Ls Trương Thanh Đức: ‘Dự thảo Luật Đất đai vẫn chưa bảo đảm quyền lợi người dân’
Kỳ Thư -
10/03/2023 07:38 (GMT+7)
(VNF) - Liên quan đến vấn đề giá đất, tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), luật sư Trương Thanh Đức cho rằng những quy định trong dự thảo vẫn chưa bảo đảm quyền lợi cho người dân.
Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI.
"Có thể cho dân quyền giao dịch chuyển nhượng, thế chấp đất"
Bình luận về các sửa đổi của dự thảo Luật Đất đai, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, cho rằng luật phải minh định rõ ràng, cụ thể, chính xác ai có quyền sở hữu tài sản hay quyền sử dụng đất, chứ không thể cứ tù mù mãi như hộ gia đình.
“Hộ gia đình có thể là 1 hoặc một số người, chứ không thể cứ mãi chung chung rồi dẫn đến tranh chấp phức tạp, vô hiệu liên miên. Nếu luật này không giải quyết vấn đề này thì có thể tiếp tục gây ra hậu quả pháp lý tai hại trong vài chục, thậm chí hàng trăm năm nữa”, luật sư Đức nói.
Cũng theo ông Đức, dù vẫn giữ sở hữu toàn dân về đất đai và chỉ Nhà nước mới được quyền bán và định đoạt tài sản là đất đai, nhưng hoàn toàn vẫn có thể cho dân quyền giao dịch chuyển nhượng, thế chấp đối với đất, chứ không phải chỉ là quyền sử dụng đất.
“Phải quy định trực tiếp quyền đối với đất thì mới bảo đảm tính logic, đồng bộ, thống nhất tối thiểu, ví dụ chúng ta có Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2010 chứ không bao giờ gọi là thuế sử dụng quyền sử dụng đất”, ông Đức nói.
Ông Đức cho rằng quyền sở hữu đất đai thì toàn dân, nhưng mọi quyền khác cần nói đúng bản chất vấn đề là chuyển nhượng, tặng cho, chuyển đổi, trao đổi, thế chấp, thừa kế… đất, không cần phải thay bằng quyền sử dụng đất. “Chính một loạt điều trong dự thảo luật cũng đang viết như vậy. Ví dụ, Điều 49 viết 'chuyển nhượng đất' hay Điều 29 và 34 viết là 'cho thuê đất'. Vậy cứ phải nói chuyển nhượng quyền sử dụng đất hay cho thuê quyền sử dụng đất thì mới chính là luật lại trái luật”, ông Đức nói.
Luật sư Trương Thanh Đức cho hay, khoản 2, Điều 3 của Luật Thương mại năm 2005 giải thích theo nghĩa cả đất và quyền sử dụng đất đều không phải là hàng hóa. Còn các điều 105, 115 và 158, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định rằng, quyền sử dụng đất chính là tài sản và để giao dịch quyền tài sản đó thì buộc phải có quyền sở hữu. Trong khi đó, Điều 13 dự thảo Luật Đất đai lại khẳng định “quyền sử dụng đất là một loại tài sản và hàng hóa đặc biệt nhưng không phải là quyền sở hữu”.
“Đã là tài sản và hàng hóa thì không thể không có quyền sở hữu. Nếu không có quyền sở hữu thì chủ thể sử dụng đất cũng không thể có quyền gì để giao dịch được. Vậy là dẫn đến sự mâu thuẫn giữa các luật này”, ông Đức nói và cho rằng luật hoàn toàn có thể giao cho dân quyền chuyển nhượng, thế chấp, tặng cho, trao đổi… đất (chứ không phải chỉ là quyền sử dụng đất), mà không hề vi hiến, mâu thuẫn.
Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng đất nào cũng nên cho giao dịch chuyển nhượng, thế chấp. Đất thuê trả tiền trước toàn bộ hay 5 năm hay 1 năm, về nguyên lý cũng đều như nhau và đều là tài sản của người sử dụng.
“Luật 2003 chỉ cho chuyển nhượng, thế chấp đất đã trả tiền trước nhiều năm, mà thời hạn trả tiền còn lại ít nhất 5 năm. Luật 2013 cho chuyển nhượng cả loại còn lại dưới 5 năm nhưng lại không rõ ràng. Luật 2023 vẫn không cho chuyển nhượng đất thuê trả tiền thuê hằng năm, nhưng lại cho thế chấp 'quyền thuê trong hợp đồng thuê đất' trả tiền hằng năm”, ông Đức nói.
