Thời kỳ suy thoái hiện hữu
Trong quý 4 vừa qua, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của đất nước mặt trời mọc chứng kiến mức giảm hàng năm 0,4%, sau khi giảm 3,3% trong quý 3 theo số liệu công bố lần hai.
Theo dữ liệu trên Trading economics, dữ liệu cho thấy GDP của Nhật Bản bất ngờ giảm 0,1% so với quý trước trong quý 4 năm 2023, thấp hơn mức dự báo của thị trường là 0,3%.
GDP của Nhật Bản năm 2021 đến 2024 (Hình ảnh từ: Trading economics)
Nền kinh tế Nhật Bản rơi vào suy thoái lần đầu tiên sau 5 năm, do tiêu dùng tư nhân, chiếm hơn một nửa nền kinh tế, giảm trong quý thứ ba liên tiếp trong bối cảnh áp lực chi phí gia tăng và những khó khăn toàn cầu kéo dài (-0,2% so với -0,3% trong Quý 3).
Nhật Bản nhập khẩu 94% năng lượng cơ bản mà nước này tiêu thụ. Đối với nhu cầu lương thực-thực phẩm, tỷ trọng được đáp ứng thông qua nhập khẩu là 63%. Bởi vậy, khi đồng yên mất giá, chi phí nhập khẩu của nước này tăng mạnh, đẩy sinh hoạt phí lên cao làm tăng lạm phát. Năm nay, đồng yên đã mất giá 6,6% so với USD, trở thành đồng tiền giảm giá mạnh nhất trong số 10 đồng tiền của các nước công nghiệp phát triển.
Theo Bloomberg, Lạm phát mạnh nhất trong nhiều thập kỷ đang đè nặng lên chi tiêu của các hộ gia đình và doanh nghiệp tại Nhật Bản. Cả người tiêu dùng và các công ty đều cắt giảm chi tiêu trong ba quý liên tiếp do tiền lương không theo kịp giá cả.
Bên cạnh tiêu dùng, các cấu phần khác của GDP cũng chứng kiến sự sụt giảm so với quý trước đó. Chi đầu tư giảm (-0,1% so với - 0,6%) trong khi đầu tư công tiếp tục giảm (-0,7% so với -1,0%).
Về mặt tích cực, thương mại ròng đóng góp tích cực, với xuất khẩu (2,6% so với 0,9%) tăng mạnh hơn nhập khẩu (1,7% so với 1,0%). Đồng Yên suy yếu đã giúp cho hàng hóa Nhật Bản rẻ hơn qua đó thúc đẩy xuất khẩu của quốc gia này tăng trưởng dương và là điểm sáng hiếm hoi trong quý 4.
Dù kinh tế Nhật suy thoái, thị trường chứng khoán nước này đang trong xu hướng tăng trưởng mạnh, với chỉ số Nikkei 225 đang ở vùng cao nhất kể từ năm 1990. Ngoài ra, một số chuyên gia dự báo nền kinh tế Nhật sẽ khởi sắc trong những tháng tới.
Bà Min Joo Kang, nhà kinh tế cấp cao của ngân hàng ING nhận định rằng dù kết quả tăng trưởng quý IV năm ngoái gây thất vọng nhưng kinh tế Nhật Bản có thể hồi phục trong quý I năm nay.
Theo các chuyên gia của Capital Economics, số liệu GDP quý 4 của Nhật Bản rất có thể sẽ được điều chỉnh tăng trong lần công bố thứ hai vào tháng 3, và sẽ không ngăn được việc BOJ chấm dứt chính sách lãi suất âm vào tháng 4.
Cùng quan điểm lạc quan, Goldman Sachs ngày 15/1 dự báo kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 1% trong quý 1/2024. “Chúng tôi dự báo chi tiêu của du khách quốc tế tới Nhật Bản sẽ chậm lại so với giai đoạn tháng 10-12, nhưng xu hướng vẫn là tăng”, một báo cáo của ngân hàng Mỹ nhận định.
Đảo chiều chính sách cứu tăng trưởng
Liệu việc Nhật Bản rơi vào suy thoái kỹ thuật sẽ ảnh hưởng như thế nào đến chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.
Cuộc suy thoái bất ngờ làm phức tạp thêm bức tranh đối với Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản Kazuo Ueda . Trong khi các ngân hàng trung ương thường muốn tránh tăng lãi suất khi nền kinh tế của họ đang suy thoái, Ueda dường như tập trung hơn vào xu hướng lạm phát và tiền lương dài hạn hơn là số liệu tăng trưởng kinh tế hàng quý.
Lạm phát của Nhật Bản hiện đang ở vùng cao nhất trong 10 năm trở lại đây và cách xa mức mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.
CPI Nhật Bản (Hình ảnh từ Trading Economics)
Theo Bloomberg, hầu hết các nhà kinh tế được Bloomberg khảo sát vào tháng 1 đều dự báo ngân hàng trung ương Nhật Bản sẽ tăng lãi suất vào tháng 4. Sự thu hẹp của nền kinh tế có thể không đủ để làm chệch hướng BOJ khỏi khung thời gian đó. Ueda cho biết các điều kiện tài chính sẽ vẫn phù hợp ngay cả khi ông loại bỏ lãi suất âm cuối cùng trên thế giới. Việc tăng lãi suất vẫn có thể khiến lãi suất ở mức 0.
Ngoài việc nâng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2007, ngân hàng này sẽ phải tìm cách giải quyết bảng cân đối kế toán của mình và với tốc độ như thế nào sau một thập kỷ thực hiện QE với mức độ khổng lồ để hỗ trợ nền kinh tế Nhật Bản khỏi giảm phát kéo dài. Tỷ lệ bảng cân đối kế toán của BOJ so với nền kinh tế là lớn nhất thế giới, ngân hàng này sở hữu khoảng một nửa thị trường nợ trị giá 1.200 nghìn tỷ Yên (8 nghìn tỷ USD) của quốc gia. Đây cũng là cổ đông lớn nhất trên thị trường chứng khoán địa phương.
Việc thay đổi bảng cân đối kế toán cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách kiểm soát đường cong lợi suất của Nhật Bản (YCC).
Chính sách này hoạt động bằng cách các ngân hàng trung ương sẽ mua trái phiếu để giữ lợi suất tại các thời gian đáo hạn bình quân ở mức mong muốn – giới hạn sự gia tăng của chi phí đi vay. Lợi suất được giới hạn ở một mức cụ thể dọc theo đường cong kỳ hạn. Với chinh sách này BOJ có thể kiểm soát được lợi suất ở các kỳ hạn phù hợp với mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng giai đoạn khác nhau.
Trong hướng dẫn thay đổi của mình, BOJ có thể chỉ ra mức trần lãi suất mới, thay thế mức tham chiếu 1% hiện tại cho lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm. Hoặc các nhà chức trách có thể bỏ qua điều đó và tiếp tục đánh dấu số lượng trái phiếu ước tính mà họ định mua mỗi tháng. Điểm mấu chốt là ngân hàng sẽ mang lại sự linh hoạt cao hơn cho những người tham gia thị trường trong việc quyết định mức lãi suất trong khi tiếp tục can thiệp khi lãi suất tăng quá nhanh.
Tags:
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
