Tham gia thảo luận về công tác phòng, chống vi phạm, tội phạm và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, qua theo dõi các vụ án, vụ việc liên quan đến hoạt động đấu thầu thời gian qua, đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Kạn) đã phản ánh 5 chiêu trò lách luật phổ biến trong hoạt động này.
Chiêu trò thứ nhất là chia nhỏ các gói thầu để áp dụng hình thức chỉ định thầu. Theo đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ, để phúc đáp yêu cầu của thực tiễn, nhất là đối với những trường hợp cấp bách hoặc đối với những khoản chi nhỏ, Luật Đấu thầu đã quy định các trường hợp được chỉ định thầu, quy định các hạn mức để được áp dụng chỉ định thầu, loại dưới 100 triệu, dưới 500 triệu và dưới 1 tỷ.
"Tình trạng chia nhỏ các gói thầu để áp dụng hình thức chỉ định thầu diễn ra rất phức tạp trên thực tế và đã được thể hiện trong nhiều kết luận thanh tra, kết luận điều tra các vụ án, vụ việc", đại biểu nói.
Đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ cũng chia sẻ về một trường hợp được nêu nhiều trong thời gian vừa qua liên quan đến một bệnh viện đa khoa của tỉnh. Bà Thuỷ cho biết kết luận thanh tra của tỉnh đã chỉ rõ là tổng giá trị hàng hóa mua sắm chỉ hơn 95 tỷ nhưng giám đốc bệnh viện đã ban hành tới 1.165 quyết định chỉ định thầu, với giá trị của mỗi gói thầu đều dưới 100 triệu.
Bên cạnh đó, lợi dụng các quy định về chia tách hoặc gộp gói thầu, có những trường hợp chia nhỏ các gói thầu theo kiểu chia phần để mỗi nhà thầu thân hữu trúng một phần.
"Hoặc có trường hợp gom nhiều gói thầu nhỏ khác nhau lại để tạo thành một gói thầu hết sức phức tạp mà chỉ có một doanh nghiệp cụ thể mới có thể đáp ứng được, để từ đó tránh được những thủ tục đấu thầu thực sự cạnh tranh", bà Thuỷ nói.
Chiêu trò thứ hai là cài cắm các điều khoản hướng thầu để "cài thầu quen, chèn thầu lạ". Theo bà Thuỷ, quy định về hồ sơ mời thầu là để nhằm chọn được những nhà thầu tốt nhất, đáp ứng yêu cầu đặt ra, tuy nhiên, nếu có ý đồ thì đây lại chính là những chốt chặn để loại bỏ những nhà thầu không mong muốn.
Trên thực tế vừa qua, không ít chủ đầu tư đã cố ý cài cắm các điều khoản hướng thầu để hướng tới các nhà thầu thân hữu và loại bỏ sự tham gia của các nhà thầu khác, từ đó biến đấu thầu rộng rãi thành đấu thầu hạn chế.
"Trả lời phỏng vấn của báo chí liên quan đến một số vụ án vi phạm các quy định trong hoạt động đấu thầu vừa qua, đại diện các cơ quan tố tụng đã cho biết là ngay từ đầu các đối tượng đã có sự bắt tay ngầm, đi đêm để chuyển cho nhau những thiết bị cần bán, thông đồng với nhau về các tiêu chí kỹ thuật và thậm chí còn cùng nhau xây dựng hồ sơ mời thầu", bà Thuỷ cho hay.
Ngoài ra, bà Thuỷ cho biết cũng theo phản ánh của báo chí thì không chỉ là cài cắm các tiêu chí kỹ thuật mà có những gói thầu còn đưa ra những tiêu chí như là phải có Bằng khen của Bộ Tài chính về việc đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, gần như là đã viết sẵn cho một doanh nghiệp.
Chiêu thứ ba là thiết lập liên minh "quân xanh, quân đỏ" để thông thầu, vây thầu. Theo đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ, tình trạng quân xanh, quân đỏ vẫn là mảng tối trong công tác đấu thầu thời gian vừa qua, đã tạo ra nhiều cuộc thầu nội bộ, thiếu tính cạnh tranh để kiếm lời bất chính.
