NATO tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP: ‘Bước nhảy vọt’ hay nhiệm vụ bất khả thi?
(VNF) - Các nước thành viên NATO mới đây đã thông qua mục tiêu tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Dù được xem là “bước nhảy vọt” trong củng cố an ninh tập thể, mục tiêu này đang vấp phải nghi ngại lớn từ nhiều nước thành viên.
“Bước nhảy vọt” hay “nhiệm vụ bất khả thi”?
Kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên tại The Hague (Hà Lan) ngày 25/6, các nhà lãnh đạo NATO đã thống nhất mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP đối với tất cả các quốc gia thành viên vào năm 2035.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte gọi đây là một “bước nhảy vọt” trong tăng cường phòng thủ tập thể, nhằm thúc đẩy đầu tư vào vũ khí hiện đại, an ninh mạng và các dự án năng lượng liên quan đến an ninh quốc phòng.

Theo chi tiết được công bố, mục tiêu 5% này bao gồm 3,5% GDP dành cho chi tiêu quốc phòng “thuần túy” – tức là ngân sách cho quân đội, trang thiết bị, huấn luyện và triển khai lực lượng – cùng với 1,5% GDP cho các hạng mục liên quan đến an ninh như năng lực chiến tranh mạng, hạ tầng phòng thủ, tình báo và công nghệ quốc phòng lưỡng dụng.
Thỏa thuận mang tính lịch sử này được xem là sự nhượng bộ, ít nhất về mặt hình thức, của các quốc gia thành viên trước sức ép kéo dài từ Mỹ về việc chia sẻ gánh nặng quốc phòng trong khối liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.
Từ thời điểm Tổng thống Mỹ đưa ra đề xuất tăng chi tiêu lên 5% GDP vào tháng 1/2025, Washington đã nhiều lần hối thúc các đồng minh trong NATO đóng góp “công bằng hơn” thay vì phụ thuộc quá nhiều vào ngân sách quân sự của Mỹ.
Tuy nhiên, không ít lãnh đạo châu Âu tỏ ra nghi ngờ về tính khả thi của mục tiêu tham vọng này. Theo dữ liệu của chính NATO, dù khối đã đề ra mục tiêu chi tiêu 2% GDP từ năm 2014, đến nay, chỉ khoảng 70% trong tổng số 32 quốc gia thành viên đang tiệm cận mốc này. Điều đó khiến việc tăng gấp đôi ngân sách trong vòng 11 năm tới trở thành một thách thức không nhỏ, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chịu nhiều sức ép từ lạm phát, nợ công và chi phí năng lượng.
Những điểm nghẽn và lối rẽ cho các thành viên NATO
Chi tiêu quốc phòng luôn là chủ đề nhạy cảm trong nội bộ NATO và là điểm gây căng thẳng kéo dài giữa Mỹ với các đồng minh châu Âu. Trong nhiệm kỳ đầu, Tổng thống Mỹ từng nhiều lần chỉ trích các nước NATO không chi đủ ngân sách quốc phòng, đồng thời đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh. Từ năm 2018, ông đã đề xuất nâng trần chi tiêu từ 2% lên 4% GDP.

Sức ép từ Mỹ cùng với môi trường địa chính trị ngày càng phức tạp, đặc biệt là sau cuộc chiến Nga – Ukraine, đã khiến chi tiêu quốc phòng của NATO tăng mạnh trong những năm gần đây. Nếu như vào năm 2018 chỉ có 6 quốc gia đáp ứng mục tiêu 2% GDP, thì đến năm 2024, theo số liệu chính thức từ NATO, đã có 23 quốc gia vượt qua ngưỡng này.
Một số nước như Ba Lan, Estonia, Mỹ, Latvia và Hy Lạp hiện chi tiêu từ hơn 2% đến gần 4% GDP cho quốc phòng. Ba Lan, nằm ở sườn phía Đông NATO, được xem là quốc gia có mức đóng góp ấn tượng nhất, với chi tiêu vượt 4% GDP và đang trên đà cán mốc 5% trong vòng vài năm tới. Estonia, quốc gia giáp biên giới với Nga, đã phê duyệt chương trình nâng chi tiêu quốc phòng lên trung bình 5,4% GDP cho giai đoạn 2026 – 2029.