Luật sư Đức cũng cho rằng, đất nợ tiền nhà nước cũng cho chuyển nhượng, thế chấp bình thường, chỉ cần quy định trước khi sang tên phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
“Luật 2003 cho phép điều này nhưng luật 2013 và dự thảo luật đất đai lần này không cho phép. Như vậy, thay vì chuyển nhượng, thế chấp để lấy tiền trả nhà nước thì lại phải lắt léo như vay nóng chẳng hạn để trả trước, đẩy rủi ro, bất lợi cho dân”, ông Đức nêu.
Quy định rõ về giá đất cụ thể
Luật sư Trương Thanh Đức cũng cho rằng cần xử lý điểm mấu chốt, hợp lý hơn, hiện thực hơn về “bảng giá đất” và “giá đất cụ thể”.
Dự thảo luật quy định “việc định giá đất cụ thể được xác định theo bảng giá đất tại thời điểm định giá”. Như vậy, có thể suy luận, giá đất cụ thể để bồi thường vẫn cứ được xác định theo bảng giá đất, chỉ khác nhau là nhân hay không nhân và nhân nhiều hay nhân ít với hệ số.
“Có điều bất hợp lý là, Luật Đất đai năm 2013 hiện hành không hề nhắc đến từ 'hệ số', mà bỗng dưng lại xuất hiện hế số K trong các nghị định của Chính phủ. Vậy thì việc bồi thường trong dự luật này liệu có chung một số phận với luật hiện hành? Luật như vậy là tù mù, trái với nguyên tắc của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015”, ông Đức nhận định.
Ông Trương Thanh Đức cho rằng những quy định trên vẫn chưa có gì bảo đảm quyền lợi cho người dân, vì trên thực tế lâu nay các địa phương vẫn luôn trả lời khiếu nại, tố cáo rằng: Giá “giá đất cụ thể” thế là cao nhất rồi, đã theo đúng giá thị trường rồi và nơi ở mới tốt hơn nhiều nơi cũ rồi.
“Quy định là bồi thường 'bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi' như ngay tại chính Điều 89, thì giá đất được bồi thường vẫn có thể thấp hơn hàng chục lần giá đất bị mất”, ông Đức nói.
Vì vậy, theo ông Đức, luật cần quy định “giá đất cụ thể” phải thoát ly khỏi bảng giá đất. Bảng giá đất chỉ để thu thuế sử dụng đất và có thể là thuế chuyển nhượng đất.
(VNF) - Dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh trong bối cảnh địa chính trị bất ổn và chu kỳ kinh tế phân hóa. Với nền tảng tăng trưởng ổn định, cải cách pháp lý và cú hích hạ tầng, bất động sản Việt Nam nổi lên như một điểm đến tiềm năng. Nhưng liệu thị trường có đủ nhanh để nắm bắt làn sóng vốn ngoại đang tái định vị?
(VNF) - Ngày 26/3, Hội đồng quản trị HHP Global đã thông qua việc điều chỉnh tổng vốn Dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại 194 Kiều Hạ, phường Đông Hải, TP.Hải Phòng.
(VNF) - Giá căn hộ tại TP. HCM tiếp tục lập mặt bằng mới bất chấp lãi suất cao, phản ánh sự lệch pha cung - cầu và áp lực chi phí ngày càng lớn. Đằng sau đà tăng là quá trình tái cấu trúc sâu của thị trường, nơi dòng tiền trở nên chọn lọc hơn, nhà đầu tư buộc thay đổi chiến lược, trong khi doanh nghiệp phải thích ứng để tồn tại.
(VNF) - Giá nhà ở tiếp tục xu hướng tăng trong quý I/2026 khi chi phí xây dựng, giá thuê và nhu cầu thị trường cùng đi lên, tạo áp lực lan rộng từ phân khúc thuê đến mua bán, đồng thời đặt ra thách thức lớn về khả năng chi trả của người dân.
(VNF) - Những tháng đầu năm 2026, dòng vốn tín dụng tại Hà Tĩnh đang cho thấy sự chuyển dịch rõ nét khi các ngân hàng chủ động kiểm soát chặt tín dụng bất động sản, ưu tiên nguồn vốn cho sản xuất - kinh doanh và các lĩnh vực tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế. Sự điều hướng này giúp dòng vốn ngân hàng đi đúng “mạch” của nền kinh tế.