"Có tình trạng một số nhà thầu chuyên đi dự thầu chỉ để trượt, nhằm lót đường cho một nhà thầu đã định sẵn trúng thầu", bà Thuỷ nhấn mạnh.
Theo đại biểu, thực tế còn có tình trạng, với sự tiếp tay của bên mời thầu là chủ đầu tư đã tạo ra cuộc đấu thầu thành một vở kịch với sự tham gia của những quân xanh, quân đỏ để rồi sau đó đưa quân đỏ đường đường, chính chính trúng thầu.
Đại biểu Thuỷ cho rằng hệ lụy của tình trạng quân xanh, quân đỏ này khiến cho dư luận nghi ngại, khiến cho những doanh nghiệp làm ăn chân chính không được cạnh tranh một cách sòng phẳng và mất đi cơ hội đầu tư, kinh doanh, đặc biệt nghiêm trọng đó là mất đi tiền của của Nhà nước và để lại những công trình, dự án kém chất lượng.
Chiêu trò tiếp theo là tình trạng móc ngoặc với thẩm định giá để nâng khống giá trị gói thầu. Đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ cho biết từ các vụ án vừa qua cho thấy, nếu chỉ nhìn vào hồ sơ thì tất cả đều đúng quy trình, chỉ khi đi sâu vào phá án thì mới phát hiện được sự móc ngoặc một cách tinh vi giữa chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, đơn vị thẩm định giá và đơn vị trúng thầu đã thổi giá tăng gấp nhiều lần so với giá trị thực thông qua các chứng thư thẩm định.
"Lấy ví dụ về vụ án tại Bệnh viện Tim Hà Nội, giá của mỗi một stent nhập khẩu từ Ấn Độ về chỉ từ 8 đến 11 triệu nhưng giá thẩm định và giá trúng thầu đã vọt lên 36 đến 42 triệu/1 Stent, tức là tăng từ 28 đến 31 triệu. Đến nay cả tổng giám đốc và phó tổng giám đốc của đơn vị thẩm định giá đều đã bị khởi tố", bà Thuỷ nói.
Bên cạnh đó, rất nhiều vụ án khác liên quan đến hoạt động đấu thầu thời gian vừa qua đã phải khởi tố, tuyên án phạt tù cả với các thẩm định giá, với vai trò là đồng phạm. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ cho rằng pháp luật đã trao cho tổ chức thẩm định giá chức năng quá lớn, trong khi các quy định về hậu kiểm kết quả thẩm định còn rất hạn chế.
Ngoài ra, còn có tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực khác trong hoạt động đấu thầu. Theo đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ, tình trạng vi phạm các quy định pháp luật, tình trạng lách các quy định pháp luật như nêu trên đều có thể tiềm ẩn hoặc hướng tới nguy cơ tham nhũng, trục lợi.
"Kết quả khảo sát của Liên đoàn Thương mại công nghiệp Việt Nam VCCI năm 2021 cho thấy trong tổng số các doanh nghiệp được khảo sát thì có tới 25% doanh nghiệp cho biết họ chủ động chi trả chi phí không chính thức khi tham gia đấu thầu; 10,3% doanh nghiệp cho biết họ chi trả do gợi ý của cán bộ phụ trách đấu thầu.
"Đáng lưu ý có tới 58,9% doanh nghiệp cho biết việc chi trả chi phí không chính thức khi tham gia đấu thầu là luật bất thành văn mà doanh nghiệp phải tự hiểu khi tham gia", bà Thuỷ cho biết thêm.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ, đấu thầu nếu không được quy định và quản lý một cách chặt chẽ sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ cho tham nhũng, trục lợi. Liên tiếp các vụ việc sai phạm trong đấu thầu vừa qua bị khởi tố đã phản ánh một phần thực tế này.
Do đó, trong phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ đã đưa ra một số đề xuất. Trong đó, bà Thuỷ kiến nghị các cơ quan thanh tra điều tra, truy tố, xét xử hướng hoạt động vào mảng đấu thầu, nhất là đối với những vụ việc dư luận có nhiều phản ánh để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.
