sơ vay vốn giả, hoặc bị kẻ gian giả mạo giấy tờ nhằm chuyển nhượng, thế chấp trái pháp luật. Với sự phát triển của công nghệ in, quét và làm giả tài liệu, chỉ cần bản photo chất lượng cao, kẻ gian có thể hợp thức hóa hồ sơ rất tinh vi, khiến chủ sở hữu thực sự khó phát hiện và khó chứng minh quyền lợi khi tranh chấp phát sinh", luật sư cho hay.
Sau cùng, luật sư Hà đánh giá việc thu thập bản photo sổ đỏ không sai nếu phục vụ mục đích chính đáng và tuân thủ đúng pháp luật. Nhưng nếu làm ồ ạt, thiếu cơ chế kiểm soát, thì rủi ro lộ lọt dữ liệu không chỉ ảnh hưởng đến quyền riêng tư cá nhân, mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị giả mạo giao dịch, chiếm đoạt tài sản, thậm chí đe dọa tính minh bạch của thị trường bất động sản.
"Về lâu dài, Việt Nam cần hoàn thiện hạ tầng dữ liệu đất đai điện tử, tiến tới số hóa sổ đỏ và quản lý truy cập qua mã định danh, để vừa thuận tiện trong quản lý, vừa giảm thiểu nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân", ông khẳng định.
(VNF) - Ngày 2/6, tại Hà Nội, Hệ sinh thái dịch vụ SGO Land được vinh danh Top 10 doanh nghiệp tư vấn và phát triển kinh doanh bất động sản tốt nhất Việt Nam trong khuôn khổ Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II. Danh hiệu ghi nhận năng lực vận hành và định hướng phát triển hệ sinh thái dịch vụ bất động sản toàn diện của doanh nghiệp.
(VNF) - Vừa “lời” ngay 1% khi xuống tiền sớm trong tháng 6, vừa thảnh thơi suốt 15 năm không lo tìm trường, không mất thời gian đưa đón mỗi ngày, lại sở hữu “bệ phóng vàng” cho hành trình trưởng thành của con - đó mới chỉ là những lợi ích ban đầu khi các gia đình lựa chọn an cư tại đại đô thị công viên sinh thái tri thức đáng sống bậc nhất TP. HCM - Vinhomes Sài Gòn Park.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên hiệu quả, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, thị trường bất động sản được kỳ vọng trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, để thực hiện vai trò đó, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường cần thay đổi tư duy phát triển, trong đó nhà ở cho thuê giá hợp lý phải trở thành một cấu phần quan trọng thay vì chỉ tập trung vào nhà ở để bán như hiện nay.
(VNF) - Thông tin từ Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho thấy hiện cả nước vẫn còn 11.412 cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý nhưng chưa hoàn thành xử lý hoặc đưa vào khai thác triệt để.
(VNF) - Bộ Tài chính cho hay điều kiện "trước ngày 1/7/2014" chỉ áp dụng với đất vườn, ao bị tách thành thửa riêng trong quá trình lập bản đồ địa chính, không áp dụng cho mọi trường hợp.
(VNF) - Từ ngày 8/6, tỉnh Thanh Hóa sẽ áp dụng bộ đơn giá mới về nhà ở, công trình xây dựng để làm cơ sở thống nhất trong việc xác định giá trị bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
(VNF) - Khi Metro số 1 và mô hình TOD bước vào giai đoạn vận hành thực tế, khu Đông TP. HCM cũng bắt đầu hình thành một chu kỳ tăng trưởng mới. Trong bối cảnh hạ tầng dần định hình lại cấu trúc đô thị, những khu vực hưởng lợi trực tiếp từ Metro và Vành đai 3 đang trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn, dân cư và các hoạt động kinh tế mới.
(VNF) - Ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển G6 (G6 Group) cho rằng dù thị trường bất động sản đang tồn tại những khó khăn nhất định, song cơ hội đầu tư vẫn liên tục xuất hiện tại nhiều địa bàn, phân khúc, sản phẩm.
(VNF) - Giữa nhịp phát triển của phố thị, khi khái niệm nhà ở dần mở rộng ra khỏi nhu cầu an cư đơn thuần, Gladia by the Waters hiện diện như một tuyên ngôn về chất sống tinh tuyển, được kiến tạo theo chuẩn đô thị xanh của Singapore - nơi thiên nhiên, tiện nghi và tư duy phát triển bền vững cùng hội tụ để hình thành một không gian sống khác biệt ngay giữa trung tâm thành phố.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đối với Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh với tổng vốn đầu tư hơn 60.500 tỷ đồng. Dự án được định hướng trở thành khu đô thị đa chức năng tích hợp nhiều loại hình nhà ở, dịch vụ và hạ tầng xã hội trong cùng một không gian phát triển.
