Làn sóng dịch chuyển đầu tư khỏi Trung Quốc: Việt Nam chỉ đón được dệt may, da giày, lắp ráp điện tử
Ái Châu Tử -
21/01/2021 08:33 (GMT+7)
(VNF) – Theo NCIF, những ngành có khả năng dịch chuyển đầu tư lớn nhất gồm: dệt may, da giày, lắp ráp điện tử, máy móc thiết bị cơ khí và dịch vụ logistics. Những ngành có động cơ dịch chuyển lớn nhưng khó thực hiện là dược phẩm, điện tử tiêu dùng và hàng công nghệ.
Làn sóng dịch chuyển đầu tư khỏi Trung Quốc: Việt Nam chỉ đón được dệt may, da giày, lắp ráp điện tử
Sóng dịch chuyển sẽ mạnh hơn trong giai đoạn 2021 - 2025
Trong báo cáo về triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021 – 2025, Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế xã hội quốc gia (NCIF) đã đề cập tới quá trình dịch chuyển đầu tư ra khỏi Trung Quốc.
Theo NCIF, tiếp theo xu hướng trước đây (Trung Quốc + 1), việc dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc đã được đẩy mạnh trong 2 năm qua nhờ tác động của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và đại dịch Covid-19.
Các xu hướng định hình chuỗi cung ứng có thể kể đến bốn xu hướng chính sách dịch gồm: rút ngắn chuỗi (reshoring), đa dạng chuỗi (diversification), khu vực hóa chuỗi (regionalization) và nhân rộng chuỗi (replication).
Tùy vào mỗi nhóm ngành cụ thể và mức độ tự động hóa, số hóa, các diễn biến chuỗi có thể khác nhau. Nhưng năm 2021, khi rủi ro từ Covid-19 vẫn lớn, khả năng hiện thực hóa việc dịch chuyển này vẫn có thể chậm.
“Dịch chuyển chỉ có thể được đẩy mạnh khi trong giai đoạn 2021-2025, dịch Covid-19 được kiểm soát”, NCIF nhận xét.
Đáng chú ý, dựa vào phương pháp cho điểm và cách tiếp cận của Ben Aylor (2020), NICF xây dựng sơ đồ về khả năng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo ngành gồm hai trục là: động cơ dịch chuyển (gồm giảm chi phí, tránh thuế, giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, chính sách khuyến khích dịch chuyển của các nước) và mức độ dễ dàng trong việc dịch chuyển (dựa trên các yếu tố như mức độ thâm dụng công nghệ và lao động của ngành; năng lực của các đối tác thay thế, chi phí của việc dịch chuyển và sự níu kéo của thị trường hiện tại).
Theo đó, những ngành có khả năng dịch chuyển lớn nhất là dệt may, da giày, lắp ráp điện tử, máy móc thiết bị cơ khí và dịch vụ logistics.
Những ngành có động cơ dịch chuyển lớn nhưng không dễ dàng dịch chuyển là dược phẩm, điện tử tiêu dùng và hàng công nghệ. Nguyên do của việc không dễ dịch chuyển là khó tìm kiếm nguồn cung thay thế bên ngoài đáp ứng được yêu cầu về công nghệ, hạ tầng và trình độ nhân lực (đối với xu hướng dịch chuyển hàng điện tử, công nghệ cao ra khỏi Trung Quốc).
Với Việt Nam, NCIF nhận định Việt Nam có nhiều thuận lợi cho việc đón sóng dịch chuyển chuỗi như: sự thành công trong kiểm soát dịch bệnh; triển vọng tăng trưởng tốt; chi phí lao động thấp; các FTA thế hệ mới; vị trí gần Trung Quốc; sự gia tăng của tầng lớp trung lưu thúc đẩy tiêu dùng nội địa; sự sẵn có của các khu công nghiệp; cải thiện môi trường kinh doanh; cơ hội phát triển ngành công nghiệp phụ trợ nhờ năng suất lao động tương đối cao và số lượng doanh nghiệp đáng kể trong một số ngành đầu vào (sản xuất kim loại, cao su, sợi tổng hợp).