Cùng với đó, theo bà Thuỷ, công khai sẽ được xem là giải pháp của mọi giải pháp, sẽ rất hữu hiệu để khắc phục tình trạng đi đêm trong đấu thầu vừa qua.
"Pháp luật hiện hành trong từng công đoạn đấu thầu đã có một số quy định về công khai nhưng chưa chặt chẽ, thậm chí còn những khoảng trống, kẽ hở dẫn đến việc có thể lách luật như trong thời gian vừa qua", bà Thuỷ nói.
Ngoài ra, tại kỳ họp này Chính phủ trình Quốc hội xem xét dự án Luật Đấu thầu. Do đó, bà Thuỷ đã xin kiến nghị tiếp tục rà soát để hoàn thiện và bảo đảm thực hiện chặt chẽ 6 công khai trong đấu thầu, bao gồm: Công khai về điều kiện được dự thầu; danh sách và năng lực của những nhà thầu; điều kiện được trúng thầu; quá trình chấm thầu; kết quả trúng thầu; kết quả giải quyết khiếu nại, kiến nghị của nhà thầu.
Tags:
(VNF) - Thanh tra TP. Hà Nội cho biết sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật trong quá trình triển khai dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - HĐND TP Hà Nội dự kiến xem xét bổ sung 873 dự án thu hồi đất với tổng diện tích hơn 11.563ha nhằm triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, tập trung vào hạ tầng giao thông, nhà ở xã hội, giáo dục, y tế và tạo quỹ đất.
(VNF) - Trước yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả và khả năng đo lường, nền kinh tế nhà sáng tạo đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng tự phát sang một ngành công nghiệp vận hành chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu và giá trị bền vững.
(VNF) - Theo ông Vinnie Lauria, nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Golden Gate Ventures, cơ hội của Việt Nam trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo không nằm ở việc tạo ra một OpenAI tiếp theo. Thay vào đó, các startup nên tận dụng AI để nâng cao năng suất trong những lĩnh vực vốn là thế mạnh của nền kinh tế như y tế, sản xuất, giáo dục và dịch vụ.
(VNF) - Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên có tổng mức đầu tư 3.300 tỷ đồng, với tổng chiều dài tuyến khoảng 8,8km sẽ kết nối thị xã Sa Pa (tỉnh Lào Cai) với huyện Tam Đường (tỉnh Lai Châu).
(VNF) - Các dự báo mới nhất từ Bloomberg, UOB, DBS và ADB cho thấy nền kinh tế cũng như GDP Việt Nam đang duy trì nhịp tăng trưởng mạnh mẽ.
(VNF) - Bộ Nội vụ đang nghiên cứu thành lập đơn vị hành chính đô thị đặc biệt ở cấp xã, giữ vai trò hạt nhân điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và không gian kinh tế trọng điểm.
(VNF) - Kết quả tăng trưởng ấn tượng trong nửa đầu năm chưa đồng nghĩa mục tiêu 10% đã nằm trong tầm tay. Theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, nền kinh tế sẽ phải vượt qua nhiều sức ép từ bên ngoài, đồng thời trông chờ vào cả các động lực truyền thống lẫn những động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật nhiều cán bộ vì có những vi phạm gây hậu quả rất nghiêm trọng, trong đó có cựu Phó tổng giám đốc ACV và nguyên chủ tịch các tỉnh Bạc Liêu, Đồng Tháp.
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết khi thị trường bán buôn điện cạnh tranh được vận hành đầy đủ, sẽ có nhiều doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia mua bán điện, chấm dứt mô hình EVN là đơn vị mua điện duy nhất như hiện nay.
(VNF) - Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương trình Chính phủ ban hành bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm KPI đối với việc triển khai và giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), nhằm nâng cao trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương trong thực hiện nhiệm vụ.