Tuy nhiên, nhiều nền kinh tế lớn như Canada, Tây Ban Nha và Ý vẫn chưa bắt kịp. Canada hiện chỉ mới đạt 1,4% GDP, dù tuyên bố sẽ hoàn thành mốc 2% vào năm 2026 – sớm hơn mục tiêu ban đầu là 2030. Ý chỉ vừa đạt 2% vào tháng 5/2025, và giới chức quốc phòng nước này thậm chí đã đặt câu hỏi về tính chính đáng của NATO trong bối cảnh hiện nay.
Tây Ban Nha là quốc gia phản đối mạnh mẽ nhất mục tiêu 5%. Thủ tướng Pedro Sánchez khẳng định rằng mức chi 2,1% GDP là đủ để Madrid đáp ứng nghĩa vụ quốc phòng theo tiêu chí cốt lõi của NATO. Ông gọi đề xuất 5% là "vô lý và phản tác dụng", đồng thời tuyên bố sẽ không thực hiện cam kết này. Phản ứng trước lập trường đó, Tổng thống Mỹ đã cảnh báo sẽ khiến Tây Ban Nha "phải trả giá" trong đàm phán thương mại, tuyên bố: "Chúng tôi sẽ khiến họ phải trả gấp đôi – và tôi thực sự nghiêm túc về điều đó”.
Với các nước còn lại, con đường đi đến mục tiêu 5% có thể sẽ phụ thuộc vào cách hạch toán linh hoạt. Một số quốc gia đang xem xét việc đưa các dự án cơ sở hạ tầng lưỡng dụng (vừa phục vụ dân sinh vừa phục vụ quốc phòng) như hệ thống thông tin, năng lượng hay an ninh mạng vào danh mục chi tiêu quốc phòng.

Anh và Đức, dù tuyên bố ủng hộ mục tiêu chung, vẫn chưa đưa ra lịch trình rõ ràng. London thậm chí đã đề nghị trì hoãn tăng thuế quốc phòng trong 3 năm do áp lực ngân sách. Ngược lại, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, hai quốc gia từng đối mặt với làn sóng di cư và xung đột khu vực, đã duy trì mức chi tiêu trên 3% GDP trong nhiều giai đoạn.
Iceland, quốc gia duy nhất trong NATO không có lực lượng quân đội, không bị ràng buộc bởi mục tiêu 5%, nhưng vẫn cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 1,5% GDP vào năm 2035. Trong một bài viết chung đăng trên báo Visir hôm 25/6, các lãnh đạo liên minh cầm quyền của Iceland khẳng định sẽ đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng an ninh và phòng thủ quốc gia.
Để theo dõi tiến độ thực hiện mục tiêu 5%, NATO sẽ tổ chức một cuộc rà soát ngân sách vào năm 2029, đánh giá nỗ lực của từng quốc gia thành viên trong việc thực thi cam kết được nêu trong tuyên bố chung vừa qua. Kết quả của cuộc rà soát này sẽ là cơ sở để NATO điều chỉnh lộ trình thực hiện và duy trì sự đoàn kết nội khối trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu không ngừng biến động.
'Còng lưng' gánh ngân sách NATO, Mỹ muốn châu Âu phải nộp thêm tiền?