(VNF) - Sau nhiều năm phát triển dựa vào kỳ vọng tăng giá, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nơi nhu cầu ở thực, chất lượng sống và khả năng kết nối trở thành những yếu tố quyết định giá trị. Trong sự chuyển dịch đó, một thế hệ người mua mới đang dần định hình lại cuộc chơi trên thị trường.
(VNF) - Sáng 6/6 tới đây, tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance sẽ tổ chức hội thảo “Nhận diện xu hướng tài chính bất động sản 2026”. Sự kiện quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp nhằm phân tích diễn biến thị trường, đánh giá triển vọng và nhận diện những cơ hội đầu tư bất động sản.
(VNF) - Sở Tài chính TP.Hà Nội vừa phát thông báo mời các nhà đầu tư quan tâm đăng ký thực hiện dự án khu đô thị tại ô đất A6, thuộc quy hoạch phân khu S1, xã Ô Diên.
(VNF) - Thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý trong tâm lý nhà đầu tư. Nếu trước đây tâm lý "giữ hàng chờ tăng giá" chiếm ưu thế, thì nay áp lực dòng tiền và nguồn cung mới đang khiến nhiều người phải điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận.
(VNF) - Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunshine (HoSE: KSF) đã thông qua nhiều nội dung đáng chú ý xoay quanh chiến lược phát triển giai đoạn mới sau quá trình tái cấu trúc toàn diện 2024–2025.
(VNF) - Bước sang năm 2026, thị trường bất động sản được dự báo vận hành trong bối cảnh nguồn cung gia tăng, chính sách điều hành ngày càng theo hướng minh bạch và hạn chế đầu cơ. Theo các chuyên gia, đây là giai đoạn thị trường chuyển từ cuộc chơi của kỳ vọng sang cuộc chơi của giá trị thực, buộc nhà đầu tư phải thay đổi tư duy và chiến lược nếu muốn tìm kiếm cơ hội tăng trưởng bền vững.
Thời gian gần đây, không khí giao dịch tại nhiều tuyến phố trung tâm trở nên trầm lắng. Nguyên nhân lớn do tâm lý lo ngại liên quan đến vướng quy hoạch của người mua.
(VNF) - Đà Nẵng quyết định giữ nguyên bảng giá đất tại khu vực Đà Nẵng (cũ) sau hai đợt tăng mạnh trước đó, trong khi khu vực Quảng Nam (cũ) được điều chỉnh tăng từ 9% đến 70%.
(VNF) - Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Điện Tiến có diện tích khoảng 250ha, được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp đa ngành.
(VNF) - Sở hữu vị trí hiếm có tại trung tâm mới của Hải Phòng, hưởng lợi từ hệ sinh thái tiện ích quy mô lớn và dòng khách đa tầng đang ngày càng gia tăng, nhà phố song diện tại Vinhomes Royal Island (Vũ Yên) mang đến cho nhà đầu tư hai nguồn giá trị song hành: khả năng khai thác kinh doanh tạo dòng tiền và tiềm năng gia tăng giá trị tài sản trong dài hạn.
(VNF) - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết sẽ ưu tiên phát triển quỹ nhà ở cho thuê giá phù hợp dành cho công nhân, lao động trẻ và lao động ngoại tỉnh.
(VNF) - Giải thưởng quốc gia bất động sản Việt Nam lần thứ II gồm 12 hạng mục giải thưởng với 200 hồ sơ tham gia. Đáng chú ý, tại giải thưởng lần này đã có nghị quyết vượt ngoài quy chế ban đầu. Theo đó, trong hạng mục "Top 10 Nhà phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam", hội đồng quyết định bổ sung thêm một giải đặc biệt.
(VNF) - Tọa lạc tại lõi trung tâm đại đô thị Regal Legend (Đồng Hới, Quảng Trị), tổ hợp 5 tòa tháp Novotel Living & Regal Residence xác lập một chuẩn mực sống quốc tế ngay tại trái tim thành phố biển. Hơn cả một không gian sống và lưu trú 5 sao, dự án mang đến đặc quyền thụ hưởng tinh hoa văn hóa và một giải pháp tích sản an toàn, bền vững cho giới đầu tư toàn cầu.
(VNF) - Giữa làn sóng dịch chuyển của giới thành đạt đất Cảng về Vinhomes Royal Island, The Tropic đang là tọa độ được săn đón bậc nhất. Sức hút ấy đến từ bốn giá trị cốt lõi, kết hợp giữa vị trí, kiến trúc, cộng đồng và tính khan hiếm, tạo nên chuẩn mực sống mới tại Hải Phòng.
(VNF) - Ngày 2/6, tại Hà Nội, Hệ sinh thái dịch vụ SGO Land được vinh danh Top 10 doanh nghiệp tư vấn và phát triển kinh doanh bất động sản tốt nhất Việt Nam trong khuôn khổ Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II. Danh hiệu ghi nhận năng lực vận hành và định hướng phát triển hệ sinh thái dịch vụ bất động sản toàn diện của doanh nghiệp.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.