Tuy nhiên, Việt Nam cũng có nhiều rao rào cản trong dịch chuyển như: trình độ công nghệ và lao động hạn chế, chi phí lao động hiện thấp nhưng có xu hướng tăng nhanh và không tương thích với mức tăng năng suất lao động, cơ sở hạ tầng chưa phát triển…
Các rào cản vi mô khác gồm: năng suất lao động của các doanh nghiệp trong các ngành tương đối thấp, các hoạt động sản xuất chủ yếu là gia công, lắp ráp…
Việc dịch chuyển khỏi Trung Quốc sẽ không thể là một làn sóng lớn trong trung và dài hạn
Đánh giá về sự dịch chuyển đầu tư khỏi Trung Quốc, Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) cho rằng: việc dịch chuyển sẽ không diễn ra ngay lập tức, chưa thể tạo ra một làn sóng lớn trên phạm vi toàn cầu và trong khu vực, ít nhất trong trung và dài hạn.
Có 3 nguyên nhân chủ yếu được CIEM đưa ra:
Thứ nhất, chưa quốc gia nào hay địa bàn nào có khả năng thay thế hoàn toàn Trung Quốc trong chuỗi cung ứng – sản xuất toàn cầu. Trung Quốc là một thị trường tiêu dùng khổng lồ và có lợi thế sản xuất nhờ quy mô, có cơ sở hạ tầng hiện đại, đồng bộ, hệ thống logistics hoàn thiện, công nghiệp phụ trợ tốt, đội ngũ công nhân lành nghề, cũng như hệ sinh thái cung ứng công nghệ cao, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của Mỹ, châu Âu… về quy mô sản xuất lớn.
Thứ hai, các chuỗi cung ứng toàn cầu đã được hoàn thiện nên không thể nhanh chóng chuyển dịch. Nhiều tập đoàn lớn có gắn kết lợi ích chặt chẽ với Trung Quốc cả về thị trường và sản xuất, đã xây dựng cơ sở sản xuất và phát triển chuỗi cung ứng tại Trung Quốc trong hàng thập kỷ, nên không thể rời bỏ Trung Quốc trong ngắn hạn do chi phí lớn, rủi ro cao.
Thêm vào đó, quá trình dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc của một số tập đoàn như Nike, Samsung đã diễn ra trong nhiều năm, dư địa dịch chuyển sang các quốc gia khác được cho là hạn hẹp hơn nhiều.
Ngay cả các tập đoàn lớn của Mỹ (thuộc nhóm Fortune 500) có thể vẫn chưa sẵn sàng dịch chuyển toàn bộ hoặc phần lớn sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Theo điều tra của Phòng thương mại Mỹ, Nhật Bản và EU tại Trung Quốc, hơn 70% doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc không có kế hoạch rút khỏi Trung Quốc; 40% có chiến lược chuỗi cung ứng lâu dài tại Trung Quốc sẽ không thay đổi kế hoạch dù tác động của Covid-19 và 52% doanh nghiệp này cho rằng còn quá sớm để điều chỉnh kế hoạch.
90% doanh nghiệp Nhật Bản ở miền đông Trung Quốc không có kế hoạch rút khỏi Trung Quốc; chỉ dưới 10% doanh nghiệp có kế hoạch chuyển sản xuất về nước, còn lại chủ yếu đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc.
Các tập đoàn có khả năng dịch chuyển lớn nhất khỏi Trung Quốc chủ yếu gồm các tập đoàn muốn phân tán rủi ro và tối ưu hóa chi phí hoặc các tập đoàn chịu tác động trực tiếp của cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung Quốc.
