Lỗ hổng minh bạch từ việc dùng QR cá nhân để nhận thanh toán
Minh Nhật -
20/11/2025 15:30 (GMT+7)
(VNF) - Việc các hộ kinh doanh và cơ sở kinh doanh sử dụng mã QR cá nhân để nhận thanh toán thay vì sử dụng QR thanh toán dẫn đến tình trạng thiếu minh bạch và khó phân định giao dịch.
Rủi ro khi sử dụng QR cá nhân thay cho QR thanh toán
Thời gian qua, cùng với sự bùng nổ của thanh toán không tiền mặt, thanh toán qua QR Code đã len lỏi đến từng góc của đời sống. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, không ít hộ kinh doanh và cơ sở dịch vụ vẫn sử dụng mã QR cá nhân để nhận thanh toán, thay vì áp dụng mã QR thanh toán đã được chuẩn hóa và quản lý. Đây là một hạn chế lớn trong quản lý và minh bạch giao dịch.
Chia sẻ tại hội thảo “Thanh toán QR Code: Minh bạch và trải nghiệm không giới hạn”, bà Phan Thị Thanh Nhàn, Giám đốc Trung tâm Thẻ và Vận hành BIDV, nhận định việc các hộ kinh doanh và cơ sở kinh doanh sử dụng mã QR cá nhân để nhận thanh toán thay vì sử dụng QR thanh toán dẫn đến tình trạng thiếu minh bạch và khó phân định giao dịch.
“Bản thân việc sử dụng tài khoản cá nhân để nhận các khoản chuyển tiền khiến chúng ta không thể biết được đó là giao dịch thanh toán hàng hóa – dịch vụ hay chỉ là việc vay mượn giữa hai cá nhân".
Bà Phan Thị Thanh Nhàn, Giám đốc Trung tâm Thẻ và Vận hành BIDV.
"Thực tế, ai cũng quen tình huống đi ăn uống hay mua sắm với hóa đơn 10 - 20 triệu đồng. Ngoài quẹt thẻ, nhiều người chọn cách rút điện thoại ra chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản cá nhân của lễ tân hoặc chủ cửa hàng. Như vậy, toàn bộ số tiền đều chảy vào một tài khoản cá nhân và rõ ràng hệ thống không thể phân biệt được đó là giao dịch mua bán hay giao dịch dân sự giữa hai người”, bà Nhàn phân tích.
Thực tế, nhiều cơ sở kinh doanh đã cố tình sử dụng QR cá nhân để nhận thanh toán thay vì QR thanh toán để trốn tránh trách nhiệm nộp thuế. Điển hình là nhà hàng Tùng Dining Ning sử dụng tài khoản cá nhân của hai người để nhận tiền mà không xuất hóa đơn, không kê khai nộp thuế theo quy định. Hay như một số spa thậm chí còn hướng dẫn khách ghi nội dung chuyển khoản dưới dạng “mượn tiền” hay “trả nợ” nhằm né tránh bị cơ quan chức năng phát hiện.
Bên cạnh đó, đại diện BIDV cho biết thêm, vì bản chất đó là giao dịch dân sự nên khi chúng ta mua hàng hóa và chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của bên bán, hệ thống chỉ ghi nhận đó là giao dịch giữa hai cá nhân.
“Nếu sau này hàng hóa phát sinh vấn đề và cần khiếu nại hay kiện tụng, thì thực tế cơ quan chức năng khó có thể xem đây là giao dịch thanh toán thương mại mà chỉ coi là quan hệ dân sự giữa hai cá nhân với nhau”, bà cho hay.
Đồng quan điểm, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Tiến Dũng cho hay việc sử dụng mã QR cá nhân để nhận thanh toán tiện lợi và không mất phí, mặt khác không cần ký hợp đồng với nhà cung ứng dịch vụ nhưng lại tồn tại nhiều rủi ro như không thể thống kê chính xác giao dịch; người tiêu dùng không được bảo vệ khi phát sinh khiếu nại; không kết nối được với hệ thống thanh toán song phương bằng QR với các nước khác.