- Walmart 4.0 - Cuộc lột xác toàn diện của 'ông trùm' bán lẻ Mỹ 26/06/2025 08:30
- Ông lớn xe điện Trung Quốc ‘tấn công toàn diện’ vào thị trường châu Âu 25/06/2025 02:06
- Tham vọng quốc tế hóa Nhân dân tệ: Trung Quốc gặp thách thức từ bên trong 24/06/2025 01:15
Quốc gia phát hiện mỏ vàng hơn 1 tỷ USD, trữ lượng vượt 1,13 triệu ounce
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
Dell Technologies: Lợi nhuận tăng 250%, cổ phiếu lên giá gấp đôi
(VNF) - Dell Technologies ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng với lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh nhờ nhu cầu máy chủ AI bùng nổ
Eo biển Hormuz chia thành hai làn riêng biệt cho Mỹ và Iran
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
37 quốc gia lập kỷ lục doanh số xe điện, điều gì đang diễn ra?
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
Hàng loạt kỳ lân đổ gục trong cuộc 'đại thanh lọc' của giới đầu tư mạo hiểm
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
Lộ vụ quan chức chiếm đoạt 303 thỏi vàng, TT Mỹ yêu cầu kiểm toán kho vàng hơn 4.500 tấn
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
Trở thành 'két sắt' an toàn cho giới siêu giàu: Singapore hụt hơi trước Dubai và Hồng Kông
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
Bệ phóng mới đưa nhân dân tệ vươn ra toàn cầu
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
Thiếu nhà ở xã hội trầm trọng, Đức tìm cách xây thêm 2 triệu căn hộ
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
Nền kinh tế 'suy thoái kỹ thuật', Canada trước những cảnh báo rủi ro
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
World Cup 2026: Những khoản đầu tư khổng lồ và kỳ vọng doanh thu 40 tỷ USD
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
Nợ công Mỹ tăng nhanh, Trung Quốc vượt Nhật Bản thành chủ nợ lớn thứ hai thế giới
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
Ajinomoto: DN bột ngọt bất ngờ thắng lớn trong cơn sốt cổ phiếu công nghệ
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
Tín dụng tư nhân: Các khoản lỗ tăng mạnh, 'vết nứt' ngày càng lộ rõ
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
Dựng web giả Excel, 'qua mặt' sếp để đầu tư chứng khoán trong giờ làm việc
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
Điều gì đang xảy ra với đồng won Hàn Quốc?
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
CIMB giữ vững lợi nhuận khi biên lợi nhuận suy giảm và biến động tỷ giá
(VNF) - CIMB vượt qua áp lực suy giảm biên lợi nhuận và những thách thức từ biến động tỷ giá, với thu nhập hoạt động quý đầu tiên duy trì ổn định.
Nhật Bản chi đậm nhất lịch sử để ‘giải cứu’ đồng yên
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
Mỹ thừa nhận hợp đồng tương lai tiền điện tử vĩnh viễn, hợp pháp hóa thị trường 61 nghìn tỷ USD
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
Giá vàng tiếp tục trượt dốc, dự báo về đáy 4.000 USD/Ounce
(VNF) - Giá vàng đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng, kỳ vọng sẽ giảm về 4.097,99 USD - mức thấp nhất của tháng 3 hoặc thậm chí thấp hơn.
Dòng tiền lao dốc, núi nợ 45 tỷ USD thử thách tham vọng bá chủ của BYD
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
Ngày càng nhiều người Mỹ phải sống nhờ thực phẩm cứu trợ
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
Tranh chấp nội bộ bùng lên khi CP Group gia nhập lĩnh vực ngân hàng
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
Tham vọng tiền số của TT Trump đẩy tân Chủ tịch Fed vào 'cuộc chiến' khó khăn
(VNF) - Kevin Warsh được đánh giá có góc nhìn cởi mở hơn với Bitcoin, song ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể khiến crypto chưa dễ hưởng lợi.
Bộ Tài chính Mỹ cân nhắc phát hành tờ 250 USD có hình TT Trump
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
Quốc gia phát hiện mỏ vàng hơn 1 tỷ USD, trữ lượng vượt 1,13 triệu ounce
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
Khảo sát vị trí xây dựng cây cầu mới bắc qua sông Hương - Huế
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.


































