Thứ ba, Trung Quốc cũng tăng cường các biện pháp giữ chân nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các tập đoàn công nghệ hàng đầu thông qua các biện pháp: đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư; thực hiện Luật đầu tư nước ngoài sửa đổi; mở rộng mô hình thí điểm khu thương mại tự do với nhiều ưu đãi; nới lỏng hạn chế đối với đầu tư nước ngoài thông qua giảm danh mục hạn chế đầu tư, đẩy nhanh quá trình mở cửa cho các lĩnh vực dịch vụ, chế tạo, tài chính, sản xuất nông nghiệp, giáo dục…
Trung Quốc cũng tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng thông tin, đặc biệt ứng dụng 5G; tăng cường hợp tác kinh tế khu vực với trọng tâm là Trung Quốc – Nhật Bản – Hàn Quốc, ASEAN+1, ASEAN+3, RCEP; xây dựng các quy định, rào cản kỹ thuật hạn chế nhà đầu tư rút vốn và dịch chuyển khỏi Trung Quốc…
(VNF) - Mua vàng ở vùng giá thấp nhưng đến thời điểm này không đồng nghĩa chắc chắn có lãi. Với vàng miếng SJC, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra khiến lợi nhuận trên bảng giá có thể bị bào mòn đáng kể nếu bán ra ở thời điểm này. Từ đầu năm 2026 tới nay, những người mua được ở vùng giá thấp cũng gần như không còn nhiều dư địa lợi nhuận nếu tính theo giá có thể thu về thực tế.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công thương) vừa có quyết định xử phạt Công ty TNHH Xiaomi Việt Nam số tiền 290 triệu đồng do có các hành vi vi phạm quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
(VNF) - Việt Nam SuperPort®, dự án logistics chiến lược do T&T Group hợp tác phát triển cùng YCH Group (Singapore), vừa được Hiệp hội Bảo vệ Tài sản Vận chuyển (TAPA) trao chứng nhận TAPA FSR Hạng A - cấp độ cao nhất trong hệ thống tiêu chuẩn an ninh cơ sở.
(VNF) - Trong 5 tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, với tổng kim ngạch đạt hơn 445 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, cán cân thương mại đã chuyển từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trong bối cảnh nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất tăng mạnh.
(VNF) - Được xướng tên ở hai hạng mục Top 10 danh giá của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam 2026, Vega City tiếp tục khẳng định hướng phát triển lấy trải nghiệm, cộng đồng và các giá trị bền vững làm trọng tâm.
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước chưa dừng lại khi giá vàng miếng lẫn vàng nhẫn liên tục được các thương hiệu điều chỉnh giảm mạnh trong phiên sáng 3/6.
(VNF) - Sau nhiều năm tập trung đầu tư và tối ưu hoạt động, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi kết quả kinh doanh cải thiện mạnh cùng chu kỳ giá vonfram thuận lợi. Không chỉ ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, doanh nghiệp còn đặt mục tiêu giảm mạnh đòn bẩy tài chính, đưa tỷ lệ Nợ ròng/EBITDA về khoảng 0,1 lần vào cuối năm 2027. Nếu đạt được kế hoạch này, MSR có thể chuyển mình từ một doanh nghiệp khai khoáng mang tính chu kỳ thành một tài sản tạo dòng tiền đáng chú ý trong hệ sinh thái Masan.
(VNF) - Từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 chính thức được phân phối trên toàn quốc. Theo ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), đa số xe máy đang lưu hành có thể sử dụng E10 mà không ảnh hưởng đến động cơ. Các chuyên gia cũng cho rằng người dân không nên quá lo ngại, bởi loại nhiên liệu này đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới nhiều năm và góp phần giảm phát thải, tăng tính tự chủ về năng lượng.
(VNF) - Thời gian gần đây, người dùng mạng xã hội đã không còn xa lạ với hình ảnh một người đàn ông cao lớn, thường xuyên xuất hiện tại các công trình nhà ở để trực tiếp tư vấn, lắp đặt quạt trần cho khách hàng. Với phong cách gần gũi, chia sẻ thực tế và kiến thức chuyên môn sâu, anh được cộng đồng yêu mến gọi bằng cái tên ngắn gọn nhưng đầy ấn tượng: "Quang Quạt".
(VNF) - Manila, ngày 1 tháng 6 năm 2026 – Công ty Cổ phần Vinpearl đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với CAITO và Klook – các đối tác có mạng lưới và tầm ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực lữ hành và du lịch số tại Philippines cũng như khu vực. Các thỏa thuận hướng tới gia tăng hiện diện thương hiệu Vinpearl, đồng thời quảng bá các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, golf, MICE và du lịch trải nghiệm tại Nha Trang, Phú Quốc và Đà Nẵng tới người dân Philippines.
(VNF) - Trước lo ngại của người dân về việc sử dụng xăng E10 khi vận hành ô tô, xe máy có thể xe sẽ bị yếu máy, tụt ga, hao xăng,…, đại đa số chuyên gia cho rằng “hoàn toàn yên tâm”.