Làm thế nào để thúc đẩy QR thanh toán?
Tuy nhiên, để các hộ kinh doanh chuyển từ QR cá nhân sang QR thanh toán không phải là câu chuyện dễ dàng. Theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, để thúc đẩy hộ kinh doanh sử dụng QR thanh toán, trước hết bên bán hàng phải có hệ thống công nghệ để người mua có thể vào đó đặt hàng. Tiếp theo, cần có hệ thống giao hàng để chuyển sản phẩm đến tay người mua. Sau khi giao hàng, người bán phải xuất hóa đơn đầy đủ.
Điều quan trọng hơn cả là số tiền thanh toán phải được hạch toán tự động vào phần mềm kế toán và phản ánh lên bảng cân đối của doanh nghiệp. Nói cách khác, toàn bộ dòng tiền cần được ghi nhận minh bạch trong hệ thống của bên bán.
“Chỉ khi đồng bộ được những yếu tố đó thì QR thanh toán mới vận hành trơn tru. Và thực tế cho thấy, không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ những hệ thống như vậy, nên triển khai QR payment là cả một quá trình và không hề đơn giản”, ông nhấn mạnh.
Các hộ kinh doanh chuyển từ QR cá nhân sang QR thanh toán không phải là câu chuyện dễ dàng.
Từ góc độ chính sách, Vụ Thanh toán đưa ra bốn nhóm giải pháp để thúc đẩy QR thanh toán đi vào thực tế.
Đầu tiên là cần mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận thanh toán, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh và doanh nghiệp sử dụng đúng chuẩn QR thanh toán thay vì QR chuyển tiền. Song song với đó là tăng cường khả năng liên thông giữa các thương hiệu QR Code, nhằm tạo ra trải nghiệm thống nhất và liền mạch cho người dùng.
Ngoài ra, NHNN cũng định hướng mở rộng kết nối QR xuyên biên giới với những thị trường lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Ấn Độ hay Malaysia để đẩy mạnh thanh toán quốc tế. Cuối cùng, công tác truyền thông và đào tạo nhân viên tại các điểm bán cần được chú trọng hơn, giúp hộ kinh doanh và người tiêu dùng nhận diện đúng dịch vụ, từ đó sử dụng QR thanh toán một cách hiệu quả.
Trong khi đó, ở góc độ cơ quan thuế, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính, cho hay thời gian tới, khi hộ kinh doanh và doanh nghiệp đăng ký tài khoản thanh toán để thực hiện giao dịch, QR thanh toán sẽ ngày càng quan trọng.
“Tuy nhiên, chúng tôi mong muốn chi phí dịch vụ QR thanh toán đối với hộ kinh doanh là thấp nhất, để họ có động lực áp dụng. Ngành thuế sẵn sàng phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp QR thanh toán để giới thiệu, hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp”, ông cho hay.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Chỉ trong 6 phiên giao dịch, cổ phiếu KSF của Sunshine Group đi qua một nhịp biến động mạnh hiếm thấy khi tăng trần ba phiên liên tiếp rồi nhanh chóng đảo chiều giảm sâu. Đằng sau biên độ giá lớn là câu chuyện thanh khoản đột biến, kỳ vọng doanh nghiệp và dấu hỏi về sức bền của dòng tiền ngắn hạn.
(VNF) - Những quy định đầu tiên về phát hành, giao dịch, niêm yết và bảo vệ nhà đầu tư tài sản mã hoá đã được hoàn thiện. Đáng chú ý, chỉ nhà đầu tư nước ngoài được tham gia đợt phát hành ban đầu và mọi giao dịch phải thực hiện thông qua các tổ chức được cấp phép.