(VNF) - Tuyến đường Vành đai 3,5 đoạn từ Quốc lộ 32 đến Đại lộ Thăng Long đang dần thể hiện vai trò như một trục "xương sống" của không gian phát triển đô thị phía Tây Hà Nội.
(VNF) - Tỉnh Cà Mau vừa có quyết định giao 49.500m2 đất cho Công ty cổ phần Tập đoàn Đồng Tâm để triển khai dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại An Sinh IV.
(VNF) - Sau khi VietnamFinance phản ánh nguy cơ một tuyến đường dân sinh hơn 40 năm tại phường Trường Vinh (Nghệ An) có thể bị thu hẹp do ảnh hưởng của dự án bất động sản, các cơ quan chức năng địa phương đã vào cuộc kiểm tra và bước đầu có phản hồi chính thức về vụ việc.
(VNF) - Thị trường căn hộ cao cấp tại Hà Nội đang trải qua một giai đoạn đặc biệt, khi nguồn cung tăng mạnh chưa từng có nhưng giá bán vẫn liên tục lập mặt bằng mới. Trong bối cảnh lãi suất neo cao và thanh khoản chậm lại, cuộc cạnh tranh giữa các chủ đầu tư không còn chỉ xoay quanh quy mô dự án mà đã chuyển thành “cuộc đua sinh tồn” về giá, chính sách và chiến lược dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều năm phát triển mạnh mẽ về phía tây, trọng tâm đô thị phía tây Hà Nội đang dần dịch chuyển từ vành đai 3 sang vành đai 3.5. Với hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện và hàng loạt đại đô thị hình thành, khu vực hai bên vành đai 3.5 được nhìn nhận sẽ trở thành trung tâm phát triển mới của khu tây Hà Nội.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, ông Phạm Lâm cho rằng cơ hội đầu tư không biến mất mà đang được “lọc lại”, đòi hỏi nhà đầu tư phải có tiêu chí rõ ràng và tầm nhìn dài hạn để nhận diện đúng giá trị.
(VNF) - UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu chủ đầu tư 2 dự án Laimian và Phuong Mai Bay Resort cam kết triển khai dự án. Trường hợp vi phạm, nhà đầu tư chấp thuận việc chấm dứt, thu hồi dự án và không có bất kỳ khiếu nại nào.
Theo thông tin từ UBND xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, tính đến ngày 3/4, xã có 77 hộ đăng ký tự nguyện bàn giao mặt bằng sớm để xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
(VNF) - Việc đẩy giá bất động sản vượt xa giá trị thực đang để lại hệ lụy lớn, khi nhiều khu vực dù giá đất tăng cao nhưng thiếu vắng hoạt động kinh tế, khiến nhà đầu tư thực khó tiếp cận và thị trường tiềm ẩn rủi ro phát triển méo mó.
(VNF) - Thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn mà giá trị thực thay thế cho những câu chuyện hứa hẹn trong tương lai. Khách hàng trở nên thông thái và thận trọng, buộc các doanh nghiệp phải thay đổi để tồn tại.
(VNF) - PGS.TS Trần Đình Thiên, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cảnh báo chỉ cần lãi suất tăng thêm 1 điểm phần trăm, riêng lĩnh vực bất động sản có thể phải gánh thêm khoảng 47.000 tỷ đồng chi phí lãi vay mỗi năm, qua đó tạo áp lực lớn lên dòng tiền và khả năng triển khai dự án của doanh nghiệp.
(VNF) - Liên danh gồm HFIC, REE Group và VinaCapital vừa đề xuất UBND TP HCM phương án đầu tư xây dựng tòa tháp tài chính cao 99 tầng tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, thuộc Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC-HCMC).
(VNF) - Công ty Đấu giá hợp danh Trí Tuệ Việt vừa thông báo tổ chức đấu giá tài sản thi hành án là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại số 54 đường Lê Lợi, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An với mức khởi điểm gần 30 tỷ đồng.
(VNF) - Dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh trong bối cảnh địa chính trị bất ổn và chu kỳ kinh tế phân hóa. Với nền tảng tăng trưởng ổn định, cải cách pháp lý và cú hích hạ tầng, bất động sản Việt Nam nổi lên như một điểm đến tiềm năng. Nhưng liệu thị trường có đủ nhanh để nắm bắt làn sóng vốn ngoại đang tái định vị?
(VNF) - Tuyến đường Vành đai 3,5 đoạn từ Quốc lộ 32 đến Đại lộ Thăng Long đang dần thể hiện vai trò như một trục "xương sống" của không gian phát triển đô thị phía Tây Hà Nội.