(VNF) - Dù xuất khẩu đạt hơn 22 tỷ USD và xuất siêu gần 10 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, ngành dệt may vẫn đối mặt tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng. Theo lãnh đạo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), doanh nghiệp không thể chạy đua tiền lương với các đơn vị xây dựng như VinCons, bởi nếu trả lương ở mức tương đương thì "chỉ có phá sản".
(VNF) - Quá trình điều tra xác định số tiền các đối tượng tại Công ty TNHH Holidays Việt Nam chiếm đoạt lên đến khoảng 900 tỷ đồng thông qua gần 10.000 hợp đồng kỳ nghỉ đã được ký kết.
(VNF) - Doanh nghiệp muốn đầu tư dự án điện gió ngoài khơi để bán điện lên hệ thống điện quốc gia sẽ phải đáp ứng hàng loạt điều kiện mới về năng lực tài chính, trong đó bắt buộc có vốn chủ sở hữu tối thiểu bằng 20% tổng mức đầu tư dự án, đồng thời phải có cam kết thu xếp phần vốn còn lại từ các tổ chức tín dụng.
(VNF) - GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, mức cao nhất nhiều năm qua nhưng vẫn chưa đủ để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10% của cả năm 2026. Điều này đồng nghĩa, nền kinh tế sẽ phải tăng tốc mạnh mẽ với mức tăng trưởng gần 12% trong nửa cuối năm.
(VNF) - Ông Trần Đức Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh, thành phố sẽ thay thế ngay những cán bộ sợ trách nhiệm, sợ sai, ngại va chạm, né tránh công việc, đùn đẩy trách nhiệm
(VNF) - Tòa án bác kháng cáo của nhà đầu tư và “Hậu pháo”, giữ nguyên mức án 11 năm tù và buộc Hậu pháo bồi thường cho các nhà đầu tư bằng tiền.
(VNF) - CQĐT cáo buộc Mr Pips Phó Đức Nam và các đồng phạm gây ra 920 vụ lừa đảo, chiếm đoạt gần 1.600 tỷ đồng. Số tiền này đã đi đâu và liệu nhà đầu tư có cơ hội thu hồi tài sản?
(VNF) - Hai nhân viên ngân hàng bị khởi tố do liên quan đến đường dây rửa tiền có tổng giá trị giao dịch hơn 67.000 tỷ đồng cùng hàng chục triệu USD và nhiều ngoại tệ khác.
(VNF) - Trước mục tiêu tăng trưởng 2 con số và trong bối cảnh nhiều thách thức từ bên ngoài, nhiều bộ trưởng đề xuất giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn.
(VNF) - Chính phủ ban hành quy định mới về miễn thuế thu nhập cá nhân trong chuyển nhượng nhà đất, áp dụng cho một số trường hợp trong gia đình và người sở hữu duy nhất một bất động sản nếu đáp ứng đủ điều kiện.
(VNF) - Sáng 4/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương. Tạp chí Đầu tư Tài chính trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
(VNF) - Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng cần xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài, tránh tình trạng chỉ có phương án “trên giấy”. Các dự án sau khi tháo gỡ phải được đưa vào thực tế, khai thác hiệu quả để tạo nguồn thu.
(VNF) - Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết các “nút thắt” lớn về quy hoạch và hệ thống tiêu chuẩn đã cơ bản được tháo gỡ, tạo nền tảng quan trọng cho triển khai các dự án hạ tầng và phát triển không gian đô thị, nông thôn.
(VNF) - Bộ Công an cho biết đã tiếp nhận hơn 2.500 đơn tố giác liên quan các vụ lừa đảo “hợp đồng kỳ nghỉ”, với thiệt hại bước đầu khoảng 2.600 tỷ đồng. Hiện các vụ việc đã được khởi tố, đang tiếp tục điều tra mở rộng và thu hồi tài sản.
(VNF) - Thanh tra TP. Hà Nội cho biết sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật trong quá trình triển khai dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ ngày khởi công, dự án cầu Vân Phúc bắc qua sông Hồng với tổng mức đầu tư 3.443 tỷ đồng đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Nhiều hạng mục quan trọng đã thành hình.