(VNF) - Ở kịch bản tích cực hơn với xác suất 30%, VNDIRECT dự báo VN-Index vẫn có khả năng vượt đỉnh lịch sử nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Tuy nhiên, trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” có thể tiếp diễn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất cho phép công ty chứng khoán được lựa chọn nhiều hình thức giao kết với khách hàng thay vì chỉ ký hợp đồng bằng văn bản như quy định hiện hành.
(VNF) - Cơ quan thuế cho biết, việc triển khai sinh trắc học trong quản lý hoá đơn điện tử mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cơ quan quản lý và toàn xã hội.
(VNF) - Đó là đề xuất của Bộ Tài chính về việc công khai thông tin người nộp thuế trong các trường hợp trốn thuế, vi phạm pháp luật thuế, bỏ trốn hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Dù bị khối ngoại bán ròng, lượng cung khổng lồ tại VIC đã nhanh chóng được dòng tiền trong nước hấp thụ. Nhờ đó, cổ phiếu này vẫn tăng giá và trở thành mã đóng góp tích cực nhất cho VN-Index trong phiên 4/6, mang về 4,24 điểm cho chỉ số.
(VNF) - Làn sóng tăng vốn chưa từng hạ nhiệt đã giúp hàng loạt công ty chứng khoán nhanh chóng mở rộng quy mô, vượt qua nhiều ngân hàng nhỏ và vừa về vốn điều lệ.
(VNF) - Cục Thuế cho biết, dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế đang xin ý kiến thẩm định Bộ Tư pháp không bỏ quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng như một số thông tin phản ánh.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một bước ngoặt lớn cho dòng vốn đầu tư toàn cầu. Không dừng lại ở một xu hướng công nghệ ngắn hạn, AI đang tác động trực tiếp đến chi phí vốn của doanh nghiệp, lực lượng lao động và chuỗi cung ứng của nhiều ngành kinh tế trọng điểm. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, sự dịch chuyển này mở ra cả cơ hội thu hút dòng vốn mới lẫn những thách thức về mặt quản trị.
(VNF) - Trong khi chỉ số liên tục được kéo lên bởi một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, phần còn lại của thị trường đang dần hình thành một vùng định giá đáng chú ý. Đặc biệt nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng hấp dẫn nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm, các chuyên gia cho rằng xu hướng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.
(VNF) - Áp lực giảm giá từ nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn khiến VN-Index mất hơn 7 điểm trong phiên giao dịch ngày 3/6 dù sắc xanh vẫn chiếm ưu thế trên thị trường. Trong khi đó, khối ngoại tiếp tục duy trì đà bán ròng với giá trị gần 700 tỷ đồng, đánh dấu phiên bán ròng thứ 10 liên tiếp.
(VNF) - Sau khi Xuân Cầu Holdings không thể hiện thực hóa kế hoạch trở thành cổ đông lớn tại Viwaseen, vị trí này đã thuộc về An Quý Hưng Holding với tỷ lệ sở hữu 23%. Đáng chú ý, pháp nhân mới xuất hiện trong cơ cấu cổ đông của Viwaseen lại có mối liên hệ trực tiếp với Vinaconex.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ được biết đến như nền tảng gọi xe và giao đồ ăn lớn nhất Đông Nam Á, Grab đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi dịch vụ tài chính số dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của tập đoàn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nhiều quy định mới trong lĩnh vực chứng khoán, nổi bật là cơ chế sandbox và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn.
(VNF) - Nhờ khai thác hiệu quả các dự án thủy điện quy mô lớn tại Lào, Công ty CP Điện Việt Lào nhiều năm liên tiếp duy trì mức lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng, trong đó năm 2025 ghi nhận lãi kỷ lục 1.526 tỷ đồng.
(VNF) - Nếu thương vụ chào bán "bom tấn" 300 triệu cổ phiếu ra công chúng được thực hiện theo đúng kế hoạch trong năm 2025, tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Becamex có thể giảm xuống mức xấp xỉ 74%.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.