(VNF) - Giá vàng trong nước được các thương hiệu điều chỉnh giảm nhẹ ở cả hai chiều mua vào - bán ra. Hiện giá vàng miếng đang ở mức 158,5 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) vừa thông tin về việc vì sao chỉ sử dụng mỗi xăng E10 mà không sử dụng song song cùng với xăng khoáng như một số nước áp dụng.
(VNF) - Ngày 1/6/2026 – Trong khuôn khổ sự kiện NVIDIA GTC Taipei thuộc triển lãm công nghệ COMPUTEX 2026, VinFast, NVIDIA, và Autobrains công bố hợp tác chiến lược nhằm phát triển chương trình robotaxi (taxi tự lái) cấp độ 4 thế hệ mới cho thị trường Đông Nam Á trên nền tảng NVIDIA DRIVE Hyperion. Hợp tác đánh dấu bước tiến của VinFast trong lộ trình phổ cập công nghệ tự lái tiên tiến với chi phí hợp lý, đồng thời mở ra hướng tiếp cận thực tiễn hơn cho các giải pháp di chuyển tự hành trong môi trường giao thông phức tạp tại khu vực.
(VNF) - Trong khi thị trường xe điện Việt Nam vẫn chủ yếu xoay quanh nhóm phương tiện cá nhân, một dư địa mới đang dần mở ra ở phân khúc xe thương mại phục vụ logistics và vận hành đô thị. Việc KITA Group - một đơn vị phát triển bất động sản đô thị tham gia sản xuất và phân phối một số dòng xe thương mại chạy điện tại Việt Nam cho thấy xu hướng mở rộng ngày càng rõ của các doanh nghiệp bất động sản sang những lĩnh vực gắn trực tiếp với nhu cầu vận hành của đô thị hiện đại.
(VNF) - Peugeot 3008 và 5008 mới có khả năng bán tốt hơn thế hệ cũ nhờ thiết kế và công nghệ mới, nhưng để thoát hẳn tình trạng bán chậm sẽ không dễ do định vị bán cao.
(VNF) - Với 16,4 triệu lượt khách trong năm 2025 và mục tiêu đón 18,8 triệu lượt khách cùng 78.100 tỷ đồng doanh thu du lịch năm 2026, Khánh Hòa đang là “cỗ máy tiêu dùng” thuộc top đầu cả nước. Trong bức tranh đó, trục đường mặt biển Trần Phú (Nha Trang) nơi Vinhomes Pearl Bay tọa lạc giữ vai trò xương sống, trở thành tâm điểm được giới đầu tư săn đón suốt nhiều năm qua.
Câu hỏi xe Trung Quốc bền đến đâu vốn rất khó trả lời, vì phần lớn xe mới chỉ lăn bánh vài năm, chưa đủ thời gian để lộ ra điều gì, nhưng thị trường Nga đã tìm ra câu trả lời.
(VNF) - Trong tuần qua, giá vàng nhẫn có diễn biến khá tương đồng với vàng miếng SJC, với xu hướng chủ đạo là giảm trước khi hồi phục nhẹ vào cuối tuần.
(VNF) - Nhỏ gọn, dễ lái, đổi pin nhanh, không yêu cầu bằng lái và có chi phí sử dụng nhẹ gánh - đó là những lý do khiến VinFast Evo Lite trở thành “người bạn đồng hành” lý tưởng của cư dân đô thị cho nhu cầu đi lại hàng ngày.
(VNF) - Không chỉ là không gian trưng bày sản phẩm, gian hàng Vinamilk tại chuỗi triển lãm chuyên ngành sữa – kem – trà sữa và thức uống hiện đại năm 2026 thu hút đông đảo khách tham quan, khi biến hành trình 50 năm phát triển thành trải nghiệm đa giác quan, nơi người tiêu dùng có thể trực tiếp “chạm” vào câu chuyện thương hiệu.
(VNF) - Mua vàng ở vùng giá thấp nhưng đến thời điểm này không đồng nghĩa chắc chắn có lãi. Với vàng miếng SJC, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra khiến lợi nhuận trên bảng giá có thể bị bào mòn đáng kể nếu bán ra ở thời điểm này. Từ đầu năm 2026 tới nay, những người mua được ở vùng giá thấp cũng gần như không còn nhiều dư địa lợi nhuận nếu tính theo giá có thể thu về thực tế.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.